SCERT Class 6 Social Science Chapter 14 Answer 2026 | মহাজনপদ | Lesson 14 | Class 6 Social Science | Question and Answer Assam | ষষ্ঠ শ্ৰেণীৰ সমাজ বিজ্ঞানৰ প্ৰশ্ন উত্তৰ |

Chapter 14 –

স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যৱস্থা

অনুশীলনী – ১

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া –

(ক) ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থাক কেইটা স্ববত ভাগাব পাৰি?

উত্তৰ: ভাৰতৰ শাসন ব্যৱস্থাক তিনিখন ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি –

    • কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ

    • ৰাজ্য চৰকাৰ

    • স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন

(খ) স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন মানে কি?

উত্তৰ: স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন বুলিলে বুজায় এটা এলেকাৰ জনসাধাৰণৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিৰে গঠিত শাসন ব্যৱস্থা, যিয়ে স্থানীয় সমস্যাসমূহ সমাধান কৰে।

(গ) স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰয়োজনীয়তা কি উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ প্ৰয়োজনীয়তা–

    • স্থানীয় সমস্যা তৎপৰতাৰে সমাধান হয়।

    • ৰাইজৰ অংশগ্ৰহণ সুনিশ্চিত হয়।

    • বিকেন্দ্রীকৃত শাসন ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠে।

    • দুঃস্থ আৰু পিচপৰা জনগোষ্ঠীৰ উন্নয়ন সাধিত হয়।

অনুশীলনী – ২

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া –

(ক) ‘স্থানীয় চৰকাৰ’ বুলি কাক অভিহিত কৰা হয়?

উত্তৰ: স্থানীয় চৰকাৰ বুলিলে বুজায় এলেকাত গঠিত, জনতাৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত চৰকাৰ, যি স্থানীয় সমস্যাৰ সমাধান কৰে।

(খ) গাঁও পঞ্চায়ত এলেকাক কেইটা ভাগত ভাগ কৰা হয়?

উত্তৰ: গাঁও পঞ্চায়ত এলেকাক তিনিটা ভাগত ভাগ কৰা হয় –

    • গাঁও সভা

    • গাঁও পঞ্চায়ত

    • আঞ্চলিক পঞ্চায়ত

(গ) গাঁও পঞ্চায়তৰ দুটা কার্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: পানী যোগান

    • প্ৰাথমিক বিদ্যালয় স্থাপন

(ঘ) গাঁও সভাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।

উত্তৰ: গাঁও সভা হৈছে গাঁও পঞ্চায়ত অন্তৰ্গত সকলো ভোটাৰৰ সমষ্টি। ই গাঁও পঞ্চায়তৰ ওপৰত নিৰীক্ষণ ৰাখে আৰু সিদ্ধান্ত লবলৈ সহায় কৰে।

(ঙ) আঞ্চলিক পঞ্চায়তখন কেনেদৰে গঠন কৰা হয়?

উত্তৰ: আঞ্চলিক পঞ্চায়ত গঠন কৰা হয় একাধিক গাঁও পঞ্চায়তৰ নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ দ্বাৰা।

(চ) ভাৰতৰ কোন ৰাজ্যৰ কোনখন জিলাত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে গাঁও পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল?

উত্তৰ: ১৯৫৯ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰতৰ ৰাজস্থান ৰাজ্যৰ নাগৌৰ জিলাত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে গাঁও পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল।

অনুশীলনী – ৩

১. তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া –

(ক) অসমত মুঠ কেইখন জিলা পৰিষদ আছে?

উত্তৰ: অসমত মুঠ ২৫খন জিলা পৰিষদ আছে।

(খ) গাঁও অঞ্চলৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসনৰ আয়ৰ উৎসসমূহ কি কি?

উত্তৰ: ভূমি কৰ

    • পানীৰ বিল

    • বজাৰ খাজনা

    • চৰকাৰৰ অনুদান

(গ) জিলা পৰিষদ এখনৰ কার্যকাল কিমান বছৰ?

উত্তৰ: জিলা পৰিষদ এখনৰ কার্যকাল ৫ বছৰ।

(ঘ) নগৰ অঞ্চলত কি কি স্বায়ত্তশাসন ব্যবস্থা দেখা যায়?

