Update This Post

BA 3rd Sem Political Science Chapter 1 Solution | বিষয় হিচাপে লোক প্ৰশাসন |

Note: আপুনি ইয়াত Post টোৰ এটা copy edit কৰি আছে। Submit নকৰালৈ Live WordPress Post-ত কোনো change নহ'ব।

Post Title

BA 3rd Sem Political Science Chapter 1 Solution | বিষয় হিচাপে লোক প্ৰশাসন |

Post Title edit কৰিব নোৱাৰিব। কেৱল Post Content update কৰিব পাৰিব।

Post Content

বিষয় হিচাপে লোক প্ৰশাসন

অতি চমু প্রশ্নোত্তৰঃ

1। 'Politics and Administration' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ ৰচক কোন আৰু কোন চনত ৰচনা কৰা হৈছিল?

উত্তৰ:&nbsp;Frank J. Goodnow আৰু ১৯০০ চনত।

2। লোক প্রশাসনৰ প্ৰকৃতি সম্পর্কে থকা মতবাদ দুটা উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ&nbsp;(ক) অভিন্ন দৃষ্টিভংগী আৰু (খ) পৰিচালনামূলক দৃষ্টিভংগী।

3। লোক প্রশাসনৰ ক্ৰমবিকাশৰ কোনটো পর্যায়ক 'সোণালী যুগ' বুলি কোৱাহয়

উত্তৰঃ&nbsp;দ্বিতীয়টো পর্যায়ক (১৯২৭ চনৰ পৰা ১৯৩৭ চনলৈ)।

4। লোক প্রশাসনৰ প্ৰকৃতি সম্পর্কে থকা দৃষ্টিভংগী দুটা কি কি?

উত্তৰঃ&nbsp;(ক) অভিন্ন বা সংহত দৃষ্টিভংগী আৰু (খ) পৰিচালনামূলক দৃষ্টিভংগী।

5। লোক প্রশাসনৰ ক্ৰমবিকাশৰ কোনটো পর্যায়ক 'ৰাজনীতি প্রশাসন বিৰোধ' পর্যায় বোলা হয়?

&nbsp;উত্তৰ:&nbsp;প্ৰথমটো পর্যায়ক।

6। লোক প্রশাসনৰ অভিন্ন দৃষ্টিভংগী সমর্থন কৰা দুজন চিন্তাবিদৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ&nbsp;(ক) এল. ডি. হোৱাইট আৰু (খ) ডিমক।

7। লোক প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে পিকনাৰে কৰা ভাগ দুটা কি কি?

উত্তৰঃ (ক) লোক প্রশাসনৰ নীতিসমূহ আৰু (খ) লোক প্রশাসনৰ অধ্যয়ন ক্ষেত্র।

8। "লোক প্রশাসনে ৰাষ্ট্ৰীয়, ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয় চৰকাৰৰ কাৰ্যপালিকাই কৰা কার্যাবলীক বুজায়।”- এই উক্তিটো কোনে দিছিল?

উত্তৰঃ&nbsp;হার্বাট ছাইমনে।

9। ওৱাকাৰে লোক প্রশাসনৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে কৰা প্ৰধান ভাগ দুটা কি কি?

উত্তৰঃ (ক) প্রশাসনিক তত্ত্ব আৰু (খ) ব্যৱহাৰিক লোক প্রশাসন।

10। লোক প্রশাসনৰ পৰিচালনাসমূহৰ দৃষ্টিভংগী সমর্থন কৰা দুজন চিন্তাবিদৰ নাম লিখা।

উত্তৰ:&nbsp;(ক) হার্বার্ট ছাইমন (খ) থম্পছন।

11। নীতি আয়োগৰ এটা উদ্দেশ্য লিখা।

উত্তৰঃ&nbsp;লেহেমীয়া গতিৰ নীতি ৰূপায়ণকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আয়োগে ত্বৰান্বিত কৰাৰ প্ৰয়াস কৰে।

1)&nbsp; উইল 'বিৰ মতে, লোক-প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ কোনকেইটা দিশত সীমাবদ্ধ?উত্তৰঃ&nbsp;উইল' বিৰ মতে, লোক-প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ নিম্নলিখিত কেইটামান দিশত সীমাবদ্ধ: ১. নীতিমালা আৰু নীতি প্ৰণয়নলোক-প্ৰশাসনৰ প্ৰাথমিক দিশ হৈছে চৰকাৰী নীতিৰ বিকাশ আৰু কাৰ্যকৰী নীতিসমূহৰ প্ৰণয়ন। ইয়াত চৰকাৰী পৰিকল্পনা আৰু উদ্দেশ্য স্থাপন কৰা হয়। ২. ব্যৱস্থা আৰু সংগঠনলোক-প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ ব্যৱস্থাপনা আৰু সংগঠনলৈও সংযোজিত। ইয়াত বিভিন্ন সংগঠন, বিভাগ, আৰু কাৰ্যৰ মধ্যে সমন্বয় সাধনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। ৩. বিচাৰ আৰু পৰীক্ষণলোক-প্ৰশাসন বিচাৰ আৰু পৰীক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বোচ্চ গুরুত্ব দিয়ে। এটি কামৰ সফলতা নিশ্চিত কৰিবলৈ কার্যৰ প্ৰভাবৰ মূল্যায়ন কৰা হয়। ৪. জনগণের সেৱা আৰু স্ৰোতলোক-প্ৰশাসনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে জনগণের সেৱা। ইয়াত নাগৰিকৰ আৱশ্যকতা পূৰণ কৰাৰ বাবে সেবা আৰু স্ৰোত উপলব্ধ কৰা হয়। ৫. সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিৱেশলোক-প্ৰশাসন সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰিৱেশৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে সমাজৰ বঢ়োৱা, স্থিতিশীলতা বজাই ৰখা, আৰু ৰাজনৈতিক সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা। ৬. কাৰ্যকৰী স্ৰোত আৰু সম্পদ ব্যৱস্থাপনালোক-প্ৰশাসন বিভিন্ন স্ৰোত আৰু সম্পদৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, যেনে মানৱ সম্পদ, বিত্তীয় সম্পদ, আৰু অন্য আৱশ্যক সামগ্ৰীৰ ব্যৱস্থা। 2) শৈক্ষিক বিষয় হিচাপে লোক প্রশাসনৰ বিকাশৰ প্ৰথম দুটা পৰ্যায়ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।উত্তৰঃ&nbsp;শৈক্ষিক বিষয় হিচাপে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশ কেইবাটাও পৰ্যায়ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে, যিয়ে ক্ষেত্ৰখনৰ নিজেই বিৱৰ্তনক প্ৰতিফলিত কৰিছে। তলত এই বিকাশৰ প্ৰথম দুটা পৰ্যায় দিয়া হ’ল: ১) ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ উত্থান (২০ শতিকাৰ আৰম্ভণি)ঐতিহাসিক প্ৰসংগ: চৰকাৰী কাম-কাজৰ দ্ৰুত বৃদ্ধি আৰু আধুনিক শাসন ব্যৱস্থাৰ জটিলতাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মূলতঃ আমেৰিকাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ আনুষ্ঠানিক অধ্যয়ন আৰম্ভ হৈছিল। চৰকাৰী কাৰ্য্যকলাপৰ অদক্ষতাই ৰাজহুৱা ব্যৱস্থাপনাৰ ক্ষেত্ৰত এক পদ্ধতিগত দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰয়োজনীয়তাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছিল।মূল উন্নয়নসমূহ: প্ৰগতিশীল যুগ: এই সময়ছোৱাত (১৮৯০-১৯২০) জনসেৱাৰ দক্ষতা, জবাবদিহিতা আৰু পেছাদাৰিত্ব বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে সংস্কাৰ ঘটিছিল। উড্ৰ’ উইলছনৰ দৰে প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিয়ে ৰাজনীতিক প্ৰশাসনৰ পৰা পৃথক কৰাৰ পক্ষত যুক্তি আগবঢ়াইছিল, ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক এক সুকীয়া শাখা হিচাপে চাব লাগে বুলি ধাৰণাটো প্ৰচাৰ কৰিছিল।শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী স্থাপন: এই সময়ছোৱাতে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ প্ৰথম আনুষ্ঠানিক শৈক্ষিক কাৰ্যসূচীৰ উন্মেষ ঘটিছিল। ১৯২৯ চনত দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ে প্ৰথমখন স্কুল অৱ পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন স্থাপন কৰে, তাৰ পিছত সমগ্ৰ দেশতে আন স্কুল স্থাপন কৰে। পাঠ্যক্ৰমসমূহে ৰাজহুৱা নীতি, শাসন ব্যৱস্থা, আৰু সমাজত আমোলাতন্ত্ৰৰ ভূমিকাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।প্ৰভাৱ: এই মঞ্চই ৰাজহুৱা সেৱকসকলৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ আৰু শিক্ষাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক বৈজ্ঞানিক শাখা হিচাপে বুজাৰ ভিত্তি স্থাপন কৰিছিল। দক্ষতা আৰু পেছাদাৰিত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াটোৱে এই ক্ষেত্ৰখনৰ ভৱিষ্যতৰ উন্নয়নৰ মঞ্চ তৈয়াৰ কৰিছিল।২) ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক পেছাদাৰী শাখা হিচাপে বিকাশ (২০ শতিকাৰ মাজভাগ)ঐতিহাসিক প্ৰসংগ: ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ক্ষেত্ৰখনৰ বিকাশ অব্যাহত আছিল, যিয়ে পৰিৱৰ্তিত ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশক প্ৰতিফলিত কৰিছিল। বিশেষকৈ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত চৰকাৰী দায়িত্বৰ জটিলতা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত অধিক গাঁথনিগত দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।মূল উন্নয়নসমূহ: আচৰণ বিজ্ঞানৰ প্ৰভাৱঃ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অধ্যয়নত আচৰণ বিজ্ঞানৰ একত্ৰীকৰণ এই পৰ্যায়ত বিশিষ্ট হৈ পৰিছিল। পণ্ডিতসকলে সাংগঠনিক আচৰণ, নেতৃত্ব আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি প্ৰশাসনৰ মানৱীয় উপাদানসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।পেছাদাৰী সংস্থা: ১৯৩৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা আমেৰিকান ছ’চাইটি ফৰ পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন (ASPA)ৰ দৰে সংস্থাই ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অধ্যয়ন আৰু অনুশীলনক আগুৱাই নিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই সংস্থাসমূহে গৱেষণা, পেছাদাৰী মানদণ্ড আৰু শৈক্ষিক পদক্ষেপক প্ৰসাৰিত কৰিছিল।প্ৰভাৱ: পেছাদাৰিকৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াটোৱে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক এক স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত অৰিহণা যোগাইছিল, ইয়াৰ নিজস্ব পদ্ধতি আৰু তাত্ত্বিক কাঠামো আছিল। এই পৰ্যায়ৰ ফলত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী কাৰ্যসূচী (MPA)ৰ বিকাশ ঘটিছিল, যিয়ে ৰাজহুৱা কৰ্মচাৰীৰ শিক্ষাক অধিক প্ৰতিষ্ঠানিক কৰি তুলিছিল।

