মানৰ অসম আক্ৰমণ
অতি চমু / চমু প্ৰশ্নৰ উত্তৰঃ
১) ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে কোনখন দেশ জয় কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মান সেনাই আৰাকান দেশ জয় কৰি মান সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।
২) মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত কেতিয়াৰ পৰা শত্ৰুতা সৃষ্টি হৈছিল?
উত্তৰঃ মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত আনুষ্ঠানিকভাৱে ১৮২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৫ মাৰ্চ তাৰিখৰ পৰা (প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ ঘোষণাৰ লগে লগে) শত্ৰুতাৰ সৃষ্টি হৈছিল।
৩) মানৰ উপদ্ৰৱত থাকিব নোৱাৰি শ্ৰীহট্টলৈ পলাই যোৱা কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ মানৰ উপদ্ৰৱত অতিষ্ঠ হৈ শ্ৰীহট্টলৈ (চিলেট) পলাই যোৱা কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম আছিল গোবিন্দ চন্দ্ৰ।
৪) কোন যুদ্ধত আহোমৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮১৭ চনত হোৱা ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্যৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই শোকাতে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।
৫) বৈশালী হুকুং কি?
উত্তৰঃ বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ সৈতে অসমলৈ অহা মান সৈন্যৰ দলটোত দুজন লিপিকাৰ আছিল। তেওঁলোকে মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিৱৰণ দি যি টোকা লিখিছিল, তাৰে এটা হ’ল ‘বৈশালী হুকুং’।
৬) বৈশালী মুং-ডুন-চুন-খাম কি?
উত্তৰঃ এয়াও বদনৰ লগত অহা মান লিপিকাৰসকলে লিখা অসম অভিযানৰ আন এটা টোকা। আহোম ভাষাত অসমক ‘মুং-ডুন-চুন-খাম’ (সোণালী শস্যৰ দেশ) বুলি কোৱা হৈছিল, যাৰ আধাৰত এই নামটো ৰখা হৈছিল।
৭) বদনচন্দ্ৰৰ সৈতে মান সৈন্য আহোতে অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?
উত্তৰঃ সেই সময়ত আহোম ৰাজ্যৰ সৰ্বেসৰ্বা তথা প্ৰধানমন্ত্ৰী আছিল পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই।
৮) বদনচন্দ্ৰই কিমান মান সৈন্য লগত আনিছিল?
উত্তৰঃ বদনচন্দ্ৰই মান দেশৰ পৰা প্ৰায় ৮,০০০ মান সৈন্য লগত আনিছিল।
৯) বদনচন্দ্ৰই অসমত সোমায়েই কিমান অতিৰিক্ত সৈন্য গোটাইছিল?
উত্তৰঃ অসমলৈ অহাৰ পথত মানৰ কৰতলীয়া ৰজাসকলৰ পৰা বদনে আৰু ৮,০০০ অতিৰিক্ত সৈন্য সংগ্ৰহ কৰিছিল (মুঠ ১৬,০০০ সৈন্য)।
১০) বদনচন্দ্ৰক চন্দ্ৰকান্ত সিংহই কি উপাধিৰে প্ৰধান মন্ত্ৰী পাতিছিল?