উত্তৰ: পৌৰসভা (Municipality)

    • মহানগৰ নিগম (Municipal Corporation)

    • Notified Area Council

(ঙ) বার্ড বুলিলে কি বুজা।

উত্তৰ: BARDA (বা. ডি. আৰ. ডি.) বুলিলে বুজা হয় – “Bureau of Applied Rural Development”, যি পঞ্চায়ত আৰু গ্ৰামোন্নয়ন বিভাগৰ অধীনস্থ সংস্থা।

২. কোনো এটা অঞ্চল নগৰ হিচাপে পৰিগণিত হ’বলৈ কি কি বৈশিষ্ট্য থকাটো দৰকাৰ?

উত্তৰ: কমেও ৫,০০০ জনসংখ্যা

    • প্রতি হেক্টৰত ৪০০ জন লোক

    • ৭৫% লোক অ-কৃষি কামত নিয়োজিত

৩. নগৰ অঞ্চলৰ স্থানীয় শাসন ব্যবস্থাৰ স্তৰকেইটাৰ গঠন প্রণালী বর্ণনা কৰা।

উত্তৰ: পৌৰসভা = সৰু চহৰ

    • মহানগৰ নিগম = ডাঙৰ চহৰ

    • Notified Area Council = উন্নয়নশীল নগৰ এলেকা

৪. নগৰ অঞ্চলৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন ব্যবস্থাৰ কাম-কাজ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: পানী যোগান

    • পয়ঃপ্ৰণালী

    • ৰাস্তা, আলো

    • শিক্ষা, স্বাস্থ্য

    • বজাৰ পৰিচালনা

অনুশীলনী – ৪

১. ভাৰতৰ সংবিধানৰ কোনটো অনুসূচীৰ কিমান নম্বৰ অনুচ্ছেদৰ আধাৰত স্বায়ত্তশাসিত জিলা পৰিষদ গঠন কৰা হৈছে?

উত্তৰ: ষষ্ঠ অনুসূচী আৰু অনুচ্ছেদ ২৪৪(২)-ৰ অধীনত গঠন কৰা হৈছে।

২. BTR ৰ সম্পূর্ণ ৰূপটো কি?

উত্তৰ: Bodoland Territorial Region

৩. অসমত মুঠ কিমানখন স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ আছে?

উত্তৰ: অসমত মুঠ ৬খন স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ আছে।

৪. অসমৰ কোনকেইখন জিলাত পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা নাই?

উত্তৰ: অসমৰ ডিমা হাসাও আৰু কাৰ্বি আংলং জিলাত পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা নাই।

Additional Questions and Answers (Text অনুসৰি তৈয়াৰ কৰা)

১. গাঁও সভা আৰু গাঁও পঞ্চায়তৰ মাজত কি পাৰ্থক্য আছে?

উত্তৰ: গাঁও সভা: সকলো ভোটাৰে গঠন কৰা সভা।

    • গাঁও পঞ্চায়ত: নিৰ্বাচিত সদস্যসকলৰ দ্বাৰা গঠন কৰা কাৰ্যবাহী সংস্থা।

২. আঞ্চলিক পঞ্চায়তৰ মূল দায়িত্ব কি?

উত্তৰ: উন্নয়নমূলক আঁচনি বাস্তৱায়ন, শিক্ষা-স্বাস্থ্য উন্নয়ন, পানী যোগান, ৰাস্তা নিৰ্মাণ আদি।

৩. নগৰ নিগমৰ নেতৃত্বত কোন থাকে?

উত্তৰ: নগৰ নিগমৰ নেতৃত্বত থাকে –

    • মেয়ৰ (Mayor)

    • কমিশনাৰ (Commissioner)

৪. স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদৰ উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰ: আদিবাসী আৰু সংখ্যালঘু জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক, শৈক্ষিক আৰু ৰাজনৈতিক স্বত্বৰক্ষাৰ বাবে বিশেষ শাসন ব্যৱস্থা।

৫. পঞ্চায়তী ৰাজ ব্যৱস্থাৰ মূল উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰ: স্থানীয় জনতাৰ হাতত শাসনৰ অধিকাৰ দিব, অংশগ্ৰহণমূলক শাসন গঢ়ি তুলিব, আৰু গাঁৱৰ উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰিব।