মগনিয়াৰ
অতি চমু প্ৰশ্নঃ
১। অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰথম কথা কবিতা ৰচনা কৰা কবি গৰাকী কোন?
উত্তৰঃ অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰথম কথা-কবিতা ৰচনা কৰা কবি গৰাকীৰ নাম হল-যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা।
২। কবি যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৯২ চনত যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ জন্ম হৈছিল।
৩। যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাক কি কবি বুলি জনা যায়?
উত্তৰঃ যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাক বনফুলৰ কবি বুলি জনা যায়।
৪। ‘ওমৰ তীৰ্থ’ পুথিখনি কোনখন পুথিৰ ভাৱানুবাদ?
উত্তৰঃ ‘ওমৰ তীৰ্থ’ পুথিখন ফাৰ্চী ছুফী কবি ওমৰ খায়ামৰ ‘ৰুবায়ত’ নামৰ পুথিখনৰ ভাৱানুবাদ।
৫। যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাই কোনখন কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাই ‘বনফুল’ নামৰ কাব্যগন্থ খনৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমী বঁটা লাভ কৰিছিল।
চমু প্ৰশ্নঃ
১। কথা-কবিতা বুলিলে কি বুজা? ইয়াৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ কবিত্বময়ী কথা লিখাৰ ভংৰীৰে লিখা এক শ্ৰেণীৰ কবিতাকে কথা-কবিতা বুলি কোৱা হয়। এনেধৰণৰ কবিতাত কোনোধৰণৰ চন্দৰ প্ৰয়োগ কৰা নহয়। ইয়াৰ দুটা বৈশিষ্ট হল-
(১) কথা-কবিতাত ৰূপকৰ সমাবেশ থাকে আৰু ই প্ৰায়েই ৰূপকাত্মক।
(২) কথা-কবিতা চিত্ৰধৰ্মিতাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।
২। কবিতা আৰু কথা-কবিতাৰ মাজত কি কি পাৰ্থক্য আছে?
উত্তৰঃ কবিতা আৰু কথা-কবিতাৰ মাজৰ পৰ্থক্য হল
কববিতাত চন্দৰ প্ৰয়োগ কৰা হয়, আনহাতে কথা কবিতা কোনো ধৰণৰ চন্দৰ বান্ধোনত বন্ধা নহয়। কথা কবিতা কথা কোৱা ভংগীৰে ৰচিত কবিত্বময়ী কবিতা।
কথা-কবিতাত ৰূপকৰ সমাবেশ থাকে, আনহাতে কবিতাত ৰূপকৰ সমাবেশ নঘটে।
৩। ওমৰ খায়াম কোন? তেওঁ ৰচনা কৰা পুথি এখনৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ ওমৰ খায়াম হল এজন ফাৰ্চী ছুফী কবি। তেওঁ ৰচনা কৰা এখন পুথিৰ নাম হল ‘ৰুবায়ত’।
৪। মগনিয়াৰজনে কবিৰ পৰা কি দান পোৱাৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ মগনিয়াৰজনে কবিৰ পৰা কোনো ধন-সম্পদ বা বস্তুগত দান পোৱাৰ কথা কোৱা নাই; বৰং তেওঁ কবিৰ পৰা গভীৰ মানৱীয়তা আৰু সহানুভূতিশীল মনোভাৱ লাভ কৰাৰ কথা কৈছে। মগনিয়াৰজনৰ দৰেই কবিও নিঃস্ব আছিল আৰু সেই মুহূৰ্তত কবিৰ হাতত মগনিয়াৰজনক দিবলৈ একো নাছিল। তথাপি কবিয়ে মগনিয়াৰজনৰ হাত দুখন ধৰি আন্তৰিক সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰে আৰু একো দিব নোৱাৰাৰ দুখ ব্যক্ত কৰে। কবিৰ এই দয়া, মৰম আৰু সহানুভূতিপূৰ্ণ ব্যৱহাৰেই মগনিয়াৰজনৰ বাবে সৰ্বোৎকৃষ্ট দান হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।
৫। ‘ককাই মোৰ ওপৰত খং নকৰিবা,মোৰ হাতত একোৱেই নাই৷’ – কোনে কি প্ৰসংগত এই উক্তি কৰিছিল?
