Update This Post

FYUGP GU BA 1st Sem VAC “Srijonimulok Kathasahityo” Chapter 2 “নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প” Solution | BA 1st Sem VAC “Srijonimulok Kathasahityo” Chapter 2 “নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প” Question Answer

Note: আপুনি ইয়াত Post টোৰ এটা copy edit কৰি আছে। Submit নকৰালৈ Live WordPress Post-ত কোনো change নহ'ব।

Post Title

FYUGP GU BA 1st Sem VAC "Srijonimulok Kathasahityo" Chapter 2 "নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প" Solution | BA 1st Sem VAC "Srijonimulok Kathasahityo" Chapter 2 "নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প" Question Answer

Post Title edit কৰিব নোৱাৰিব। কেৱল Post Content update কৰিব পাৰিব।

Post Content

Chapter 2

নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প

১. প্ৰশ্ন: নাটকৰ পৰিচালনা কৰা ব্যক্তিজনক কি বুলি জনা যায়?

উত্তৰ: নিৰ্দেশক বা পৰিচালক।

২. প্ৰশ্ন: ‘অংকীয়া নাট’ কোনে সৃষ্টি কৰিছিল?

উত্তৰ: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে।

৩. প্ৰশ্ন: নেপথ্য মানে কি?

উত্তৰ: মঞ্চৰ পিছফালৰ অংশ য’ত সাজ-সজ্জা কৰা হয়।

৪. প্ৰশ্ন: নাটকৰ মূল উপাদানটো কি?

উত্তৰ: নাটকৰ মূল উপাদান হ’ল সংলাপ।

৫. প্ৰশ্ন: নাটকৰ অভিনয় কেই প্ৰকাৰৰ?

উত্তৰ: অভিনয় চাৰি প্ৰকাৰৰ (আঙিক, বাচিক, আহাৰ্য আৰু সাত্ত্বিক)।

৬. প্ৰশ্ন: একাংকিকা নাট কি?

উত্তৰ: এটা মাত্ৰ অংকত শেষ হোৱা নাটকেই হ’ল একাংকিকা নাট।

৭. প্ৰশ্ন: নাটকৰ কাহিনীভাগক কি বুলি কোৱা হয়?

উত্তৰ: নাটকৰ কাহিনীভাগক ইতিবৃত্ত বা কাহিনী (Plot) বুলি কোৱা হয়।

৮. প্ৰশ্ন: আৱহ সংগীত কি?

উত্তৰ: নাটকৰ পৰিৱেশ সৃষ্টিৰ বাবে পাছফালৰ পৰা বজায় দিয়া সংগীত।

৯. প্ৰশ্ন: স্বগতঃউক্তি মানে কি?

উত্তৰ: চৰিত্ৰই আনক নুশুনাকৈ নিজৰ মনৰ ভিতৰতে কোৱা কথা।

১০. প্ৰশ্ন: নাটকৰ ‘দ্বন্দ’ (Conflict) বুলিলে কি বুজায়?

উত্তৰ: চৰিত্ৰৰ মাজত হোৱা মতানৈক্য বা মানসিক সংঘাত।

১১. প্ৰশ্ন: অসমীয়া প্ৰথম আধুনিক নাটকখনৰ নাম কি?

উত্তৰ: গুণাভিৰাম বৰুৱাৰ ‘ৰাম-নবমী’।

১২. প্ৰশ্ন: নাটকত চৰিত্ৰৰ মুখৰ কথা-বতৰাক কি বোলে?

উত্তৰ: সংলাপ (Dialogue)।

১৩. প্ৰশ্ন: নাটক এখনৰ সাফল্য কাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?

উত্তৰ: নাটকৰ সঠিক উপস্থাপন আৰু দৰ্শকৰ সঁহাৰিৰ ওপৰত।

১৪. প্ৰশ্ন: সূত্ৰধাৰ কোনখন নাটকৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ?

উত্তৰ: অংকীয়া নাটৰ।

১৫. প্ৰশ্ন: মঞ্চসজ্জা কাক বোলে?

উত্তৰ: নাটকৰ দৃশ্য সজাই তোলা কাৰ্যক মঞ্চসজ্জা বোলে।

২ নম্বৰীয়া চুটি প্ৰশ্ন (১০ টা) ১. প্ৰশ্ন: নাটকৰ ভাষা কেনেকুৱা হোৱা উচিত?

উত্তৰ: নাটকৰ ভাষা সহজ, সৰল, স্পষ্ট আৰু চৰিত্ৰৰ উপযোগী হোৱা উচিত। নাটকৰ ভাষাই চৰিত্ৰৰ স্বভাৱ, সামাজিক অৱস্থা, মানসিকতা আৰু পৰিৱেশৰ লগত সামঞ্জস্য ৰাখিব লাগে। সংলাপসমূহ দীঘলীয়া বা জটিল নহৈ অৰ্থপূৰ্ণ আৰু স্বাভাৱিক হোৱা প্ৰয়োজন। দৰ্শকে যাতে সহজে সংলাপৰ অৰ্থ বুজিব পাৰে, তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিব লাগে। উপযুক্ত ভাষাই নাটকৰ কাহিনী আৰু ভাব দৰ্শকৰ ওচৰলৈ সহজে লৈ যায়। সেয়েহে নাটকৰ সফল উপস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত ভাষাৰ গুৰুত্ব অতি বেছি।

২. প্ৰশ্ন: ট্ৰেজেডী (Tragedy) নাটকৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।

উত্তৰ: ট্ৰেজেডী বা বিয়োগান্তক নাটক হৈছে এনে এক নাট্যধাৰা যাৰ পৰিণতি সাধাৰণতে দুখজনক হয়। ইয়াত জীৱনৰ গভীৰ সমস্যা, সংঘাত আৰু মানৱীয় দুৰ্বলতাক গুৰুত্ব দিয়া হয়। ট্ৰেজেডী নাটকৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল— (ক) ইয়াৰ পৰিণতি দুখদায়ক বা বিয়োগান্তক হয় আৰু (খ) ইয়াত গভীৰ আৱেগ, সংঘাত আৰু মানসিক দ্বন্দ্ব থাকে। এনে নাটকে দৰ্শকৰ মনত কৰুণ অনুভূতিৰ সৃষ্টি কৰে। লগতে মানুহৰ জীৱনৰ সুখ-দুখ আৰু ভাগ্যৰ বিভিন্ন দিশৰ প্ৰতিফলন ঘটায়।

৩. প্ৰশ্ন: নাটকৰ উপস্থাপন ৰীতিত পোহৰৰ ভূমিকা কি?

উত্তৰ: নাটকৰ মঞ্চ উপস্থাপনত পোহৰৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। পোহৰৰ সহায়ত মঞ্চৰ বিভিন্ন অংশ দৰ্শকৰ বাবে স্পষ্ট কৰি তোলা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে দিন, ৰাতি, সন্ধিয়া আদি সময়ৰ পৰিৱেশ দেখুৱাব পাৰি। বিভিন্ন ৰঙৰ আৰু তীব্ৰতাৰ পোহৰ ব্যৱহাৰ কৰি চৰিত্ৰৰ আনন্দ, দুখ, ভয় বা উত্তেজনাৰ দৰে মানসিক অৱস্থাও প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। কোনো নিৰ্দিষ্ট চৰিত্ৰ বা ঘটনাৰ ওপৰত দৰ্শকৰ মনোযোগ কেন্দ্ৰীভূত কৰিবলৈও পোহৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সঠিক পোহৰৰ ব্যৱহাৰে নাটকৰ দৃশ্য, পৰিৱেশ আৰু নাটকীয়তা অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলে।

৪. প্ৰশ্ন: আহাৰ্য অভিনয় বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: অভিনেতাই সাজ-পোছাক, অলংকাৰ, প্ৰসাধন, মেকআপ আৰু অন্যান্য বাহ্যিক উপকৰণৰ সহায়ত চৰিত্ৰৰ ৰূপ প্ৰকাশ কৰা অভিনয়ক আহাৰ্য অভিনয় বোলে। ইয়াৰ সহায়ত কোনো চৰিত্ৰৰ বয়স, সামাজিক মৰ্যাদা, পেছা, পৰিৱেশ আৰু পৰিচয় সহজে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰজা, সৈনিক, সাধু বা কৃষকৰ চৰিত্ৰ অনুসৰি পৃথক সাজ-পোছাক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বা পৌৰাণিক নাটকত আহাৰ্য অভিনয়ৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। সঠিক আহাৰ্য অভিনয়ে চৰিত্ৰক অধিক স্বাভাৱিক আৰু বিশ্বাসযোগ্য কৰি তোলে।

৫. প্ৰশ্ন: শ্ৰাব্য নাটক (Radio Drama) কি?

