Update This Post

FYUGP GU BA 1st Sem MDC “Basics of Commerce & Management” Chapter 1 “ব্যৱসায়ৰ ভিত্তি (Foundations of Business)” Solution | BA 1st Sem MDC “Basics of Commerce & Management” Chapter 1 “ব্যৱসায়ৰ ভিত্তি (Foundations of Business)” Question Answer

Note: আপুনি ইয়াত Post টোৰ এটা copy edit কৰি আছে। Submit নকৰালৈ Live WordPress Post-ত কোনো change নহ'ব।

Post Title

FYUGP GU BA 1st Sem MDC "Basics of Commerce & Management" Chapter 1 "ব্যৱসায়ৰ ভিত্তি (Foundations of Business)" Solution | BA 1st Sem MDC "Basics of Commerce & Management" Chapter 1 "ব্যৱসায়ৰ ভিত্তি (Foundations of Business)" Question Answer

Post Title edit কৰিব নোৱাৰিব। কেৱল Post Content update কৰিব পাৰিব।

Post Content

Chapter 1

"ব্যৱসায়ৰ ভিত্তি (Foundations of Business)"

অতি চমু প্ৰশ্ন-উত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: ব্যৱসায় (Business) মানে কি?

উত্তৰ: মানুহৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ লগতে উপাৰ্জন কৰাৰ উদ্দেশ্যে পণ্য বা সেৱা উৎপাদন, বিতৰণ আৰু বিক্ৰী কৰা নিয়মীয়া অৰ্থনৈতিক কাৰ্যক ব্যৱসায় বোলে।

প্ৰশ্ন ২: বাণিজ্য (Commerce) ৰ অন্তৰ্ভুক্ত দুটা মূল উপাদান কি কি?

উত্তৰ: বাণিজ্যৰ দুটা প্ৰধান উপাদান হ’ল— (১) ব্যাপাৰ বা Trade আৰু (২) ব্যাপাৰৰ সহায়ক কাৰ্য বা Auxiliaries to Trade।

প্ৰশ্ন ৩: একোজনীয়া ব্যৱসায় (Sole Proprietorship) ৰ এজন প্ৰধান বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: একোজনীয়া ব্যৱসায়ত এজন ব্যক্তিয়েই ব্যৱসায়ৰ মালিক, নিয়ন্ত্ৰক আৰু পৰিচালক হয়।

প্ৰশ্ন ৪: যৌথ হিন্দু পৰিয়াল ব্যৱসায়ৰ (Joint Hindu Family Business) মূৰব্বীজনক কি বোলা হয়?

উত্তৰ: যৌথ হিন্দু পৰিয়াল ব্যৱসায়ৰ মূৰব্বী বা পৰিচালকজনক কৰ্তা (Karta) বুলি কোৱা হয়।

প্ৰশ্ন ৫: ভাৰতত অংশীদাৰী ব্যৱসায় (Partnership) কোনখন আইনৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়?

উত্তৰ: ভাৰতত অংশীদাৰী ব্যৱসায় ভাৰতীয় অংশীদাৰী আইন, ১৯৩২ (Indian Partnership Act, 1932)-ৰ অধীনত পৰিচালিত হয়।

প্ৰশ্ন ৬: যৌথ মূলধনী কোম্পানীৰ (Joint Stock Company) কৃত্রিম সত্তা (Artificial Person) মানে কি?

উত্তৰ: কৃত্রিম সত্তা বুলিলে কোম্পানীখনক আইনৰ দ্বাৰা স্বীকৃত এক স্বতন্ত্ৰ ব্যক্তিত্ব হিচাপে গণ্য কৰাক বুজায়। কোম্পানীৰ নিজা সম্পত্তি, অধিকাৰ আৰু দায়বদ্ধতা থাকে।

প্ৰশ্ন ৭: ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান (Public Sector Enterprise) ৰ মূল উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰ: ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰধান লক্ষ্য হৈছে জনসাধাৰণৰ সেৱা কৰা আৰু দেশৰ অৰ্থনৈতিক তথা সামাজিক উন্নয়নত সহায় কৰা।

