Update This Post

AHSEC Class 11 Sociology Chapter 1 Solution 2026 (Part 2) Assamese Medium | সামাজিক সংৰচনা, স্তৰীকৰণ আৰু সমাজত সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহ

Note: আপুনি ইয়াত Post টোৰ এটা copy edit কৰি আছে। Submit নকৰালৈ Live WordPress Post-ত কোনো change নহ'ব।

Post Title

Post Title edit কৰিব নোৱাৰিব। কেৱল Post Content update কৰিব পাৰিব।

Post Content

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। সামাজিক সংৰচনা মানে কি ?

উত্তৰঃ সমাজত বিদ্যমান বিভিন্ন সামাজিক গোট, সংস্থা আৰু ব্যৱস্থাৰ গঠন আৰু কাৰ্যপদ্ধতিক সামাজিক সংৰচনা বুলি কোৱা হয়। যিদৰে মানৱ দেহ বিভিন্ন অংগ-প্ৰতংগৰ দ্বাৰা গঠিত, তেনেদৰে সমাজো ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, ধৰ্মীয় আদি বিভিন্ন ব্যৱস্থাৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠে।

২। সংঘৰ্ষ মানে কি ?

উত্তৰঃ সংঘৰ্ষ হৈছে এনে এক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া য’ত ব্যক্তি বা গোটে নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবে আনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা, অসহযোগিতা বা আক্ৰমণাত্মক আচৰণ কৰে। দুটা মতবাদ বা স্বাৰ্থৰ মাজত বিৰোধ সৃষ্টি হ’লে সংঘৰ্ষৰ উদ্ভৱ হয়।

৩। প্ৰতিযোগিতা মানে কি ?

উত্তৰঃ সহজে লাভ কৰিব নোৱাৰা কোনো বস্তু বা লক্ষ্য নিজৰ যোগ্যতা আৰু প্ৰচেষ্টাৰে লাভ কৰিবলৈ একাধিক ব্যক্তি বা গোটে কৰা প্ৰচেষ্টাক প্ৰতিযোগিতা বুলি কোৱা হয়।

৪। সহযোগিতা মানে কি ?

উত্তৰঃ দুই বা ততোধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে মিলি কোনো লক্ষ্য পূৰণৰ বাবে কাম কৰাকে সহযোগিতা বুলি কোৱা হয়। ইয়াত এজনে আনজনক সহায় কৰি একে উদ্দেশ্য সাধন কৰে।

৫। সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া মানে কি ?

উত্তৰঃ মানুহৰ মাজত হোৱা পুনৰাবৃত্ত আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফলত সমাজত যি নিৰ্দিষ্ট ধৰণৰ আচৰণ বা পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি হয় তাক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া বুলি কোৱা হয়।

৬। সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰকাৰ কেইটা আৰু কি কি ?

উত্তৰঃ সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া সাধাৰণতে পাঁচটা প্ৰকাৰৰ—

(ক) সহযোগিতা (খ) প্ৰতিযোগিতা (গ) সংঘৰ্ষ (ঘ) উপযোগীকৰণ (ঙ) সদৃশীকৰণ

৭। উপযোগীকৰণ মানে কি ?

উত্তৰঃ যি প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে সংঘৰ্ষ বা মতভেদ কমাই সমাজত শান্তি আৰু স্থিৰতা বজাই ৰখা হয় তাক উপযোগীকৰণ বুলি কোৱা হয়।

৮। সামাজিক স্তৰীকৰণ মানে কি ?

উত্তৰঃ সামাজিক স্তৰীকৰণ হৈছে এনে এক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া য’ত সমাজৰ মানুহবোৰক পদমৰ্যাদা, সন্মান, ক্ষমতা আৰু সম্পত্তিৰ ভিত্তিত উচ্চ-নীচ স্তৰত বিভক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত সমাজত অসমতা দেখা যায়।

৯। আন্তঃক্ৰিয়া কি ?

উত্তৰঃ এজন ব্যক্তিৰ লগত আন এজন ব্যক্তিৰ পাৰস্পৰিক যোগাযোগ, ব্যৱহাৰ বা কাৰ্য সম্পাদনক আন্তঃক্ৰিয়া বুলি কোৱা হয়। সামাজিক জীৱনত আন্তঃক্ৰিয়া অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

১০। শ্ৰম বিভাজন কি ?

উত্তৰঃ সমাজত বিভিন্ন কাম-কাজক ব্যক্তিৰ দক্ষতা, জ্ঞান বা যোগ্যতাৰ ভিত্তিত ভাগ কৰি লোৱাৰ ব্যৱস্থাক শ্ৰম বিভাজন বুলি কোৱা হয়।

অনুশীলন (Exercise) ১। সামাজিক সংৰচনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ সামাজিক সংৰচনা হৈছে সমাজৰ গঠন বা কাঠামো। সমাজখন বিভিন্ন গোট, সংস্থা আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ সমন্বয়েৰে গঠিত হয়। এই গোটসমূহৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট নিয়ম-নীতি আৰু কাৰ্যপদ্ধতি থাকে যাৰ ফলত সমাজত শৃংখলা বজাই থাকে।

উদাহৰণস্বৰূপে পৰিয়াল, বিদ্যালয়, ধৰ্মীয় সংস্থা, ৰাজনৈতিক সংস্থা আদি সমাজৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এইবোৰ সংস্থাই নিজ নিজ কাৰ্য সম্পাদন কৰি সমাজক সংগঠিত কৰি ৰাখে। সদস্যসকল সলনি হ’লেও সংস্থাবোৰ অব্যাহত থাকে।