উত্তৰঃ উক্ত কথাফাকি কবিয়ে মগনিয়াৰ এজনক উদ্দেশ্য কৰি কৈছিল। এদিন কবি বাটেৰে গৈ থাকোতে হাড়-ছাল ওলোৱা এজন মগনিয়াৰ লগ পায়। মগনিয়াৰজনে কবিলৈ হাত দুখন মেলি কিবা এটা বিচাৰে। কিন্তু সেই সময়ত কবিও নিঃস্ব আছিল আৰু মগনিয়াৰজনক দিবলৈ তেওঁৰ হাতত একোৱেই নাছিল। তথাপি কবিৰ অন্তৰ দয়া, মৰম-স্নেহ আৰু সহানুভূতিত ভৰপূৰ আছিল। সেয়ে কবিয়ে মগনিয়াৰজনৰ হাত দুখন ধৰি আন্তৰিকভাৱে কৈছিল—‘ককাই, মোৰ ওপৰত খং নকৰিবা, মোৰ হাতত একোৱেই নাই।’ এই উক্তিৰ জৰিয়তে কবিয়ে একো দিব নোৱাৰাৰ দুখ প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে নিজৰ গভীৰ মানৱীয়তা আৰু সহানুভূতি ব্যক্ত কৰিছিল।
দীঘল প্ৰশ্নঃ
১। ‘মগনিয়াৰ’ শীৰ্ষক কথা-কবিতাটিৰ সাৰাংশ লিখা ৷
উত্তৰঃ অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথম কথা-কবিতা হিচাপে যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ ‘মগনিয়াৰ’ এখন উৎকৃষ্ট কথা-কবিতা। এই কবিতাখনৰ সৈতে ৰুছ সাহিত্যিক আইভান টুৰ্গেনিভৰ ‘The Beggar’ নামৰ কথা-কবিতাৰ সাদৃশ্য দেখা যায়; সেয়েহে এই ধাৰাৰ জনক হিচাপে টুৰ্গেনিভকো স্মৰণ কৰা হয়।
‘মগনিয়াৰ’ কথা-কবিতাটিত কবিয়ে দৰিদ্ৰতাই কোঙা কৰা এজন বৃদ্ধ, হাড়-ছাল ওলোৱা আৰু বেমাৰী মগনিয়াৰ হৃদয়বিদাৰক অৱস্থাৰ বৰ্ণনা কৰিছে। এদিন কবি বাটেৰে গৈ থাকোতে এই বৃদ্ধ মগনিয়াৰজনৰ সৈতে তেওঁৰ সাক্ষাৎ হয়। কবিক দেখি মগনিয়াৰজনে হাত দুখন আগবঢ়াই কিবা এটা বিচাৰে। কিন্তু সেই সময়ত কবিয়ো নিঃস্ব আছিল আৰু মগনিয়াৰজনক দিবলৈ তেওঁৰ হাতত একো নাছিল। তথাপি কবিয়ে মগনিয়াৰজনৰ হাত দুখন ধৰি আন্তৰিক সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰে আৰু একো দিব নোৱাৰাৰ দুখ প্ৰকাশ কৰে।
কবিৰ এই গভীৰ দয়া, মৰম-স্নেহ আৰু মানৱীয় অনুভূতিয়ে মগনিয়াৰজনক আৱেগিক কৰি তোলে। মগনিয়াৰজনে কবিৰ এই আন্তৰিকতা আৰু সহানুভূতিকেই সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ দান হিচাপে গ্ৰহণ কৰে আৰু কবিক ধন্যবাদ জনায়। এই কথা-কবিতাটোৰ জৰিয়তে লেখকে মানুহৰ অন্তৰৰ গভীৰ মানৱীয়তা, সহানুভূতি আৰু আন্তৰিকতাৰ মহত্ত্ব প্ৰকাশ কৰিছে।
২। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটিত কথা-কবিতাৰ কি কি লক্ষণ পৰিস্ফুট হৈছে?
