বৰগীত

AI Generate Question Anwer

১। চমুকৈ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিয়া:

(ক) “……..নেৰিবা বান্ধৱ মোক জীৱনে মৰণে।” — কবিয়ে জীৱনে মৰণে নেৰিবৰ বাবে কাক অনুৰোধ কৰিছে?

উত্তৰঃ কবি মাধৱদেৱে জীৱনে-মৰণে তেওঁক নেৰিবলৈ ভগৱান হৰি অৰ্থাৎ শ্ৰীকৃষ্ণক অনুৰোধ কৰিছে।

(খ) “সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায়।” 

– সনক সনন্দ আদি যোগীসকলে কাক ধ্যান কৰে বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- সনক, সনন্দ আদি মহান যোগীসকলে পৰম ভক্তি আৰু একাগ্ৰচিত্তে ভগৱান হৰিক ধ্যান কৰে বুলি কবিয়ে কৈছে।

(গ) কবি কিহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- কবি সাংসাৰিক মোহ-মায়া আৰু পাৰ্থিৱ বিষয়-বাসনাত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে।

(ঘ) তোমাৰ পাঠ্য় বৰগীতটি কোনে ৰচনা কৰা।

উত্তৰ:-আমাৰ পাঠ্যপুথিত অন্তৰ্ভুক্ত বৰগীতটি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে ৰচনা কৰিছে।

(ঘ) বৰগীতটি কি ৰাগত বন্ধা আছে।

উত্তৰ:- বৰগীতটি ‘বসন্ত’ ৰাগত সুৰবদ্ধ কৰা হৈছে।

(চ) কবিয়ে `বান্ধৱ’ বুলি কাক সম্বোধন কৰিছে?

উত্তৰ:- কবিয়ে ভগৱান হৰি অৰ্থাৎ শ্ৰীকৃষ্ণক নিজৰ পৰম বান্ধৱ জ্ঞান কৰি ‘বান্ধৱ’ বুলি সম্বোধন কৰিছে।

(ছ) মোহ- পাশ মানে কি?

উত্তৰ:-‘মোহ-পাশ’ মানে মায়া-মোহৰ বন্ধন।

২। বৰগীতটিৰ মূলভাৱ লিখা।

উত্তৰ। মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱৰ এই বৰগীতটিত ভগৱান হৰিৰ প্ৰতি কবিৰ গভীৰ ভক্তি, দাস্যভাৱ আৰু সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণ প্ৰকাশ পাইছে। হৰিৰ মহিমা অসীম আৰু অগাধ; সনক-সনন্দ আদি মহান যোগীসকলেও ধ্যান কৰি তেওঁৰ মাহাত্ম্যৰ অন্ত বিচাৰি নাপায়। সংসাৰৰ মায়া-মোহ, বিষয়-বাসনা আৰু দুখ-কষ্টত জৰ্জৰিত কবিয়ে হৰিৰ চৰণত একমাত্ৰ আশ্ৰয় বিচাৰিছে। তেওঁৰ বাবে ভগৱানৰ চৰণযুগলেই পৰম ধন আৰু হৰিয়েই জীৱনৰ সৰ্বস্ব। সেয়ে কবিয়ে নিজকে ভগৱানৰ দাস বুলি গণ্য কৰি কাতৰচিত্তে প্ৰাৰ্থনা কৰিছে যাতে হৰিয়ে তেওঁক মায়াৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰে, নিজৰ চৰণত স্থান দিয়ে আৰু জীৱনে-মৰণে কেতিয়াও পৰিত্যাগ নকৰে। এইদৰে বৰগীতটিত ভগৱানৰ প্ৰতি একনিষ্ঠ ভক্তি আৰু শৰণাগতিৰ ভাৱ সুন্দৰভাৱে ফুটাই তোলা হৈছে।

৩। বৰগীতটিৰ ৰচকৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ। উত্তৰঃ মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ অসমীয়া নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মধাৰাৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰচাৰক, কবি, নাট্যকাৰ, সংগীতজ্ঞ আৰু সাহিত্যিক আছিল। ১৪৮৯ চনত বৰ্তমানৰ লক্ষীমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ লেটেকুপুখুৰীত তেওঁৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম গোবিন্দগিৰি ভূঞা আৰু মাতৃৰ নাম মনোৰমা। প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁ শাক্ত ধৰ্মৰ অনুগামী আছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ সান্নিধ্য লাভ কৰি নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মত দীক্ষিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ শংকৰদেৱৰ অতি প্ৰিয় আৰু প্ৰধান শিষ্য হিচাপে গুৰুৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰি ধৰ্মপ্ৰচাৰ, সমাজ গঠন আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।