3) লোক-প্রশাসন কি বিজ্ঞান?

উত্তৰঃ&nbsp;ৰাজহুৱা প্ৰশাসন বিজ্ঞান নে কলা সেই বিতৰ্ক দশক দশক ধৰি চলি আহিছে। বিজ্ঞানৰ বাবে যুক্তি: পদ্ধতিগত অধ্যয়ন: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ লগত চৰকাৰী সংগঠন আৰু ইয়াৰ কাৰ্য্যকলাপৰ পদ্ধতিগত অধ্যয়ন জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ পৰা প্ৰমাণ, বিশ্লেষণ আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক গৱেষণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে।তত্ত্বৰ প্ৰয়োগঃ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে ৰাজনীতি বিজ্ঞান, সমাজবিজ্ঞান, অৰ্থনীতি আদি বিভিন্ন শাখাৰ তত্ত্ব আৰু ধাৰণাসমূহৰ আধাৰত লয়। এই তত্ত্বসমূহে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিঘটনাসমূহ বুজিবলৈ আৰু বিশ্লেষণ কৰিবলৈ এক কাঠামো প্ৰদান কৰে।জুখিব পৰা ফলাফল: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বহুতো দিশ, যেনে দক্ষতা, ফলপ্ৰসূতা, আৰু জবাবদিহিতা, বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি জুখিব আৰু মূল্যায়ন কৰিব পাৰি।

শিল্পৰ যুক্তি: মানৱীয় উপাদান: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত মানুহৰ সৈতে লেনদেন জড়িত হৈ থাকে, আৰু মানুহৰ আচৰণ অভাৱনীয় আৰু জটিল হ’ব পাৰে। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই জটিলতাসমূহৰ নেভিগেট কৰিবলৈ এক নিৰ্দিষ্ট মাত্ৰাৰ শিল্প বা বিচাৰৰ প্ৰয়োজন।নৈতিক বিবেচনা: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত নৈতিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰায়ে প্ৰতিযোগী মূল্যবোধ আৰু স্বাৰ্থৰ ওজন জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ বাবে বিচাৰ আৰু অন্তৰ্দৃষ্টিৰ প্ৰয়োজন হয়, প্ৰায়ে কলাত্মক দক্ষতাৰ সৈতে সংযুক্ত।প্ৰসংগভিত্তিক কাৰকসমূহ: ৰাজহুৱা প্ৰশাসন ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত গতিশীল আৰু নিত্য পৰিৱৰ্তিত প্ৰেক্ষাপটত কাম কৰে। এই পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ লগত খাপ খুৱাবলৈ হ’লে বিজ্ঞানতকৈ শিল্পৰ সৈতে অধিক মিল থকা কিছু পৰিমাণে সৃষ্টিশীলতা আৰু নমনীয়তাৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে।

অধিক সুষম দৃষ্টিভংগী: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক কঠোৰভাৱে বিজ্ঞান বা কলা হিচাপে চোৱাতকৈ বহু পণ্ডিত আৰু অনুশীলনকাৰীয়ে যুক্তি আগবঢ়ায় যে ই দুয়োটাৰে সংকৰ। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বৈজ্ঞানিক ভিত্তি থাকিলেও ইয়াৰ লগত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ, নেতৃত্ব, আৰু মানৱ সম্পৰ্ক পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰতো এক উল্লেখযোগ্য কলাত্মক উপাদান জড়িত হৈ থাকে। শেষত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন বিজ্ঞান নে কলা সেই বিতৰ্কটো এক জটিল বিতৰ্ক যাৰ কোনো সহজ উত্তৰ নাই। সম্ভৱতঃ এই ক্ষেত্ৰখন ফলপ্ৰসূ হ’বলৈ বৈজ্ঞানিক কঠোৰতা আৰু কলাত্মক বিচাৰৰ সংমিশ্ৰণৰ প্ৰয়োজন।

4)&nbsp;&nbsp;লোক প্ৰশাসনৰ বৈশিষ্ট্যবোৰ লিখা।&nbsp;

উত্তৰঃ&nbsp;ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ কেইবাটাও সুকীয়া বৈশিষ্ট্য আছে যিয়ে ইয়াৰ প্ৰকৃতি আৰু কাৰ্য্যকলাপৰ সংজ্ঞা দিয়ে। ইয়াত কিছুমান মূল বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা হ’ল: ১/ লক্ষ্যমুখীৰাজহুৱা প্ৰশাসন মূলতঃ চৰকাৰে নিৰ্ধাৰণ কৰা নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য আৰু লক্ষ্যত উপনীত হোৱাত মনোনিৱেশ কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে জনসাধাৰণৰ প্ৰয়োজন আৰু দাবীসমূহ পূৰণ কৰা আৰু সেৱাৰ ফলপ্ৰসূ প্ৰদান নিশ্চিত কৰা।২/ গতিশীলৰাজহুৱা প্ৰশাসন স্থবিৰ নহয়; পৰিৱৰ্তিত সমাজৰ প্ৰয়োজনীয়তা, ৰাজনৈতিক পৰিৱেশ আৰু প্ৰযুক্তিগত উন্নতিৰ লগে লগে ইয়াৰ বিকাশ ঘটে। নতুন প্ৰত্যাহ্বান আৰু সুযোগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাৰ বাবে অভিযোজন ক্ষমতা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।৩/&nbsp;জনস্বাৰ্থৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ প্ৰধান চিন্তা হৈছে জনসাধাৰণৰ কল্যাণ। ই লাভ বা ব্যক্তিগত স্বাৰ্থৰ পিছত লগাতকৈ সমাজৰ সেৱা আৰু সাধাৰণ মংগল নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে কাম কৰে।৪/ বৈধতাৰাজহুৱা প্ৰশাসনে নিজৰ কৰ্তৃত্ব দেশৰ আইনী কাঠামো আৰু সংবিধানৰ পৰা লাভ কৰে। ই প্ৰতিষ্ঠিত আইন আৰু নিয়মৰ ভিতৰত কাম কৰে, ইয়াৰ কাৰ্য্যত জবাবদিহিতা আৰু স্বচ্ছতা নিশ্চিত কৰে।৫/ স্তৰভিত্তিক গঠনৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে এক স্তৰভিত্তিক সাংগঠনিক গাঁথনি। অৰ্থাৎ কৰ্তৃত্ব আৰু দায়িত্বৰ বিভিন্ন স্তৰ আছে, যাৰ ফলত ফলপ্ৰসূ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ আৰু সমন্বয়ৰ সুবিধা হয়।৬/ জবাবদিহিতাৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকল জনসাধাৰণৰ প্ৰতি জবাবদিহি আৰু স্বচ্ছভাৱে কাম কৰিব লাগিব। তেওঁলোকে নিজৰ কাৰ্য্য আৰু সিদ্ধান্তৰ বাবে জবাবদিহি, সম্পদসমূহ যাতে দক্ষতাৰে আৰু ফলপ্ৰসূভাৱে ব্যৱহাৰ কৰাটো নিশ্চিত কৰে।৭) বিভিন্ন কাৰ্য্যৰ সংহতিচৰকাৰী কাৰ্য্যকলাপৰ মসৃণ পৰিচালনা নিশ্চিত কৰিবলৈ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে পৰিকল্পনা, সংগঠন, কৰ্মচাৰী নিযুক্তি, পৰিচালনা, সমন্বয়, আৰু নিয়ন্ত্ৰণকে ধৰি বিভিন্ন কাম একত্ৰিত কৰে।৮/ মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনাৰাজহুৱা প্ৰশাসনত ৰাজহুৱা সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত কৰ্মচাৰীৰ নিযুক্তি, প্ৰশিক্ষণ, আৰু কৰ্মক্ষমতাৰ মূল্যায়নকে ধৰি মানৱ সম্পদ পৰিচালনা কৰাটো জড়িত হৈ থাকে। সাংগঠনিক লক্ষ্যত উপনীত হোৱাৰ বাবে ফলপ্ৰসূ মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনা অতি প্ৰয়োজনীয়।৯) সম্পদ আবণ্টনসেৱাসমূহ ফলপ্ৰসূ আৰু দক্ষতাৰে প্ৰদান কৰাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ ৰাজহুৱা প্ৰশাসন আৰ্থিক, মানৱ, আৰু বস্তুগত সম্পদকে ধৰি ৰাজহুৱা সম্পদৰ আবণ্টন আৰু পৰিচালনাৰ বাবে দায়বদ্ধ।১০) আন্তঃশাখা পদ্ধতিৰাজহুৱা প্ৰশাসনে ৰাজনৈতিক বিজ্ঞান, সমাজবিজ্ঞান, অৰ্থনীতি, আৰু পৰিচালনাকে ধৰি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ সহায় লৈ জটিল সমাজৰ সমস্যাসমূহৰ সমাধানৰ বাবে ব্যাপক পদ্ধতি বিকশিত কৰে। ১১) সেৱা প্ৰদানৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ এটা মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল নাগৰিকক সেৱা প্ৰদানৰ ওপৰত ইয়াৰ মনোনিৱেশ। ইয়াৰ লগত জনসাধাৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তা বুজি পোৱা আৰু সেৱাসমূহ সময়মতে, ন্যায্য আৰু কাৰ্যক্ষমভাৱে প্ৰদান কৰাটো নিশ্চিত কৰাটো জড়িত।