উত্তৰঃ বদনচন্দ্ৰক স্বৰ্গদেউ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ উপাধি দি প্ৰধানমন্ত্ৰী পাতিছিল।
১১) মানৰ আক্ৰমণ কোন কোন চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ মানৰ তিনিটা প্ৰধান আক্ৰমণ ক্ৰমে ১৮১৭, ১৮১৯ আৰু ১৮২১ চনত হৈছিল।
১২) কোন চনত বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত ৰূপসিং বঙাল আৰু ৰহমান খাঁৰ হাতত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ মৃত্যু হৈছিল।
ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্নৰ উত্তৰঃ
১) মণিপুৰ আৰু আৰাকানত মানৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ মান ৰজা আলং পায়াৰ দিনৰে পৰা ব্ৰহ্মদেশে ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণৰ এক আগ্ৰাসী নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ সাম্ৰাজ্যবাদী চকু বিশেষকৈ পশ্চিম দিশৰ প্রতিবেশী দেশসমূহৰ ওপৰত পৰিছিল। মান সেনাই পোনপ্ৰথমে আৰাকান দখল কৰে আৰু লাহে লাহে মণিপুৰৰ ওপৰত কেইবাবাৰো আক্ৰমণ চলায়। মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত আৰাকান সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰাৰ ফলত মানসকল বঙ্গোপসাগৰীয় উপকূল ৰেখাত এক শক্তিশালী ৰাজনৈতিক শক্তিত পৰিণত হয়। তেওঁলোকে নিজৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰি ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক প্ৰধান সামৰিক ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এইদৰে মণিপুৰ আৰু আৰাকানত বিজয় সাব্যস্ত কৰি মানসকলে অসমৰ সীমান্তত উপস্থিত হৈছিল।
২) পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতাই কেনেকৈ ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ জন্ম দিছিল আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই আছিল এজন অত্যন্ত বুদ্ধিমান কিন্তু কঠোৰ প্ৰশাসক। ৰাজ্যত শান্তি স্থাপনৰ নামত তেওঁ প্ৰায় সকলো ক্ষমতা নিজৰ হাতলৈ নিছিল।
পুতলা ৰজাৰ নিযুক্তি: তেওঁ কম বয়সীয়া কমলেশ্বৰ সিংহ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহক ৰজা পাতি নিজেই প্ৰশাসন চলাইছিল।
স্বেচ্ছাচাৰিতা: তেওঁৰ এই দম্ভ আৰু একনায়কত্ববাদী স্বভাৱৰ বাবে ৰাজ্যৰ অন্য ডা-ডাঙৰীয়াসকল অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল।
ষড়যন্ত্ৰৰ আৰম্ভণি: তেওঁক ক্ষমতাৰ পৰা আঁতৰাবলৈ ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ৰ দৰে ষড়যন্ত্ৰৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি চন্দ্ৰকান্ত সিংহ সাবালক হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ প্রিয় বন্ধু সৎৰামৰ সৈতে মিলি বুঢ়াগোহাঁইক হত্যা কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এনেদৰে পূৰ্ণানন্দৰ অতিমাত্ৰা প্ৰতিপত্তিয়ে ৰাজ্যত এক বিভাজন আৰু ষড়যন্ত্ৰৰ পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছিল।
৩) পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ শেষ পৰিণতি কি আছিল?
উত্তৰঃ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা ষড়যন্ত্ৰসমূহ সফল হ’ব নোৱাৰিলে। গোপন তথ্য ফাদিল হোৱাৰ লগে লগে বুঢ়াগোহাঁইয়ে অত্যন্ত কঠোৰ হাতেৰে ইয়াক দমন কৰিলে।