মাধৱদেৱে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বাণী প্ৰচাৰ কৰাৰ লগতে নামঘৰ-সত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি ভক্তি, নৈতিকতা আৰু সামাজিক ঐক্যৰ ভাব বিস্তাৰ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো তেওঁৰ অৱদান অতুলনীয়। তেওঁৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হৈছে ‘নামঘোষা’, যাক এহেজাৰটা ঘোষা থকা বাবে ‘হেজাৰী ঘোষা’ বুলিও জনা যায়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ‘ৰাজসূয় কাব্য’, ‘আদিকাণ্ড ৰামায়ণ’, ‘জন্মৰহস্য’, ‘ভক্তি ৰত্নাৱলী’, ‘নামমালিকা’ আদি গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। নাট্যসাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত ‘অৰ্জুন-ভঞ্জন’ বা ‘দধিমথন’ তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি। তদুপৰি ‘চোৰধৰা’, ‘পিম্পৰা গুচোৱা’, ‘ভূমি-লেটোৱা’, ‘ভোজন-বিহাৰ’ আদি ঝুমুৰাৰ জৰিয়তেও তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰিছিল। বহু সংখ্যক বৰগীত ৰচনা কৰি তেওঁ অসমীয়া ভক্তিমূলক সংগীতৰ ভঁৰালকো সমৃদ্ধ কৰি গৈছে।

শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ কেৱল ধৰ্মগুৰু নাছিল; তেওঁ অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য, সংগীত, নাট্যকলা আৰু সমাজজীৱনৰ এগৰাকী মহান নিৰ্মাতা আছিল। তেওঁৰ ৰচনা আৰু আদৰ্শই অসমীয়া জাতিৰ সাংস্কৃতিক জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। ১৫৯৬ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। আজিও তেওঁৰ সাহিত্যকৃতি, ভক্তিভাৱ আৰু সমাজমুখী আদৰ্শ অসমীয়া সমাজত বিশেষ সন্মানেৰে স্মৰণ কৰা হয়।

৪। ব্য়াখ্য়া কৰা।

(ক) সহস্র বয়নে যাৰ নপাৱন্ত সীমা। অধমে জানিবো কেনে তোমাৰ মহিমা।

উত্তৰঃ উদ্ধৃত পদফাঁকি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ বিৰচিত *‘বৰগীত’* ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই পদফাঁকিৰ মাজেৰে কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ অসীম মহিমা আৰু তেওঁৰ সন্মুখত মানুহৰ ক্ষুদ্ৰতাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।

ভগৱান হৰিৰ শক্তি, গুণ আৰু মহিমা অপাৰ। সহস্ৰ মুখেৰে তেওঁৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা কৰিলেও তাৰ অন্ত পেলাব নোৱাৰি। সনক-সনন্দ আদি সিদ্ধ যোগী আৰু মহাপুৰুষসকলেও গভীৰ ধ্যান-সাধনাৰ জৰিয়তে তেওঁৰ স্বৰূপ সম্পূৰ্ণৰূপে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰে। এনে অসীম মহিমাৰ অধিকাৰী পৰমেশ্বৰৰ মাহাত্ম্য এজন সাধাৰণ মানুহৰ পক্ষে সম্পূৰ্ণৰূপে বুজি পোৱা সম্ভৱ নহয়।

সেয়ে কবি মাধৱদেৱে নিজকে ‘অধম’ বুলি অভিহিত কৰি বিনয় আৰু দাস্যভক্তিৰ ভাৱ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ বুজাব বিচাৰিছে যে যিজন ভগৱানৰ মহিমাৰ সীমা সহস্ৰ মুখেও নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰে, সেই ভগৱানৰ মহত্ত্ব তেওঁৰ দৰে সামান্য ভক্তই কেনেকৈ জানিব পাৰিব। এই পদফাঁকিত কবিৰ গভীৰ ভক্তি, আত্মলঘিমা, নম্ৰতা আৰু ভগৱানৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ শৰণাগতি সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

(খ) আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে। কৰিয়ো উদ্ধাৰ মোক চৰণ কমলে।

উত্তৰঃ উদ্ধৃত পদফাঁকি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ বিৰচিত *‘বৰগীত’* ৰ পৰা লোৱা হৈছে। এই পদফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে সংসাৰৰ বিষয়-বাসনা আৰু মায়া-মোহত জৰ্জৰিত হৈ ভগৱান হৰিৰ ওচৰত মুক্তিৰ বাবে কৰা আকুল প্ৰাৰ্থনা প্ৰকাশ কৰিছে।

মানুহ সাংসাৰিক কামনা-বাসনা, মোহ-মায়া আৰু ভোগ-বিলাসৰ প্ৰতি আসক্ত হৈ নানা দুখ-কষ্টত পতিত হয়। কবিয়েও নিজকে তেনে বিষয়-বাসনাত ব্যাকুল আৰু ক্লান্ত অনুভৱ কৰিছে। তেওঁ উপলব্ধি কৰিছে যে পাৰ্থিৱ আসক্তিয়ে মানুহক প্ৰকৃত শান্তি দিব নোৱাৰে; বৰং দুখ-যন্ত্ৰণা আৰু বন্ধনৰ মাজত আবদ্ধ কৰি ৰাখে। এই অৱস্থাৰ পৰা মুক্তি লাভৰ একমাত্ৰ পথ হিচাপে কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰিছে।

সেয়ে তেওঁ কাতৰচিত্তে হৰিক প্ৰাৰ্থনা কৰিছে যাতে ভগৱানে তেওঁক নিজৰ পৱিত্ৰ চৰণ-কমলত আশ্ৰয় দিয়ে আৰু সংসাৰৰ মায়া-মোহ তথা বিষয়-বাসনাৰ বন্ধনৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে। পদফাঁকিত কবিৰ গভীৰ ভক্তি, বৈৰাগ্য, আত্মসমৰ্পণ আৰু ভগৱানৰ প্ৰতি অটল বিশ্বাস সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