উত্তৰ: যি নাটক মঞ্চত দৃশ্যমানভাৱে নেদেখুৱাই কেৱল শুনি উপভোগ কৰিব পৰা যায়, তাক শ্ৰাব্য নাটক বা ৰেডিঅ’ নাটক বোলে। এই নাটকত দৰ্শনৰ সুবিধা নথকাৰ বাবে শব্দ, সংলাপ, কণ্ঠস্বৰ, সংগীত আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ শব্দ-প্ৰভাৱৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়। চৰিত্ৰৰ ভাব-অনুভূতি আৰু পৰিৱেশো শব্দৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰা হয়। ৰেডিঅ’ৰ জৰিয়তে এনে নাটক বহু লোকৰ ওচৰলৈ সহজে লৈ যাব পাৰি। সেয়েহে শ্ৰাব্য নাটকত ভাষা, সংলাপ আৰু শব্দ-প্ৰয়োগৰ গুৰুত্ব বিশেষভাৱে বেছি।

৬. প্ৰশ্ন: মঞ্চ নিৰ্দেশনা (Stage Direction) কি?

উত্তৰ: নাটকৰ পাণ্ডুলিপিত নাট্যকাৰে চৰিত্ৰৰ প্ৰৱেশ, প্ৰস্থান, চলন-ফুৰণ, অংগভংগী, মুখৰ অভিব্যক্তি আৰু মঞ্চৰ বিভিন্ন পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে যি নিৰ্দেশনা বা টোকা দিয়ে, তাক মঞ্চ নিৰ্দেশনা বোলে। মঞ্চ নিৰ্দেশনাই অভিনেতা আৰু পৰিচালকক নাটকখন সঠিকভাৱে মঞ্চস্থ কৰাত সহায় কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে কোনো দৃশ্য কেনেদৰে উপস্থাপন কৰিব লাগে, সেই বিষয়ে ধাৰণা পোৱা যায়। পোহৰ, শব্দ, মঞ্চসজ্জা আদিৰ ব্যৱহাৰৰ বিষয়েও মঞ্চ নিৰ্দেশনাত উল্লেখ থাকিব পাৰে। সেয়েহে নাটকৰ সফল মঞ্চায়নত ইয়াৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট।

৭. প্ৰশ্ন: অংকীয়া নাটৰ ভাষাৰ নাম কি? ইয়াৰ এটা বৈশিষ্ট্য দিয়া।

উত্তৰ: অংকীয়া নাটৰ ভাষাৰ নাম ব্ৰজাৱলী। ব্ৰজাৱলী হৈছে এক কাব্যিক আৰু কৃত্ৰিম ভাষা, য’ত মূলতঃ অসমীয়া আৰু সংস্কৃত ভাষাৰ উপাদানৰ সমন্বয় দেখা যায়। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে অংকীয়া নাটত এই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ ভাষাশৈলী গীতিময়, কাব্যিক আৰু শ্ৰুতিমধুৰ। অংকীয়া নাটৰ গীত, সংলাপ আৰু ধৰ্মীয় ভাব প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত ব্ৰজাৱলী ভাষাই বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। এই ভাষাই অংকীয়া নাটকক এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য প্ৰদান কৰিছে।

৮. প্ৰশ্ন: চৰিত্ৰ চিত্ৰণত সংলাপৰ গুৰুত্ব কি?

উত্তৰ: নাটকৰ চৰিত্ৰ চিত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত সংলাপৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। চৰিত্ৰই কোৱা কথাৰ জৰিয়তে তেওঁৰ স্বভাৱ, চিন্তা-ভাবনা, মানসিকতা আৰু মনোভাৱ প্ৰকাশ পায়। সংলাপৰ সহায়ত চৰিত্ৰটোৰ সামাজিক অৱস্থা, শিক্ষা, পেছা আৰু ব্যক্তিত্বৰ বিষয়েও ধাৰণা কৰিব পাৰি। চৰিত্ৰৰ মাজৰ কথোপকথনৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক আৰু সংঘাতো স্পষ্ট হয়। লগতে সংলাপে কাহিনী আগুৱাই নিয়াত সহায় কৰে। সেয়েহে সংলাপ অবিহনে নাটকৰ চৰিত্ৰক সম্পূৰ্ণভাৱে জীৱন্ত ৰূপত প্ৰকাশ কৰাটো কঠিন।

৯. প্ৰশ্ন: ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ দুখন বিখ্যাত নাটকৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে অসমীয়া নাট্য-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। ‘কোহিনুৰ’ আৰু ‘আৱাহন’ অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ উল্লেখযোগ্য নাম। এই থিয়েটাৰসমূহে বিভিন্ন সময়ত বহু জনপ্ৰিয় নাট মঞ্চস্থ কৰি দৰ্শকৰ মাজত নাট্যকলাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ সৃষ্টি কৰিছে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বিশেষত্ব হ’ল ই বিভিন্ন ঠাইলৈ গৈ দৰ্শকৰ মাজত নাট প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ ফলত চহৰৰ লগতে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকেও নাট উপভোগ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে। অসমীয়া সংস্কৃতিৰ বিকাশত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অৱদান যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ।

১০. প্ৰশ্ন: মুখা অভিনয় কি?