প্ৰশ্ন ৮: বহুৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান (Multinational Corporation - MNC) ৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: Samsung এটা বহুৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানৰ উদাহৰণ। ই বিভিন্ন দেশত নিজৰ ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ চলায়।

প্ৰশ্ন ৯: ব্যৱসায়িক সেৱা (Business Services) ৰ এটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য লিখা।

উত্তৰ: ব্যৱসায়িক সেৱাৰ এটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল ইয়াৰ অবস্তুগত বা অদৃশ্য প্ৰকৃতি। সেৱাক দেখা বা স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰি।

প্ৰশ্ন ১০: বিমা (Insurance) ৰ মূল নীতিটো কি?

উত্তৰ: বিমাৰ মূল নীতি হৈছে ক্ষতিপূৰণৰ নীতি (Principle of Indemnity)। এই নীতি অনুসৰি ক্ষতি হ’লে বীমাকৃত ব্যক্তিক হোৱা ক্ষতিৰ পৰিমাণ অনুসৰি ক্ষতিপূৰণ দিয়া হয়।

প্ৰশ্ন ১১: ই-বাণিজ্য (E-Commerce) মানে কি?

উত্তৰ: কম্পিউটাৰ, ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ইলেক্ট্ৰনিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰি পণ্য বা সেৱাৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয় সম্পন্ন কৰা ব্যৱস্থাক ই-বাণিজ্য বোলে।

প্ৰশ্ন ১২: B2B ই-বাণিজ্যৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ কি?

উত্তৰ: B2B ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ হৈছে Business-to-Business। ইয়াত এটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানে আন এটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে অনলাইন লেনদেন কৰে।

প্ৰশ্ন ১৩: ব্যৱসায়িক প্ৰক্ৰিয়া বহিঃউৎসায়ন (BPO) ৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰ: ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ কিছুমান কাম বা সেৱা বাহিৰৰ কোনো বিশেষজ্ঞ প্ৰতিষ্ঠানক চুক্তিৰ ভিত্তিত সম্পাদন কৰিবলৈ দিয়াকে BPO বোলে।

প্ৰশ্ন ১৪: ব্যৱসায়ৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা (Social Responsibility) বুলিলে কি বুজা?

উত্তৰ: ব্যৱসায়ে লাভ অৰ্জনৰ লগতে গ্ৰাহক, কৰ্মচাৰী, সমাজ আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰাকে সামাজিক দায়বদ্ধতা বোলে।

প্ৰশ্ন ১৫: ব্যৱসায়িক নীতিশাস্ত্র (Business Ethics) ৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: গ্ৰাহকৰ সৈতে সৎ ব্যৱহাৰ কৰা, সামগ্ৰীৰ সঠিক মান বজাই ৰখা আৰু ভুল তথ্য দি গ্ৰাহকক প্ৰতাৰণা নকৰা ব্যৱসায়িক নীতিশাস্ত্ৰৰ উদাহৰণ।

২. চমু প্ৰশ্ন-উত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: ব্যৱসায় (Business) মানে কি?

প্ৰশ্ন ১০: বিমা (Insurance) ৰ মূল নীতিটো কি?

প্ৰশ্ন ১১: ই-বাণিজ্য (E-Commerce) মানে কি?

প্ৰশ্ন ১২: B2B ই-বাণিজ্যৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপ কি?