উত্তৰঃ যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ ‘মগনিয়াৰ’ এখন উৎকৃষ্ট কথা-কবিতা। এই পাঠটিত কথা-কবিতাৰ কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষণ সুস্পষ্টভাৱে পৰিস্ফুট হৈছে। তলত সেই লক্ষণসমূহ আলোচনা কৰা হ’ল—
প্ৰথমতে, কথা-কবিতা সাধাৰণতে ৰূপকাত্মক হয়। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটোত মগনিয়াৰজন কেৱল এজন ব্যক্তিমাত্ৰ নহয়; তেওঁ সমাজৰ শোষিত, অৱহেলিত আৰু নিঃস্ব শ্ৰেণীৰ প্ৰতীক। এই ৰূপকৰ জৰিয়তে কবিয়ে সমাজৰ দুখীয়া লোকসকলৰ মৰ্মবেদনা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰতি নিজৰ গভীৰ সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰিছে।
দ্বিতীয়তে, কথা-কবিতাত সাধাৰণতে এটা কেন্দ্ৰীয় ভাৱ থাকে। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটোতো কেন্দ্ৰীয় ভাৱ হিচাপে মানৱীয়তা, সহানুভূতি আৰু আন্তৰিকতাৰ প্ৰকাশ দেখা যায়। সমাজৰ অৱহেলিত শ্ৰেণীৰ প্ৰতি কবিৰ গভীৰ মানৱতাবোধ কবিতাটোৰ সাৰভাৱ হিচাপে প্ৰতিফলিত হৈছে।
তৃতীয়তে, কথা-কবিতা সাধাৰণতে চিত্ৰধৰ্মিতাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটোত মগনিয়াৰজনৰ শাৰীৰিক অৱস্থা—হাড়-ছাল ওলোৱা দেহ, দৰিদ্ৰতা আৰু কৰুণ অৱস্থা—অত্যন্ত সজীৱভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। এই বৰ্ণনাই পাঠকৰ চকুৰ সন্মুখত এজন সৰ্বহাৰা মগনিয়াৰৰ কৰুণ ছবি উভয়াই তোলে।
চতুৰ্থতে, কথা-কবিতাত সাধাৰণ ভাষা আৰু গদ্যধর্মী প্ৰকাশভংগী ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটোত কবিয়ে সহজ, প্ৰাঞ্জল আৰু হৃদয়স্পৰ্শী ভাষাৰে অনুভূতিবোৰ প্ৰকাশ কৰিছে, যাৰ ফলত পাঠটো অধিক স্বাভাৱিক আৰু প্ৰভাৱশালী হৈ উঠিছে।
এইদৰে ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটিত ৰূপকাত্মকতা, কেন্দ্ৰীয় ভাৱ, চিত্ৰধৰ্মিতা আৰু সহজ গদ্যভাষাৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে কথা-কবিতাৰ প্ৰধান লক্ষণসমূহ সুন্দৰভাৱে পৰিস্ফুট হৈছে।
৩। কবি যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ সাহিত্যকৃৰ্তিৰ এটি চমু পৰিচয় দাঙি ধৰা ৷
উত্তৰঃ যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ এজন বিশিষ্ট কবি আৰু কথা-কবিতাৰ প্ৰৱৰ্তক। অসমীয়া ভাষাত প্ৰথম কথা-কবিতা ৰচনা কৰাৰ কৃতিত্ব তেওঁৰেই। ছাত্ৰাৱস্থাৰ পৰাই কবিতা ৰচনাত মনোনিবেশ কৰা দুৱৰাই আধুনিক অসমীয়া কবিতালৈ নতুন ধাৰা সংযোজন কৰিছিল।