উত্তৰ: অভিনেতাই মুখত বিশেষ ধৰণৰ মুখা বা মুখোশ পৰিধান কৰি চৰিত্ৰৰ ৰূপ প্ৰকাশ কৰা অভিনয়ক মুখা অভিনয় বোলে। এই অভিনয়ত মুখাৰ আকৃতি, অংগভংগী, শৰীৰৰ সঞ্চালন আৰু শাৰীৰিক ইংগিতৰ জৰিয়তে চৰিত্ৰৰ ভাব প্ৰকাশ কৰা হয়। বিশেষকৈ লোকনাট্য, অংকীয়া নাট আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত নাট্যধাৰাত মুখা অভিনয়ৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। মুখাৰ সহায়ত মানুহ, দানৱ, পশু-পক্ষী আদি বিভিন্ন চৰিত্ৰৰ ৰূপ দিয়া হয়। ই নাটকৰ দৃশ্যগত সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে দৰ্শকৰ মনতো বিশেষ আকৰ্ষণ সৃষ্টি কৰে।

৫ নম্বৰীয়া ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন (১০ টা) ১. নাটকৰ সংজ্ঞা দিয়া আৰু ইয়াৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা। উত্তৰ: নাটক সাহিত্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু অভিনয়যোগ্য শাখা। কোনো কাহিনী, ঘটনা, ভাব বা জীৱন-অভিজ্ঞতাক চৰিত্ৰৰ সংলাপ, অভিনয় আৰু মঞ্চায়নৰ জৰিয়তে দৰ্শকৰ সন্মুখত উপস্থাপন কৰা সাহিত্যিক ৰূপক নাটক বুলি কোৱা হয়। নাটকক সাধাৰণতে ‘দৃশ্যকাব্য’ বোলা হয়, কাৰণ ইয়াক পঢ়াৰ লগতে অভিনয়ৰ জৰিয়তে প্ৰত্যক্ষভাৱে উপভোগ কৰিব পাৰি। নাটকত কাহিনী, চৰিত্ৰ, সংলাপ, সংঘাত, অভিনয় আদি বিভিন্ন উপাদানৰ সমন্বয় ঘটে।

নাটকৰ শ্ৰেণীবিভাজন বিভিন্ন দিশৰ পৰা কৰিব পাৰি। বিষয়বস্তু আৰু উপস্থাপনৰ ভিত্তিত প্ৰধান নাট্যধাৰাসমূহ হ’ল—

বিয়োগান্তক নাটক: যি নাটকৰ শেষ পৰিণতি সাধাৰণতে দুখজনক হয়। মিলনান্তক নাটক: যি নাটকৰ পৰিণতি সুখদায়ক আৰু আনন্দময় হয়। ঐতিহাসিক নাটক: ইতিহাসৰ ঘটনা বা ঐতিহাসিক চৰিত্ৰক আধাৰ কৰি ৰচনা কৰা নাটক। সামাজিক নাটক: সমাজৰ সমস্যা, ৰীতি-নীতি, কু-সংস্কাৰ আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনক বিষয় হিচাপে লোৱা নাটক। পৌৰাণিক নাটক: পুৰাণ, ধৰ্মীয় কাহিনী বা পৌৰাণিক চৰিত্ৰৰ আধাৰত ৰচিত নাটক। একাংকিকা নাটক: এটা মাত্ৰ অংকৰ ভিতৰত কাহিনী সমাপ্ত কৰা চুটি নাটক। ২. নাটকৰ ভাষা কেনেকুৱা হ’ব লাগে? সংলাপৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা। উত্তৰ: নাটকৰ ভাষা দৰ্শকৰ বোধগম্য, সহজ-সৰল, স্বাভাৱিক আৰু সাৱলীল হোৱা উচিত। নাটকৰ ভাষাৰ জৰিয়তে কাহিনী আগবাঢ়ে আৰু চৰিত্ৰৰ চিন্তা-ভাবনা, অনুভূতি আৰু ব্যক্তিত্ব প্ৰকাশ পায়। সেয়েহে সকলো চৰিত্ৰৰ ভাষা একে নহৈ তেওঁলোকৰ সামাজিক অৱস্থা, শিক্ষা, পেছা আৰু পৰিৱেশ অনুসৰি হোৱা উচিত।