৩. দীঘল প্ৰশ্ন-উত্তৰ :

প্ৰশ্ন ১: ব্যৱসায়িক সংগঠনৰ প্ৰধান প্ৰকাৰসমূহ কি কি? যৌথ মূলধনী কোম্পানীৰ (Joint Stock Company) মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ বহলাই লিখা।

উত্তৰ: ব্যৱসায়িক সংগঠনসমূহক সাধাৰণতে তলত দিয়া পাঁচটা প্ৰধান ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি—

(১) একোজনীয়া ব্যৱসায়, (২) যৌথ হিন্দু পৰিয়াল ব্যৱসায়, (৩) অংশীদাৰী ব্যৱসায়, (৪) সমবায় সমিতি, আৰু (৫) যৌথ মূলধনী কোম্পানী।

যৌথ মূলধনী কোম্পানীৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ:

১. স্বতন্ত্ৰ আইনী সত্তা (Separate Legal Entity): পঞ্জীয়নৰ পিছত কোম্পানীয়ে ইয়াৰ শ্বেয়াৰহোল্ডাৰৰ পৰা পৃথক এক স্বতন্ত্ৰ আইনী পৰিচয় লাভ কৰে। কোম্পানীয়ে নিজৰ নামত সম্পত্তি ৰাখিব আৰু গোচৰ তৰিব বা গোচৰ ভৰিব পাৰে।

২. চিৰস্থায়ী অস্তিত্ব (Perpetual Succession): কোনো শ্বেয়াৰহোল্ডাৰৰ মৃত্যু, দেউলীয়া বা অৱসান ঘটিলেও কোম্পানীৰ অস্তিত্ব শেষ নহয়। নতুন সদস্য আহিলেও কোম্পানী অব্যাহত থাকে।

৩. সীমিত দায়বদ্ধতা (Limited Liability): কোম্পানীৰ ঋণ বা লোকচানৰ বাবে শ্বেয়াৰহোল্ডাৰৰ ব্যক্তিগত সম্পত্তি সাধাৰণতে দায়ী নহয়। তেওঁলোকৰ দায়বদ্ধতা শ্বেয়াৰৰ অবৈতনিক মূল্যলৈ সীমিত থাকে।

৪. সাধাৰণ মোহৰ (Common Seal): কোম্পানী নিজে এজন কৃত্ৰিম আইনী ব্যক্তি হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ ব্যক্তিগত চহী নাথাকে। সেয়েহে পৰম্পৰাগতভাৱে কোম্পানীৰ অনুমোদিত নথিপত্ৰত সাধাৰণ মোহৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

৫. মালিকানা আৰু পৰিচালনাৰ পৃথকীকৰণ: কোম্পানীৰ মালিক হৈছে শ্বেয়াৰহোল্ডাৰসকল, কিন্তু দৈনন্দিন পৰিচালনাৰ কাম পৰিচালনা সঞ্চালকসকলৰ (Board of Directors) দ্বাৰা সম্পন্ন কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ২: ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ (Public Enterprises) বিভিন্ন প্ৰকাৰসমূহ (Departmental Undertaking, Statutory Corporation, Govt. Company) চমুকৈ আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ চৰকাৰৰ মালিকানা আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ ভিত্তিত মূলতঃ তিনিটা ভাগত বিভক্ত—

১. বিভাগীয় প্ৰতিষ্ঠান (Departmental Undertakings): এই ধৰণৰ প্ৰতিষ্ঠান চৰকাৰৰ কোনো এটা বিভাগৰ অধীনত পোনপটীয়াকৈ পৰিচালিত হয়। ইয়াৰ নীতি-নিয়ম আৰু বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনাত চৰকাৰৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ থাকে।

উদাহৰণ: ভাৰতীয় ৰেলৱে (Indian Railways), ডাক বিভাগ (Post &amp; Telegraph)।

২. বৈধানিক নিগম (Statutory Corporations): সংসদ বা ৰাজ্যিক বিধানসভাই প্ৰণয়ন কৰা বিশেষ আইনৰ জৰিয়তে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহ গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ নিজা আইনী সত্তা থাকে আৰু নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ স্বায়ত্তশাসনেৰে কাম কৰে।

উদাহৰণ: ভাৰতীয় জীৱন বিমা নিগম (LIC), ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক (RBI)।

৩. চৰকাৰী কোম্পানী (Government Company): যি কোম্পানীৰ প্ৰদত্ত শ্বেয়াৰ মূলধনৰ কমেও ৫১ শতাংশ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ অথবা দুয়োখন চৰকাৰৰ হাতত থাকে, তাক চৰকাৰী কোম্পানী বোলে। এই কোম্পানী কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা হয়।

উদাহৰণ: Steel Authority of India Limited (SAIL), Bharat Heavy Electricals Limited (BHEL)।

প্ৰশ্ন ৩: ব্যৱসায়িক সেৱা (Business Services) বুলিলে কি বুজা? পৰিবহণ, গুদামজাতকৰণ আৰু যোগাযোগ সেৱাই ব্যৱসায়ত কেনেদৰে সহায় কৰে?

