অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি
অধ্যায়টোৰ সাৰাংশ
‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ প্ৰবন্ধটিত অসমৰ পৰম্পৰাগত ক্ৰীড়া-সংস্কৃতিৰ এক চহকী চিত্ৰ দাঙি ধৰা হৈছে। পুৰণি অসমীয়া সমাজত খেল-ধেমালি কেৱল মনোৰঞ্জনৰ মাধ্যম নাছিল; ই শাৰীৰিক সক্ষমতা, সাহস, একতা, সামাজিক মিলন আৰু মানসিক দৃঢ়তাৰো প্ৰকাশ আছিল।
চীনত ‘ছু-চু’ নামৰ প্ৰাচীন ফুটবল খেলৰ প্ৰচলন থকাৰ সময়তে অসমত কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ আদি খেল চলি আছিল। বিহুৰ সময়ত কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ, ম’হ যুঁজ, বুলবুলি যুঁজ, ঢোপ খেল, ঘিলা খেল, ৰছী টনা আদি নানান খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল।
আহোম যুগত অসমৰ ক্ৰীড়াই বিশেষ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰে। বিশেষকৈ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ সময়ত খেল-ধেমালিৰ উন্নতি হয়। ৰজা-প্ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত ম’হ যুঁজ, হাতী যুঁজ, বাঘ-ভালুকৰ যুঁজ, শেন খেল, মাল যুঁজ আদি উপভোগ কৰিছিল। শেন খেলৰ বাবে ‘চৰাইচোং’ নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু শেনচোৱা বৰুৱা, শেনচোৱা বৰা আদি বিষয়াও আছিল।
বৰপেটা অঞ্চলত ঢেমনা অনা, ফুল-ফুলতী, টাংগুটি, ঘিলা খেল, ৰছী টনা, তিনিঠেঙীয়া দৌৰ, টেকেলি ভঙা আদি বহুবিধ থলুৱা খেল প্ৰচলিত আছিল।
বৰ্তমান বহু থলুৱা খেল লুপ্তপ্ৰায়। সেয়েহে এই খেলসমূহ সংৰক্ষণ, প্ৰচাৰ আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত পুনৰ জনপ্ৰিয় কৰি তোলাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখন হেম বৰগোহাঞিয়ে ৰচনা কৰিছিল।
২। প্ৰথম আহোম ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম আহোম ৰজাজনৰ নাম আছিল চ্যুকাফা।
৩। ক্ৰীড়া কি?
উত্তৰঃ ক্ৰীড়া হ’ল আনন্দৰ লগতে শাৰীৰিক আৰু মানসিক সক্ষমতা প্ৰকাশ আৰু বিকাশৰ এক মাধ্যম।
৪। বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় ফুটবল খেলক চীনত তাহানি কি আখ্যা দিছিল?
উত্তৰঃ ‘ছু-চু’ বুলি আখ্যা দিয়া হৈছিল।
৫। চীনত ছু-চু খেলৰ প্ৰচলন থকাৰ সময়ত অসমত কি কি খেলৰ প্ৰচলন আছিল?
উত্তৰঃ অসমত কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ আদি খেলৰ প্ৰচলন আছিল।
৬। বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় খেল কি?
উত্তৰঃ ফুটবল।
৭। ছু-চু কোন দেশৰ খেল?
উত্তৰঃ চীন দেশৰ।
৮। কণী যুঁজৰ বিষয়ে বিস্তৃত আলোচনা থকা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ‘বিহু আকৌ আহিল’।
৯। খেল-ধেমালিৰ বিষয়ে যতীন বৰুৱাই ৰচনা কৰা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ‘বিহু উৎসৱৰ খেলা-ধূলা’।
১০। অসমৰ খেল-ধেমালি আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত পৰাগধৰ চলিহাই ৰচনা কৰা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ ‘Aspects of Assamese Culture’।
১১। অকল ছোৱালীসকলে খেলা এবিধ খেলৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ফুল-ফুলতী।
১২। এছিয়া মহাদেশৰ প্ৰথম ক্ৰীড়া পেভিলিয়ন কোনটো?
উত্তৰঃ শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰ।
১৩। চৰাইচোং কি?
উত্তৰঃ শেন খেল অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ নিৰ্দিষ্ট কৰা বৃহৎ মুকলি পথাৰক চৰাইচোং বোলা হৈছিল।
১৪। ম’হ যুঁজ সাধাৰণতে কেতিয়া অনুষ্ঠিত হয়?
উত্তৰঃ মাঘ বিহুৰ সময়ত।
১৫। ঢেমনা অনা খেল কেতিয়া অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ সাধাৰণতে শীতকালত।
১৬। কণুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য কি?
উত্তৰঃ মাছ।
১৭। শেন চৰাইটোৱে যদি যুঁজ নকৰি আঁতৰি যায়, তেন্তে শেনৰ গৰাকীক কি শাস্তি দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ বাঘ-ঢুকাৰে শাস্তি দিয়া হৈছিল।
১৮। সুবোধ মল্ল বৰুৱা কি কামৰ সৈতে জড়িত আছিল?
উত্তৰঃ তেওঁ সাংবাদিকতাৰ সৈতে জড়িত আছিল আৰু ‘দৈনিক অসম’ কাকতত চিফ অৱ নিউজ ব্যুৰ’ হিচাপে কৰ্মৰত আছিল।
১৯। সুবোধ মল্ল বৰুৱাই ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ‘এথেন্সৰ পৰা শ্বিলঙলৈ’ আৰু ‘জীৱন যৌৱন ক্ৰীড়াংগন’।
২০। ‘বিহু উৎসৱৰ খেলা-ধূলা’ গ্ৰন্থখনৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ যতীন বৰুৱা।
২১। ৰংঘৰ কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ আহোম স্বৰ্গদেউ প্ৰমত্তসিংহই ইটাৰে বৰ্তমানৰ ৰংঘৰ নিৰ্মাণ কৰাইছিল।
২২। শেন খেলৰ প্ৰশিক্ষকসকলক কি বোলা হৈছিল?
উত্তৰঃ শেনচোৱা বৰুৱা আৰু শেনচোৱা বৰা।
২৩। ‘ফুল-ফুলতী’ খেলবিধ সাধাৰণতে কোনে খেলে?
উত্তৰঃ ছোৱালীসকলে।
২৪। ম’হ যুঁজ অসমৰ কোন ঠাইত বিশেষ জনপ্ৰিয়?
উত্তৰঃ মৰিগাঁও জিলাৰ আঁহতগুৰিত।
২৫। ‘A Cultural History of Assam’ গ্ৰন্থখনৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ ড° বিৰিঞ্চিকুমাৰ বৰুৱা।
২৬। ‘আগৰ দিন আৰু এতিয়াৰ দিন’ শীৰ্ষক নিৱন্ধটো কোনে লিখিছিল?