সামাজিক সংৰচনাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হৈছে সামাজিক স্তৰীকৰণ। ইয়াৰ দ্বাৰা সমাজত অসমতা আৰু পদানুক্ৰমিক ব্যৱস্থা সৃষ্টি হয়।

২। সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সংজ্ঞা দিয়া।

উত্তৰঃ মানুহে সমাজত বসবাস কৰোঁতে বিভিন্ন ধৰণৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক আৰু আচৰণ কৰে। এই আচৰণবোৰ যেতিয়া নিৰ্দিষ্ট ধৰণে পুনৰাবৃত্তি হয় আৰু সমাজত প্ৰভাৱ পেলায়, তেতিয়া তাক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া বুলি কোৱা হয়। সহযোগিতা, প্ৰতিযোগিতা আৰু সংঘৰ্ষ আদি সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ উদাহৰণ।

৩। সহযোগিতাৰ অৰ্থ কি ? সহযোগিতাৰ প্ৰকাৰবোৰ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ সহযোগিতা মানে হৈছে একেলগে কাম কৰা। ইয়াৰ ইংৰাজী শব্দ “Co-operation”। এই শব্দটো “Co” (একেলগে) আৰু “Operation” (কাম) শব্দৰ পৰা আহিছে।

সহযোগিতা দুটা প্ৰকাৰৰ—

(ক) প্ৰত্যক্ষ সহযোগিতা: যেতিয়া ব্যক্তিসকলে মুখামুখি সম্বন্ধেৰে একেলগে কাম কৰে, তাক প্ৰত্যক্ষ সহযোগিতা বোলে। উদাহৰণ— খেলাধূলা কৰা, খেতি কৰা, পৰিয়ালত একেলগে বসবাস কৰা।

(খ) পৰোক্ষ সহযোগিতা: যেতিয়া ব্যক্তিসকলে একে লক্ষ্য পূৰণৰ বাবে আলাদা আলাদা কাম কৰে কিন্তু একেলগে লক্ষ্য সাধন কৰে তাক পৰোক্ষ সহযোগিতা বোলে। উদাহৰণ— এখন কাৰখানাত বিভিন্ন বিভাগৰ কাম।

৪। প্ৰতিযোগিতা বুলিলে কি বুজা ? প্ৰতিযোগিতাক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ প্ৰতিযোগিতা হৈছে এনে এক প্ৰক্ৰিয়া য’ত ব্যক্তি বা গোটে আনক অতিক্ৰম কৰি লক্ষ্য লাভ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। আধুনিক সমাজত প্ৰতিযোগিতা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

সমাজতত্ত্ববিদসকলৰ মতে আধুনিক অৰ্থনীতি আৰু পুঁজিবাদী ব্যৱস্থাত প্ৰতিযোগিতাই বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। প্ৰতিযোগিতাই মানুহক অধিক দক্ষ আৰু পৰিশ্ৰমী কৰি তোলে।

৫। সংঘৰ্ষ বুলিলে কি বুজা ? সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া হিচাপে সংঘৰ্ষক আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ সংঘৰ্ষ হৈছে এনে এক সামাজিক প্ৰক্ৰিয়া য’ত ব্যক্তি বা গোটে নিজৰ স্বাৰ্থ পূৰণৰ বাবে আনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা বা আক্ৰমণাত্মক আচৰণ কৰে।

সংঘৰ্ষ বিভিন্ন কাৰণত সৃষ্টি হ’ব পাৰে যেনে— শ্ৰেণী, জাতি, ধৰ্ম, ভাষা বা স্বাৰ্থৰ পাৰ্থক্য। সমাজত সংঘৰ্ষে কেতিয়াবা সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু অধিকাৰ আদায়ৰ ক্ষেত্ৰত ভূমিকা পালন কৰে।

৬। সামাজিক স্তৰীকৰণ কি ? উদাহৰণসহ আলোচনা কৰা।

উত্তৰঃ সামাজিক স্তৰীকৰণ হৈছে সমাজত মানুহক পদমৰ্যাদা, সম্পত্তি, ক্ষমতা আৰু সন্মানৰ ভিত্তিত বিভিন্ন স্তৰত ভাগ কৰা ব্যৱস্থা।

সমাজত সকলো ব্যক্তিৰ সামাজিক স্থান একে নহয়। ব্যক্তিৰ জন্ম, শিক্ষা, পেচা বা সম্পত্তিৰ ভিত্তিত তেওঁলোকৰ সামাজিক স্থান নিৰ্ধাৰিত হয়।

উদাহৰণস্বৰূপে সমাজত চিকিৎসক, শিক্ষক, ব্যৱসায়ী, কৃষক আদি বিভিন্ন পেচাৰ মানুহ আছে। এই পেচাবোৰৰ সামাজিক মৰ্যাদা সমান নহয়। এইদৰে সমাজত উচ্চ আৰু নিম্ন স্তৰৰ সৃষ্টি হয়, যাক সামাজিক স্তৰীকৰণ বুলি কোৱা হয়।

Your Email ID

Verification record-ৰ বাবে Email ID প্রয়োজন। Name নালাগে।

What did you update?

আপুনি কি কি সলনি কৰিলে সৰুকৈ লিখক। Admin Review page-ত automatic change highlight-ও দেখা যাব।

Submit কৰাৰ পাছত এই Update টো Pending Verification হিচাপে save হ'ব।