উত্তৰ: ব্যৱসায় চলাবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা বিভিন্ন সহায়কাৰী সেৱা, যিবোৰে ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ অধিক সহজ আৰু সুচাৰুৰূপে সম্পন্ন কৰাত সহায় কৰে, সেইবোৰক ব্যৱসায়িক সেৱা বোলে।

বিভিন্ন সেৱাৰ ভূমিকা:

<ul class="wp-block-list">
<li>পৰিবহণ সেৱা (Transport Services): পৰিবহণৰ সহায়ত কেঁচামাল উৎপাদনস্থলীলৈ আৰু প্ৰস্তুত সামগ্ৰী বজাৰলৈ লৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ ফলত উৎপাদনস্থলী আৰু বজাৰৰ মাজৰ দূৰত্বৰ বাধা আঁতৰে।</li>

<li>গুদামজাতকৰণ সেৱা (Warehousing Services): উৎপাদিত সামগ্ৰী সুৰক্ষিতভাৱে সংৰক্ষণ কৰি ৰখাত গুদামজাতকৰণে সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত সামগ্ৰী উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰৰ মাজৰ সময়ৰ ব্যৱধান দূৰ হয় আৰু চাহিদা অনুসৰি সামগ্ৰী যোগান ধৰিব পাৰি।</li>

<li>যোগাযোগ সেৱা (Communication Services): টেলিফোন, ডাক, ই-মেইল আৰু ইণ্টাৰনেট আদিৰ সহায়ত ব্যৱসায়ৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন পক্ষৰ মাজত দ্ৰুতভাৱে তথ্য আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত অৰ্ডাৰ, চুক্তি আৰু ব্যৱসায়িক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ সহজ হয়।</li>
</ul>

প্ৰশ্ন ৪: ব্যৱসায়ৰ উদ্দীমান পদ্ধতি হিচাপে 'ই-ব্যৱসায়' (E-Business) ৰ সুবিধা আৰু ইয়াৰ প্ৰধান উপাদানসমূহ (B2B, B2C, C2C, Intra-B) ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: কম্পিউটাৰ, ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত ব্যৱসায়ৰ বিভিন্ন কাম সম্পন্ন কৰা পদ্ধতিক ই-ব্যৱসায় বোলে।

ই-ব্যৱসায়ৰ সুবিধা:

১. ব্যৱসায় চলোৱাৰ খৰচ তুলনামূলকভাৱে কম হয় আৰু দূৰ-দূৰণিৰ বজাৰত প্ৰৱেশৰ সুবিধা পোৱা যায়।

২. দিন-ৰাতি যিকোনো সময়তে ব্যৱসায়িক লেনদেন সম্পন্ন কৰিব পাৰি।

৩. কাগজৰ ব্যৱহাৰ কমে আৰু তথ্য অতি কম সময়তে আদান-প্ৰদান কৰিব পাৰি।

ই-ব্যৱসায়ৰ প্ৰধান উপাদানসমূহ:

<ul class="wp-block-list">
<li>B2B (Business-to-Business): এটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু আন এটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ মাজত অনলাইনভাৱে হোৱা লেনদেনক B2B বোলে। যেনে—এজন উৎপাদকে অনলাইনযোগে কোনো যোগানধাৰীৰ পৰা কেঁচামাল ক্ৰয় কৰা।</li>