(গ) তোমাৰ চৰণ দুই মোৰ মহা ধন। ভকত জনেৰ নিজ তুমিসে জীৱন।

উত্তৰঃ উদ্ধৃত পদফাঁকি মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ বিৰচিত *‘বৰগীত’* ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ প্ৰতি ভক্তৰ গভীৰ অনুৰাগ আৰু সম্পূৰ্ণ আত্মসমৰ্পণৰ ভাৱ প্ৰকাশ কৰিছে।

প্ৰকৃত ভক্তৰ বাবে পাৰ্থিৱ ধন-সম্পদ, ঐশ্বৰ্য বা ভোগ-বিলাসতকৈ ভগৱানৰ চৰণত আশ্ৰয় লাভ কৰাই অধিক মূল্যৱান। কবিৰ বাবেও হৰিৰ চৰণযুগলেই হৈছে জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ সম্পদ বা ‘মহাধন’। ভগৱানৰ সান্নিধ্যতেই তেওঁ প্ৰকৃত শান্তি, আনন্দ আৰু জীৱনৰ সাৰ্থকতা বিচাৰি পাইছে। একেদৰে ভক্তসকলৰ জীৱনৰ মূল আশ্ৰয় আৰু প্ৰেৰণাও হৈছে ভগৱান।

সেয়ে কবিয়ে কৈছে যে হৰিৰ চৰণযুগলেই তেওঁৰ অমূল্য সম্পদ আৰু হৰিয়েই ভক্তসকলৰ জীৱনৰ প্ৰকৃত আধাৰ। পদফাঁকিত কবিৰ একনিষ্ঠ ভক্তি, দাস্যভাৱ, শৰণাগতি আৰু ঈশ্বৰৰ প্ৰতি গভীৰ বিশ্বাস সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

৫। ‘সনক সনন্দ যোগী যাহাক যাহকু ধিয়াই।

সকল নিগমে যাক বিচাৰি নাপাই।’ তাৎপৰ্য বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ উক্ত পদ দুশাৰীৰ মাজেৰে কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ অসীম আৰু দুৰ্বোধ্য মহিমাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। সনক, সনন্দ আদি সিদ্ধ যোগীসকলে গভীৰ সাধনা আৰু ধ্যানৰ জৰিয়তে যিজন পৰমেশ্বৰক উপলব্ধি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, সেইজন হৰিৰ সম্পূৰ্ণ স্বৰূপ নিগম বা শাস্ত্ৰসমূহেও নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰে।

ভগৱানৰ গুণ, শক্তি আৰু মাহাত্ম্য ইমানেই বিশাল যে কেৱল জ্ঞান বা সাধনাৰে তেওঁৰ অন্ত পাব নোৱাৰি। এই উপলব্ধিৰ জৰিয়তে কবিয়ে ভগৱানৰ অসীমত্বৰ বিপৰীতে মানুহৰ সীমাবদ্ধতা প্ৰকাশ কৰিছে। সেয়ে ভক্তই অহংকাৰ ত্যাগ কৰি বিনয়, ভক্তি আৰু শৰণাগতিৰে হৰিৰ চৰণত আশ্ৰয় লোৱাই মুক্তিৰ পথ বুলি বিশ্বাস কৰে। এই পদ দুশাৰীত মূলত হৰিৰ অপাৰ মহিমা আৰু কবিৰ গভীৰ ভক্তিভাৱ প্ৰকাশ পাইছে।

৬। বৰগীতটিৰ চাৰিটা লক্ষন বিষয়ে লিখা।

উত্তৰঃ ৰগীতৰ চাৰিটা উল্লেখযোগ্য লক্ষণ হ’ল—

১। বৰগীতসমূহ নিৰ্দিষ্ট শাস্ত্ৰীয় ৰাগত সুৰবদ্ধ ভক্তিমূলক গীত।
২। বৰগীতৰ ভাষা মূলত ব্ৰজাৱলী।
৩। বৰগীতত ঈশ্বৰৰ মহিমা, ভক্তি আৰু শৰণাগতিৰ ভাৱ প্ৰধানভাৱে প্ৰকাশ পায়।
৪। বৰগীতত ভক্তিৰস প্ৰধান হ’লেও দাস্য, শান্ত, বাৎসল্য আদি ভাৱৰো প্ৰকাশ দেখা যায়।

ভাষা-বিধেয়কঃ

১। তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ আধুনিক ৰূপ লিখাঃ

নপাৱন্ত, কেনে, ভৈলোহো, তুমিসে, জনেৰ, কহয়।

উত্তৰঃ

শব্দ	আধুনিক ৰূপ
নপাৱন্ত	নাপায়
কেনে	কেনেকৈ
ভৈলোহো	হৈছোঁ / হ’লোঁ
তুমিসে	তুমিয়েই
জনেৰ	জনৰ
কহয়	কয়

২। ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ ব্ৰজাৱলী এক বিশেষ কৃত্ৰিম সাহিত্যিক ভাষা; ই কোনো অঞ্চলৰ দৈনন্দিন কথিত ভাষা নহয়। অসমত ব্যৱহৃত ব্ৰজাৱলীৰ মূল ভেটি মৈথিলী ভাষা আৰু ইয়াৰ লগত অসমীয়া ভাষাৰ শব্দ, ধ্বনি আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।

