Update This Post

FYUGP GU BA 3rd Sem VAC “India Through The Ages” Chapter 1 “ভাৰতত জ্যোতিষশাস্ত্ৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গণিত আৰু আয়ুৰ্বেদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ (Origin and Development of Astrology, Astronomy, Mathematics and Ayurveda in India)” Solution | BA 3rd Sem VAC “India Through The Ages” Chapter 1 “ভাৰতত জ্যোতিষশাস্ত্ৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গণিত আৰু আয়ুৰ্বেদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ (Origin and Development of Astrology, Astronomy, Mathematics and Ayurveda in India)” Question Answer

Note: আপুনি ইয়াত Post টোৰ এটা copy edit কৰি আছে। Submit নকৰালৈ Live WordPress Post-ত কোনো change নহ'ব।

Post Title

FYUGP GU BA 3rd Sem VAC "India Through The Ages" Chapter 1 "ভাৰতত জ্যোতিষশাস্ত্ৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গণিত আৰু আয়ুৰ্বেদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ (Origin and Development of Astrology, Astronomy, Mathematics and Ayurveda in India)" Solution | BA 3rd Sem VAC "India Through The Ages" Chapter 1 "ভাৰতত জ্যোতিষশাস্ত্ৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গণিত আৰু আয়ুৰ্বেদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ (Origin and Development of Astrology, Astronomy, Mathematics and Ayurveda in India)" Question Answer

Post Title edit কৰিব নোৱাৰিব। কেৱল Post Content update কৰিব পাৰিব।

Post Content

&nbsp;Unit 1

ভাৰতত জ্যোতিষশাস্ত্ৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, গণিত আৰু আয়ুৰ্বেদৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ

১ নম্বৰীয়া চমু প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৬ টা) :

প্ৰশ্ন ১: শল্য চিকিৎসা (Surgery) ৰ পিতৃ বুলি কাৰ মানা হয়?

উত্তৰ: মহৰ্ষি সুশ্ৰুতক।

প্ৰশ্ন ২: 'বৃহৎ সংহিতা' গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰ: বৰাহমিহিৰে।

প্ৰশ্ন ৩: শূন্য (0) ৰ আৱিষ্কাৰ আৰু ব্যৱহাৰ ক’ত হৈছিল?

উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতত।

প্ৰশ্ন ৪: বেদৰ ৬ টা অঙ্গৰ ভিতৰত জ্যোতিষশাস্ত্ৰক কি বুলি অভিহিত কৰা হৈছে?

উত্তৰ: বেদৰ চক্ষু বা চকু বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।

প্ৰশ্ন ৫: 'আৰ্যভটীয়' (Aryabhatiya) গ্ৰন্থখনৰ ৰচক কোন?

উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতৰ মহান গণিতজ্ঞ আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী আৰ্যভট্ট।

প্ৰশ্ন ৬: প্ৰাচীন ভাৰতীয় চিকিৎসা শাস্ত্ৰ 'চৰক সংহিতা'ৰ মূল বিষয় কি?

উত্তৰ: আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসাবিজ্ঞান।

২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৬ টা - সৰ্বোচ্চ ৫০ টা শব্দৰ ভিতৰত) :

প্ৰশ্ন ১: প্ৰাচীন ভাৰতত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বিকাশ কেনেদৰে হৈছিল?

উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতত ঋতু, তিথি, যাগ-যজ্ঞৰ সময় আৰু পঞ্জিকা নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰয়োজনত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বিকাশ ঘটিছিল। বৈদিক যুগৰ পৰাই আকাশীয় বস্তুৰ গতি লক্ষ্য কৰা হৈছিল। পিছলৈ আৰ্যভট্ট, বৰাহমিহিৰ আদি পণ্ডিতে ইয়াক অধিক বৈজ্ঞানিক ৰূপ দিয়ে।

প্ৰশ্ন ২: প্ৰাচীন ভাৰতীয় গণিতলৈ আৰ্যভট্টৰ যোগদান কি আছিল?

উত্তৰ: আৰ্যভট্টই 'আৰ্যভটীয়' গ্ৰন্থত গণিত আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় আলোচনা কৰিছিল। তেওঁ π-ৰ মানৰ এক যথেষ্ট নিখুঁত আনুমানিক মান দিছিল আৰু বীজগণিত, ত্ৰিকোণমিতি তথা গণনাপদ্ধতিৰ বিকাশত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছিল।

প্ৰশ্ন ৩: আয়ুৰ্বেদ সাহিত্যত 'চৰক সংহিতা' আৰু 'সুশ্ৰুত সংহিতা'ৰ গুৰুত্ব কি?