তেওঁৰ প্ৰধান কবিতা-পুথিসমূহ হ’ল—‘ওমৰ তীৰ্থ’, ‘আপোন সুৰ’, ‘বনফুল’, ‘মিলনৰ সুৰ’ আৰু ‘মৰমৰ সুৰ’। ‘বনফুল’ কবিতা-পুথিখনৰ বাবে তেওঁ সাহিত্য অকাদেমি বটা লাভ কৰে আৰু এই বটা লাভ কৰা তেওঁ হল প্ৰথম অসমীয়া কবি। সেয়েহে তেওঁ ‘বনফুলৰ কবি’ বুলিও পৰিচিত।
দুৱৰাই ফাৰ্চী ছুফী কবি ওমৰ খায়ামৰ ৰুবায়তসমূহৰ প্ৰথম অসমীয়ালৈ ভাৱানুবাদ কৰি ‘ওমৰ তীৰ্থ’ গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। তদুপৰি ৰুছ সাহিত্যিক আইভান টুৰ্গেনিভৰ ‘Poems in Prose’ আৰু অলিভ শ্ৰাইনাৰৰ ৰচনাৰ প্ৰভাৱত তেওঁ কথা-কবিতা ৰচনা কৰে। তেওঁৰ কথা-কবিতাসমূহ ‘কথা-কবিতা’ নামৰ পুথিত সংকলিত হৈছে। এইদৰে যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাই অসমীয়া সাহিত্যক নতুন দিশ প্ৰদান কৰি এক গৌৰৱময় অৱদান আগবঢ়াই গৈছে।
৪। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটি ক’ৰপৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে?পাঠটিৰ মূল ভাৱটি তোমাৰ ভাষাত লিখা৷
উত্তৰঃ ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটি যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাৰ ‘কথা-কবিতা’ নামৰ পুথিখনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে।
পাঠটোৰ মূল ভাৱ হৈছে— ব্যক্তিৰ হৃদয়ৰ গভীৰ মানৱীয়তা আৰু আন্তৰিকতা। পাঠটিত মগনিয়াৰজনে সমাজৰ দলিত আৰু শোষিত শ্ৰেণীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে। দৈনন্দিন জীৱনৰ মৌলিক প্ৰয়োজনবোৰৰ পৰা এই শ্ৰেণীৰ লোকসকল বঞ্চিত।
কবিয়ে মগনিয়াৰজনক দেখা পোৱাৰ পাছত নিজৰ নিঃস্ব অৱস্থাৰ উপলব্ধি কৰে আৰু হাত ধৰি সহানুভূতি প্ৰকাশ কৰে। মগনিয়াৰজনে কবিৰ এই আন্তৰিকতা আৰু দয়া আচৰিত আৰু আনন্দিত হৈ গ্ৰহণ কৰে, কাৰণ সমাজৰ ধনাঢ্য আৰু ক্ষমতাশালী লোকসকলে তেওঁক এইদৰে কেতিয়াও সহানুভূতি বা আন্তৰিকতা দেখুওৱা নাছিল।
৫। ‘মগনিয়াৰ’ পাঠটিৰ কবি আৰু মগনিয়াৰজনৰ মাজত হোৱা কথোপকথনখিনি তোমাৰ ভাষাত লিখা ৷
উত্তৰঃ এদিন কবি বাটেৰে গৈ থাকোতে এজন দৰিদ্ৰ, হাড়-ছাল ওলোৱা মগনিয়াৰ লগ পায়। মগনিয়াৰজনে কবিলৈ হাত দুখন আগবঢ়াই কিবা সহায় বিচাৰিছিল। কিন্তু সেই সময়ত কবিও নিঃস্ব আছিল— তেওঁৰ হাতত মগনিয়াৰজনক দিবলৈ একো নাছিল।
এই পৰিস্থিতিত কবিয়ে মগনিয়াৰজনৰ হাতদুখন ধৰি আন্তৰিকভাৱে কৈছিল—“ককাই, মোৰ ওপৰত খং নকৰিবা, মোৰ হাতত একোৱেই নাই।” কবিৰ এই আন্তৰিকতা, মৰম-স্নেহ আৰু মানৱীয় অনুভূতিয়ে মগনিয়াৰজনক গভীৰভাৱে আৱেগপ্ৰবণ কৰি তোলে।
মগনিয়াৰজনে কবিৰ এই আন্তৰিকতা আৰু সহানুভূতিক মহান দান বুলি গণ্য কৰি কবিক অশেষ ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে।