বেংকিঙৰ প্ৰাথমিক ধাৰণাসমূহ
১। বেংক কি? বেংকিং সেৱা বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ বেংক: বেংক হ’ল এনে এক বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে ৰাইজৰ পৰা জমা ধন গ্ৰহণ কৰে আৰু দৰকাৰী লোকক ঋণ হিচাপে ধন আগবঢ়ায়।
বেংকিং সেৱা: বেংকে গ্ৰাহকক প্ৰদান কৰা বিভিন্ন বিত্তীয় সুবিধাসমূহক (যেনে— টকা জমা ৰখা, ঋণ দিয়া, চেকৰ সুবিধা, ধন হস্তান্তৰ আদি) একেলগে বেংকিং সেৱা বোলে।
২। বেংকৰ বৈশিষ্ট্যাৱলীসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ বেংকৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল—
ই এক অৰ্থনৈতিক বা বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান।
ই মুদ্ৰা বা ধনেৰে লেনদেন কৰে।
ই ৰাইজৰ পৰা আমানত বা জমা ধন গ্ৰহণ কৰে।
ই লাভ অৰ্জনৰ উদ্দেশ্যে ঋণ প্ৰদান কৰে।
বেংকে গ্ৰাহকৰ ধনৰ নিৰাপত্তা নিশ্চিত কৰে।
৩। বেংকৰ মুখ্য কাৰ্যাৱলীসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ বেংকৰ মুখ্য কামবোৰ হ’ল—
আমানত বা জমা গ্ৰহণ: বিভিন্ন হিচাপৰ (সঞ্চয়ী, চলিত আদি) জৰিয়তে ৰাইজৰ পৰা সঞ্চিত ধন গ্ৰহণ কৰা।
ঋণদান: ব্যৱসায়ী, কৃষক বা সাধাৰণ লোকক সুতৰ বিনিময়ত ঋণ আগবঢ়োৱা।
ঋণ সৃষ্টি: বেংকে নিজৰ জমা ধনৰ ভিত্তিত ঋণ সৃষ্টি কৰি অৰ্থনীতি চলাই ৰাখে।
৪। বেংকৰ গৌণ কাৰ্যাৱলীসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ বেংকৰ গৌণ বা আনুষঙ্গিক কামবোৰ হ’ল—
অভিকৰ্তা বা এজেণ্ট হিচাপে কাম: গ্ৰাহকৰ হৈ বিল পৰিশোধ কৰা, চেক সংগ্ৰহ কৰা, বীমাৰ কিস্তি দিয়া আদি।
সাধাৰণ উপযোগিতামূলক সেৱা: লকাৰৰ সুবিধা দিয়া, যাত্ৰী চেক (Traveller’s Cheque) জাৰী কৰা, বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ বিনিময় কৰা আদি।
৫। ই-বেংকিং বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ই-বেংকিং (e-Banking) বা ইলেক্ট্ৰনিক বেংকিং মানে হ’ল বেংকৰ শাখাত শাৰীৰিকভাৱে উপস্থিত নোহোৱাকৈ ইণ্টাৰনেটৰ সহায়ত কম্পিউটাৰ বা মোবাইলৰ জৰিয়তে বেংকিং সেৱা গ্ৰহণ কৰা পদ্ধতি। ইয়াক ‘অনলাইন বেংকিং’ বুলিও কোৱা হয়।
৬। বৰ্তমান যুগত গ্ৰাহকে উপভোগ কৰা ই-বেংকিংৰ সুবিধাসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ ই-বেংকিংৰ সুবিধাসমূহ হ’ল—
২৪ ঘণ্টা সেৱা: বছৰৰ ৩৬৫ দিনেই যিকোনো সময়তে লেনদেন কৰিব পাৰি।
সহজ ধন হস্তান্তৰ: NEFT, RTGS বা UPI-ৰ সহায়ত মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে এজনৰ পৰা আন এজনলৈ টকা পঠাব পাৰি।
সময় আৰু ব্যয় ৰাহি: বেংকলৈ যোৱাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱা বাবে সময় ৰাহি হয়।
বিল পৰিশোধ: ঘৰতে বহি বিদ্যুৎ, টেলিফোন বা পানীৰ বিল অনলাইনত দিব পাৰি।
ATM সেৱা: যিকোনো সময়তে নগদ ধন উলিওৱাৰ সুবিধা।
৭। বেংকৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ কাৰ্য আৰু উদ্দেশ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বেংকক কেইবাটাও ভাগত ভগাব পাৰি—
কেন্দ্ৰীয় বেংক (Central Bank)
বাণিজ্যিক বেংক (Commercial Bank)
ঔদ্যোগিক বেংক (Industrial Bank)
কৃষি বেংক (Agricultural Bank)
বিনিয়োগ বেংক (Investment Bank)
আঞ্চলিক গ্ৰামীণ বেংক (Regional Rural Bank)
৮। বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ বেংকসমূহৰ বিষয়ে চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ * কেন্দ্ৰীয় বেংক: ই এখন দেশৰ বেংকিং ব্যৱস্থাৰ মূৰব্বী। ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বেংক হ’ল ‘ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক’ (RBI)। ই নোট ছপা কৰে আৰু আন বেংকক নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
বাণিজ্যিক বেংক: যিবোৰ বেংকে লাভৰ উদ্দেশ্যে সাধাৰণ ৰাইজৰ পৰা জমা ধন লয় আৰু ঋণ দিয়ে (যেনে— SBI, PNB আদি)।
আঞ্চলিক গ্ৰামীণ বেংক: বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ উন্নয়ন আৰু কৃষকসকলক সহায় কৰিবলৈ এই বেংকসমূহ স্থাপন কৰা হৈছে (যেনে— অসম গ্ৰামীণ বিকাশ বেংক)।
কৃষি বেংক: কৃষকসকলক কৃষি কাৰ্যৰ বাবে হ্ৰস্বম্যাদী আৰু দীৰ্ঘম্যাদী ঋণ প্ৰদান কৰা বেংক।