<li>B2C (Business-to-Consumer): ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ গ্ৰাহকলৈ সামগ্ৰী বা সেৱা বিক্ৰী কৰা ব্যৱস্থাক B2C বোলে। যেনে—Amazon বা Flipkart ৰ পৰা গ্ৰাহকে সামগ্ৰী ক্ৰয় কৰা।</li>

<li>C2C (Consumer-to-Consumer): এজন গ্ৰাহকে অনলাইন মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰি আন এজন গ্ৰাহকক সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা ব্যৱস্থাক C2C বোলে। যেনে—OLX ৰ জৰিয়তে পুৰণি সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰা।</li>

<li>Intra-B (Intra-Business): একেটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানৰ বিভিন্ন বিভাগ বা কৰ্মচাৰীৰ মাজত নেটৱৰ্কৰ সহায়ত তথ্য আদান-প্ৰদান আৰু কাম-কাজ সম্পন্ন কৰাকে Intra-B বোলে।</li>
</ul>

প্ৰশ্ন ৫: ব্যৱসায়ৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা (Social Responsibility) কি? ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানে সমাজৰ বিভিন্ন গোটসমূহৰ (গ্ৰাহক, কৰ্মচাৰী, বিনিয়োগকাৰী আৰু চৰকাৰ) প্ৰতি পালন কৰিবলগীয়া দায়িত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানে কেৱল লাভ অৰ্জনক গুৰুত্ব নিদি সমাজৰ কল্যাণ আৰু বিভিন্ন স্বাৰ্থ জড়িত গোটৰ হিতৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি পালন কৰিবলগীয়া দায়িত্বক ব্যৱসায়ৰ সামাজিক দায়বদ্ধতা বোলে।

বিভিন্ন গোটসমূহৰ প্ৰতি ব্যৱসায়ৰ দায়িত্ব:

১. গ্ৰাহকৰ প্ৰতি দায়িত্ব: গ্ৰাহকক ভাল মানৰ নিৰাপদ সামগ্ৰী উচিত মূল্যত যোগান ধৰিব লাগে। ভেজাল সামগ্ৰী বিক্ৰী, ভুল তথ্যযুক্ত বিজ্ঞাপন আৰু গ্ৰাহকক প্ৰতাৰণা কৰা কাৰ্য পৰিহাৰ কৰিব লাগে।

২. কৰ্মচাৰীৰ প্ৰতি দায়িত্ব: কৰ্মচাৰীসকলক উপযুক্ত মজুৰি বা দৰমহা, নিৰাপদ কৰ্মপৰিৱেশ আৰু উন্নতিৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিব লাগে। তেওঁলোকৰ অধিকাৰ আৰু মৰ্যাদাৰ প্ৰতিও সন্মান দেখুৱাব লাগে।

৩. বিনিয়োগকাৰী আৰু শ্বেয়াৰহোল্ডাৰৰ প্ৰতি দায়িত্ব: বিনিয়োগ কৰা ধনৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে, উপযুক্ত লভ্যাংশ প্ৰদান কৰিব লাগে আৰু কোম্পানীৰ বিত্তীয় অৱস্থাৰ বিষয়ে সঠিক তথ্য প্ৰকাশ কৰিব লাগে।

৪. চৰকাৰ আৰু সমাজৰ প্ৰতি দায়িত্ব: সময়মতে চৰকাৰী কৰ পৰিশোধ কৰা, আইন-কানুন মানি চলা আৰু সমাজৰ উন্নয়নত সহায় কৰা ব্যৱসায়ৰ অন্যতম দায়িত্ব। লগতে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু শিক্ষা-স্বাস্থ্য আদি সামাজিক কাৰ্যতো সহযোগিতা কৰিব লাগে।

*****

Your Email ID

Verification record-ৰ বাবে Email ID প্রয়োজন। Name নালাগে।

What did you update?

আপুনি কি কি সলনি কৰিলে সৰুকৈ লিখক। Admin Review page-ত automatic change highlight-ও দেখা যাব।

Submit কৰাৰ পাছত এই Update টো Pending Verification হিচাপে save হ'ব।

Update This Post

My Subjects