মৌলৰ পৰ্যাবৃত্ত শ্ৰেণীবিভাজন
প্রশ্নঃ নিউলেণ্ডছৰ অষ্টক সূত্ৰত ড’বাৰেইনাৰৰ ট্ৰায়াড পোৱা গৈছিলনে?
উত্তৰঃ হয়, কিছুমান ক্ষেত্ৰত মিল দেখা যায়। যেনে— Li, Na, K বা Cl, Br, I আদি মৌলসমূহে ট্ৰায়াডৰ দৰে ধৰ্ম দেখুৱায়।
প্রশ্নঃ মেণ্ডেলিভৰ পৰ্য্যাবৃত্ত সূত্ৰ লিখা।
উত্তৰঃ “মৌলবোৰৰ ধৰ্ম সিহঁতৰ পাৰমাণৱিক ভৰৰ পৰ্যায়ক্রমে পৰিৱৰ্তিত হয়।”
প্রশ্নঃ মেণ্ডেলিভৰ তালিকাত কোনটো মৌলৰ স্থান নির্ধাৰণ কঠিন হৈছিল?
উত্তৰঃ হাইড্ৰ’জেন।
প্রশ্নঃ মেণ্ডেলিভৰ তালিকাৰ এটা সীমাবদ্ধতা লিখা।
উত্তৰঃ পাৰমাণৱিক ভৰৰ ক্ৰম অনুসৰি সাজোঁতে কিছুমান মৌলৰ স্থান সঠিকভাৱে মিল নাথাকে।
প্রশ্নঃ সম্ভ্রান্ত গেছবোৰক সুকীয়া বৰ্গত কিয় ৰখা হৈছে?
উত্তৰঃ ইহঁতে ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াত অংশ নলয়, কাৰণ বহিঃকক্ষ সম্পূৰ্ণ থাকে।
প্রশ্নঃ আধুনিক পৰ্য্যাবৃত্ত সূত্ৰ লিখা।
উত্তৰঃ “মৌলবোৰৰ ধৰ্ম সিহঁতৰ পাৰমাণৱিক সংখ্যাৰ পৰ্যায়ক্রমে পৰিৱৰ্তিত হয়।”
প্রশ্নঃ পৰ্যায়ত বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ পাৰমাণৱিক আকাৰ কিয় কমে?
উত্তৰঃ নিউক্লিয়াছৰ আকৰ্ষণ বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে ইলেক্ট্ৰনবোৰ ওচৰলৈ আহে।
প্রশ্নঃ নিউলেণ্ডছৰ অষ্টক সূত্ৰৰ সীমাবদ্ধতা কি?
উত্তৰঃ
(ক) কেৱল কেলছিয়ামলৈহে প্ৰযোজ্য আছিল।
(খ) একে স্থানত বেলেগ মৌল ৰখা হৈছিল।
(গ) নিষ্ক্রিয় গেছৰ বাবে প্ৰযোজ্য নাছিল।
প্রশ্নঃ K, C, Al, Si, Ba ৰ অক্সাইডৰ সংকেত লিখা।
উত্তৰঃ
K₂O, CO₂, Al₂O₃, SiO₂, BaO
প্রশ্নঃ আধুনিক তালিকাই মেণ্ডেলিভৰ সীমাবদ্ধতা কেনেকৈ দূৰ কৰিলে?
উত্তৰঃ
(ক) পাৰমাণৱিক সংখ্যা ভিত্তি কৰি সজোৱা হ’ল।
(খ) সমস্থানিকবোৰ একে স্থানত ৰখা হ’ল।
(গ) হাইড্ৰ’জেনৰ উন্নত স্থান দিয়া হ’ল।
প্রশ্নঃ মেণ্ডেলিভে আগতেই অনুমান কৰা মৌলবোৰ কি?
উত্তৰঃ স্কেণ্ডিয়াম আৰু জাৰ্মেনিয়াম।
প্রশ্নঃ মেণ্ডেলিভৰ তালিকা সাজোঁতে তেওঁ কি নীতি মানিছিল?