5)&nbsp;লোক প্রশাসনক কিয় বিজ্ঞান বুলি অভিহিত কৰা হয় দুটা যুক্তি আগবঢ়োৱা।

উত্তৰঃ&nbsp;লোক প্রশাসনক বিজ্ঞান বুলি অভিহিত কৰাৰ পিছৰ মূল যুক্তি কেইটা হ'ল: ১. পৰ্যবেক্ষণ আৰু বিশ্লেষণলোক প্রশাসনৰ বিজ্ঞানৰ মূলত্ব হৈছে ইয়াৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা তথ্য আৰু তথ্যৰ বিশ্লেষণৰ ওপৰত আধাৰিত। বিজ্ঞানৰ দৰে, লোক প্রশাসনো পৰ্যবেক্ষণ, তথ্য সংগ্ৰহ, আৰু পৰিস্থিতিৰ বিশ্লেষণৰ ব্যৱস্থা অবলম্বন কৰে। সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সময়ত বিভিন্ন পৰিস্থিতি, উপাদান, আৰু প্ৰযুক্তিসমূহৰ ওপৰত বিশ্লেষণ কৰি কৌশলগত সিদ্ধান্ত লোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, কৰ্তৃপক্ষৰ দ্বাৰা জনগণের সমস্যাবোৰৰ সঠিক বিশ্লেষণৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশনা আৰু নীতি প্ৰণয়ন কৰা হয়। ২. নীতি আৰু তত্ত্বৰ বিকাশলোক প্রশাসন বিজ্ঞান হিচাপে বিবেচনা কৰা হয় কাৰণ ইয়াৰ অধীনত বিভিন্ন নীতি, পদ্ধতি, আৰু তত্ত্বৰ বিকাশ ঘটে। বিজ্ঞানৰ দৰে, ইয়াৰো এটা সুনিশ্চিত তত্ত্ব বা মডেল আছে, যিয়ে বাস্তৱ পৰিস্থিতিৰ সৈতে সমন্বয় সাধন কৰি কার্যকৰী পদ্ধতি আৰু কৌশল উদ্ভাৱন কৰে। উদাহৰণ হিচাপে, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ, সেবাৰ প্ৰদান, আৰু জনসাধাৰণৰ সৈতে সমন্বয় সাধনৰ বাবে বিভিন্ন তত্ত্বৰ সৃষ্টিৰ জৰিয়তে ইয়াক অগ্রগতি কৰা হৈছে। উপসংহাৰলোক প্রশাসন বিজ্ঞান হিচাপে অভিহিত হয় কাৰণ ইয়াৰ বিশ্লেষণ, পৰ্যবেক্ষণ, আৰু নীতিৰ বিকাশৰ প্ৰণালী বিজ্ঞানসম্মত। এই ক্ষেত্ৰত ব্যৱহৃত পদ্ধতি আৰু উপাদানসমূহই ইয়াক এক শাস্ত্ৰীয় শাখাৰ ৰূপত পৰিগণিত কৰে, যিয়ে সামাজিক সমস্যাসমূহ সমাধানত কাৰ্যকৰী ভূমিকা পালন কৰে।

6)&nbsp;লোক প্ৰশাসনৰ সংজ্ঞা দিয়া আৰু ইয়াৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।উত্তৰঃ&nbsp;ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ সংজ্ঞাৰাজহুৱা প্ৰশাসনক চৰকাৰী নীতি ৰূপায়ণ, ৰাজহুৱা কাৰ্যসূচী পৰিচালনা, চৰকাৰী সংস্থা আৰু প্ৰতিষ্ঠানৰ সংগঠন বুলি সংজ্ঞায়িত কৰিব পাৰি। ইয়াৰ লগত ৰাজহুৱা খণ্ডত নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ মানৱ, আৰ্থিক আৰু বস্তুগত সম্পদৰ সমন্বয় জড়িত হৈ থাকে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে নাগৰিকসকলক ফলপ্ৰসূ শাসন আৰু সেৱা প্ৰদান নিশ্চিত কৰিবলৈ ৰাজহুৱা সম্পদৰ পৰিকল্পনা, সংগঠিত, নিৰ্দেশনা, সমন্বয়, আৰু নিয়ন্ত্ৰণ আদি বিভিন্ন কাম সামৰি লয়। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ গুৰুত্বচৰকাৰৰ কাম-কাজ আৰু সমাজৰ সামগ্ৰিক বিকাশত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ গুৰুত্ব তলত দিয়া ধৰণেৰে ৰূপৰেখা দাঙি ধৰিব পাৰি: ১/ নীতি ৰূপায়ণৰাজহুৱা প্ৰশাসনে নীতি প্ৰণয়ন আৰু কাৰ্যকৰীকৰণৰ মাজত সেতু হিচাপে কাম কৰে। ই নিশ্চিত কৰে যে স্বাস্থ্যসেৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শিক্ষা আৰু আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নলৈকে সমাজৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ পূৰণৰ বাবে চৰকাৰী নীতিসমূহ ফলপ্ৰসূভাৱে ৰূপায়ণ কৰা হয়। ২/ সেৱা প্ৰদাননাগৰিকক অত্যাৱশ্যকীয় সেৱা আগবঢ়োৱাৰ দায়িত্ব ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ। ইয়াৰ ভিতৰত জনস্বাস্থ্য, শিক্ষা, পৰিবহণ, অনাময়, আৰু সমাজ কল্যাণ সেৱা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। দক্ষ সেৱা প্ৰদানে জীৱনৰ মান বৃদ্ধি কৰে আৰু সামাজিক সমতাক প্ৰসাৰিত কৰে। ৩/ সুশাসনৰ প্ৰসাৰফলপ্ৰসূ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে সুশাসনৰ নীতি, যেনে স্বচ্ছতা, জবাবদিহিতা, আৰু আইনৰ শাসনক প্ৰসাৰিত কৰে। ইয়াৰ ফলত চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ওপৰত আস্থা বৃদ্ধি পায় আৰু গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াত নাগৰিকৰ অংশগ্ৰহণক উৎসাহিত কৰে। ৪/ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নঅৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা আৰু উন্নয়নত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ই অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি, চাকৰি সৃষ্টি, আৰু বহনক্ষম উন্নয়নক প্ৰসাৰিত কৰা নীতি সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰে, যাৰ ফলত এটা জাতিৰ সামগ্ৰিক সমৃদ্ধিত অৰিহণা যোগায়। ৫/ সংকট ব্যৱস্থাপনাসংকটৰ সময়ত, যেনে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ বা জনস্বাস্থ্যৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাত, সঁহাৰি কৌশলৰ পৰিকল্পনা, সমন্বয় আৰু কাৰ্যকৰীকৰণৰ বাবে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াৰ দ্বাৰা সমাজত সংকটৰ প্ৰভাৱ কম কৰিবলৈ সম্পদসমূহ ফলপ্ৰসূভাৱে সংগঠিত কৰাটো নিশ্চিত কৰা হয়। ৬/ মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনাৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ লগত চৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত মানৱ সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ ভিতৰত নিযুক্তি, প্ৰশিক্ষণ, আৰু কৰ্মীৰ বিকাশ অন্তৰ্ভুক্ত, ৰাজহুৱা কাম-কাজ ফলপ্ৰসূভাৱে সম্পন্ন কৰিবলৈ যোগ্য ব্যক্তিসকল যাতে স্থানত থাকে সেয়া নিশ্চিত কৰা। ৭/ নিয়ন্ত্ৰণমূলক তদাৰকীৰাজহুৱা প্ৰশাসনে স্বাস্থ্য, পৰিৱেশ, আৰু ব্যৱসায়কে ধৰি বিভিন্ন খণ্ডত আইন আৰু মানদণ্ড মানি চলাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়ম স্থাপন আৰু বলবৎ কৰে। ইয়াৰ ফলত শৃংখলা বজাই ৰখাত সহায় হয় আৰু জনস্বাৰ্থ সুৰক্ষিত হয়। ৮) আন্তঃচৰকাৰী সম্পৰ্কৰাজহুৱা প্ৰশাসনে চৰকাৰৰ বিভিন্ন স্তৰ (স্থানীয়, ৰাজ্যিক আৰু ফেডাৰেল)ৰ মাজত সহযোগিতাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ফলত নীতি ৰূপায়ণ আৰু সমগ্ৰ ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰত সম্পদ আবণ্টনৰ ক্ষেত্ৰত সুসংহতি নিশ্চিত হয়। ৯/ পোষকতা আৰু প্ৰতিনিধিত্বৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে প্ৰায়ে অপ্ৰতিনিধিত্বশীল গোটসমূহৰ পোষকতা কৰে, নীতি নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত তেওঁলোকৰ কণ্ঠ আৰু প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ বিবেচনা কৰাটো নিশ্চিত কৰে। ইয়াৰ ফলত সামাজিক ন্যায় আৰু সৰ্বাংগীনতাত অৰিহণা যোগায়। ১০) গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ লগত নীতিগত সিদ্ধান্তসমূহৰ বিষয়ে অৱগত কৰা আৰু কাৰ্যসূচীসমূহৰ ফলপ্ৰসূতা উন্নত কৰাৰ বাবে গৱেষণা কৰাটো জড়িত হৈ থাকে। ই শাসন ব্যৱস্থাৰ উদ্ভাৱনক উৎসাহিত কৰে, চৰকাৰসমূহক পৰিৱৰ্তিত সমাজৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে খাপ খুৱাবলৈ সক্ষম কৰে।উপসংহাৰচৰকাৰৰ কাম-কাজ আৰু সমাজৰ মংগলৰ বাবে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন মৌলিক। নীতি ৰূপায়ণ, সেৱা প্ৰদান, সুশাসন প্ৰসাৰ, অৰ্থনৈতিক উন্নয়নক লাভান্বিত কৰাত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। সমাজসমূহে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিকাশৰ লগে লগে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে ফলপ্ৰসূ, স্বচ্ছ আৰু জবাবদিহি ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰয়োজনীয়তাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে। এটা দক্ষ ৰাজহুৱা প্ৰশাসন ব্যৱস্থাই শেষত এটা জাতিৰ স্থিতিশীলতা, প্ৰগতি আৰু সমৃদ্ধিত অৰিহণা যোগায়।