সংলাপ নাটকৰ ভাষাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। সংলাপৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল—

চৰিত্ৰানুগতা: সংলাপ চৰিত্ৰৰ স্বভাৱ আৰু সামাজিক অৱস্থাৰ লগত মিল থকা উচিত। সৰলতা: সংলাপ সহজ আৰু দৰ্শকৰ বোধগম্য হোৱা প্ৰয়োজন। সংক্ষিপ্ততা: অপ্ৰয়োজনীয় দীঘলীয়া কথা-বতৰা এৰাই চুটি আৰু অৰ্থপূৰ্ণ সংলাপ ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। স্বাভাৱিকতা: সংলাপ যেন বাস্তৱ জীৱনৰ কথা-বতৰাৰ দৰে স্বাভাৱিক হয়। নাটকীয়তা: সংলাপৰ জৰিয়তে কাহিনী আগুৱাই নিয়া আৰু দৰ্শকৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰা উচিত। সংঘাত প্ৰকাশ: চৰিত্ৰসমূহৰ মাজৰ মতভেদ, দ্বন্দ্ব আৰু সংঘাত সংলাপৰ জৰিয়তে স্পষ্ট কৰিব পাৰি। ৩. আধুনিক নাটকত মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা। উত্তৰ: আধুনিক নাটকৰ সফল মঞ্চায়নৰ ক্ষেত্ৰত অভিনয় আৰু সংলাপৰ লগতে মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। মঞ্চসজ্জাই নাটকৰ কাহিনী অনুসৰি উপযুক্ত পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে আৰু দৰ্শকক ঘটনাস্থলৰ বিষয়ে ধাৰণা দিয়ে। ঘৰ, বিদ্যালয়, বজাৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ বা বনাঞ্চল আদি পৰিৱেশ মঞ্চসজ্জাৰ জৰিয়তে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি।

পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ সহায়ত নাটকৰ বিভিন্ন দৃশ্য অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে—

দিন, ৰাতি, পুৱা বা সন্ধিয়াৰ পৰিৱেশ প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। চৰিত্ৰৰ আৱেগ আৰু মানসিক অৱস্থাৰ ইংগিত দিব পাৰি। মঞ্চৰ কোনো বিশেষ চৰিত্ৰ বা ঘটনাৰ ওপৰত দৰ্শকৰ মনোযোগ কেন্দ্ৰীভূত কৰিব পাৰি। দৃশ্যৰ নাটকীয়তা আৰু উত্তেজনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। বিভিন্ন পোহৰৰ তীব্ৰতা আৰু ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে দৃশ্যৰ পৰিৱৰ্তন সূচাব পাৰি। সেয়েহে মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণে নাটক এখনক অধিক জীৱন্ত, বাস্তৱসন্মত আৰু মনোগ্ৰাহী কৰি তোলে।

৪. অংকীয়া নাটৰ উপস্থাপন ৰীতি আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ওপৰত এটা টোকা লিখা। উত্তৰ: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে সৃষ্টি কৰা অংকীয়া নাট অসমীয়া নাট্য-সাহিত্যৰ এক উল্লেখযোগ্য সম্পদ। ইয়াৰ উপস্থাপন পদ্ধতি পৰম্পৰাগত আৰু বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ। অংকীয়া নাটৰ প্ৰদৰ্শনত সূত্ৰধাৰ, গায়ন-বায়ন, গীত, নৃত্য আৰু অভিনয়ৰ সুন্দৰ সমন্বয় দেখা যায়।