উত্তৰঃ গুণাভিৰাম বৰুৱাই।
২৭। কড়ি খেলক কাৰ প্ৰিয় খেল বুলি প্ৰবাদ আছে?
উত্তৰঃ শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ প্ৰিয় খেল বুলি প্ৰবাদ আছে।
(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ঢোপ খেলৰ প্ৰচলন ক’ত, কেনেকৈ হৈছিল বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ ঢোপ খেলৰ সঠিক উৎপত্তি ক’ত আৰু কেতিয়া হৈছিল সেই বিষয়ে নিশ্চিত তথ্য পোৱা নাযায়। তথাপি আহোম যুগত এই খেল জনপ্ৰিয় আছিল বুলি জনা যায়। ব্ৰিটিছ শাসনৰ শেষছোৱাত তেজপুৰৰ ওচৰৰ ঢেকেৰীপাৰ নামৰ বৃহৎ বাকৰিত ঢোপ খেলৰ সমাৰোহ অনুষ্ঠিত হৈছিল। পিছলৈ কোকৰাঝাৰৰ বিনোদ ব্ৰহ্ম নামৰ এজন খেলুৱৈয়ে এই খেলক পুনৰ জনপ্ৰিয় কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও বিশেষ সফলতা লাভ নকৰিলে। বৰপেটা অঞ্চলৰ ‘ঢেমনা অনা’ খেলৰ সৈতে ঢোপ খেলৰ যথেষ্ট মিল আছে।
২। বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত থলুৱা খেলসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ বৰপেটা অঞ্চলত ঢেমনা অনা, গন্ধ হাউ, লালী, ফুৰ্তি বা গোল্লা, হাফলা, ঘিলা খেল, ৰছী টনা, কুকুৰা যুঁজ, টাংগুটি, ভটা-গুটি, মুঠি ভটা, বাঘবোল, মংগল পাঠা, হাতবল, বৈঠাবল, তিনিঠেঙীয়া দৌৰ, টেকেলি ভঙা, গছ কপটি, থাটি কপটি আদি থলুৱা খেলৰ প্ৰচলন আছিল।
৩। ৰংঘৰৰ বাকৰিত অনুষ্ঠিত হোৱা খেলসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰংঘৰৰ বাকৰিত ম’হ যুঁজ, হাতী যুঁজ, বাঘ-ভালুকৰ যুঁজ, শেন খেল, ঘোঁৰা দৌৰ, মাল যুঁজ, কাঁড় খেল আদি অনুষ্ঠিত হৈছিল।
৪। ইণ্ডিজেনাছ গেমছ কোনে, ক’ত, কেতিয়া অনুষ্ঠিত কৰিছিল?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় ক্ৰীড়া প্ৰাধিকৰণ বা SAI-ৰ উদ্যোগত ১৯৮৯ চনত শিৱসাগৰৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত ৰংঘৰৰ বাকৰিত ‘ইণ্ডিজেনাছ গেমছ’ অনুষ্ঠিত হৈছিল।
৫। ‘ফুল-ফুলতী’ খেল কিদৰে খেলা হয়?
উত্তৰঃ ‘ফুল-ফুলতী’ সাধাৰণতে ছোৱালীৰ খেল। এই খেলত সৰু সৰু গুটি বা বল সমান ব্যৱধানত শাৰী কৰি সজোৱা হয়। প্ৰতিজন খেলুৱৈয়ে গুটিবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি বৃত্ত আঁকিব লাগে। বৃত্ত আঁকোতে যদি কোনো গুটি স্পৰ্শ হয়, তেন্তে সেই খেলুৱৈ খেলৰ পৰা বাহিৰ হয়।
৬। আহোম যুগত খেলুৱৈসকলক কেনেদৰে উৎসাহিত কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ আহোম শাসকসকলে খেলত পাৰদৰ্শিতা দেখুওৱা খেলুৱৈক বঁটা, সন্মান, পদোন্নতি অথবা ৰাজকীয় চাকৰি দিছিল। ইয়াৰ ফলত খেলুৱৈসকলৰ উৎসাহ আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক মনোভাৱ বৃদ্ধি পাইছিল।
৭। ঘিলা খেলৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ ঘিলা খেল অসমীয়া সমাজৰ এবিধ জনপ্ৰিয় থলুৱা খেল। এই খেলত চেপেটা গুটি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নিৰ্দিষ্ট ঠাইত সাজি থোৱা ঘিলাবোৰক নিজৰ ঘিলা দলিয়াই আঘাত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয়। যিজনে অধিক ঘিলা লাভ কৰে, তেওঁ বিজয়ী হয়।
৮। ৰংঘৰ কিয় ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ ৰংঘৰ আহোম যুগৰ ক্ৰীড়াপ্ৰেমৰ প্ৰতীক। ইয়াৰ পৰা স্বৰ্গদেউ আৰু ৰাজপৰিয়ালে বিভিন্ন খেল-ধেমালি উপভোগ কৰিছিল। ই অসমৰ ঐতিহাসিক ক্ৰীড়া-সংস্কৃতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন।
৯। থলুৱা খেলসমূহ সংৰক্ষণ কৰাটো কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ থলুৱা খেলসমূহ অসমৰ সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু জাতীয় পৰিচয়ৰ অংশ। এই খেলসমূহে শাৰীৰিক সক্ষমতা, একতা, সাহস আৰু সমাজিক সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে। সেয়ে লুপ্তপ্ৰায় এই খেলসমূহ নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত পুনৰ জনপ্ৰিয় কৰা উচিত।
(গ) দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ
১। আহোম যুগত কোন ৰজাৰ দিনত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল? তেওঁৰ খেলৰ প্ৰতি থকা মোহ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ আহোম যুগত স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ শাসনকালত ক্ৰীড়াই বিশেষ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। ৰুদ্ৰসিংহ নিজে খেল-ধেমালিৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী আছিল আৰু জনসাধাৰণকো বিভিন্ন ক্ৰীড়াত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।