7)&nbsp;লোক প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা।&nbsp;উত্তৰঃ&nbsp;ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিসৰৰাজহুৱা প্ৰশাসন বুলিলে চৰকাৰী নীতি ৰূপায়ণ, ৰাজহুৱা কাৰ্যসূচী পৰিচালনা, চৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ সংগঠনক বুজোৱা হয়। ইয়াত ৰাষ্ট্ৰৰ গাঁথনি আৰু কাৰ্য্যকলাপ বজাই ৰখাৰ বাবে অপৰিহাৰ্য বিভিন্ন কাৰ্য্য, ভূমিকা আৰু দায়িত্ব সামৰি লোৱা হৈছে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ বিশাল আৰু বহুমুখী, বিভিন্ন ক্ষেত্ৰ সামৰি লোৱা। তলত কিছুমান মূল ক্ষেত্ৰ উল্লেখ কৰা হৈছে যিয়ে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বহল পৰিসৰক দেখুৱাইছে: ১/ নীতি প্ৰণয়ন আৰু ৰূপায়ণনীতি নিৰ্ধাৰণ: সমাজৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰা ৰাজহুৱা নীতি প্ৰস্তুত কৰাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত সমস্যা চিনাক্ত কৰা, সমাধানৰ ওপৰত গৱেষণা কৰা, নীতি প্ৰস্তাৱ কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।ৰূপায়ণঃ নীতি প্ৰণয়ন হোৱাৰ পিছত বিভিন্ন চৰকাৰী সংস্থা আৰু কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই নীতিসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাৰ দায়িত্ব ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ। ২/ সেৱা প্ৰদানৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ দায়িত্ব হৈছে জনসাধাৰণক শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, পৰিবহণ, অনাময়, আৰু কল্যাণমূলক সেৱাকে ধৰি অত্যাৱশ্যকীয় সেৱাসমূহ প্ৰদান কৰা। নাগৰিকৰ জীৱনৰ মান উন্নত কৰাৰ বাবে এই সেৱাসমূহৰ ফলপ্ৰসূ প্ৰদান অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩/ মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনাৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ লগত চৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত মানৱ সম্পদ পৰিচালনা কৰাটো জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ ভিতৰত নিযুক্তি, প্ৰশিক্ষণ, কৰ্মক্ষমতাৰ মূল্যায়ন, আৰু কৰ্মচাৰীসকলে তেওঁলোকৰ ভূমিকাত অনুপ্ৰাণিত আৰু দক্ষ হোৱাটো নিশ্চিত কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। ৪/ বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনাৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে বাজেট, বিত্তীয় পৰিকল্পনা, আৰু চৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ ভিতৰত সম্পদ আবণ্টনৰ দায়িত্ব লয়। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাজহুৱা ধন পৰিচালনা, বিত্তীয় কাৰ্য্যকলাপত স্বচ্ছতা আৰু জবাবদিহিতা নিশ্চিত কৰা, আৰু অডিট চলোৱা আদি জড়িত হৈ আছে। ৫/ নিয়ন্ত্ৰণমূলক কাৰ্য্যআইন আৰু মানদণ্ড মানি চলাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়ম সৃষ্টি আৰু বলবৎ কৰাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ ভিতৰত স্বাস্থ্য, পৰিৱেশ, ব্যৱসায়িক পদ্ধতিৰ দৰে বিভিন্ন খণ্ডৰ তদাৰকীও অন্তৰ্ভুক্ত। ৬) আন্তঃচৰকাৰী সম্পৰ্কৰাজহুৱা প্ৰশাসনে চৰকাৰৰ বিভিন্ন স্তৰৰ মাজৰ সমন্বয়ক সামৰি লয়—ফেডাৰেল, ৰাজ্যিক আৰু স্থানীয়। ইয়াৰ লগত সহযোগিতা আৰু যোগাযোগ জড়িত হৈ থাকে যাতে নীতি আৰু কাৰ্যসূচীসমূহ সমগ্ৰ ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰত ফলপ্ৰসূভাৱে ৰূপায়ণ কৰা হয়। ৭/ সংকট ব্যৱস্থাপনাজৰুৰীকালীন আৰু সংকট, যেনে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, জনস্বাস্থ্যৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থা বা নিৰাপত্তাৰ ভাবুকিৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত পৰিকল্পনা, প্ৰস্তুতি, সঁহাৰি, আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰচেষ্টা অন্তৰ্ভুক্ত। ৮/ পোষকতা আৰু প্ৰতিনিধিত্বৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে প্ৰায়ে নিৰ্দিষ্ট গোটৰ পোষক হিচাপে কাম কৰে, নীতি নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰান্তীয় কণ্ঠস্বৰ শুনা আৰু বিবেচনা কৰাটো নিশ্চিত কৰে। ইয়াৰ লগত উচ্চ কৰ্তৃপক্ষৰ আগত সমাজৰ স্বাৰ্থক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাটোও জড়িত হৈ আছে। ৯/ গৱেষণা আৰু উন্নয়নৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ লগত তথ্য সংগ্ৰহ, প্ৰয়োজনীয়তা মূল্যায়ন আৰু নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ ফলপ্ৰসূতা মূল্যায়ন কৰা গৱেষণা কৰাটো জড়িত হৈ থাকে। ইয়াৰ দ্বাৰা জ্ঞাত সিদ্ধান্ত লোৱা আৰু শাসন ব্যৱস্থা উন্নত কৰাত সহায় হয়।

