১। অতি চমু উত্তৰ লিখা।
(ক) উদ্ভিদ আৰু জন্তুৰ বৰ্গীকৰণ প্ৰণালী কোনে আৱিষ্কাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ Carl Linnaeus।
(খ) ইংলণ্ডত কেতিয়া যাত্ৰীবাহী ৰেল প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত Stockton and Darlington Railway।
(গ) প্ৰথম আধুনিক অলিম্পিক ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ Athens ত ১৮৯৬ চনত 1896 Summer Olympics অনুষ্ঠিত হৈছিল।
(ঘ) ৰুছিয়াই কোন চনত স্পুটনিক মহাকাশ যান উৎক্ষেপণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৫৭ খ্ৰীষ্টাব্দত Sputnik 1।
(ঙ) পাঞ্জাৱত কোনে প্ৰথমে শিখৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল?
উত্তৰঃ Maharaja Ranjit Singh।
(চ) ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ জন্ম কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত Indian National Congress।
(ছ) দ্বিতীয় মহাসমৰত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই কেতিয়া যোগদান কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৯৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত Attack on Pearl Harborৰ পিছত।
(জ) প্ৰথম লোৰ চকী কোনে সাজি উলিয়াইছিল?
উত্তৰঃ Abraham Darby।
(ঝ) বৃটেইনৰ সংসদে ১৭৯৫ চনত প্ৰণয়ন কৰা আইনখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ Speenhamland System।
(ঞ) জেনেৰেল নেড লুডৰ নেতৃত্বত গঢ় লোৱা আন্দোলনটোৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ Luddite Movement।
২। চমুকৈ উত্তৰ
(ক) ১৭৯৩–১৮১৫ যুদ্ধৰ প্ৰভাৱ বৃটিছ উদ্যোগত
এই সময়ত ইউৰোপত হোৱা যুদ্ধৰ ফলত বৃটেইনত সামগ্ৰী উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছিল। সৈন্যৰ বাবে অস্ত্ৰ, কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ চাহিদা বাঢ়িছিল। ইয়াৰ ফলত শিল্প উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছিল।
(খ) খাল আৰু ৰেলপথৰ সুবিধা
খালপথেৰে ডাঙৰ পৰিমাণৰ সামগ্ৰী কম খৰচত পৰিবহণ কৰিব পৰা গৈছিল।
ৰেলপথেৰে দ্রুতগতিত আৰু অধিক দূৰত্বৰ পৰিবহণ সম্ভৱ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বাণিজ্য আৰু উদ্যোগৰ উন্নতি হৈছিল।
(গ) এই সময়ৰ আৱিষ্কাৰৰ বৈশিষ্ট্য
১। বহু আৱিষ্কাৰ কাৰখানা আৰু উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে কৰা হৈছিল।
২। বৈজ্ঞানিক জ্ঞানৰ ব্যৱহাৰ বাঢ়িছিল।
৩। নতুন যন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰে উৎপাদন বেছি হৈছিল।
(ঘ) কেঁচামালৰ যোগানৰ প্ৰভাৱ
কটন, কয়লা আৰু লোহাৰ দৰে কেঁচামাল সহজে উপলব্ধ হোৱাৰ বাবে বৃটেইনত কাৰখানা স্থাপন সহজ হৈছিল। এইবোৰে বস্ত্ৰ উদ্যোগ আৰু লোহা উদ্যোগৰ দ্রুত উন্নতি ঘটাইছিল।
৩। ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন
(ক) বৃটিছ নাৰীৰ জীৱনত শিল্প বিপ্লৱৰ প্ৰভাৱ
শিল্প বিপ্লৱৰ ফলত বহু নাৰী কাৰখানাত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। নিম্নবিত্ত নাৰীয়ে দীঘল সময় কাম কৰিবলগীয়া হৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মজুৰি কম আছিল। মধ্যবিত্ত নাৰীয়ে ঘৰুৱা কাম আৰু সন্তান লালন-পালনত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এইদৰে শিল্প বিপ্লৱে নাৰীৰ জীৱনত সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তন আনিছিল।
(খ) ৰেল ব্যৱস্থাৰ বিশ্বব্যাপী প্ৰভাৱ
ৰেল ব্যৱস্থাই বাণিজ্য, পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ উন্নত কৰিছিল। বিভিন্ন দেশত সামগ্ৰী দ্রুতগতিত পৰিবহণ কৰিব পৰা গৈছিল। নগৰ আৰু শিল্পৰ উন্নতি ঘটিছিল আৰু মানুহৰ যাত্ৰা সহজ হৈছিল।
(গ) ঔদ্যোগিক পৰিৱৰ্তন ‘বিপ্লৱ’ নে ‘বিৱৰ্তন’
১৮ শতিকাৰ ইংলণ্ডত হোৱা ঔদ্যোগিক পৰিৱৰ্তনক বিপ্লৱ বুলি কোৱা হয় কাৰণ এই সময়ত উৎপাদন পদ্ধতি, সমাজ আৰু অৰ্থনীতিত বৃহৎ আৰু দ্রুত পৰিৱৰ্তন হৈছিল। নতুন যন্ত্ৰ, কাৰখানা আৰু ভাপ শক্তিৰ ব্যৱহাৰে সমাজ সম্পূৰ্ণ ৰূপে সলনি কৰিছিল।
(ঘ) ইংলণ্ডত অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ
১। কৃষি বিপ্লৱ।
২। প্ৰচুৰ কেঁচামাল আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদ।
৩। উন্নত পৰিবহণ ব্যৱস্থা।
৪। বাণিজ্য আৰু উপনিবেশৰ বিস্তাৰ।
(ঙ) তাপশক্তি উদ্ভাৱন
তাপশক্তি বা ভাপ শক্তিৰ উদ্ভাৱনে শিল্প বিপ্লৱৰ মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। ভাপ শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি যন্ত্ৰ চলোৱা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছিল আৰু নতুন কাৰখানা স্থাপন হৈছিল।
৪। চমু টোকা
(ক) প্ৰথম ঔদ্যোগিক বিপ্লৱ
প্ৰথম ঔদ্যোগিক বিপ্লৱ ১৮ শতিকাত United Kingdom ত আৰম্ভ হৈছিল। নতুন যন্ত্ৰ, কাৰখানা ব্যৱস্থা আৰু ভাপ শক্তিৰ ব্যৱহাৰে উৎপাদন বৃদ্ধি পাইছিল।
(খ) ভাপ শক্তিৰ উদ্ভাৱন
ভাপ শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি যন্ত্ৰ চলোৱা আৰম্ভ হৈছিল। এই ক্ষেত্ৰত James Wattৰ অৱদান অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ আছিল। তেওঁৰ উন্নত ভাপ ইঞ্জিন শিল্প বিপ্লৱৰ মূল শক্তি হৈছিল।
(গ) আইন সংস্কাৰ আৰু শিশু শ্ৰমিক
শিল্প বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে বহু শিশুৱে কাৰখানাত কাম কৰিবলগীয়া হৈছিল। পিছত চৰকাৰে আইন প্ৰণয়ন কৰি শিশু শ্ৰমিকৰ সময় আৰু কামৰ অৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।