তেওঁ ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পুখুৰী খন্দাই সাঁতোৰ আৰু জলক্ৰীড়াৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰিছিল। খেল উপভোগ কৰাৰ বাবে কাঠেৰে পেভিলিয়ন সদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰাৰ কথাও উল্লেখযোগ্য। পৰৱৰ্তী সময়ত এই পৰম্পৰাই ৰংঘৰৰ দৰে স্থায়ী ক্ৰীড়া-পেভিলিয়নৰ ৰূপ লয়।
আহোম ৰাজসভাত শেন খেল, ম’হ যুঁজ, হাতী যুঁজ, ঘোঁৰা দৌৰ, মাল যুঁজ আদি খেলৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। খেল পৰিচালনা আৰু জীৱ-জন্তুক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ শেনচোৱা বৰুৱা, শেনচোৱা বৰা আদি বিশেষ বিষয়াও নিযুক্ত কৰা হৈছিল।
ৰাজঅভিষেক, ৰাজপৰিয়ালত পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম বা বিশেষ উৎসৱৰ সময়ত বহুদিন ধৰি খেল-ধেমালিৰ অনুষ্ঠান চলিছিল। পাৰদৰ্শী খেলুৱৈসকলক বঁটা আৰু সন্মান দিয়া হৈছিল।
এই সকলো ব্যৱস্থাৰ পৰা ৰুদ্ৰসিংহৰ ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি গভীৰ অনুৰাগ আৰু পৃষ্ঠপোষকতা সুস্পষ্ট হয়।
২। অসমৰ কড়ি খেলৰ বিষয়ে এটি চমু বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ কড়ি খেল অসমীয়া সমাজৰ এবিধ পুৰণি আৰু জনপ্ৰিয় থলুৱা খেল। ইয়াৰ সৈতে বিভিন্ন লোকবিশ্বাস আৰু সামাজিক আচাৰ-অনুষ্ঠান জড়িত হৈ আছে।
বিশেষকৈ বিহুৰ সময়ত কড়ি খেলাৰ প্ৰথা আছিল। কোনো কোনো লোকবিশ্বাস অনুসৰি কড়ি খেলক শিৱ-পাৰ্বতীৰ প্ৰিয় খেল বুলি ধৰা হৈছিল। অসমীয়া বিবাহ অনুষ্ঠানতো দৰা-কইনাৰ মাজত কড়ি খেলৰ প্ৰথা আছিল। যিজনে খেলত জিকিছিল, তেওঁ সংসাৰ চলোৱাত অধিক পটু হ’ব বুলি ধৰা হৈছিল।
কড়ি খেল কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম নহয়; ই সামাজিক মিলন, আন্তৰিকতা আৰু সৌহাৰ্দ্য বৃদ্ধিৰো মাধ্যম আছিল। পুৰণি অসমীয়া সমাজত এই খেলৰ সৈতে ভাগ্য, বিবাহ, উৰ্বৰতা আৰু কৃষিজীৱনৰো নানা বিশ্বাস জড়িত আছিল।
সেয়েহে কড়ি খেল অসমৰ লোকজ ক্ৰীড়া-সংস্কৃতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ।
৩। পুৰণি কালত বিহুৰ সময়ত কেনেধৰণৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ পুৰণি কালত বিহুৰ সময়ত অসমত নানান থলুৱা খেল-ধেমালি অনুষ্ঠিত হৈছিল। বিহু আছিল কেৱল গীত-নৃত্যৰ উৎসৱ নহয়; ই ক্ৰীড়া আৰু সামাজিক মিলনৰো উৎসৱ আছিল।
বিহুৰ সময়ত কণী যুঁজ, কড়ি যুঁজ, ম’হ যুঁজ, বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ, মাল যুঁজ, ঘোঁৰা দৌৰ, কাঁড় খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, ৰছী টনা, লুকা-ভাকু, হাউ খেল, নাও খেল আদি অনুষ্ঠিত হৈছিল।
শিৱসাগৰ, হাজো, মৰিগাঁও, বৰপেটা আদি অঞ্চলত স্থানভেদে ভিন্ন ভিন্ন খেলৰ প্ৰচলন আছিল। কিছুমান খেল শাৰীৰিক শক্তিৰ পৰীক্ষা কৰিছিল, কিছুমানে চাতুৰ্য আৰু কৌশলৰ, আৰু কিছুমানে সামাজিক সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰিছিল।
এই খেলসমূহে বিহুৰ আনন্দ বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে অসমীয়া সমাজৰ সাহস, ক্ৰীড়াপ্ৰেম, একতা আৰু পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰিছিল।
৪। আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধ কি? এই খেল সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ আহোম যুগত শেন আৰু কণুৱা চৰাইৰ খেল অতি জনপ্ৰিয় আছিল। ইয়াক শেন খেল বা শেন মেলা বুলিও কোৱা হৈছিল।
এই খেল অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ ‘চৰাইচোং’ নামৰ বৃহৎ মুকলি পথাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। খেলৰ আগতেই কণুৱা চৰাই ধৰি আনি যত্নসহকাৰে ৰখা হৈছিল আৰু শেন চৰাইবোৰক বিশেষ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল।
খেলৰ দিনা কণুৱা চৰাই আকাশলৈ উৰুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত প্ৰশিক্ষিত শেন চৰাই মেলি দিয়া হৈছিল। শেনটোৱে কণুৱাক খেদি ধৰি বধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। এই আকাশী যুঁজেই আছিল খেলৰ মূল আকৰ্ষণ।
যি শেনে দক্ষতা দেখুৱাই কণুৱাক বধ কৰিব পাৰিছিল, তাৰ গৰাকীক ৰজাঘৰৰ পৰা পুৰস্কৃত কৰা হৈছিল। আনহাতে শেনটোৱে যুঁজ নকৰি আঁতৰি গ’লে গৰাকীক শাস্তিও দিয়া হৈছিল।
এই খেলৰ পৰাই আহোম যুগৰ ক্ৰীড়া-সংগঠন, প্ৰশিক্ষণ আৰু পৃষ্ঠপোষকতাৰ উচ্চ মান স্পষ্ট হয়।
৫। ঢেমনা অনা খেল কোন অঞ্চলত প্ৰচলিত? খেলবিধ সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ ঢেমনা অনা খেল বিশেষকৈ বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত এবিধ থলুৱা দলীয় খেল।
সাধাৰণতে শীতকালত এই খেল খেলা হৈছিল। দুটা দলৰ মাজত খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু প্ৰতিটো দলত চাৰিজনৰ পৰা দহজন বা ততোধিক খেলুৱৈ থাকিব পাৰিছিল। খেলৰ মূল সঁজুলি আছিল এটা বল।
