পৰিৱৰ্তিত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য
১। অতি চমু উত্তৰ
(ক) ১৪–১৫ শতিকাৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তনক কি বুলি কোৱা হৈছিল?
উত্তৰঃ ৰেনেছাঁ (Renaissance)।
(খ) ফ্ল’ৰেন্সত বিশ্ববিদ্যালয় কেতিয়া স্থাপিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৩৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দত Florence।
(গ) ইউৰোপৰ ‘নতুন যুগ’ কেতিয়াৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা বুলি ধৰা হয়?
উত্তৰঃ ১৫ শতিকাৰ পৰা।
(ঘ) The Last Supper ছবিখন কোনে আঁকিছিল?
উত্তৰঃ Leonardo da Vinci।
(ঙ) ‘আল্মাজেষ্ট’ নামৰ গ্ৰন্থখনৰ ৰচয়িতা কোন?
উত্তৰঃ Claudius Ptolemy।
(চ) নিক’ল মেকিয়াভেলিয়ে ৰচনা কৰা গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ The Prince।
(ছ) যাজকসকলে কি পত্ৰ বিক্ৰী কৰি পাপ ক্ষয় কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ইণ্ডালজেন্স (Indulgence) পত্ৰ।
(জ) ৰোমৰ প্ৰথম সম্ৰাট কোন আছিল?
উত্তৰঃ Augustus।
(ঝ) যীশুসমাজ কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৫৪০ খ্ৰীষ্টাব্দত Society of Jesus।
(ঞ) পেৰিচৰ একাডেমী অৱ চায়েন্স কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৬৬৬ খ্ৰীষ্টাব্দত French Academy of Sciences।
(ট) জাৰ্মানীত কৃষক বিদ্ৰোহ কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৫২৪–১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত German Peasants’ War।
২। চমুকৈ উত্তৰ
১। গ্ৰীক আৰু ৰোমান সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱিত উপাদান
১৪ আৰু ১৫ শতিকাত গ্ৰীক আৰু ৰোমান সাহিত্য, দৰ্শন, শিল্পকলা আৰু বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন পুনৰ আৰম্ভ হয়। মানৱতাবাদী চিন্তা, যুক্তিবাদ আৰু বাস্তৱবাদৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়া হয়।
২। ইটালীয়ান আৰু ইছলামী স্থপতিৰ তুলনা
ইটালীয়ান স্থপতিসকলে গ্ৰীক-ৰোমান স্থাপত্যৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰিছিল। তেওঁলোকে গম্বুজ, স্তম্ভ আৰু সামঞ্জস্যত গুৰুত্ব দিছিল।
ইছলামী স্থপতিসকলে মসজিদ, গম্বুজ, মিনাৰ আৰু সুন্দৰ অলংকৰণ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ স্থাপত্যত জ্যামিতিক ডিজাইন আৰু কাৰুকাৰ্য বেছি দেখা যায়।
৩। ইটালীয়ান নগৰবোৰ প্ৰথমে মানৱতাবাদত স্পৰ্শ কৰাৰ কাৰণ
ইটালীৰ নগৰবোৰ ধনী বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ আছিল। গ্ৰীক আৰু ৰোমান সভ্যতাৰ অৱশেষো ইয়াত আছিল। এই কাৰণে শিক্ষিত লোকসকলে প্ৰাচীন সংস্কৃতি অধ্যয়ন কৰি মানৱতাবাদী চিন্তা বিকাশ কৰিছিল।
৪। ভেনেচিয়া আৰু ফ্ৰান্সৰ চৰকাৰৰ তুলনা
Venice ত গণতান্ত্ৰিক ধৰণৰ শাসন ব্যৱস্থা আছিল আৰু বণিকসকলৰ প্ৰভাৱ বেছি আছিল।
কিন্তু France ত ৰজাৰ শক্তি বেছি আছিল আৰু শাসন অধিক ৰাজতান্ত্ৰিক আছিল।
৫। সামন্তবাদী ব্যৱস্থা