উত্তৰ: 'চৰক সংহিতা'ত ৰোগ নিৰ্ণয়, ঔষধ, স্বাস্থ্যৰক্ষা আৰু কায়চিকিৎসাৰ বিষয়ে বিস্তৃত আলোচনা আছে। আনহাতে, 'সুশ্ৰুত সংহিতা'ত শল্য চিকিৎসা, অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিভিন্ন পদ্ধতি আৰু চিকিৎসাত ব্যৱহৃত সঁজুলিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।

প্ৰশ্ন ৪: বৈদিক যুগত জ্যোতিষশাস্ত্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি আছিল?

উত্তৰ: বৈদিক যুগত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, যাগ-যজ্ঞ, তিথি আৰু বিভিন্ন কাৰ্যৰ উপযুক্ত সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ জ্যোতিষশাস্ত্ৰৰ সহায় লোৱা হৈছিল। সূৰ্য, চন্দ্ৰ আৰু নক্ষত্ৰৰ গতি লক্ষ্য কৰি পঞ্জিকা আৰু সময় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৫: প্ৰাচীন ভাৰতত ৰাসায়নিক বিজ্ঞান আৰু আয়ুৰ্বেদৰ সম্পৰ্ক কেনেকুৱা আছিল?

উত্তৰ: আয়ুৰ্বেদৰ সৈতে উদ্ভিদ, খনিজ আৰু বিভিন্ন ধাতব পদাৰ্থৰ প্ৰস্তুতকৰণৰ জ্ঞান জড়িত আছিল। ৰসশাস্ত্ৰৰ বিকাশৰ লগে লগে পদাৰ্থ শোধন, সংমিশ্ৰণ আৰু ঔষধ প্ৰস্তুতৰ পদ্ধতিৰ জ্ঞান বৃদ্ধি পায়, যিয়ে চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ বিকাশতো সহায় কৰে।

প্ৰশ্ন ৬: ভাস্কৰাচাৰ্য (দ্বিতীয়) ৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু গণিতলৈ মুখ্য অৱদান কি?

উত্তৰ: ভাস্কৰাচাৰ্য দ্বিতীয়ই 'সিদ্ধান্ত শিৰোমণি' গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। ইয়াৰ 'লীলাৱতী' আৰু 'বীজগণিত' অংশ বিশেষভাৱে বিখ্যাত। তেওঁ বীজগণিত, জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক গণনা আৰু গ্ৰহৰ গতি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল।

৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (২ টা) :

প্ৰশ্ন ১: প্ৰাচীন ভাৰতত আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসা পদ্ধতিৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশৰ বিষয়ে বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰক।

উত্তৰ: আয়ুৰ্বেদ ভাৰতৰ এক অতি প্ৰাচীন চিকিৎসা পৰম্পৰা। ‘আয়ু’ মানে জীৱন আৰু ‘বেদ’ মানে জ্ঞান; সেয়ে আয়ুৰ্বেদক সাধাৰণতে ‘জীৱন-সম্পৰ্কীয় জ্ঞান’ বুলিও বুজোৱা হয়। বৈদিক সাহিত্য, বিশেষকৈ অথৰ্ববেদত ৰোগ, চিকিৎসা আৰু ঔষধি উদ্ভিদৰ উল্লেখ পোৱা যায়।

আয়ুৰ্বেদৰ বিকাশৰ মুখ্য দিশসমূহ হ’ল—

<ul class="wp-block-list">
<li>ত্ৰিদোষ তত্ত্ব: আয়ুৰ্বেদত বাত, পিত্ত আৰু কফ—এই তিনিটা দোষৰ ভাৰসাম্যক স্বাস্থ্যৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়। এই ভাৰসাম্য বিঘ্নিত হ’লে ৰোগৰ সৃষ্টি হয় বুলি পৰম্পৰাগতভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হয়।</li>

<li>চৰকৰ অৱদান: ‘চৰক সংহিতা’ত ৰোগৰ কাৰণ, ৰোগ নিৰ্ণয়, ঔষধ, খাদ্যাভ্যাস আৰু কায়চিকিৎসাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।</li>

<li>সুশ্ৰুতৰ অৱদান: ‘সুশ্ৰুত সংহিতা’ত শল্য চিকিৎসা, অস্ত্ৰোপচাৰৰ পদ্ধতি আৰু চিকিৎসা-সঁজুলিৰ বিশদ বিৱৰণ পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থখনে প্ৰাচীন ভাৰতৰ শল্য চিকিৎসা জ্ঞানৰ উচ্চ বিকাশৰ পৰিচয় দিয়ে।</li>