ফাঁচী আৰু নিৰ্বাসন: ষড়যন্ত্ৰত জড়িত থকা প্ৰায় সকলো মুখিয়াল লোককে ফাঁচী দিয়া হ’ল। ৰজাৰ প্রিয় বন্ধু সৎৰামক নামৰূপলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হ’ল।
বদনৰ পলায়ন: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকন এই ষড়যন্ত্ৰত জড়িত থকাৰ উমান পাই বুঢ়াগোহাঁইয়ে তেওঁক ধৰিবলৈ মানুহ পঠালে। কিন্তু বদনে বুদ্ধিমতাৰে কলিকতালৈ পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ সহায় বিচাৰিলে। ব্ৰিটিছৰ পৰা সহায় নাপাই অৱশেষত তেওঁ মান দেশ পালেগৈ, যিয়ে অসমলৈ মান সৈন্য অনাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিলে।
৪) বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত মানে কিয় অসম আক্ৰমণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে বুঢ়াগোহাঁইৰ ক্ষমতা হ্ৰাস কৰিবলৈ আৰু নিজৰ অস্তিত্ব ৰক্ষা কৰিবলৈ মান ৰজা বদৌপায়াৰ সহায় বিচাৰিছিল।
মান ৰজাৰ নীতি: মান ৰজাইও বিচাৰিছিল অসমত নিজৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰিবলৈ।
১৮১৭ চনৰ অভিযান: এই প্ৰথম আক্ৰমণৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল পূৰ্ণানন্দক ক্ষমতাচ্যুত কৰি বদনক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা। সেইবাৰ মানে অসম দখল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা নাছিল। তেওঁলোকে বদনক সহায় কৰি আৰু অনেক ধন-সোণ উপহাৰ হিচাপে লৈ এমাহৰ ভিতৰতে নিজ দেশলৈ ওভতি গৈছিল। অর্থাৎ বদনৰ ব্যক্তিগত স্বাৰ্থ আৰু বুঢ়াগোহাঁইৰ সৈতে থকা শত্ৰুতাই আছিল মানৰ প্ৰথম আক্ৰমণৰ মূল কাৰণ।
৫) বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অসমত মানৰ ৰাজনৈতিক হস্তক্ষেপ সম্পৰ্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ বদনচন্দ্ৰই প্ৰায় ১৬,০০০ সৈন্য লৈ পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ অসমত প্ৰৱেশ কৰে। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে তেওঁক বাধা দিবলৈ পঠোৱা সৈন্যবাহিনী ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত শোচনীয়ভাৱে পৰাজিত হয়। এই পৰাজয়ৰ খবৰ পাই পূৰ্ণানন্দৰ মৃত্যু হয়। ইয়াৰ পিছত মান সেনাই যোৰহাট দখল কৰে।
বদনৰ উত্থান: বদনচন্দ্ৰই নিজকে ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ ঘোষণা কৰে আৰু সকলো ক্ষমতা নিজৰ হাতলৈ নিয়ে। নামত চন্দ্ৰকান্ত সিংহ ৰজা হৈ থাকিল যদিও প্ৰকৃততে বদনহে সৰ্বেসৰ্বা হৈ পৰিল।
উপহাৰ: কাম শেষ হোৱাত বদনে মান সেনাক বিদায় দিলে আৰু মান ৰজাক মিত্ৰতাৰ চিনস্বৰূপ থেমো আইদেউক উপহাৰ হিচাপে পঠালে। এইদৰে বদনৰ জৰিয়তে অসমৰ ৰাজনীতিত মানৰ প্ৰথমটো বৃহৎ হস্তক্ষেপ সংঘটিত হয়।
৬) মানৰ অসম আক্ৰমণৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ মানৰ অসম আক্ৰমণৰ কাৰণসমূহ বহুমুখী আছিল:
১. আভ্যন্তৰীণ কন্দল: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই আৰু বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ মাজৰ কাজিয়াই মূল কাৰক আছিল। বদনক ধৰিবলৈ যোৱাত তেওঁ মানৰ সহায় বিচাৰিছিল।
২. মান ৰজাৰ সাম্ৰাজ্যবাদ: বদৌপায়াই নিজৰ সাম্ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰণ কৰিব বিচাৰিছিল। তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ অসমক এটা নিৰাপদ ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব বিচাৰিছিল।