এই ভাষাৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল—

১। ই কথিত ভাষা নহয়, মূলত সাহিত্য ৰচনাৰ বাবে ব্যৱহৃত ভাষা।
২। ইয়াৰ মূল ভিত্তি মৈথিলী হ’লেও অসমীয়া ভাষাৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে।
৩। বৰগীত আৰু অংকীয়া নাট আদি ভক্তিমূলক সাহিত্যত ইয়াৰ বিশেষ ব্যৱহাৰ দেখা যায়।
৪। ভাষাটো কোমল, ছন্দোময় আৰু শ্ৰুতিমধুৰ হোৱা বাবে গীত ৰচনাৰ বাবে বিশেষ উপযোগী।

অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন উত্তৰ।

১. মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ কি?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তিস্তম্ভ হ’ল ‘নামঘোষা’। তেওঁ বিশেষভাৱে নামঘোষাৰ বাবে খ্যাত।

২. মাধৱদেৱৰ ৰচনাসমূহ কেইটা ভাগত ভগাব পাৰি? ভাগকেইটাৰ নাম লিখা।

উত্তৰ:-মাধৱদেৱৰ ৰচনাসমূহক প্ৰধানকৈ চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি—

১। আখ্যানমূলক ৰচনা — ৰাজসূয় কাব্য, আদিকাণ্ড ৰামায়ণ।
২। তত্ত্বমূলক ৰচনা — জন্মৰহস্য, ভক্তি ৰত্নাৱলী, নামমালিকা।
৩। নাট — অৰ্জুন-ভঞ্জন বা দধিমথন।
৪। ঝুমুৰা — চোৰধৰা, পিম্পৰা গুচোৱা, ভূমি-লেটোৱা, ভোজন-বিহাৰ আদি।

৩. মাধৱদেৱৰ জন্মস্থান কি?

উত্তৰ:-মাধৱদেৱৰ জন্মস্থান লক্ষীমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ লেটেকুপুখুৰী। প্ৰচলিত জীৱনী অনুসৰি তেওঁৰ জন্ম ১৪৮৯ চনত হৈছিল।

৪. মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা বৰগীতৰ সংখ্যা কিমান?

উত্তৰ:-পাঠ্যপুথিত প্ৰচলিত তথ্য অনুসৰি মাধৱদেৱে ১৯১টা বৰগীত ৰচনা কৰিছিল।

4. `ছোড়’ শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰ:- ‘ছোড়’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল এৰি দিয়া বা মুক্ত কৰা।

এইটো “ছিঙি দিয়া”তকৈ পাঠৰ প্ৰসংগত অধিক উপযুক্ত। “ছোড় মোহ পাশ” অৰ্থাৎ মোহৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰা।

৫. মাধৱদেৱৰ বিৰচিত কাব্য খনৰ নাম কি?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱ বিৰচিত উল্লেখযোগ্য কাব্যখনৰ নাম ‘ৰাজসূয় কাব্য’।

৬. মাধৱদেৱ কোনজন গুৰুৰ প্ৰিয় শিষ্য আছিল?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱ মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ প্ৰিয় আৰু প্ৰধান শিষ্য আছিল।

৭. `নামঘোষা’ ক আৰু কি নামেৰে জনা যায়? আৰু কিয়?

উত্তৰ:- ‘নামঘোষা’ক ‘হেজাৰী ঘোষা’ বুলিও জনা যায়, কাৰণ গ্ৰন্থখনত প্ৰায় এহেজাৰ ঘোষা সন্নিৱিষ্ট আছে। নামঘোষাত ১০০১টা পদ আছে বুলি উৎসত উল্লেখ আছে।

৮. `অৰ্জুন ভঞ্জন’ নাটকখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰ:- মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱে ‘অৰ্জুন-ভঞ্জন’ নাটকখন ৰচনা কৰিছিল।

৯. কবি কিহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- কবি সাংসাৰিক বিষয়-বাসনা আৰু মায়া-মোহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে।

১০. বৰগীতটিত কবিয়ে কাৰ চৰণত শৰণ লব বিচাৰিছে?

উত্তৰ:-বৰগীতটিত কবিয়ে ভগৱান হৰিৰ চৰণ-কমলত শৰণ ল’ব বিচাৰিছে।

১১. শব্দাৰ্থ লিখা।

উত্তৰ:-

• যাহাকু — যাক
• নিগম — বেদ বা শাস্ত্ৰ
• বিষয় বিকলে — বিষয়-বাসনাত ব্যাকুল
• শৰণ — আশ্ৰয়
• ছোড় — এৰি দিয়া / মুক্ত কৰা
• মোহ-পাশ — মায়া-মোহৰ বন্ধন

১২. মাধৱদেৱৰ পিতৃ মাতৃৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱৰ পিতৃৰ নাম গোবিন্দগিৰি ভূঞা আৰু মাতৃৰ নাম মনোৰমা।

১৩. মাধৱদেৱে ক’ত ক’ত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱে বাৰাদি, গণককুছি, সুন্দৰীদিয়া, ভেলাডাংগা আদি বিভিন্ন ঠাইত নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বাণী প্ৰচাৰ কৰিছিল।

১৪. মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা তত্ত্বমূলক ৰচনাসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱৰ উল্লেখযোগ্য তত্ত্বমূলক ৰচনাসমূহ হ’ল— ‘জন্মৰহস্য’, ‘ভক্তি ৰত্নাৱলী’ আৰু ‘নামমালিকা’।

১৫. বৰগীতৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃবৰগীতৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল—

১। বৰগীতসমূহ শাস্ত্ৰীয় ৰাগত সুৰবদ্ধ ভক্তিমূলক গীত।
২। বৰগীতসমূহৰ ভাষা মূলত ব্ৰজাৱলী।

১৬. “আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে।” – ইয়াত বিষয় বিকলে মানে কি বুজাইছে?