এটা দলে বলটো ওপৰলৈ দলিয়াই দিয়াৰ পিছত আন দলৰ খেলুৱৈয়ে বলটো ধৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। বল ধৰা দলৰ খেলুৱৈয়ে মধ্যবৃত্তত থকা বিপক্ষ দলৰ খেলুৱৈলৈ বল মাৰিছিল। যদি বলটো তেওঁৰ গাত লাগিছিল, তেন্তে তেওঁ ‘ঢেমনা’ হিচাপে প্ৰতিপক্ষ দললৈ যোৱা বুলি ধৰা হৈছিল।
এইদৰে যি দলে অধিক সংখ্যক ‘ঢেমনা’ আনিব পাৰিছিল, সেই দলক বিজয়ী ঘোষণা কৰা হৈছিল।
এই খেলত দৌৰ, লক্ষ্যভেদ, দলীয় সমন্বয় আৰু তৎপৰতাৰ প্ৰয়োজন হয়।
৬। শেন খেলৰ বিষয়ে এটি টোকা লিখা।
উত্তৰঃ শেন খেল আহোম যুগৰ অন্যতম ৰোমাঞ্চকৰ ৰাজকীয় খেল আছিল। এই খেলৰ বাবে শেন চৰাইক বিশেষভাৱে প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল। খেল পৰিচালনা কৰিবলৈ ‘শেনচোৱা বৰুৱা’ আৰু ‘শেনচোৱা বৰা’ নামৰ ৰাজকীয় বিষয়াও আছিল।
খেলৰ বাবে ‘চৰাইচোং’ নামৰ মুকলি বৃহৎ অঞ্চল নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছিল। প্ৰথমে কণুৱা চৰাই আকাশলৈ উৰুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পিছত প্ৰশিক্ষিত শেন মেলি দিয়া হৈছিল। শেনে কণুৱাক আকাশত খেদি ধৰা, আক্ৰমণ কৰা আৰু তললৈ নামি অহা দৃশ্যই উপস্থিত জনতাক আমোদ দিছিল।
যি শেনে কণুৱাক বধ কৰিব পাৰিছিল, তাৰ গৰাকীক ৰজাই পুৰস্কৃত কৰিছিল। শেনটোৱে যদি যুঁজ নকৰি আঁতৰি গৈছিল, তেন্তে গৰাকীক শাস্তি দিয়া হৈছিল।
এই খেলৰ পৰা আহোম যুগত ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি ৰাজকীয় আগ্ৰহ, শৃংখলা আৰু প্ৰশিক্ষণ ব্যৱস্থাৰ উজ্জ্বল নিদৰ্শন দেখা যায়।
৭। ম’হ যুঁজৰ বিষয়ে পাঠটোৰ আধাৰত বিৱৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ ম’হ যুঁজ অসমৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু জনপ্ৰিয় লোকক্ৰীড়া। আহোম যুগৰ পৰাই এই খেলৰ প্ৰচলন আছিল। বিশেষকৈ মাঘ বিহুৰ সময়ত এই খেল অনুষ্ঠিত হোৱাৰ পৰম্পৰা আছে।
যুঁজৰ বহুদিন আগৰ পৰা ম’হবোৰক বিশেষ যত্নেৰে প্ৰতিপালন কৰা হয়। পুষ্টিকৰ খাদ্য খুৱাই শক্তিশালী কৰি তোলা হয়। খেলৰ দিনা দুটা যুঁজাৰু ম’হক পথাৰত এৰি দিয়া হয়। তাৰ পিছত দুয়োটাই শিং লগাই যুঁজিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
যেতিয়ালৈকে কোনো এটা ম’হ পিছু হটি নাযায়, তেতিয়ালৈকে যুঁজ চলি থাকে। বিজয়ী ম’হৰ গৰাকীয়ে গৌৰৱ আৰু সামাজিক সন্মান লাভ কৰে।
মৰিগাঁও জিলাৰ আঁহতগুৰি অঞ্চলত ম’হ যুঁজ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় আছিল।
৮। অসমৰ থলুৱা খেল-ধেমালিসমূহৰ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ অসমৰ থলুৱা খেলসমূহ আমাৰ লোকসংস্কৃতি, ইতিহাস আৰু জাতীয় জীৱনৰ অমূল্য সম্পদ। ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, ৰছী টনা, কণী যুঁজ, কড়ি খেল, ফুল-ফুলতী আদি বহু খেল পুৰণি অসমীয়া সমাজত বহুলভাৱে প্ৰচলিত আছিল।
এই খেলসমূহে শিশু আৰু যুৱসকলৰ শাৰীৰিক সক্ষমতা, তৎপৰতা, সাহস, দলীয় মনোভাৱ আৰু সামাজিক একতা বৃদ্ধি কৰিছিল। খেলসমূহৰ সৈতে উৎসৱ, বিবাহ, কৃষিজীৱন আৰু লোকবিশ্বাসো জড়িত আছিল।
কিন্তু আধুনিক জীৱনধাৰা, প্ৰযুক্তি আৰু বিদেশী খেলৰ অধিক প্ৰচাৰৰ ফলত বহু থলুৱা খেল লুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ফলত আমাৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এটা অংশ ক্ৰমে হেৰাই গৈছে।
সেয়েহে বিদ্যালয়, ক্ৰীড়া সংগঠন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু উৎসৱৰ জৰিয়তে এই খেলসমূহ পুনৰ জনপ্ৰিয় কৰি তোলা উচিত। প্ৰতিযোগিতা, প্ৰশিক্ষণ আৰু নথিভুক্তকৰণৰ জৰিয়তে থলুৱা খেলসমূহ সংৰক্ষণ কৰিব পাৰি।
৯। ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ প্ৰবন্ধটোৰ জৰিয়তে লেখকে কি বাৰ্তা দিব বিচাৰিছে?
উত্তৰঃ লেখকে অসমৰ চহকী ক্ৰীড়া ঐতিহ্যৰ প্ৰতি নৱপ্ৰজন্মক সচেতন কৰিব বিচাৰিছে। পুৰণি অসমীয়া সমাজত খেল-ধেমালিৰ স্থান অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। খেলৰ মাধ্যমে শাৰীৰিক সক্ষমতা, সাহস, একতা, নিয়মানুবর্তিতা আৰু সমাজিক সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি পাইছিল।
আহোম যুগৰ ৰংঘৰ, শেন খেল, ম’হ যুঁজ, কণী যুঁজ, কড়ি খেল, ঢোপ খেল, ফুল-ফুলতী আদি খেল অসমীয়া জীৱন-সংস্কৃতিৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত আছিল।
কিন্তু আজিৰ সময়ত এইবোৰৰ বহুতো লুপ্তপ্ৰায়। সেয়েহে লেখকে থলুৱা খেলসমূহ সংৰক্ষণ, পুনৰুজ্জীৱন আৰু নৱপ্ৰজন্মৰ মাজত প্ৰচাৰৰ আহ্বান জনাইছে।
অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। অসমত ক্ৰীড়াৰ ইতিহাস কোন সময়ৰ পৰা সুস্পষ্টভাৱে দেখা যায়?
উত্তৰঃ আহোম শাসনকালৰ পৰা অসমৰ ক্ৰীড়া ইতিহাস অধিক সুস্পষ্টভাৱে দেখা যায়।
২। ৰংঘৰ প্ৰথমে কিহেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথম অৱস্থাত কাঠেৰে পেভিলিয়ন সদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
৩। ৰংঘৰৰ সৈতে কোন স্বৰ্গদেউৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত?
উত্তৰঃ স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহ আৰু প্ৰমত্তসিংহৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত।
৪। আহোম যুগত ক্ৰীড়া-সমাৰোহ কোন কোন উপলক্ষে অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰাজঅভিষেক, ৰাজপৰিয়ালত পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম আৰু বিভিন্ন উৎসৱৰ সময়ত।
৫। ইণ্ডিজেনাছ গেমছ আয়োজনৰ মূল উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰঃ অসমৰ থলুৱা আৰু লুপ্তপ্ৰায় খেলসমূহ পুনৰ জনপ্ৰিয় আৰু সংৰক্ষিত কৰা।
৬। বৰপেটা অঞ্চলৰ ঢেমনা অনা খেলৰ সৈতে কোন খেলৰ মিল আছে?
উত্তৰঃ ঢোপ খেলৰ।
৭। ফুল-ফুলতী খেলত খেলুৱৈ কেতিয়া বাহিৰ হয়?
উত্তৰঃ বৃত্ত আঁকোতে গুটি স্পৰ্শ কৰিলে।
৮। থলুৱা খেলৰ এটা সামাজিক উপকাৰ লিখা।
উত্তৰঃ ই মানুহৰ মাজত একতা, সহযোগিতা আৰু সৌহাৰ্দ্য বৃদ্ধি কৰে।
MCQ
১। ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখনৰ লেখক কোন?
(ক) যতীন বৰুৱা
(খ) হেম বৰগোহাঞি
(গ) সুবোধ মল্ল বৰুৱা
(ঘ) বিৰিঞ্চিকুমাৰ বৰুৱা
উত্তৰঃ (খ) হেম বৰগোহাঞি
২। প্ৰথম আহোম ৰজা কোন?
(ক) ৰুদ্ৰসিংহ
(খ) প্ৰমত্তসিংহ
(গ) চ্যুকাফা
(ঘ) গদাধৰসিংহ
উত্তৰঃ (গ) চ্যুকাফা
৩। চীনৰ প্ৰাচীন ফুটবল সদৃশ খেলৰ নাম কি?
(ক) ছু-চু
(খ) ঘিলা
(গ) ঢোপ
(ঘ) হাউ
উত্তৰঃ (ক) ছু-চু
৪। ‘ফুল-ফুলতী’ খেল সাধাৰণতে কোনে খেলে?
(ক) কেৱল ডেকাই
(খ) বৃদ্ধসকলে
(গ) ছোৱালীসকলে
(ঘ) সৈনিকসকলে
উত্তৰঃ (গ) ছোৱালীসকলে
৫। ‘ইণ্ডিজেনাছ গেমছ’ কেতিয়া অনুষ্ঠিত হৈছিল?
(ক) ১৯৮৭
(খ) ১৯৮৯
(গ) ১৯৯১
(ঘ) ১৯৯৩
উত্তৰঃ (খ) ১৯৮৯
৬। ‘ইণ্ডিজেনাছ গেমছ’ ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
(ক) জোৰহাট
(খ) তেজপুৰ
(গ) ৰংঘৰৰ বাকৰি
(ঘ) গুৱাহাটী
উত্তৰঃ (গ) ৰংঘৰৰ বাকৰি
৭। ঢেমনা অনা খেল কোন অঞ্চলত প্ৰচলিত?
(ক) বৰপেটা
(খ) শিৱসাগৰ
(গ) ডিব্ৰুগড়
(ঘ) কাৰ্বি আংলং
উত্তৰঃ (ক) বৰপেটা
৮। শেন খেলৰ পথাৰক কি বোলা হৈছিল?
(ক) ৰণচোং
(খ) চৰাইচোং
(গ) খেলচোং
(ঘ) ঢোপচোং
উত্তৰঃ (খ) চৰাইচোং
৯। শেন খেলৰ প্ৰশিক্ষকৰ পদবী কি আছিল?
(ক) বৰফুকন
(খ) বৰবৰুৱা
(গ) শেনচোৱা বৰুৱা
(ঘ) ৰাজখোৱা
উত্তৰঃ (গ) শেনচোৱা বৰুৱা
১০। ম’হ যুঁজ সাধাৰণতে কেতিয়া অনুষ্ঠিত হয়?
(ক) দুৰ্গাপূজাত
(খ) মাঘ বিহুত
(গ) জন্মাষ্টমীত
(ঘ) কাতি বিহুত
উত্তৰঃ (খ) মাঘ বিহুত
১১। শেন খেলত কণুৱা চৰাইৰ প্ৰিয় খাদ্য কি?
(ক) ধান
(খ) ফল
(গ) মাছ
(ঘ) ঘাঁহ
উত্তৰঃ (গ) মাছ
১২। এছিয়াৰ প্ৰথম ক্ৰীড়া পেভিলিয়ন বুলি কাক কোৱা হয়?
(ক) তলাতল ঘৰ
(খ) কাৰেং ঘৰ
(গ) ৰংঘৰ
(ঘ) জয়দৌল
উত্তৰঃ (গ) ৰংঘৰ
১৩। ক্ৰীড়া হ’ল—
(ক) কেৱল বিনোদন
(খ) কেৱল দৌৰ
(গ) শাৰীৰিক-মানসিক সক্ষমতাৰ প্ৰকাশ
(ঘ) কেৱল প্ৰতিযোগিতা
উত্তৰঃ (গ) শাৰীৰিক-মানসিক সক্ষমতাৰ প্ৰকাশ
১৪। ‘বিহু উৎসৱৰ খেলা-ধূলা’ গ্ৰন্থখনৰ লেখক কোন?
(ক) যতীন বৰুৱা
(খ) পৰাগধৰ চলিহা
(গ) হেম বৰগোহাঞি
(ঘ) সুবোধ মল্ল বৰুৱা
উত্তৰঃ (ক) যতীন বৰুৱা
১৫। ‘Aspects of Assamese Culture’ গ্ৰন্থখন কোনে লিখিছিল?
(ক) সুবোধ মল্ল বৰুৱা
(খ) পৰাগধৰ চলিহা
(গ) যতীন বৰুৱা
(ঘ) হেম বৰগোহাঞি
উত্তৰঃ (খ) পৰাগধৰ চলিহা
১৬। ফুল-ফুলতী খেলত গুটি স্পৰ্শ কৰিলে কি হয়?