৩. ধৰ্মীয় আৰু ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক: মান ৰজাৰ এগৰাকী অসমীয়া ৰাণী ৰঙ্গিলী আইদেউ বদনৰ আত্মীয় আছিল। তেওঁৰ অনুৰোধত মান ৰজাই বদনক সহায় কৰিবলৈ মান্তি হৈছিল।
৪. ব্ৰিটিছৰ লগত সংঘাত: আৰাকানী শৰণাৰ্থীক কেন্দ্ৰ কৰি মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত থকা মনোমালিন্যইও মানসকলক ব্ৰিটিছৰ ওচৰ চপাৰ বাবে অসমক লক্ষ্য কৰিবলৈ উদগনি দিছিল।
৭) মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পৰিণতি সমূহ ফঁহিয়াই দেখুওৱা।
উত্তৰঃ মানৰ আক্ৰমণৰ পৰিণতি আছিল অতি ভয়ংকৰ:
১. ৰাজনৈতিক পতন: ছশ বছৰীয়া আহোম ৰাজত্বৰ ওৰ পৰিল। আহোম স্বৰ্গদেউসকল মানৰ হাতৰ পুতলাত পৰিণত হ’ল।
২. অৰ্থনৈতিক ধ্বংস: কৃষি আৰু বাণিজ্য সম্পূৰ্ণৰূপে থমকি ৰ’ল। মানৰ লুটপাতৰ ফলত দেশত চৰম দৰিদ্ৰতা আৰু আকালৰ সৃষ্টি হ’ল।
৩. সামাজিক আতিশয্য: ‘মান ভগন’ৰ দিনত প্ৰজাই ঘৰ-বাৰী এৰি পলাই ফুৰিবলগীয়া হৈছিল। মানৰ পাশৱিক অত্যাচাৰত জনসংখ্যা ব্যাপক হাৰত হ্রাস পাইছিল।
৪. ব্ৰিটিছৰ আগমণ: মানক বিতাৰিত কৰিবলৈ ব্ৰিটিছ সৈন্য অসমত প্ৰৱেশ কৰিলে আৰু ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে অসম ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ গ’ল। ইয়াৰ ফলত অসমৰ স্বধীনতা চিৰকাললৈ হেৰাই গ’ল।
চমু টোকা লিখাঃ
১) বদৌপায়া: তেওঁ আছিল ব্ৰহ্মদেশৰ এজন শক্তিশালী আৰু সাম্ৰাজ্যবাদী ৰজা। তেওঁৰ ৰাজত্বকালতে আৰাকান দখল কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ নিৰ্দেশতে বদনচন্দ্ৰক সহায় কৰিবলৈ অসমলৈ প্ৰথমটো মান সৈন্যৰ দল আহিছিল।
২) গম্ভীৰ সিং: গম্ভীৰ সিং আছিল মণিপুৰৰ এজন বীৰ ৰজা। তেওঁ ব্ৰিটিছৰ সহায়ত মণিপুৰৰ পৰা মানক বিতাৰিত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁৰ আক্ৰমণতে কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰই শ্ৰীহট্টলৈ পলাই যাবলগীয়া হৈছিল।
৩) গোবিন্দ চন্দ্ৰ: তেওঁ কাছাৰৰ শেষ স্বাধীন ৰজা আছিল। মানৰ আক্ৰমণ আৰু মণিপুৰী ৰাজপুত্ৰসকলৰ কন্দলত অতিষ্ঠ হৈ তেওঁ ব্ৰিটিছৰ শৰণাপন্ন হৈছিল।
৪) ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধ: ১৮১৭ চনত বদনৰ নেতৃত্বত অহা মান সৈন্য আৰু পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে পঠোৱা আহোম সৈন্যৰ মাজত এই যুদ্ধ হৈছিল। ইয়াত আহোম সৈন্য শোচনীয়ভাৱে পৰাজিত হয় আৰু এই যুদ্ধই মানৰ অসমত প্ৰৱেশৰ দুৱাৰ মুকলি কৰি দিয়ে।
৫) লুকু ডেকাফুকন: চন্দ্ৰকান্ত সিংহই ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ লুকু ডেকাফুকনক পঠাইছিল। কিন্তু ৰুচিনাথৰ হাতত লুকু ফুকনৰ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ স্থিতি দুৰ্বল হৈ পৰে।
৬) দোৱনীয়া: মানৰ আক্ৰমণৰ সময়ত কিছুমান স্থানীয় অসমীয়া লোকে মানৰ দৰে ভেশচন ধৰি নিজৰ দেশৰ মানুহৰ ওপৰতেই লুটপাত আৰু অত্যাচাৰ চলাইছিল। এওঁলোককেই ‘দোৱনীয়া’ বা ছদ্মবেশী মান বুলি কোৱা হয়।
৭) ইয়াণ্ডাবু সন্ধি: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ব্ৰিটিছ আৰু মানৰ মাজত এই ঐতিহাসিক সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ চৰ্ত অনুযায়ী মানে অসম এৰি দিবলগীয়া হয় আৰু যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণ হিচাপে কোম্পানিক এক কোটি টকা দিবলৈ মান্তি হয়। এই সন্ধিয়েই অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ পাতনি মেলিছিল।