উত্তৰঃ
(ক) পাৰমাণৱিক ভৰৰ বৃদ্ধি অনুসৰি সাজিছিল।
(খ) একেধৰণৰ ধৰ্ম থকা মৌল একে বৰ্গত ৰাখিছিল।
প্রশ্নঃ মেগনেছিয়ামৰ দৰে বিক্ৰিয়া কৰা দুটা মৌল লিখা।
উত্তৰঃ বেৰিলিয়াম আৰু কেলছিয়াম।
প্রশ্নঃ Li, Na, K ৰ মাজত কি সাদৃশ্য আছে?
উত্তৰঃ সিহঁতৰ বহিঃকক্ষত ১টা ইলেক্ট্ৰন থাকে।
প্রশ্নঃ হিলিয়াম আৰু নিয়নৰ মাজত কি মিল আছে?
উত্তৰঃ বহিঃকক্ষ সম্পূৰ্ণ থাকে।
প্রশ্নঃ ব’ৰণৰ গোটৰ মৌলৰ যোজ্যতা কিমান?
উত্তৰঃ ৩
প্রশ্নঃ ফ্লুৰিনৰ গোটৰ মৌলৰ যোজ্যতা কিমান?
উত্তৰঃ ১
প্রশ্নঃ নাইট্ৰ’জেন আৰু ফছফৰাছৰ ইলেক্ট্ৰনিক বিন্যাস লিখা।
উত্তৰঃ
N → 2,5
P → 2,8,5
বিদ্যুৎ ঋণাত্মকতা বেছি: নাইট্ৰ’জেন (আকাৰ সৰু)
প্রশ্নঃ ইলেক্ট্ৰনীয় বিন্যাস 2,8,7 — পাৰমাণৱিক সংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ 17
সাদৃশ্য থকা মৌল: ফ্লুৰিন
প্রশ্নঃ ইলেক্ট্ৰনীয় বিন্যাসে মৌলৰ স্থান কেনেকৈ নির্ধাৰণ কৰে?
উত্তৰঃ যোজক ইলেক্ট্ৰনৰ সংখ্যা → বৰ্গ
কক্ষৰ সংখ্যা → পৰ্যায়
প্রশ্নঃ পৰ্যায় কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৰ্য্যাবৃত্ত তালিকাৰ পথাল শাৰীসমূহক পৰ্যায় বোলে।
প্রশ্নঃ যোজ্যতা কাক কয়?
উত্তৰঃ ইলেক্ট্ৰন দিয়া, লোৱা বা ভাগ কৰা সংখ্যাক যোজ্যতা বোলে।
প্রশ্নঃ 2,8,3 বিন্যাস থকা মৌলটো কি?
উত্তৰঃ এলুমিনিয়াম
প্রশ্নঃ A (12) আৰু B (17) ৰ ক্ষেত্ৰত —
উত্তৰঃ
A → 2,8,2
B → 2,8,7
বান্ধনি → আয়নীয়
যৌগ → AB₂ (সঠিক ৰূপ MgCl₂ ধৰণৰ)
বহু বিকল্পধর্মী প্রশ্নোত্তৰ (MCQ)
১. ‘C’ ৰ অক্সাইড কি?
উত্তৰঃ (d) CO₂
২. ‘K’ ৰ অক্সাইড কি?
উত্তৰঃ (a) K₂O
৩. ‘Al’ ৰ অক্সাইড কি?
উত্তৰঃ (c) Al₂O₃
৪. পাৰমাণৱিক সংখ্যা অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি দেখুৱাইছিল—
উত্তৰঃ (c) হেনৰী ম’জলে
৫. অষ্টক সূত্ৰ আগবঢ়াইছিল—
উত্তৰঃ (d) নিউলেণ্ডছে
৬. নিউলেণ্ডছৰ সময়ত মৌলৰ সংখ্যা—
উত্তৰঃ (b) 56
৭. মেণ্ডেলিভৰ সময়ত মৌল—
উত্তৰঃ (a) 63
৮. পৰ্যায়ত পাৰমাণৱিক ব্যাসাৰ্ধ—
উত্তৰঃ (b) কমে
৯. বৰ্গত যোজ্যতা ইলেক্ট্ৰন—
উত্তৰঃ (c) একেই থাকে
১০. পাৰমাণৱিক সংখ্যা পৰ্যায়ত—
উত্তৰঃ (a) বাঢ়ে
১১. ধাতুকল্প নহয়—
উত্তৰঃ (d) ছ’ডিয়াম
১২. দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ মৌল—
উত্তৰঃ (b) লিথিয়াম, বেৰিলিয়াম