<li>বাগভটৰ অৱদান: বাগভটে ‘অষ্টাঙ্গ হৃদয়’ আৰু ‘অষ্টাঙ্গ সংগ্ৰহ’ৰ মাধ্যমেৰে আয়ুৰ্বেদৰ বিভিন্ন শাখাৰ জ্ঞান একেলগে সংগঠিত ৰূপত উপস্থাপন কৰে।</li>

<li>স্বাস্থ্যৰক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব: আয়ুৰ্বেদত কেৱল ৰোগৰ চিকিৎসাই নহয়, খাদ্য, নিদ্ৰা, দৈনন্দিন আচৰণ আৰু জীৱনশৈলীৰ মাধ্যমেৰে স্বাস্থ্য বজাই ৰখাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।</li>
</ul>

এইদৰে প্ৰাচীন ভাৰতত বিকশিত আয়ুৰ্বেদ চিকিৎসা, ৰোগ-প্ৰতিৰোধ আৰু সুস্থ জীৱনযাপনৰ এক বিস্তৃত পৰম্পৰা হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছিল।

প্ৰশ্ন ২: প্ৰাচীন ভাৰতত গণিত আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ উৎপত্তি আৰু ক্ৰমবিকাশৰ এক সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ দিয়ক।

উত্তৰ: প্ৰাচীন ভাৰতত গণিত আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বিকাশ বহু ক্ষেত্ৰত পৰস্পৰৰ সৈতে জড়িত আছিল। যজ্ঞবেদীৰ নিৰ্মাণ, সময় গণনা, ঋতু নিৰ্ধাৰণ আৰু পঞ্জিকা প্ৰস্তুতৰ প্ৰয়োজনত এই বিষয়সমূহৰ অধ্যয়ন ধীরে ধীরে উন্নত হয়।

১. বৈদিক যুগ আৰু শুল্বসূত্ৰ: শুল্বসূত্ৰসমূহত যজ্ঞবেদীৰ সঠিক জোখ-মাখ আৰু নিৰ্মাণৰ বাবে বহু জ্যামিতিক নিয়মৰ উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পৰা প্ৰাচীন ভাৰতীয়সকলৰ জ্যামিতিক জ্ঞানৰ বিকাশৰ পৰিচয় পোৱা যায়।

২. স্থানমান পদ্ধতি আৰু শূন্য: ভাৰতীয় গণিতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হ’ল দশমিক স্থানমান পদ্ধতি আৰু শূন্যৰ সংখ্যাগত ব্যৱহাৰৰ বিকাশ। এই ধাৰণাই পৰৱৰ্তী বিশ্ব গণিতৰ উন্নতিত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।

৩. আৰ্যভট্টৰ অৱদান: আৰ্যভট্টই ‘আৰ্যভটীয়’ গ্ৰন্থত গণিত আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় আলোচনা কৰে। তেওঁ পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণন, গ্ৰহণৰ প্ৰাকৃতিক ব্যাখ্যা আৰু π-ৰ এক যথেষ্ট নিখুঁত আনুমানিক মান আগবঢ়াইছিল।

৪. বৰাহমিহিৰ, ব্ৰহ্মগুপ্ত আৰু ভাস্কৰাচাৰ্য: বৰাহমিহিৰে ‘পঞ্চসিদ্ধান্তিকা’ৰ মাধ্যমেৰে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন ধাৰণা সংগঠিত কৰে। ব্ৰহ্মগুপ্তই শূন্য আৰু ঋণাত্মক সংখ্যাৰ গণনাৰ নিয়ম বিকশিত কৰে। ভাস্কৰাচাৰ্যই বীজগণিত, জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক গণনা আৰু গ্ৰহৰ গতি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়নক অধিক উন্নত কৰে।

এনেদৰে প্ৰাচীন ভাৰতীয় গণিত আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানে পৰ্যবেক্ষণ, গণনা আৰু যুক্তিভিত্তিক চিন্তাৰ মাধ্যমেৰে এক উচ্চ স্তৰৰ বৈজ্ঞানিক পৰম্পৰা গঢ়ি তুলিছিল।

*****

Your Email ID

Verification record-ৰ বাবে Email ID প্রয়োজন। Name নালাগে।

What did you update?

আপুনি কি কি সলনি কৰিলে সৰুকৈ লিখক। Admin Review page-ত automatic change highlight-ও দেখা যাব।

Submit কৰাৰ পাছত এই Update টো Pending Verification হিচাপে save হ'ব।

Update This Post

My Subjects