উত্তৰঃ ইয়াত ‘বিষয় বিকলে’ বুলিলে সাংসাৰিক কামনা-বাসনা আৰু পাৰ্থিৱ আসক্তিত ব্যাকুল হৈ পৰা অৱস্থাক বুজাইছে।

১৭. “তোমাৰ চৰণ দুই মোৰ মহাধন।”- ইয়াত উল্লেখ কৰা মহাধন মানে কি?

উত্তৰঃ ইয়াত ‘মহাধন’ বুলি ভগৱান হৰিৰ চৰণযুগলক বুজোৱা হৈছে। কবিৰ বাবে হৰিৰ চৰণত আশ্ৰয় লাভ কৰাই সকলোতকৈ মূল্যৱান সম্পদ।

১৮. “কৃপা কৰা নাৰায়ণ ছোড় মোহ পাশ।”- ইয়াত কি মোহপাশৰ কথা কোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ ইয়াত ‘মোহ-পাশ’ বুলিলে সংসাৰৰ মায়া-মোহ, কামনা-বাসনা আৰু পাৰ্থিৱ আসক্তিৰ বন্ধনক বুজোৱা হৈছে। কবিয়ে নাৰায়ণৰ কৃপাৰে এই বন্ধনৰ পৰা মুক্তি বিচাৰিছে।

Human Generate Question Answer

১। চমুকৈ প্ৰশ্ন উত্তৰ দিয়া।

(ক) “……. নেৰিবা বান্ধৱ মোক জীৱনে মৰণে”

– কবিয়ে জীৱনে মৰণে নেৰিবৰ বাবে কাক অনুৰোধ কৰিছে?

উত্তৰ:- কবিয়ে জীৱনে মৰণে নেৰিবৰ বাবে হৰিক অনুৰোধ কৰিছে।

(খ) “সনক সনন্দ যোগী যাহাকু ধিয়ায়।” 

– সনক সনন্দ আদি যোগীসকলে কাক ধ্যান কৰে বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- হৰিক।

(গ) কবি কিহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- বিষয় বাসনাত।

(ঘ) তোমাৰ পাঠ্য় বৰগীতটি কোনে ৰচনা কৰা।

উত্তৰ:- শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ।

(ঘ) বৰগীতটি কি ৰাগত বন্ধা আছে।

উত্তৰ:- বসন্ত ৰাগত।

(চ) কবিয়ে `বান্ধৱ’ বুলি কাক সম্বোধন কৰিছে?

উত্তৰ:- হৰিক সম্বোধন কৰিছে।

(ছ) মোহ- পাশ মানে কি?

উত্তৰ:- মায়াৰ বন্ধন।

২। বৰগীতটিৰ মূলভাৱ লিখা।

উত্তৰ। হৰিৰ মহিমা অপাৰ। যোগসিদ্ধ পুৰুষেও তেওঁক ধ্যান কৰে নিগম শাস্ত্ৰই তেওঁক বিচাৰি নাপায় আৰু তেওঁৰ মহিমাৰ কথা কৈও শেষ কৰিব নোৱাৰি। এনেহেন পৰম মহিমাময় হৰিক উপলব্ধি কৰাটো সাধাৰণ মানুহৰ বাবে তেনেই অসম্ভৱ। বিষয় বিকলত আতুৰ হৈ কষ্ট পোৱা মানুহে হৰি চৰণত আশ্ৰয় লৈ সেই কষ্টৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিব পাৰে। ভকতৰ বাবে হৰিৰ চৰণযুগল হল পৰমধন আৰু ভকতৰ বাবে হৰি হ’ল জীৱনস্বৰূপ। হৰিৰ মহিমাৰ কথা বাদদি তেওঁলোকৰ অন্য কোনো চিন্তা নাই। হৰিৰ আগত অজস্ব ধন সোণ তেওঁলোকৰ বাবে মূল্যহীন। হৰিক লাভ কৰিব বাবে ভকতে হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি কাতৰ ভাৱে প্ৰাৰ্থনা কৰে। যাতে হৰিৰ চৰণযুগলত আশ্ৰয় লব পাৰে। আৰু জীৱনৰ শেষ সময়খিনি তেওঁৰ চৰণতে সমাপ্ত কৰিব বিচাৰে। সেইবাবে তেওঁলোকে কাতৰ ভাৱে হৰিক প্ৰাৰ্থনা কৰে যাতে হৰিয়ে জীৱনে মৰণে তেওঁলোকৰ লগ নেৰে।

৩। বৰগীতটিৰ ৰচকৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ। নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ অন্যতম প্ৰচাৰক শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱৰ লক্ষীমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ লেটেকুপুখুৰীৰ ১৪৮৯ চনত জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ গোবিন্দগিৰি ভূঞা আৰু মাতৃ মনোৰমা। শংকৰদেৱৰ প্ৰিয় শিষ্য মাধৱদেৱে গুৰুৰ পদাংককে অনুসৰণ কৰি বাৰাদি, গণককুছি, সুন্দৰীদিয়া, ভেলাডাংগা আদিত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰে। ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ লগতে সাহিত্য সংস্কৃতিৰো পূজাৰী এইজনা মহান গুৰুৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ হল নামঘোষা। এহেজাৰটা ঘোষা থকাৰ বাবে এইখন হেজাৰী ঘোষা বুলিও কোৱা হয়। তেখেতৰ আন আন ৰচনাসমূহ হল -আখ্যানমূলক ৰচনা – ৰাজসূয় কাব্য, আদিকাণ্ড ৰামায়ণ। তত্ত্বমূলক ৰচনা – জন্মৰহস্য, ভক্তি ৰত্নাৱলী, নামমালিকা। নাট – অৰ্জুন ভঞ্জন বা দধিমথন। ঝুমুৰা – চোৰধৰা, পিম্পৰা গুচোৱা, ভূমি- লেটোৱা, ভোজন বিহাৰ।

৪। ব্য়াখ্য়া কৰা।

(ক) সহস্র বয়নে যাৰ নপাৱন্ত সীমা। অধমে জানিবো কেনে তোমাৰ মহিমা।

উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তগৰ্ত শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘বৰগীত’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। হৰিৰ মহিমাৰ কথা কবলৈ গৈ কবিয়ে উক্ত গীতফাঁকি উল্লেখ কৰিছে।

       হৰিৰ মহিমা অপাৰ। তেওঁৰ অনন্ত মহিমাৰ কথা ব্ৰহ্ম আদি দেৱতাৰো অজ্ঞাত। যোগসিদ্ধ পুৰুষেও তেওঁক ধ্যান কৰে নিগম শাস্ত্ৰই তেওঁক বিচাৰি নাপায় আৰু তেওঁৰ মহিমাৰ কথা কৈও শেষ কৰিব নোৱাৰে। এনেহেন পৰম মহিমাময় হৰিক উপলব্ধি কৰাটো সাধাৰণ ভক্তৰ বাবে তেনেই অসম্ভৱ। কিছু কিছু ভক্তই বছৰ বছৰ ধৰি হিমালয় পৰ্বতৰ বৰফত, পানীৰ তলত বছৰ বছৰ ধৰি ধ্যান কৰি থাকে, হৰিৰ মহিমাক লাভ কৰিবলৈ। কিন্তু হৰিক সন্তুষ্ট কৰি তেওঁৰ মহিমাক লাভ কৰাটো সম্ভৱ নহয়। সেইবাবে ভক্ত কবি মাধৱদেৱে কৈছে যে যিগৰাকী স্ৰষ্টাই অনন্ত ব্ৰহ্মান্দৰ সৃষ্টি কৰিছে, স্থিতি – স্থিতিলয়ৰ গৰাকী সেই গৰাকী ভগৱন্তৰ অপৰিসীম মহিমাৰ অন্ত নাই। ব্ৰহ্মা, মহেশ্বৰ দেৱতাসকলৰো অজ্ঞাত হৰিৰ মহিমা মাধৱদেৱৰ দৰে সাধাৰণ ভক্তৰ বাবে বুজাটো তেনেই অসম্ভৱ।

(খ) আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে। কৰিয়ো উদ্ধাৰ মোক চৰণ কমলে।

উত্তৰঃ কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তগৰ্ত শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত ‘বৰগীত’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। মায়ামোহত আৱদ্ধ কবিয়ে মুক্ত বিচাৰি ভগৱানৰ চৰণত প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ প্ৰসংগত উক্ত গীতফাঁকি উল্লেখ কৰিছে। পৰম ব্ৰহ্ম পৰমেশ্বৰ নিম্ভৰ্ণ, নিৰাকাৰ। নিগুৰ্ণ ব্ৰহ্মাই গুণ ৰূপে অৱতাৰ গ্ৰহণ কৰি জগতৰ তৰণৰ হেতু বিভিন্ন লীলা প্ৰকাশ কৰে। হৰিৰ ভক্ত সকলে বিশ্বাস কৰে যে হৰিৰ চৰণত স্থান লাভ কৰিব পাৰিলে সংসাৰ মায়ামোহ, বিষয় – বাসনাৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিব পাৰি। ভক্তি কবি সংসাৰৰ মায়া মোহ, বিষয়- বাসনাত আৱদ্ধ। সেইবাবে তেওঁ হৰিক কাতৰ ভাৱে পাৰ্থনা কৰিছে যাতে হৰিয়ে নিজৰ চৰণত কবিক স্থান দি এই সংসাৰৰ মায়া- মোহ, বিষয়- বাসনাৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে।

(গ) তোমাৰ চৰণ দুই মোৰ মহা ধন। ভকত জনেৰ নিজ তুমিসে জীৱন।

উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ অন্তগৰ্ত শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা ৰচিত বৰগীত নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে। ভগৱানৰ প্ৰেমত নিমজ্জিত ভক্তৰ বাবে ভগৱানেই যে জীৱনস্বৰূপ সেই কথা কবলৈ গৈ কবিয়ে উক্ত গীতফাঁকি উল্লেখ কৰিছে। হৰিৰ ভক্তসকল ভগৱানৰ প্ৰেমত একেবাৰে নিমজ্জিত। হৰিক বাদ দি তেওঁলোকৰ অন্য কোনো চিন্তা নাই। ভক্তৰ বাবে হৰিয়েই হল জীৱনস্বৰূপ। ভক্তৰ বাবে হৰিৰ চৰণক বাদ দি সকলো ধন- বিত, সা- সম্পতি সকলোবোৰ অৰ্থহীন। হৰিৰ দুই চৰণকমল তেওঁলোকৰ বাবে জীৱনস্বৰূপ। প্ৰকৃত ভক্তই হৰিৰ প্ৰেমত এনেদৰে নিমজ্জিত হয় যে তাতোকৈ শ্ৰেষ্ঠ, ভাল, আনন্দদায়ক কিবা থাকিব পাৰে বুলি তেওঁলোকে ভাবিবই নোৱাৰে। হৰিৰ চৰণ তেওঁলোকৰ বাবে অজস্ব ধন সম্পত্তিতকৈও অধিক মূল্যৱান। সেই দুই চৰণতে তেওঁলোকৰ জীৱনৰ প্ৰকৃত সুখ, আনন্দ আদি লুকাই থাকে। সেইবাবে ভক্তসকলে হৰিৰ প্ৰেমত আপোন পাহৰা হৈ তেওঁকেই জীৱনৰ প্ৰকৃত সম্পদ বুলি ধৰি লয়।

৫। ‘সনক সনন্দ যোগী যাহাক যাহকু ধিয়াই।

সকল নিগমে যাক বিচাৰি নাপাই।’ তাৎপৰ্য বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ হৰিৰ মহিমাৰ অপাৰ। তেওঁ পৰম ব্ৰহ্ম। তেওঁৰ মহিমাৰ কথা ব্ৰহ্ম আদি দেৱতাৰো অজ্ঞাত। সনক, সনন্দ আদি যোগসিদ্ধ পুৰুষেও তেওঁক ধ্যান কৰে। নিগম শাস্ত্ৰই তেওঁক বিচাৰি নাপায়। এনেহেন পৰম মহিমাময় হৰিক উপলব্ধি কৰাটো সাধাৰণ ভক্তৰ বাবে তেনেই অসম্ভৱ। ভক্তসকলে হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি কাতৰ ভাৱে হৰিক পাৰ্থনা কৰে, যাতে তেওঁ হৰিৰ চৰণযুগলত আশ্ৰয় লাভ কৰিব পাৰে। হৰিৰ ভক্তসকলে বিশ্বাস কৰে যে হৰিৰ চৰণযুগলত আশ্ৰয় লাভ কৰিব পাৰিলে সাংসাৰিক দুখ কষ্টৰ পৰা মুক্তি লাভ কৰিব পাৰি। হৰি মহিমাময়। তেওঁৰ মহিমা সনক, সনন্দ আদি যোগী সকলোৰো অজ্ঞাত। সেয়েহে হৰিৰ মহিমাৰ তৎ ধৰিব নোৱাৰি ভক্তই হৰিক কাতৰ ভাৱে প্ৰাৰ্থনা কৰিছে, যাতে তেওঁক জীৱনে মৰণে কেতিয়াও লগ নেৰে।

৬। বৰগীতটিৰ চাৰিটা লক্ষন বিষয়ে লিখা।

উত্তৰঃ বৰগীতৰ চাৰিটা লক্ষন হল – ১। বৰগীতসমূহ শাস্ত্রীয় ৰাগ-তালযুক্ত গীত।

২। বৰগীতৰ ভাষা ব্ৰজাৱলী।

৩। বৰগীতসমূহ ভক্তিমূলক তথা ঈশ্বৰৰ মাহাত্ম্য প্রকাশক।

৪। বৰগীতসমূহ মূলতঃ ভক্তিৰস প্রধান যদিও তাত দাস্য, শান্ত, বাৎসল্য আদি ৰসৰো সমাৱেশ ঘটিছে।

ভাষা-বিধেয়কঃ

১। তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ আধুনিক ৰূপ লিখাঃ

নপাৱন্ত, কেনে, ভৈলোহো, তুমিসে, জনেৰ, কহয়।

উত্তৰঃ নাপাৱন্ত – নাপাই।

কেনে – কেনেকৈ।

ভৈলোহো – লাভকৰা।

তুমিসে – তুমিয়েই।

জনেৰ – জনৰ।

কহয় – কয়।

২। ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ ব্ৰজাৱলী ভাষা এক প্ৰকাৰৰ কৃত্ৰিম সাহিত্যিক ভাষা। এই ভাষা কোনো ঠাইৰে কথিত ভাষা নহয়। এই সাহিত্যিক ভাষাক ব্রজবুলি, ব্রজবোল আৰু অসমীয়াত ব্ৰজাৱলী ভাষা বোলা হয়। ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ মূল ভেটি মৈথিলী। তাৰ লগত ভোজপুৰী, নেৱাৰী, আৰু কাষৰীয়া অঞ্চলৰ আন ভাষাৰ সংমিশ্রণেৰে ই ঠাই বিশেষে একোটা স্বতন্ত্র ৰূপ লাভ কৰে। ব্ৰজাৱলী ভাষাটো স্বৰধ্বনিৰ অধিক প্ৰয়োগৰ বাবে শ্রুতিমধুৰ।

অতিৰীক্ত প্ৰশ্ন উত্তৰ।

১. মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ কি?

উত্তৰ:- নামঘোষা।

২. মাধৱদেৱৰ ৰচনাসমূহ কেইটা ভাগত ভগাব পাৰি? ভাগকেইটাৰ নাম লিখা।

উত্তৰ:- মাধৱদেৱৰ ৰচনাসমূহক চাৰিটা ভাগত ভগাব পাৰি। ১) আখ্যানমূলক ৰচনা – ৰাজসূয় কাব্য, আদিকাণ্ড ৰামায়ণ। ২) তত্ত্বমূলক ৰচনা – জন্মৰহস্য, ভক্তি ৰত্নাৱলী, নামমালিকা। ৩) নাট – অৰ্জুন ভঞ্জন বা দধিমথন। ৪) ঝুমুৰা – চোৰধৰা, পিম্পৰা গুচোৱা, ভূমি- লেটোৱা, ভোজন বিহাৰ।

৩. মাধৱদেৱৰ জন্মস্থান কি?

উত্তৰ:- লক্ষিমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰৰ লেটেকুপুখুৰীত।

৪. মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা বৰগীতৰ সংখ্যা কিমান?

উত্তৰ:- ১৯১ টা।

4. `ছোড়’ শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰ:- ছিঙি দিয়া।

৫. মাধৱদেৱৰ বিৰচিত কাব্য খনৰ নাম কি?

উত্তৰ:- ৰাজসূয় কাব্য।

৬. মাধৱদেৱ কোনজন গুৰুৰ প্ৰিয় শিষ্য আছিল?

উত্তৰ:- শংকৰদেৱৰ।

৭. `নামঘোষা’ ক আৰু কি নামেৰে জনা যায়? আৰু কিয়?

উত্তৰ:- নাম ঘোযাক হেজাৰী ঘোষা বুলিও জনা যায়। এহেজাৰটা ঘোষা নামঘোষাত সন্নিবিস্ট্য় থকাৰ বাবে নাম ঘোষাক হেজাৰী ঘোষা বুলি কোৱা হয়।

৮. `অৰ্জুন ভঞ্জন’ নাটকখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?

উত্তৰ:- `অৰ্জুন ভঞ্জন’ নাটকখনৰ ৰচক আছিল মহাপুৰুষ শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱে।

৯. কবি কিহত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে?

উত্তৰ:- বৰগীতটিত কবিয়ে সাংসাৰিক দুখত আতুৰ হোৱা বুলি কৈছে।

১০. বৰগীতটিত কবিয়ে কাৰ চৰণত শৰণ লব বিচাৰিছে?

উত্তৰ:- বৰগীতটিত কবিয়ে হৰিৰ চৰণত শৰণ লব বিচাৰিছে।

১১. শব্দাৰ্থ লিখা।

উত্তৰ:- যাহাকু – যাক।

নিগম – নিগম শাস্ত্ৰ।

বিষয় বিকলে – সাংসাৰিক দুখ।

শৰণ – চৰণ।

ছোড় – ছিঙি দিয়া।

মোহ পাশ – মায়াৰ বন্ধন।

১২. মাধৱদেৱৰ পিতৃ মাতৃৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱৰ পিতৃ হ’ল গোবিন্দগিৰী ভূঞা আৰু মাতৃ মনোৰমা।

১৩. মাধৱদেৱে ক’ত ক’ত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল?

উত্তৰ:- মাধৱদেৱে বাৰাদি, গণককুছি, সুন্দৰীদিয়া ভেলাডাংগা আদি ঠাইত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল।

১৪. মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা তত্ত্বমূলক ৰচনাসমূহ কি কি?

উত্তৰঃ মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা তত্ত্বমূলক ৰচনাসমূহ হল – জন্মৰহস্য, ভক্তি ৰত্নাৱলী আৰু নামমালিকা।

১৫. বৰগীতৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য উল্লেখ কৰা।

উত্তৰঃ বৰগীতৰ দুটা প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হল -১) শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা বিৰচিত গীতসমূহেই হল বৰগীত। ২) বৰগীত সমূহৰ ভাষা ব্ৰজাৱলী। ৩) বৰগীতসমূহ শাস্ত্ৰীয় ৰাগ- তালযুক্ত গীত।

১৬. “আতুৰ ভৈলোহো হৰি বিষয় বিকলে।” – ইয়াত বিষয় বিকলে মানে কি বুজাইছে?

উত্তৰঃ ইয়াত বিষয় বিকল মানে সাংসাৰিক দুখ, কষ্ট বুজাইছে।

১৭. “তোমাৰ চৰণ দুই মোৰ মহাধন।”- ইয়াত উল্লেখ কৰা মহাধন মানে কি?

উত্তৰঃ ইয়াত মহাধন বুলি ভগৱানৰ চৰণৰ কথা কোৱা হৈছে।

১৮. “কৃপা কৰা নাৰায়ণ ছোড় মোহ পাশ।”- ইয়াত কি মোহপাশৰ কথা কোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ ইয়াত হৰিৰ মায়াৰ বন্ধনৰ কথা কোৱা হৈছে।