১০) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক আৰু উন্নয়নৰাজহুৱা প্ৰশাসনে কূটনীতি, বাণিজ্যিক চুক্তি, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাহায্যকে ধৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰতো বিস্তৃত হ’ব পাৰে। ইয়াৰ লগত অন্যান্য জাতি আৰু সংগঠনৰ সৈতে জড়িত হৈ উন্নয়ন আৰু সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰাটো জড়িত হৈ আছে।উপসংহাৰৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ ব্যাপক আৰু ই শাসন আৰু জনসেৱাৰ বিভিন্ন দিশক স্পৰ্শ কৰে। ইয়াত নীতি বিকাশ আৰু সেৱা প্ৰদানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মানৱ সম্পদ ব্যৱস্থাপনা আৰু সংকটৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱালৈকে সকলোকে সামৰি লোৱা হৈছে। সমাজৰ বিকাশৰ লগে লগে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাই থাকে, শাসনৰ নতুন প্ৰত্যাহ্বান আৰু সুযোগৰ সৈতে খাপ খাই পৰে। এটা জাতিৰ স্থিতিশীলতা, বৃদ্ধি আৰু মংগলৰ বাবে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ফলপ্ৰসূ কাৰ্য্যকলাপ অতি প্ৰয়োজনীয়।

8)&nbsp;অধ্যয়নৰ বিষয় হিচাপে লোক প্ৰশাসনৰ বিকাশ সম্পর্কে আলোচনা কৰা।উত্তৰঃ&nbsp;‘ৰাজহুৱা প্ৰশাসন’ শব্দটোৰ দুটা অৰ্থ আছে। প্ৰথমতে চৰকাৰৰ প্ৰশাসনিক কাম যেনে নীতি ৰূপায়ণ আৰু দ্বিতীয়তে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অধ্যয়নকো বুজায়। গতিকে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন এফালে কামৰ পদ্ধতি আৰু আনফালে সমাজ বিজ্ঞানৰ এক শাখা। ৰাজহুৱা প্ৰশাসন অতীজৰে পৰা চৰকাৰী কামৰ এটা দিশ হৈ আহিছে। অৱশ্যে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন এক নতুন অধ্যয়ন বিষয়। কিন্তু কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ, এৰিষ্ট’টলৰ ৰাজনীতি, মেকিয়াভেলিৰ ডি প্ৰিন্স আদি বহুতো চিন্তাবিদে প্ৰাচীন কালৰে পৰা প্ৰশাসনত অৰিহণা যোগাই আহিছে। ১৮ শতিকাত জাৰ্মানী আৰু অষ্ট্ৰিয়াই চৰকাৰৰ শৃংখলাবদ্ধ আচৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁলোকে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অধ্যয়নত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ১৮ শতিকাৰ শেষৰ ফালে হেমিল্টনৰ দ্য ফেডাৰেলিষ্টে প্ৰথমে আমেৰিকাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অৰ্থ আৰু পৰিসৰৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছিল। চাৰ্লছ জিন বনিনৰ প্ৰিন্সিপলছ অৱ এডমিনিষ্ট্ৰেচন পাব্লিক (১৮১২)ক ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ প্ৰথমখন পৃথক গ্ৰন্থ বুলি গণ্য কৰা হয়। কিন্তু সুকীয়া বিষয় হিচাপে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ জন্ম হৈছিল আমেৰিকাত বিকাশৰ পৰ্যায়সমূহঃ অধ্যয়নৰ বিষয় হিচাপে তলত উল্লেখ কৰা পৰ্যায়সমূহৰ মাজেৰে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশ হৈছে। তেওঁলোক হৈছে: প্ৰথম পৰ্যায়: ৰাজনীতি প্ৰশাসনৰ দ্বৈততা (১৮৮৭-১৯২৬) দ্বিতীয় পৰ্যায় : প্ৰশাসনৰ নীতি (১৯২৭-১৯৩৭) তৃতীয় পৰ্যায়: বিৰোধিতাৰ সময় ( ১৯৩৮-১৯৪৭) (প্ৰত্যাহ্বানৰ পৰা ১৯৩৮-১৯৪৭) চতুৰ্থ পৰ্যায়: সত্তাৰ সংকট (১৯৪৮-১৯৭০) (সংকট চিনাক্ত কৰা ১৯৪৮ ১৯৭০) পঞ্চম পৰ্যায়: ৰাজহুৱা নীতিৰ দৃষ্টিভংগী: ১৯৭১-১৯৮০ তুলনামূলক পৰ্যায় ১৯৮০ এতিয়ালৈকে (১৯৮০-বৰ্তমান) সপ্তম পৰ্যায় : বিশ্বায়নৰ অনুশীলন (১৯৯২-বৰ্তমান) (গোলকীকৰণৰ অনুশীলন ১৯৯২ চনলৈকে।) প্ৰথম পৰ্যায় (১৮৮৭-১৯২৬): এই পৰ্যায়ৰ পৰাই ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশ আৰম্ভ হৈছিল। ১৮৮৭ চনত উইড্ৰ’ উইলছনৰ দ্য ষ্টাডি অৱ এডমিনিষ্ট্ৰেচন প্ৰকাশৰ পৰা এই পৰ্যায় আৰম্ভ হয়। এই ৰচনাখনে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ এক সুকীয়া, স্বতন্ত্ৰ আৰু শৃংখলাবদ্ধ অধ্যয়নৰ বাট মুকলি কৰিছে। উইলছনক সেয়েহে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পিতৃ বুলি কোৱা হয়। উইলছনে প্ৰশাসনক ৰাজনীতিৰ পৰা পৃথক কৰে। তেওঁৰ মতে নীতি নিৰ্ধাৰণৰ লগত ৰাজনীতি আৰু এই নীতিসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত প্ৰশাসন জড়িত হৈ থাকে। অৰ্থাৎ ৰাজনীতি আৰু প্ৰশাসনৰ বিভাজনৰ ধাৰণা অনুসৰি প্ৰশাসনৰ পৰিচালকে ৰাজনৈতিক নেতাসকলে নিৰ্ধাৰণ কৰা নীতিসমূহৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন বা নীতি নিৰ্ধাৰণত অংশগ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে। ফ্ৰেংক গুডন’ৱে তেওঁৰ “ৰাজনীতি” আৰু “প্ৰশাসন” নামৰ কিতাপখনত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন ৰাজনীতিৰ পৰা কেনেদৰে পৃথক সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছে। গুডন’ৰ মতে ৰাজনীতিত ৰাজ্যৰ নীতিৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয় আৰু ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে সেই নীতিসমূহ কাৰ্যকৰী কৰে। তদুপৰি ৰাজনীতি আৰু ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ কাম-কাজৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অৱস্থানৰ মাজত পাৰ্থক্য দেখা যায়। ৰাজনীতি বিধায়িনী দলৰ ওপৰত অৱস্থিত আৰু সৰ্বোচ্চ ৰাজনৈতিক শাসন কৰ্তৃপক্ষ আৰু ৰাজহুৱা প্ৰশাসন হৈছে চৰকাৰৰ কাৰ্যবাহী বিভাগ বা আমোলাতন্ত্ৰ। উইলছনৰ দৰেই গুডন’ৱেও ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক এক সুকীয়া বিষয় হিচাপে সমৰ্থন কৰে। গুডনক ” আমেৰিকান পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচনৰ পিতৃ” বুলি জনা যায়। সেই সময়ছোৱাত সমাজ বিজ্ঞানীসকলৰ চিন্তাধাৰাতো ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ গুৰুত্ব স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল ১৯২৬ চনত এল.এছ. ডি.এছ.চি. ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ওপৰত এল ডি হোৱাইটৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ ইনট্ৰ’ডাকচন টু দ্য ষ্টাডি অৱ পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উপৰিও ১৯২৭ চনত ডব্লিউ.এফ. উইল’বাই তেওঁৰ গ্ৰন্থ “প্ৰশাসনৰ নীতি” প্ৰকাশ কৰিছিল। এই দুখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ ফলত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন অধ্যয়নৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পালে। দ্বিতীয় পৰ্যায় (১৯২৭-১৯৩৭): এই পৰ্যায়ত পণ্ডিতসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰয়োগ কৰিবলৈ প্ৰশাসনৰ কিছুমান নীতি আৱিষ্কাৰ কৰিব লাগিব। তেওঁলোকে যুক্তি দিছিল যে প্ৰশাসন সকলোতে একে যদিও ইয়াৰ প্ৰকৃতি আৰু স্থান বেলেগ হ’ব পাৰে, কিয়নো প্ৰশাসনৰ নীতিসমূহ সাৰ্বজনীন। সেয়েহে তেওঁলোকে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক বিজ্ঞান বুলি অভিহিত কৰিছিল। এই যুগৰ আৰম্ভণি হৈছিল উইলোবিৰ “ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ নীতি” প্ৰকাশৰ পৰা। এই মঞ্চৰ আন আন গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত এম.পি. ফলেটৰ সৃষ্টিশীল অভিজ্ঞতা, হেনৰী ফেয়লৰ ঔদ্যোগিক আৰু সাধাৰণ ব্যৱস্থাপনা আৰু মুনী আৰু ৰেইলীৰ সংগঠনৰ নীতি। ১৯৩৭ চনত প্ৰকাশিত লুথাৰ গুলিক আৰু লিণ্ডেল উৰৱিকৰ পেপাৰছ অন দ্য চাইন্স অৱ এডমিনিষ্ট্ৰেচন এই যুগৰ শ্ৰেষ্ঠ অৱদান। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ এই দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ বিকাশৰ মূল বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াক বিজ্ঞানসন্মত কৰি তোলাৰ প্ৰয়াস। প্ৰশাসন মানে কেৱল এটা সংস্থা চলোৱাই নহয়, ইয়াৰ দ্বাৰা ৰাজহুৱা প্ৰশাসন কেনেকৈ আৰু কি উদ্দেশ্যেৰে চলোৱা হয় তাৰ প্ৰতিও লক্ষ্য ৰাখিব লাগিব। সেই উদ্দেশ্যে ফ্ৰেডেৰিক টেইলৰে বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা তত্ত্ব গঢ়ি তুলিছিল। বৈজ্ঞানিক পৰিচালনাৰ সমৰ্থকসকলৰ লক্ষ্য আছিল প্ৰশাসনক মূল্যমুক্ত কৰা। গতিকে তেওঁলোকৰ মতে মূল্যবোধতকৈ বৈজ্ঞানিক নীতিয়ে অগ্ৰাধিকাৰ ল’ব লাগিব। এই পৰ্যায়ত নিৰ্দিষ্ট নীতিৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশাসনিক গোটসমূহৰ পুনৰ্গঠন আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষতা বৃদ্ধিৰ বাবে কাম কৰা হয়। বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা তত্ত্বৰ আৱিষ্কাৰে প্ৰশাসনিক গোটসমূহক অধিক কাৰ্যক্ষম কৰি তোলা সম্ভৱ কৰি তুলিছিল। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ এই পৰ্যায়টোক সোণালী যুগ বুলি কোৱা হয়। এই সময়ছোৱাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে উচ্চ মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ লগতে ৰাজহুৱা আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডত ইয়াৰ চাহিদা ভয়ংকৰভাৱে বৃদ্ধি পালে। তৃতীয় পৰ্যায় (১৯৩৮-১৯৪৭): ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশৰ তৃতীয় পৰ্যায়ত মানৱ সম্পৰ্ক আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ পৰিছিল। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ওপৰত উল্লেখ কৰা দুয়োটা সংজ্ঞাই বিৰোধিতাৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল। তেওঁলোকৰ মতে প্ৰশাসনক কেতিয়াও ৰাজনীতিৰ পৰা পৃথক কৰিব নোৱাৰি, কিয়নো ইয়াৰ ৰাজনৈতিক স্বৰূপ আৰু ভূমিকা এনেকুৱা যাতে প্ৰশাসনৰ কাম নীতি ৰূপায়ণতে সীমাবদ্ধ নাথাকে। নীতি নিৰ্ধাৰণতো প্ৰশাসনে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে, যিটো ৰাজনীতিৰ অংশ। গতিকে ৰাজনীতি আৰু প্ৰশাসনৰ দ্বৈততা সম্ভৱ নহয় একেদৰে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ নীতিকো যান্ত্ৰিক ধাৰণা বুলি সমালোচনা কৰা হয়। কাৰণ সংগঠন নীতিৰ এই ধাৰণাটোৱে কেৱল আনুষ্ঠানিক সংগঠনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ই মানুহৰ মনৰ শাৰীৰিক দিশবোৰক আওকাণ কৰিছিল। গতিকে ১৯২৭ চনৰ পৰা ১৯৩২ চনলৈ আমেৰিকাৰ ৱেষ্টাৰ্ণ ইলেক্ট্ৰিক কোম্পানীৰ হথৰ্ন ফেক্টৰীত এল্টন মেয়োৱে কৰা পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাবোৰে প্ৰশাসনৰ নীতিৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছিল। এই পৰীক্ষাৰ পৰা দেখা যায় যে কৰ্মক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু মানসিক কাৰকৰ প্ৰবল প্ৰভাৱ পৰে। শ্ৰমিক যন্ত্ৰ নহয়, তেওঁলোক সচেতন সত্তা আৰু সামাজিক মানুহ। তেওঁলোকৰ আশা আৰু আকাংক্ষা, অভাৱ আৰু অসুবিধা আছে। আৰু ইজনে সিজনৰ পৰা পৃথক। সেয়েহে মানৱ সম্পৰ্কৰ ধাৰণাটোৱে বৈজ্ঞানিক ব্যৱস্থাপনা তত্ত্বৰ সীমাবদ্ধতাসমূহ আঙুলিয়াই দিয়াত সফল হৈছে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশৰ এই পৰ্যায়ত আগতেই উদ্ভৱ হোৱা প্ৰশাসনিক নীতিৰ এই ধাৰণাটোৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছিল। ছাইমনৰ মতে প্ৰশাসনিক নীতি প্ৰবাদৰ বাহিৰে আন একো নহয়। ৰবাৰ্ট ধলে প্ৰশাসনিক আচৰণৰ ওপৰত পৰিৱেশৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ মতে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে জাতীয় মানসিক, সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিবেশ এৰাই চলিব নোৱাৰে। সেয়েহে তেওঁ তুলনামূলক অধ্যয়নৰ পোষকতা কৰিছিল। চতুৰ্থ পৰ্যায় (১৯৪৮-১৯৭০): এই পৰ্যায়ত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। হথৰ্ন কাৰখানাৰ পৰীক্ষাই দ্বিতীয় পৰ্যায়ত আগবঢ়োৱা পৰিচালনা বিজ্ঞানে আগবঢ়োৱা সূত্ৰসমূহ বিফল কৰি পেলালে। ইয়াৰ ফলত বিষয়টোৰ ভৱিষ্যত অনিশ্চিত হৈ পৰিল। সেয়েহে এই পৰ্যায়ৰ আৰম্ভণিতে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে চিনাক্তকৰণ সংকটৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হৈছিল। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ চিন্তাবিদসকলে দুটা সিদ্ধান্তত উপনীত হ’ল— (ক) সংকটত বহু প্ৰশাসকে ৰাজনীতি বিজ্ঞানত পুনৰ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত যোগদান কৰিলে। তেনে কৰিবলৈ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল যদিও ৰাজনীতি বিজ্ঞানীসকলে কোনো সঁহাৰি নিদিলে। জন গাউছে তেওঁৰ “ট্ৰেণ্ডছ ইন দ্য থিয়ৰী অৱ পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন (১৯৭০)”ত কৈছে যে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ তত্ত্বই ৰাজনৈতিক তত্ত্বক বুজায়। (খ) আন কিছুমানেও প্ৰশাসনিক বিজ্ঞানৰ ফালে মুখ কৰে। তেওঁলোকে যুক্তি দিছিল যে প্ৰশাসনৰ আৰ্হি যিয়েই নহওক কিয়, সেয়া সদায় প্ৰশাসন। কিন্তু এই দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে নিজৰ স্বতন্ত্ৰ সত্তা হেৰুৱাই বৃহত্তৰ শাখাৰ অংশ হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰিও দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধই ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ইয়াত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ সামাজিক চৰিত্ৰ বুজি পোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছিল। পঞ্চম পৰ্যায় (১৯৭১-১৯৮০): পূৰ্বৰ যুগৰ অনিশ্চয়তাৰ মাজতো পঞ্চম পৰ্যায়ত জনপ্ৰশাসন সমৃদ্ধিশালী হৈছে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে ইয়াৰ সমৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰত অন্যান্য বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু পণ্ডিতসকলে ইয়াক আন্তঃশাখা বুলি অভিহিত কৰে। ষাঠিৰ দশকৰ শেষৰ ফালৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান আৰু ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অন্যান্য সমাজ বিজ্ঞানৰ সৈতে আন্তঃশাখা সম্পৰ্ক স্থাপনৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল। ষাঠিৰ দশকৰ শেষৰ ফালে আমেৰিকাত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ আলোচনাৰ ধৰণৰ পৰিৱৰ্তনক “নতুন ৰাজহুৱা প্ৰশাসন” বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মূলমন্ত্ৰ হৈছে প্ৰশাসকসকলক সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগ কৰা। ১৯৭১ চনত ফ্ৰান্স মেৰিনিৰ “টুৱেৰ্ডছ এ নিউ পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন” আৰু ড্ৱাইট ওৱাল্ডোৰ “পাব্লিক এডমিনিষ্ট্ৰেচন ইন এ টাইম অৱ টাৰ্বুলেন্স” নামৰ গ্ৰন্থখনে এই নতুন পদ্ধতি প্ৰতিষ্ঠা কৰাত অৰিহণা যোগাইছিল। সেয়েহে ১৯৭১ চনত নতুন ৰাজহুৱা প্ৰশাসন নামে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ সংজ্ঞাত বিশেষ স্থান লাভ কৰে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ এই পৰ্যায়ত নতুন ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে চাৰিটা বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁলোক হৈছে- (ক) প্ৰাসংগিকতা। (খ) মূল্যবোধ। (গ) সামাজিক সমতা। (ঘ) পৰিৱৰ্তন। ষষ্ঠ পৰ্যায় (১৯৮০-১৯৮১): ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশৰ এই পৰ্যায়টোৱে তুলনামূলক উদ্ভাৱনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছিল। ১৯৮১ চনত চাৰ্লছ, ডি.(১৯৮১)। গুডচেলৰ প্ৰবন্ধ “The New Comparative Administration : A proposal” ত তুলনামূলক ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ পোষকতা কৰা হৈছে। ফেৰেল হাইডিৰ মতে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে এনে এটা সন্ধিক্ষণত পুৰণি কামবোৰ চোৱাৰ পৰিৱৰ্তে আগবাঢ়ি যোৱাৰ এক বিস্তৃত পৰিকল্পনা কৰিব লাগে যাতে নতুন দিশ উন্মোচন কৰিব পৰা যায়। জং। এছ এছ জং এছ জুনে কৈছে যে আন্তঃসাংস্কৃতিক পৰ্যায়ত ১৯৭০ চনত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে সাংগঠনিক পৰিৱৰ্তন আৰু সাংগঠনিক বিকাশৰ তুলনামূলক পদ্ধতি আৰু কৌশল গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে বিপৰ্যয়ৰ সন্মুখীন হৈছিল। গতিকে পুনৰুত্থানৰ সময়ত এইবোৰ বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। সপ্তম পৰ্যায় (১৯৯২- বৰ্তমান): ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ বিকাশ ক্ৰমান্বয়ে বিশ্বায়নৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। বহু চিন্তাবিদে যুক্তি আগবঢ়ায় যে উদাৰতাবাদৰ নীতিৰ সৈতে বজাৰ অৰ্থনীতিৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে এই পৰ্যায়ত ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পাইছে। ১৯৯২ চনত ডেভিদ অছবৰ্ণ আৰু টেড গেবলাৰ নামৰ দুজন চিন্তাবিদে ৰিইনভেন্টিং গভৰ্ণমেণ্ট: হাউ দ্য এণ্টাৰপ্ৰেনিউৰিয়েল স্পিৰিট ইজ ট্ৰেন্সফৰ্মিং দ্য পাব্লিক ছেক্টৰ প্ৰকাশ কৰে। এই গ্ৰন্থখনে চৰকাৰৰ কাম-কাজৰ নতুন ব্যাখ্যা আগবঢ়াই ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ অধ্যয়নত এক বৈপ্লৱিক পৰিৱৰ্তন আনিছিল। এই পৰ্যায়ৰ দুটা উল্লেখযোগ্য ধাৰণা হ’ল— (ক) নতুন ৰাজহুৱা ব্যৱস্থাপনা। (খ) সুশাসন। গতিকে দেখা যায় যে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে এই বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ মাজেৰে আহি আজিৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। অৱশ্যে ইয়াৰ বিকাশ বন্ধ হোৱা নাই। সামাজিক প্ৰয়োজনৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ইয়াৰ পৰিসৰ সলনি হৈ আছে।

9) লোকপ্রশাসন আৰু মনোবিজ্ঞান।

উত্তৰঃ&nbsp;

ৰাজহুৱা প্ৰশাসন আৰু মনোবিজ্ঞান বিভিন্ন ধৰণেৰে ছেদ হয়, ৰাজহুৱা সংগঠনসমূহে কেনেকৈ কাম কৰে আৰু নাগৰিকৰ সৈতে কেনেকৈ যোগাযোগ কৰে তাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। মানুহৰ আচৰণৰ মানসিক দিশসমূহ বুজি পালে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ফলপ্ৰসূতা বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসন আৰু মনোবিজ্ঞানৰ মাজৰ সম্পৰ্কক উজ্জ্বল কৰি তোলা কিছুমান মূল কথা ইয়াত উল্লেখ কৰা হ’ল:

১/ সংগঠনসমূহত মানুহৰ আচৰণ

সাংগঠনিক আচৰণ: মনোবিজ্ঞানে সংস্থাৰ ভিতৰত ব্যক্তি আৰু গোটে কেনে আচৰণ কৰে তাৰ অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰে। প্ৰেৰণা, নেতৃত্বৰ শৈলী, আৰু গোটৰ গতিশীলতাৰ দৰে কাৰকসমূহ বুজি পালে ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলক অধিক ফলপ্ৰসূ দল সৃষ্টি কৰাত আৰু ইতিবাচক কৰ্ম পৰিৱেশ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিব পাৰি।

কৰ্মচাৰীৰ প্ৰেৰণা: ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে নিজৰ কৰ্মশক্তিৰ উৎপাদনশীলতা আৰু সন্তুষ্টিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মানসিক তত্ত্ব যেনে মাছল’ৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ স্তৰ আৰু হাৰ্জবাৰ্গৰ দুটা কাৰক তত্ত্ব প্ৰয়োগ কৰি কৰ্মচাৰীক প্ৰেৰণা যোগোৱা আৰু চাকৰিৰ সন্তুষ্টি উন্নত কৰা কৌশল প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি।

২/ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া

জ্ঞানমূলক মনোবিজ্ঞান: জ্ঞানমূলক পক্ষপাতিত্ব আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ বুজাটো ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰশাসকসকলে তেওঁলোকৰ পছন্দসমূহক প্ৰভাৱিত কৰিব পৰা পক্ষপাতিত্বসমূহ চিনাক্ত কৰি আৰু এই পক্ষপাতিত্বসমূহ লাঘৱ কৰিবলৈ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি তেওঁলোকৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি কৰিব পাৰে।

আচৰণ অৰ্থনীতি: মনোবিজ্ঞানৰ পৰা পোৱা অন্তৰ্দৃষ্টিই ব্যক্তিয়ে কেনেকৈ বাছনি কৰে সেই কথা বুজি লৈ নীতিগত সিদ্ধান্তসমূহৰ বিষয়ে অৱগত কৰিব পাৰে। এই জ্ঞান প্ৰয়োগ কৰি মানুহৰ আচৰণৰ সৈতে মিল থকা অধিক ফলপ্ৰসূ ৰাজহুৱা নীতি আৰু কাৰ্যসূচী ডিজাইন কৰিব পাৰি।

৩/ ৰাজহুৱা নীতি আৰু নাগৰিকৰ সংযোগ

জনসাধাৰণৰ ধাৰণা: মনোবিজ্ঞানে নাগৰিকে চৰকাৰী কাৰ্য্য আৰু নীতিক কেনেদৰে গ্ৰহণ কৰে সেই কথা বুজিবলৈ সহায় কৰে। ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে এই বুজাবুজি ব্যৱহাৰ কৰি এনে যোগাযোগ কৌশল ডিজাইন কৰিব পাৰে যিয়ে ফলপ্ৰসূভাৱে বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰে আৰু জনসংযোগক উৎসাহিত কৰে।

আচৰণৰ হস্তক্ষেপ: মানসিক নীতি ব্যৱহাৰ কৰি ৰাজহুৱা প্ৰশাসকে "নুডজ" ৰূপায়ণ কৰিব পাৰে— আচৰণক ইতিবাচকভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিবলৈ পছন্দসমূহ উপস্থাপন কৰাৰ ধৰণৰ সূক্ষ্ম পৰিৱৰ্তন। উদাহৰণস্বৰূপে, স্বাস্থ্যসন্মত পছন্দসমূহক উৎসাহিত কৰিবলৈ বা ৰাজহুৱা সেৱাসমূহত অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিবলৈ কাৰ্য্যক্ৰমসমূহত অবিকল্পিত বিকল্পসমূহ সলনি কৰা।

৪/ সংঘাত সমাধান আৰু আলোচনা

আন্তঃব্যক্তিগত দক্ষতা: মনোবিজ্ঞানে ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলক সংঘাত সমাধান আৰু আলোচনাৰ দক্ষতাৰে সজ্জিত কৰে। আৱেগ, সহানুভূতি, আৰু যোগাযোগ শৈলী বুজি পালে অংশীদাৰসকলৰ সৈতে অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে জড়িত হ’ব পাৰে আৰু সংঘাতৰ সমাধান হ’ব পাৰে।

মধ্যস্থতা কৌশল: মানসিক প্ৰশিক্ষণে মধ্যস্থতা দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত প্ৰশাসকসকলে আলোচনাৰ সুবিধা আৰু বিৰোধী পক্ষৰ মাজত চুক্তিত উপনীত হ’ব পাৰে।

৫/ প্ৰশিক্ষণ আৰু উন্নয়ন

কৰ্মচাৰীৰ বিকাশ: মনোবিজ্ঞানে ফলপ্ৰসূ কৰ্মক্ষমতাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অত্যাৱশ্যকীয় দক্ষতা আৰু দক্ষতা চিনাক্ত কৰি ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীসমূহৰ বিষয়ে অৱগত কৰে। নেতৃত্ব, যোগাযোগ, আৰু আন্তঃব্যক্তিগত দক্ষতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰশিক্ষণৰ ডিজাইন কৰিব পাৰি।

সাংগঠনিক সংস্কৃতি: মানসিক নীতিসমূহ বুজিলে এটা সংস্থাৰ সংস্কৃতি গঢ় দিয়াত সহায় কৰিব পাৰি, ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ ভিতৰত সহযোগিতা, স্বচ্ছতা, আৰু জবাবদিহিতাৰ দৰে মূল্যবোধক প্ৰসাৰিত কৰিব পাৰি।

উপসংহাৰ

ৰাজহুৱা সংস্থাসমূহৰ ফলপ্ৰসূতা আৰু কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাজহুৱা প্ৰশাসন আৰু মনোবিজ্ঞানৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অতি প্ৰয়োজনীয়। মানসিক নীতি প্ৰয়োগ কৰি ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে মানুহৰ আচৰণ ভালদৰে বুজিব পাৰে, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি কৰিব পাৰে আৰু নাগৰিকক ফলপ্ৰসূভাৱে জড়িত কৰিব পাৰে। এই আন্তঃশাখা পদ্ধতিয়ে সমাজৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰা অধিক সঁহাৰিজনক আৰু দায়িত্বশীল ৰাজহুৱা প্ৰশাসন গঢ়ি তোলাত অৰিহণা যোগায়।

10) লোক-প্রশাসন আৰু বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি।

উত্তৰঃ&nbsp;আজিৰ দ্ৰুতগতিত পৰিৱৰ্তিত পৰিবেশত ৰাজহুৱা প্ৰশাসন, বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অপৰিহাৰ্য। বৈজ্ঞানিক জ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিগত উন্নতিৰ একত্ৰীকৰণে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ প্ৰক্ৰিয়া, নীতি আৰু পদ্ধতিসমূহক যথেষ্ট প্ৰভাৱিত কৰে। এই সম্পৰ্কৰ এক অন্বেষণ ইয়াত দিয়া হ’ল:

১/ প্ৰমাণভিত্তিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ

বৈজ্ঞানিক গৱেষণাঃ নীতিগত সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে অৱগত কৰিবলৈ ৰাজহুৱা প্ৰশাসনে বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ ওপৰত ক্ৰমান্বয়ে নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰে। প্ৰমাণভিত্তিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণে ফলপ্ৰসূ ৰাজহুৱা নীতিৰ ডিজাইন আৰু ৰূপায়ণৰ বাবে তথ্য, অধ্যয়ন আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক প্ৰমাণ ব্যৱহাৰ কৰে।

নীতি মূল্যায়ন: ৰাজহুৱা নীতি আৰু কাৰ্যসূচীৰ ফলপ্ৰসূতা মূল্যায়ন কৰিবলৈ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ লগত তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণ কৰি ফলাফলৰ মূল্যায়ন আৰু প্ৰয়োজনীয় সালসলনি কৰাটো জড়িত হৈ থাকে।

২/ সেৱা প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযুক্তিগত উন্নতি

ই-গভৰ্ণমেণ্টঃ তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ উত্থানে ই-গভৰ্নেন্সৰ জৰিয়তে ৰাজহুৱা প্ৰশাসনক ৰূপান্তৰিত কৰিছে। অনলাইন সেৱাসমূহে চৰকাৰী তথ্য আৰু সেৱাসমূহৰ প্ৰৱেশ উন্নত কৰে, নাগৰিকৰ সংযোগ বৃদ্ধি কৰে, আৰু সেৱা প্ৰদানৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰে।

স্বয়ংক্ৰিয়কৰণ: প্ৰযুক্তিয়ে প্ৰশাসনিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহৰ স্বয়ংক্ৰিয়কৰণ সক্ষম কৰে, যাৰ ফলত ৰুটিন কামৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সময় আৰু সম্পদ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা কৰ্মচাৰীসকলে অধিক জটিল আৰু কৌশলগত কাৰ্য্যকলাপত মনোনিৱেশ কৰিব পাৰে।

৩/ তথ্য ব্যৱস্থাপনা আৰু বিশ্লেষণ

বিগ ডাটা: বৃহৎ পৰিমাণৰ তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণ কৰাৰ ক্ষমতাই ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলক নাগৰিকৰ আচৰণ, সেৱাৰ ব্যৱহাৰ, আৰু কাৰ্য্যক্ৰমৰ ফলপ্ৰসূতাৰ বিষয়ে মূল্যৱান অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰে। বিগ ডাটা বিশ্লেষণে ধাৰাসমূহ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰাত আৰু সম্পদ আবণ্টনৰ বিষয়ে অৱগত কৰাত সহায় কৰে।

জিআইএছ আৰু স্থানীয় বিশ্লেষণ: ভৌগোলিক তথ্য ব্যৱস্থা (জিআইএছ) ৰাজহুৱা প্ৰশাসনত নগৰ পৰিকল্পনা, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা, আৰু সম্পদ আবণ্টনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই সঁজুলিসমূহে স্থানীয় বিশ্লেষণৰ অনুমতি দিয়ে, নীতি নিৰ্ধাৰকসকলক ভৌগোলিক তথ্যৰ ভিত্তিত জ্ঞাত সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰে।

৪/ জবাবদিহিতা আৰু স্বচ্ছতা উন্নত কৰা

মুক্ত তথ্যৰ পদক্ষেপ: প্ৰযুক্তিয়ে মুক্ত তথ্য মঞ্চ স্থাপনৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত নাগৰিকে চৰকাৰী তথ্য সহজে লাভ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত চৰকাৰী কাৰ্য্যত স্বচ্ছতা, জবাবদিহিতা, আৰু জনসাধাৰণৰ আস্থা বৃদ্ধি পায়।

ডিজিটেল প্ৰতিবেদন সঁজুলিসমূহ: ৰাজহুৱা সংস্থাসমূহে বাস্তৱ সময়ৰ প্ৰতিবেদন আৰু কাৰ্য্যকলাপসমূহৰ নিৰীক্ষণৰ বাবে প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত জবাবদিহিতা বৃদ্ধি পায় আৰু সমস্যাসমূহৰ উত্থানৰ লগে লগে তৎকালীন সঁহাৰিৰ সুবিধা হয়।

৫/ নাগৰিকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু নিয়োজিততা

ছ’চিয়েল মিডিয়া: ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মে ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলক নাগৰিকৰ সৈতে জড়িত হ’বলৈ, মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ, আৰু তথ্য ফলপ্ৰসূভাৱে প্ৰচাৰ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। এই দুমুখীয়া যোগাযোগে শাসনৰ ক্ষেত্ৰত অধিক অংশগ্ৰহণমূলক পদ্ধতিৰ পোষকতা কৰে।

অনলাইন জৰীপ আৰু সমীক্ষা: প্ৰযুক্তিয়ে অনলাইন জৰীপৰ জৰিয়তে নাগৰিকৰ মতামত আৰু পছন্দসমূহ দ্ৰুতভাৱে সংগ্ৰহ কৰাৰ অনুমতি দিয়ে, যাৰ ফলত ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াত ৰাজহুৱা মতামত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাত সহায় কৰে।

৬/ সামৰ্থ্য বিকাশ আৰু প্ৰশিক্ষণ

প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী: প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিয়ে ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলৰ বাবে অনলাইন প্ৰশিক্ষণ আৰু উন্নয়ন কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে নতুন দক্ষতা আহৰণ কৰিব পাৰে আৰু শাসন আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱস্থাপনাৰ উত্তম পদ্ধতিসমূহৰ বিষয়ে আপডেট হৈ থাকিব পাৰে।

জ্ঞান ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা: ৰাজহুৱা সংস্থাসমূহে কৰ্মচাৰীসকলৰ মাজত তথ্য, বিশেষজ্ঞতা আৰু উত্তম পদ্ধতিসমূহ ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ জ্ঞান ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত সামগ্ৰিক সাংগঠনিক দক্ষতা বৃদ্ধি পায়।

৭/ সংকট ব্যৱস্থাপনা আৰু সঁহাৰি

ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক বিশ্লেষণ: বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিয়ে সম্ভাৱ্য সংকটৰ আগজাননী দিবলৈ ভৱিষ্যদ্বাণীমূলক বিশ্লেষণ ব্যৱহাৰ কৰি সংকট ব্যৱস্থাপনাত সহায় কৰে, যাৰ ফলত ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে প্ৰস্তুতি আৰু ফলপ্ৰসূভাৱে সঁহাৰি জনাব পাৰে।

জৰুৰীকালীন সঁহাৰি ব্যৱস্থা: জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থাপনাত প্ৰযুক্তিয়ে এক জটিল ভূমিকা পালন কৰে, বাস্তৱ সময়ৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তথ্য-ভাগ-বতৰা কৰা মঞ্চলৈকে যিয়ে সংকটৰ সময়ত সংস্থাসমূহৰ মাজত সমন্বয় বৃদ্ধি কৰে।

উপসংহাৰ

ৰাজহুৱা প্ৰশাসন, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ মাজৰ আন্তঃক্ৰিয়া আধুনিক শাসনৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। বৈজ্ঞানিক জ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিগত উন্নতিৰ সহায় লৈ ৰাজহুৱা প্ৰশাসকসকলে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, সেৱা প্ৰদানৰ উন্নতি কৰিব পাৰে, আৰু নাগৰিকৰ অধিক সংযোগক লাভান্বিত কৰিব পাৰে। এই সঁজুলিসমূহ আকোৱালি লোৱাটোৱে অধিক কাৰ্যক্ষম, স্বচ্ছ আৰু সঁহাৰি জনোৱা ৰাজহুৱা প্ৰশাসনৰ সূচনা কৰে, যিয়ে শেষত উন্নত শাসন আৰু জনকল্যাণত অৰিহণা যোগায়।

Your Email ID

Verification record-ৰ বাবে Email ID প্রয়োজন। Name নালাগে।

What did you update?

আপুনি কি কি সলনি কৰিলে সৰুকৈ লিখক। Admin Review page-ত automatic change highlight-ও দেখা যাব।

Submit কৰাৰ পাছত এই Update টো Pending Verification হিচাপে save হ'ব।