অংকীয়া নাটৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল—

ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ ব্যৱহাৰ: অংকীয়া নাটত ব্ৰজাৱলী ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সূত্ৰধাৰৰ গুৰুত্ব: সূত্ৰধাৰে নাটকৰ কাহিনী সংযোগ কৰাৰ লগতে দৰ্শকক বিভিন্ন ঘটনা বুজাত সহায় কৰে। গায়ন-বায়ন: খোল, তাল আদি বাদ্যযন্ত্ৰৰ সহায়ত গীত আৰু বাদ্য পৰিৱেশন কৰা হয়। গীত আৰু নৃত্যৰ ব্যৱহাৰ: নাট্য উপস্থাপনত গীত আৰু নৃত্যই বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ধৰ্মীয় বিষয়বস্তু: শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু বিষ্ণুৰ মাহাত্ম্য, ভক্তি আৰু নৈতিক আদৰ্শ ইয়াৰ মূল বিষয়। এক অংকবিশিষ্টতা: অংকীয়া নাট সাধাৰণতে এটা অংকতে সমাপ্ত হয়। ৫. এজন দক্ষ অভিনেতা হ’বলৈ কি কি গুণৰ প্ৰয়োজন? অভিনয়ৰ প্ৰকাৰসমূহ লিখা। উত্তৰ: অভিনেতাই নিজৰ অভিনয়ৰ জৰিয়তে নাটকৰ চৰিত্ৰক দৰ্শকৰ আগত জীৱন্ত কৰি তোলে। এজন দক্ষ অভিনেতাৰ অভিনয়ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ, একাগ্ৰতা, আত্মবিশ্বাস আৰু চৰিত্ৰ বুজি পোৱাৰ ক্ষমতা থকা প্ৰয়োজন। লগতে স্পষ্ট উচ্চাৰণ, উপযুক্ত কণ্ঠস্বৰ, শাৰীৰিক ভংগী আৰু পৰ্যবেক্ষণ ক্ষমতাও অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

এজন দক্ষ অভিনেতাৰ প্ৰধান গুণসমূহ হ’ল—

চৰিত্ৰৰ প্ৰতি গভীৰ বোধ আৰু একাগ্ৰতা। স্পষ্ট আৰু শুদ্ধ উচ্চাৰণ। উপযুক্ত কণ্ঠস্বৰ আৰু সংলাপ প্ৰক্ষেপণৰ ক্ষমতা। শাৰীৰিক অংগভংগী আৰু মুখাভিনয়ৰ দক্ষতা। মানুহ আৰু পৰিৱেশ পৰ্যবেক্ষণ কৰাৰ ক্ষমতা। আত্মবিশ্বাস আৰু নিয়মিত অনুশীলনৰ অভ্যাস। ভাৰতীয় নাট্যশাস্ত্ৰ অনুসৰি অভিনয় চাৰি প্ৰকাৰৰ—

১. আঙ্গিক অভিনয়: শৰীৰৰ বিভিন্ন অংগ-প্ৰত্যংগৰ সঞ্চালন আৰু অংগভংগীৰ দ্বাৰা কৰা অভিনয়। ২. বাচিক অভিনয়: সংলাপ, কণ্ঠস্বৰ আৰু কথোপকথনৰ জৰিয়তে কৰা অভিনয়। ৩. আহাৰ্য অভিনয়: সাজ-পোছাক, অলংকাৰ, মেকআপ আদি বাহ্যিক উপকৰণৰ সহায়ত কৰা অভিনয়। ৪. সাত্ত্বিক অভিনয়: অন্তৰৰ আৱেগ, অনুভূতি আৰু মানসিক অৱস্থাৰ প্ৰকাশৰ দ্বাৰা কৰা অভিনয়।

৬. নাটক আৰু চিনেমাৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যসমূহ আলোচনা কৰা। উত্তৰ: নাটক আৰু চিনেমা দুয়োটাই দৃশ্যভিত্তিক কলা যদিও ইয়াৰ উপস্থাপন পদ্ধতি আৰু প্ৰযুক্তিগত ব্যৱহাৰৰ মাজত যথেষ্ট পাৰ্থক্য আছে। নাটক সাধাৰণতে মঞ্চত দৰ্শকৰ সন্মুখত পোনপটীয়াকৈ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। আনহাতে, চিনেমা কেমেৰাৰে দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি সম্পাদনাৰ পিছত পৰ্দাত দেখুওৱা হয়।