(ক) পইণ্ট পায়
(খ) খেল শেষ হয়
(গ) খেলুৱৈ বাহিৰ হয়
(ঘ) পুনৰ খেলিব লাগে
উত্তৰঃ (গ) খেলুৱৈ বাহিৰ হয়
১৭। ঘিলা খেলত কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
(ক) চেপেটা গুটি
(খ) ধনু
(গ) ৰছী
(ঘ) কাঠৰ তৰোৱাল
উত্তৰঃ (ক) চেপেটা গুটি
১৮। আহোম যুগত ক্ৰীড়াই বিশেষ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল কাৰ সময়ত?
(ক) চ্যুকাফা
(খ) ৰুদ্ৰসিংহ
(গ) গদাধৰসিংহ
(ঘ) লক্ষ্মীসিংহ
উত্তৰঃ (খ) ৰুদ্ৰসিংহ
১৯। থলুৱা খেল সংৰক্ষণৰ মূল কাৰণ কি?
(ক) কেৱল বঁটা পোৱাৰ বাবে
(খ) বিদেশী খেল বন্ধ কৰিবলৈ
(গ) সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ বাবে
(ঘ) কেৱল বিনোদনৰ বাবে
উত্তৰঃ (গ) সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ বাবে
২০। ‘অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি’ পাঠটোৰ মূল বক্তব্য কি?
(ক) বিদেশী খেল জনপ্ৰিয় কৰা
(খ) অসমৰ থলুৱা ক্ৰীড়া ঐতিহ্যৰ মূল্য বুজোৱা
(গ) ফুটবল শিকোৱা
(ঘ) ৰংঘৰৰ স্থাপত্য ব্যাখ্যা কৰা
উত্তৰঃ (খ) অসমৰ থলুৱা ক্ৰীড়া ঐতিহ্যৰ মূল্য বুজোৱা
Teacher Generate Question Answer
অসমৰ পুৰণি খেল-ধেমালি
ক) অতি চমু প্ৰশ্ন।
১। ‘বিহু’ আকৌ আহিল গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থখন হেম বৰগােহাঞিয়ে ৰচনা কৰিছিল।
২। প্ৰথম আহোম ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ প্রথম আহোম ৰজাজনৰ নাম আছিল চ্যুকাফা।
৩। ক্ৰীড়া কি?
উত্তৰঃ ক্রীড়া মানে খেল-ধেমালি, আমোদ-প্রমোদ আৰু শাৰীৰিক বিকাশৰ এক মাধ্যম।
৪। বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় ফুটবল খেলক চীনত তাহানি কি আখ্যা দিছিল?
উত্তৰঃ বিশ্বৰ সবাতোকৈ জনপ্রিয় ফুটবল খেলক চীনত তাহানি আখ্যা দিয়া হৈছিল- ছু-চু।
৫। চীনত ছু-চু খেলৰ প্ৰচলন থকাৰ সময়ত অসমত কি কি খেলৰ প্ৰচলন আছিল?
উত্তৰঃ চীনত ছু-চু খেলৰ প্ৰচলন থকাৰ সময়ত অসমত কণী যুঁজ, কড়ি-যুঁজ আদি খেলৰ প্ৰচলন আছিল।
খ) চমু প্ৰশ্ন।
১। ঢোপ খেলৰ প্ৰচলন ক’ত,কেনেকৈ হৈছিল বৰ্ণনা কৰা৷
উত্তৰঃ ঢোপ খেলৰ প্ৰচলন প্ৰথমে কেতিয়া, ক’ত আৰু কেনেদৰে হৈছিল সেই বিষয়ে নিশ্চিত তথ্য পোৱা নাযায়। এই খেলৰ জন্ম সম্পৰ্কে স্পষ্ট তথ্য নথকাৰ বাবে কোনেও নিশ্চিতভাৱে ক’ব নোৱাৰে। তথাপি আহোম যুগত ঢোপ খেল বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় আছিল বুলি জনা যায়। ইংৰাজ ৰাজত্বৰ শেষছোৱাত তেজপুৰৰ পৰা প্ৰায় আঠ কিলোমিটাৰ দূৰৰ ঢেকেৰীপাৰ নামৰ বৃহৎ বাকৰিত এই খেলৰ সমাৰোহ অনুষ্ঠিত হৈছিল। পিছলৈ কোকৰাঝাৰৰ বিনোদ ব্ৰহ্ম নামৰ এজন খেলুৱৈয়ে ঢোপ খেলক পুনৰ জনপ্ৰিয় কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও সেই প্ৰচেষ্টা বিশেষ সফল নহ’ল।
২। বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত থলুৱা খেল সমূহ কি কি?
উত্তৰঃ বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত থলুৱা খেলসমূহ হল : কুকুৰা যুঁজ, টাংগুটি, মুঠি ভটা, বাঘবােল, মংগল পাঠা, হাতবল, বৈঠাবল, গন্ধহাউ, লালী, ফুর্তি বাগোল্লা, হাফলা, ঘলা, ৰছী টনা, কধৰা টনা, তিনিঠেঙীয়া দৌৰ, টেকেলী ভঙা, থাটি কপটি আদি।
৩। ৰংঘৰৰ বাকৰিত অনুষ্ঠিত হোৱা খেলসমূহৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ ৰংঘৰৰ বাকৰিত অনুষ্ঠিত হোৱা খেলসমূহৰ নাম হৈছে- মহ যুঁজ,বাঘ-ভালুকৰ যুঁজ, হাতী যুঁজ আদি।
৪। ইণ্ডিজেনাছ গেমছ কোনে, ক’ত,কেতিয়া অনুষ্ঠিত কৰিছিল?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় ক্রীড়া প্ৰাধিকৰণ অথবা ছাইৰ তৰফৰ পৰা শিৱসাগৰৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত ৰংঘৰৰ বাকৰিত ১৯৮৯ চনত ইন্ডিজেনাছ গেমছ অনুষ্ঠিত কৰিছিল।
৫। ‘ফুলতী-মালতী’ খেল কিদৰে খেলা হয়,পাঠৰ আধাৰত লিখা৷
উত্তৰঃ ‘ফুল-ফুলতী’ খেল অসমীয়া সমাজ জীৱনত যথেষ্ট সমাদৃত এবিধ লোকখেল। এই খেল সাধাৰণতে ছোৱালীসকলেই খেলে। এই খেলত সৰু সৰু বল বা গুটিৰে তিনিটা শাৰী সজোৱা হয়। প্ৰতিটো শাৰীত সমান সংখ্যক গুটি ৰাখিব লাগে আৰু গুটিৰ মাজৰ ব্যৱধানো সমান হ’ব লাগে। ইয়াৰ পাছত প্ৰতিজন অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে গুটিৰ চাৰিওফালে এটা বৃত্ত আঁকিব লাগে। বৃত্ত আঁকোতে কোনো খেলুৱৈয়ে যদি গুটি স্পৰ্শ কৰে, তেন্তে তেওঁক খেলৰ পৰা বাহিৰ হোৱা বুলি গণ্য কৰা হয়। এইদৰে ফুল-ফুলতী খেল খেলা হয়।
গ) দীঘল প্ৰশ্ন।
১। আহোম যুগত কোন ৰজাৰ দিনত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল?তেওঁৰ খেলৰ প্ৰতি থকা মোহ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছিল,তাৰ এটি চমু বৰ্ণনা দিয়া৷
উত্তৰঃ আহোম যুগত অসমত ক্ৰীড়াই সৰ্বাধিক পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ শাসনকালত। স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহৰ খেলৰ প্ৰতি গভীৰ আগ্ৰহ আৰু মোহ আছিল। তেখেতে ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চলত পুখুৰী খান্দি সাঁতোৰসহ বিভিন্ন জলক্ৰীড়াৰ প্ৰতি জনসাধাৰণক আকৃষ্ট কৰিছিল। খেল উপভোগ আৰু আয়োজনৰ সুবিধাৰ বাবে ৰংঘৰৰ দৰে পেভিলিয়ন সদৃশ মঞ্চ নিৰ্মাণ কৰাইছিল, যিবোৰ ১৫–১৬ হাতৰ শালকাঠৰ খুঁটাৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। তেখেতে ক্ৰীড়া বিকাশৰ বাবে বিভিন্ন পৰ্যায়ত বিষয়া নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে প্রশিক্ষণশালা গঢ়ি তুলিছিল। সেই সময়ত ৰাজঅভিষেক বা ৰাজপৰিয়ালত পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম উপলক্ষে এসপ্তাহজুৰি ক্ৰীড়া সমাৰোহ অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল। এই সকলো পদক্ষেপৰ জৰিয়তে স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰসিংহই অসমত ক্ৰীড়াৰ ব্যাপক উন্নতি আৰু পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।
২। অসমৰ কড়ি খেলৰ বিষয়ে এটি প্ৰবাদ আছে তাৰ এটি চমু বিৱৰণ দিয়া৷
উত্তৰঃ কড়ি খেল অসমৰ এবিধ পৰম্পৰাগত গ্রামীণ খেল, য’ত পুৰুষ-মহিলা উভয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। এই খেল সাধাৰণতে মাঘ আৰু ব’হাগ বিহুৰ সময়ত, বিশেষকৈ ৰঙালী বিহুত অধিক জনপ্ৰিয়। লোকবিশ্বাস অনুসাৰে কড়ি খেলক প্ৰজননৰ প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কড়ি খেলত যদি কোনো পুৰুষৰ কড়ি ফুটে, তেন্তে তেওঁৰ ভাগ্যোদয় হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু অবিবাহিতজনে জিকিলে শীঘ্ৰে বিবাহৰ যোগ মিলে বুলিও কোৱা হয়। অসমীয়া বিবাহ পৰম্পৰাত দৰা-কইনাৰ মাজত কড়ি খেলাৰ প্ৰথাও প্ৰচলিত আছিল, য’ত যিজনে জিকে তেওঁক সংসাৰ চলোৱাত পটু বুলি ধৰা হয়। কোনো কোনো অঞ্চলত সন্তান জন্মৰ আগতে ল’ৰা নে ছোৱালী জন্ম হ’ব সেইটো অনুমান কৰিবলৈও কড়ি খেলাৰ নিয়ম দেখা যায়। লগতে লোকসমাজত প্ৰচলিত প্ৰবাদ অনুসাৰে মাঘ বিহুত কড়ি খেলিলে ধন-সম্পত্তি বৃদ্ধি হয় আৰু ব’হাগ বিহুত কড়ি খেলিলে ধান খেতি ভাল হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। সাধাৰণতে এই খেল চাৰিজন খেলুৱৈয়ে একেলগে বা দুটা দলত ভাগ হৈ খেলে, যাৰ ফলত খেলুৱৈসকলৰ মাজত আন্তৰিকতা, সৌহাৰ্দ্য আৰু সামাজিক একাত্মতাৰ ভাৱ বৃদ্ধি পায়।
৩। পুৰণি কালত বিহুৰ সময়ত কেনেধৰণৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ অসমীয়াৰ জাতীয় জীৱনৰ সৈতে ক্ৰীড়াৰ এক দীঘলীয়া ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক আছে। পুৰণি কালৰে পৰা বিহুৰ আনন্দ-উল্লাসৰ লগত নানান ধৰণৰ খেল-ক্ৰীড়া অনুষ্ঠিত কৰাটো এক পৰম্পৰা হিচাপে চলি আহিছে। বিহুৰ আনন্দত মতলীয়া কণী যুঁজাৰুসকলৰ কণী যুঁজ খেল আজিও প্ৰচলিত। পুৰণি সময়ত বৰ্তমানৰ দৰে ক্ৰিকেট বা ফুটবল নাছিল; সেই সময়ত মহ যুঁজ, মাল যুঁজ, দৌৰা, তৰোৱাল খেল, শেন মেলা, ঘোঁৰা দৌৰ, কাঁড় খেল আদি খেল অনুষ্ঠিত হৈছিল। ৰংঘৰৰ সন্মুখত হাতী যুঁজ, বাঘ-ভালুকৰ যুঁজ, ঠাই বিশেষে বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ আৰু কড়ি যুঁজো বিহুৰ সময়ত খেলা হৈছিল। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়োপাৰে বিহু উপলক্ষে হাউ খেল, ঢোপ খেল, টাংগুটি, ঘিলা খেল, লুকা-ভাকু, বুন্দিয়া হাউ, কড়ি খেল, নাও খেল আদি বহুতো লোকখেল অনুষ্ঠিত হৈছিল। সাহিত্যিক হেম বৰগোঁইদেৱে ‘বিহু আকৌ আহিল’ গ্ৰন্থত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ কৰি শিৱসাগৰৰ বিভিন্ন অঞ্চল আৰু হাজোত বিহু উপলক্ষে কণী যুঁজ, ম’হ যুঁজ, কড়ি যুঁজ, বুলবুলি যুঁজ আদি খেল অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। এই সকলোবোৰে প্ৰমাণ কৰে যে বিহু আৰু অসমীয়া সমাজ জীৱনৰ সৈতে খেল-ক্ৰীড়াৰ সম্পৰ্ক অতি গভীৰ আৰু ঐতিহাসিক।
৪। আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলবিধ কি?এই খেল সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা৷
উত্তৰঃ আহোম যুগৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় খেলসমূহৰ ভিতৰত শেন মেলা (শেন আৰু কণুৱাৰ খেল) আৰু ম’হ যুঁজ উল্লেখযোগ্য আছিল। শেন মেলাই আহোম যুগৰ ৰজা-প্ৰজা সকলোকে বিশেষভাৱে আমোদ দিছিল। এই খেলৰ বাবে ছয়–সাতখন পথাৰ জুৰি থকা মুকলি স্থানত ‘চৰাইচোং’ স্থাপন কৰা হৈছিল। খেলৰ কেইবাদিন আগৰ পৰা কণুৱা চৰাই ধৰি চৰাইচোঙত মাছ খুৱাই ৰাখিছিল। খেলৰ দিনা কণুৱা চৰাইক ভয় খুৱাই আকাশলৈ উৰুৱা হ’লে, আগৰে পৰা প্ৰশিক্ষণ দিয়া শেনবোৰ মেলি দিয়া হৈছিল। শেনবোৰে কণুৱা চৰাইৰ জাকত সোমাই যুঁজ কৰি কণুৱাক বধ কৰি আকাশত অভিনৱ ভংগীমাৰে উৰি তললৈ নামি অহাৰ দৃশ্য উপভোগ কৰি ৰাইজে অপাৰ আনন্দ লাভ কৰিছিল। এই খেলত কৃতিত্ব দেখুওৱা শেনৰ গৰাকীক বঁটা দিয়াৰ ব্যৱস্থাও আছিল।
ইয়াৰ উপৰিও আহোম যুগত ম’হ যুঁজ খেলো অতি জনপ্ৰিয় আছিল। এই খেল আজিও মৰিগাঁও জিলাৰ আহঁতগুৰিত মাঘ বিহুৰ সময়ত—আয়োজন কৰা হয়। ম’হ যুঁজত কোনো কঠোৰ নিয়ম নাথাকে, কিন্তু বিজয়ী ম’হৰ গৰাকীলৈ ই গৌৰৱ আৰু আত্মসম্মানৰ বিষয় বুলি গণ্য কৰা হয়। যুঁজৰ বহুদিন আগৰ পৰা যুঁজাৰু ম’হক বিশেষ যত্ন লোৱা হয়, খাদ্য় পাতি যোগানত গুৰুত্ব দিয়া হয়। খেলৰ দিনা পথাৰত দুটা ম’হ এৰি দিয়া হয় আৰু যেতিয়ালৈকে কোনো এটা ম’হ পিছুৱা নিদিয়ে, তেতিয়ালৈকে যুঁজ চলি থাকে। এইদৰে শেন মেলা আৰু ম’হ যুঁজ আহোম যুগৰ ক্ৰীড়া সংস্কৃতিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ আছিল।
৫। ঢেমনা অনা খেল কোন অঞ্চলত প্ৰচলিত? খেলবিধ সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা৷
উত্তৰঃ ঢেমনা অনা খেল অসমৰ বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত এবিধ ঐতিহ্যমণ্ডিত থলুৱা খেল। এই খেল কোনে, ক’ত বা কেতিয়া আৰম্ভ কৰিছিল তাৰ নিৰ্দিষ্ট তথ্য পোৱা নাযায়। সাধাৰণতে এই খেল শীতকালত অনুষ্ঠিত কৰা হয়।
এই খেল দুটা দলৰ মাজত খেলা হয়। প্ৰতিটো দলত সাধাৰণতে চাৰিজনৰ পৰা ১০ জন বা ততোধিক খেলুৱৈ থাকে। খেলৰ সঁজুলি হিচাপে এটা বল ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু আহল-বহল মুকলি ঠাইত খেল অনুষ্ঠিত হয়। খেল আৰম্ভ হ’লে এটা দলে বলটো জোৰেৰে ওপৰলৈ দলিয়ায় আৰু আন দলে সেই বলটো শূন্যতেই ধৰিব লাগে। যি দলে প্ৰথমে বল ধৰে, সেই দলৰ এজন খেলুৱৈ মধ্যবৃত্তত থিয় হয়। বিপক্ষ দলৰ খেলুৱৈয়ে বলটো মধ্যবৃত্তত থকা খেলুৱৈজনলৈ উদ্দেশ্য কৰি দলিয়ায়। যদি বলটো তেওঁৰ গাত লাগে, তেন্তে তেওঁক ‘ঢেমনা’ আখ্যা দি বিপক্ষ দললৈ অনা হয়। এইদৰে দুয়ো দলে পালাক্ৰমে খেলি অধিক সংখ্যক ঢেমনা আনিব পৰা দলটোক বিজয়ী ঘোষণা কৰা হয়।
এইদৰে ঢেমনা অনা খেল বৰপেটা অঞ্চলৰ লোকসমাজত অতীতত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় আছিল।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্নঃ
১। বিশ্বৰ সবাতােকৈ জনপ্রিয় খেল কি?
উত্তৰঃ ফুট বল।
২। ছু-চু কোন দেশৰ খেল।
উত্তৰঃ চীন দেশৰ।
৩। কণী যুঁজ সম্পর্কে বিস্তৃত আলােচনা কৰা গ্রন্থখনৰ নাম কি ?
উত্তৰঃ কণী যুঁজ সম্পর্কে বিস্তৃত আলােচনা থকা গ্ৰন্থখনৰ নাম হ’ল ‘বিহু আকৌ আহিল’।
৪। খেল ধেমালিৰ বিষয়ে যতীন বৰুৱাই ৰচনা কৰা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি ?
উত্তৰঃ বিহু উৎসৱৰ খেলা-ধূলা ।
৫। অসমৰ খেল-ধেমালি আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত পৰাগধৰ চলিহাই ৰচনা কৰা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ Aspects of Assamese Culture.
৬। অকল ছােৱালীসকলে খেলা এবিধ খেলৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ফুল-ফুলতী ।
৭। এচিয়া মহাদেশৰ প্রথম স্পৰ্টচ পেভিলিয়ন কোনটো?
উত্তৰঃ শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰ।
৮। চৰাইচোং কি ?
উত্তৰঃ চৰাইচোং হ’ল- ছয়-সাতখন পথাৰৰ মুকলি অঞ্চল।
৯। ম’হ যুঁজ কেতিয়া অনুষ্ঠিত হয় ?
উত্তৰঃ মাঘ বিহুৰ সময়ত।
১০। শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰটো কোনে কাক বিক্রী কৰিছিল ?
উত্তৰঃ ইংৰাজসকলে ৰংঘৰটো ১৩০০ টকাত স্থানীয় লােক এজনৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰিছিল।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post