সামন্তবাদ হৈছে মধ্যযুগীয় ইউৰোপৰ এক সামাজিক-অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা। ইয়াত ৰজা, অভিজাত আৰু কৃষকৰ মাজত জমিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল। অভিজাতসকলে সুৰক্ষা দিয়াৰ বিনিময়ত কৃষকৰ পৰা কৰ আৰু সেৱা ল’ত।
৬। প্ৰটেষ্টাণ্ট আন্দোলন
প্ৰটেষ্টাণ্ট আন্দোলন হৈছে কেথলিক গীৰ্জাৰ দুৰ্নীতিৰ বিৰুদ্ধে হোৱা ধৰ্মীয় সংস্কাৰ আন্দোলন। এই আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিছিল Martin Luther।
৩। ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন
৭। মানৱতাবাদৰ বৈশিষ্ট্য
মানৱতাবাদ ৰেনেছাঁ যুগৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ চিন্তাধাৰা আছিল। ইয়াত মানুহৰ ক্ষমতা, বুদ্ধি আৰু সৃষ্টিশীলতাক গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। শিক্ষিত লোকসকলে গ্ৰীক আৰু ৰোমান সাহিত্য অধ্যয়ন কৰিছিল। মানুহৰ জীৱন, সমাজ আৰু প্ৰকৃতিৰ বিষয়ে যুক্তি আৰু অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত চিন্তা কৰাৰ ওপৰত জোৰ দিয়া হৈছিল।
৮। ১৭ শতিকাত ইউৰোপীয়সকলৰ পৃথিৱী ধাৰণা
১৭ শতিকাত বিজ্ঞানৰ উন্নতিৰ ফলত ইউৰোপীয়সকলৰ পৃথিৱী সম্বন্ধীয় ধাৰণা সলনি হৈছিল। নতুন বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰ, দূৰবীনৰ ব্যৱহাৰ আৰু জ্যোতির্বিদ্যাৰ উন্নতিয়ে মানুহক বুজাই দিলে যে পৃথিৱীখন বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কেন্দ্ৰ নহয়। এই সময়ত বিজ্ঞান আৰু যুক্তিৰ ওপৰত মানুহৰ বিশ্বাস বৃদ্ধি পায়।
৯। বিজ্ঞান আৰু দৰ্শনত আৰবসকলৰ অৱদান
আৰব পণ্ডিতসকলে গণিত, চিকিৎসা বিজ্ঞান, জ্যোতির্বিদ্যা আৰু দৰ্শনত গুৰুত্বপূর্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। তেওঁলোকে গ্ৰীক পুথিসমূহ সংৰক্ষণ আৰু অনুবাদ কৰিছিল। বীজগণিত, চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু জ্যোতির্বিদ্যাৰ উন্নতিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য।
১০। ৰেনেছাঁৰ অৰ্থ
ৰেনেছাঁ মানে পুনর্জাগৰণ বা পুনৰ জন্ম। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে গ্ৰীক আৰু ৰোমান সংস্কৃতিৰ পুনৰুজ্জীৱন।
১৪ শতিকাৰ পৰা ইউৰোপত এই সাংস্কৃতিক আন্দোলন আৰম্ভ হৈছিল আৰু ই সাহিত্য, শিল্পকলা, বিজ্ঞান আৰু শিক্ষাত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
৪। চমু টোকা
(ক) নগৰ ৰাষ্ট্ৰ
নগৰ ৰাষ্ট্ৰ হৈছে স্বাধীন নগৰ যাৰ নিজা চৰকাৰ থাকে। উদাহৰণস্বৰূপে Florence আৰু Venice।
(খ) লিওনাৰ্ডো ডা ভিন্সি
Leonardo da Vinci ৰেনেছাঁ যুগৰ মহান শিল্পী, বিজ্ঞানী আৰু উদ্ভাৱক আছিল। তেওঁৰ বিখ্যাত চিত্ৰসমূহ হৈছে Mona Lisa আৰু The Last Supper।
(গ) ১৫ শতিকাৰ স্থাপত্য
১৫ শতিকাত স্থাপত্যত গ্ৰীক আৰু ৰোমান আদৰ্শ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। গম্বুজ, স্তম্ভ আৰু সামঞ্জস্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। এই স্থাপত্যশৈলী ৰেনেছাঁ স্থাপত্য বুলি কোৱা হয়।
(ঘ) কপাবনিকাচ বিপ্লৱ
Nicolaus Copernicus এ সূৰ্য কেন্দ্ৰিক তত্ত্ব আগবঢ়াইছিল। তেওঁ কৈছিল যে সূৰ্যই সৌৰজগতৰ কেন্দ্ৰ আৰু পৃথিৱী সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ঘূৰে। এই ধাৰণাক কপাৰ্নিকাস বিপ্লৱ বোলা হয়।