দুয়োটাৰ মাজৰ প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ হ’ল—

উপস্থাপন: নাটক পোনপটীয়াকৈ মঞ্চত প্ৰদৰ্শিত হয়, কিন্তু চিনেমা ৰেকৰ্ড কৰি পৰ্দাত দেখুওৱা হয়। অভিনয়: নাটকত অভিনেতাই দৰ্শকৰ দূৰত্ব অনুসৰি সংলাপ আৰু অংগভংগী প্ৰকাশ কৰে। চিনেমাত কেমেৰাই সূক্ষ্ম অভিব্যক্তিও ধৰি ৰাখে। সম্পাদনা: নাটকত অভিনয় চলি থকা অৱস্থাত সম্পাদনা কৰা সম্ভৱ নহয়; চিনেমাত দৃশ্যসমূহ সম্পাদনা কৰি সজাব পাৰি। স্থান: নাটকত সাধাৰণতে মঞ্চৰ সীমাৰ ভিতৰত দৃশ্য উপস্থাপন কৰা হয়। চিনেমাত বিভিন্ন স্থানত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিব পাৰি। প্ৰযুক্তি: চিনেমাত কেমেৰা, বিশেষ প্ৰভাৱ, কম্পিউটাৰ গ্ৰাফিক্স আদি অধিক পৰিমাণে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ৭. নাটকৰ বিৱৰ্তনত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ভূমিকা মূল্যায়ন কৰা। উত্তৰ: অসমীয়া নাট্য-সাহিত্যৰ বিকাশত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁ অংকীয়া নাটৰ সৃষ্টি কৰি অসমীয়া নাট্য-সাহিত্যৰ এক শক্তিশালী ভেটি স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ নাট্য-প্ৰচেষ্টাই ধৰ্মীয় শিক্ষা আৰু সাংস্কৃতিক চেতনাক সাধাৰণ মানুহৰ মাজলৈ লৈ গৈছিল।

তেওঁৰ প্ৰধান অৱদানসমূহ হ’ল—

অংকীয়া নাটৰ সৃষ্টি: তেওঁ অংকীয়া নাটৰ জৰিয়তে অসমীয়া নাট্য পৰম্পৰাক সুসংগঠিত ৰূপ দিছিল। চিহ্নযাত্ৰা: ‘চিহ্নযাত্ৰা’ৰ জৰিয়তে নাট্য প্ৰদৰ্শনৰ এক প্ৰাথমিক ৰূপৰ পৰিচয় পোৱা যায়। ব্ৰজাৱলী ভাষা: নাট্য-সৃষ্টিত ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। গীত-নৃত্যৰ সমন্বয়: গীত, বাদ্য, নৃত্য আৰু অভিনয়ৰ সমন্বয় ঘটাই নাট্য উপস্থাপনক আকৰ্ষণীয় কৰিছিল। সূত্ৰধাৰ আৰু গায়ন-বায়ন: অংকীয়া নাটৰ উপস্থাপনত এইবোৰৰ বিশেষ ভূমিকা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ভাওনা পৰম্পৰা: তেওঁৰ নাট্য-সৃষ্টিৰ আধাৰত পৰৱৰ্তী সময়ত ভাওনা সংস্কৃতি বিকশিত হয়। এইদৰে শংকৰদেৱে অসমীয়া নাট্য-সংস্কৃতিক এক স্বকীয় ৰূপ প্ৰদান কৰিছিল।

৮. ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে অসমীয়া সমাজ আৰু সংস্কৃতিত কেনেকুৱা প্ৰভাৱ পেলাইছে? উত্তৰ: ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ অসমীয়া সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য অংগ। অচ্যুত লহকৰৰ নেতৃত্বত ইয়াৰ বিকাশে অসমীয়া নাট্যজগতত নতুন পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে নাটকক কেৱল নগৰ বা নিৰ্দিষ্ট মঞ্চৰ মাজত সীমাবদ্ধ নাৰাখি বিভিন্ন অঞ্চলৰ দৰ্শকৰ ওচৰলৈ লৈ গৈছে।

ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰভাৱসমূহ হ’ল—

অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকক নাট্য-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত কৰাইছে। মানুহৰ বাবে মনোৰঞ্জনৰ এক জনপ্ৰিয় মাধ্যম হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। বহু অভিনেতা, গায়ক, কলা-কুশলী আৰু কাৰিকৰী কৰ্মীক কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ দিছে। পোহৰ, শব্দ আৰু মঞ্চসজ্জাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিছে। সামাজিক সমস্যা, কু-সংস্কাৰ, অন্যায় আদি বিষয় নাটকৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণৰ আগত দাঙি ধৰিছে। অসমীয়া সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন বিষয় সাধাৰণ মানুহৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছে। সেয়েহে অসমীয়া সমাজ-সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰ আৰু বিকাশত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য।

৯. ‘প্ৰকল্প কাৰ্য’ (Project Work) হিচাপে এখন চুটি একাংকিকা নাট কেনেকৈ পৰিকল্পনা কৰিবা? উত্তৰ: প্ৰকল্প কাৰ্য হিচাপে এখন একাংকিকা নাট পৰিকল্পনা কৰোঁতে প্ৰথমে নাটকৰ বিষয়বস্তু আৰু উদ্দেশ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। বিষয়টো সহজ, শিক্ষামূলক আৰু দৰ্শকৰ বাবে উপযোগী হোৱা উচিত। তাৰ পিছত কাহিনী, চৰিত্ৰ আৰু সংলাপ প্ৰস্তুত কৰিব লাগে।

পৰিকল্পনাৰ প্ৰধান ধাপসমূহ হ’ল—

১. বিষয় নিৰ্বাচন: শিক্ষা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আদি উপযুক্ত বিষয় বাছি ল’ব লাগে। ২. কাহিনী প্ৰস্তুত: বিষয়টোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুটি আৰু আকৰ্ষণীয় কাহিনী তৈয়াৰ কৰিব লাগে। ৩. চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন: কাহিনীৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি সীমিত সংখ্যক চৰিত্ৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। ৪. সংলাপ ৰচনা: চৰিত্ৰ অনুসৰি সহজ, স্বাভাৱিক আৰু অৰ্থপূৰ্ণ সংলাপ লিখিব লাগে। ৫. চৰিত্ৰ বিতৰণ: অভিনয়ৰ দক্ষতা অনুসৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ মাজত চৰিত্ৰ ভাগ কৰি দিব লাগে। ৬. অনুশীলন: সংলাপ, অংগভংগী আৰু মঞ্চত চলাচলৰ নিয়মিত মহলা দিব লাগে। ৭. মঞ্চসজ্জা: বিষয় অনুসৰি সহজলভ্য সামগ্ৰীৰে মঞ্চ সজাব লাগে। ৮. প্ৰদৰ্শন আৰু প্ৰতিবেদন: নাটক প্ৰদৰ্শন কৰাৰ পিছত প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য আৰু অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিব লাগে।

১০. নাটকৰ আৰম্ভণিৰ পৰা সমাপ্তিলৈকে থকা বিভিন্ন পৰ্যায়সমূহ বৰ্ণনা কৰা। উত্তৰ: এখন নাটকৰ কাহিনী সাধাৰণতে কেইবাটাও পৰ্যায়ৰ মাজেৰে ক্ৰমে বিকশিত হৈ শেষ পৰিণতিত উপনীত হয়। প্ৰতিটো পৰ্যায়ে কাহিনীক আগুৱাই নিয়াৰ লগতে দৰ্শকৰ আগ্ৰহ আৰু উৎকণ্ঠা বৃদ্ধি কৰে।

নাটকৰ প্ৰধান পৰ্যায়সমূহ হ’ল—

১. আৰম্ভণি বা পৰিচয়: এই পৰ্যায়ত নাটকৰ প্ৰধান চৰিত্ৰ, স্থান, সময় আৰু পৰিৱেশৰ সৈতে দৰ্শকক পৰিচয় কৰোৱা হয়। ২. সংঘাতৰ বিকাশ: কাহিনীত কোনো সমস্যা বা সংঘাতৰ সৃষ্টি হয় আৰু ঘটনাবোৰ ক্ৰমে জটিল হৈ পৰে। ৩. চৰম পৰ্যায়: এইটো নাটকৰ আটাইতকৈ উত্তেজনাপূৰ্ণ অংশ। ইয়াত সংঘাত বা সমস্যাই সৰ্বোচ্চ পৰ্যায় লাভ কৰে। ৪. অৱনতি বা সমাধানৰ আৰম্ভণি: চৰম পৰ্যায়ৰ পিছত ঘটনাবোৰ ক্ৰমে সমাধানৰ দিশে আগবাঢ়ে আৰু সমস্যাৰ জটিলতা কমিবলৈ ধৰে। ৫. সমাপ্তি: শেষ পৰ্যায়ত কাহিনীৰ মূল সংঘাতৰ সমাধান ঘটে আৰু নাটকৰ মূল বক্তব্য বা উদ্দেশ্য দৰ্শকৰ সন্মুখত স্পষ্ট হৈ পৰে।

এইদৰে আৰম্ভণিৰ পৰা সমাপ্তিলৈকে বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ সুসংগঠিত বিকাশে এখন নাটকক সম্পূৰ্ণ ৰূপ প্ৰদান কৰে।

<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>

Your Email ID

Verification record-ৰ বাবে Email ID প্রয়োজন। Name নালাগে।

What did you update?

আপুনি কি কি সলনি কৰিলে সৰুকৈ লিখক। Admin Review page-ত automatic change highlight-ও দেখা যাব।

Submit কৰাৰ পাছত এই Update টো Pending Verification হিচাপে save হ'ব।

Update This Post

My Subjects