ভাৰতত ইংৰাজ সাম্রাজ্য বিস্তাৰ আৰু সুদৃঢ়কৰ

অধ্যায় – ৭

1) একোটিকৈ বাক্যত উত্তৰ লিখা :

( ক ) ৱাৰেণ হেষ্টিংছ কোন চনৰপৰা বংগদেশৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিযুক্ত হৈছিল ?

উত্তৰঃ ৱাৰেণ হেষ্টিংছ ১৭৭২ খ্ৰি.ত বংগদেশৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে নিযুক্তি হৈছিল।

( খ ) কর্ণৱালিছৰ সময়ত অসমত হােৱা বিদ্রোহটোৰ নাম কি আছিল ?

উত্তৰঃ কৰ্ণাৱালিছৰ সময়ত অসমত হোৱা বিদ্ৰোহটোৰ নাম মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ।

( গ ) কর্ণৱালিছে প্ৰৱৰ্তন কৰা ৰাজহসম্পর্কীয় ব্যৱস্থাটোৰ নাম কি আছিল ?

উত্তৰঃ  কৰ্ণাৱালিছে প্ৰৱৰ্তন কৰা ৰাজহসম্পৰ্কীয় ব্য়ৱস্থাটোৰ নাম হল ‘চিৰস্থায়ী বন্দবস্তি’।

( ঘ ) ভাৰতত ‘ বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি ’ কোনে প্রৱৰ্তন কৰিছিল ?

উত্তৰঃ ভাৰতত ‘ বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি ’ লৰ্ড ৱেলেছলিয়ে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।

( ঙ ) এছিয়াটিক বেঙ্গল চছাইটি ’ কাৰ দিনত স্থাপন হৈছিল ?

উত্তৰঃ ছাৰ উইলিয়াম জোন্সৰ দিনত ‘এছিয়াটিক বেঙ্গল ছ’চাইটি’ স্থাপন হৈছিল।

২. খালী ঠাই পূৰ কৰা :

( ক ) বেন্টিংকৰ উদ্যোগতে ১৮৩৫ খ্রি.ত __মেডিকেল কলেজ স্থাপন হয় ।

উত্তৰঃ কলকাতা

( খ ) ১৭৭৩ খ্রি.ত_এক্ট প্রণয়ন হৈছিল ।

উত্তৰঃ ৰেগুলেটিং এক্ট

( গ ) _ৰ পিছত গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হৈ আহে লর্ড বেন্টিংক ।

উত্তৰঃ লৰ্ড আমহাৰ্ষ্ট

( ঘ ) লর্ড কর্ণৱালিছৰ দিনতেই_অসমলৈ আহে ।

উত্তৰঃ ডেভিদ স্কট

(ঙ )__খ্রি.ত বংগত দুর্ভিক্ষ হৈ বহু মানুহৰ মৃত্যু হৈছিল ।

উত্তৰঃ ১৭৭০ খ্ৰি.

(ক) ক্লাইৱৰ পিছৰ আৰু ৱাৰেণ হেষ্টিংছৰ আগৰ গৱৰ্ণৰ দুজনৰ নাম কি কি আছিল?
উত্তৰঃ ক্লাইৱৰ পিছত আৰু ৱাৰেণ হেষ্টিংছৰ আগতে ভেৰেলষ্ট (Verelst) আৰু কাৰ্টিয়েৰ (Cartier) গৱৰ্ণৰ হৈছিল।

(খ) বেন্টিংকৰ শাসনকালক কি বাবে দুটা ভাগত ভগাব পাৰি লিখা।
উত্তৰঃ বেন্টিংকৰ শাসনকালক সামাজিক সংস্কাৰ আৰু প্ৰশাসনিক সংস্কাৰ—এই দুটা ভাগত ভগাব পাৰি।

(গ) ‘বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি’ কি?
উত্তৰঃ লৰ্ড ৱেলেছলীয়ে প্ৰৱৰ্তন কৰা এনে এক নীতিকে বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি বোলা হয়, যাৰ অধীনত দেশীয় ৰজাসকলে ইংৰাজৰ সৈন্য নিজৰ ৰাজ্যত ৰাখিব লাগিছিল আৰু তাৰ খৰচ বহন কৰিব লাগিছিল। ইয়াৰ বিনিময়ত ইংৰাজে তেওঁলোকক বাহ্যিক আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।

(ঘ) ‘চিৰস্থায়ী বন্দবস্ত’ কোনজন গৱৰ্ণৰে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল? আইনখন কিহৰ লগত জড়িত?
উত্তৰঃ লৰ্ড কৰ্ণৱালিছে ১৭৯৩ খ্ৰি.ত চিৰস্থায়ী বন্দবস্ত প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। এই আইনখন ভূমি-ৰাজহ আৰু জমিদাৰী ব্যৱস্থাৰ লগত জড়িত।

(ঙ) যন্ত্ৰশিল্পই সমাজলৈ অনা দুটা পৰিৱৰ্তন লিখা।
উত্তৰঃ
১। কল-কাৰখানা স্থাপন আৰু নগৰীকৰণ বৃদ্ধি পালে।
২। বহু লোক কৃষিৰ পৰা আঁতৰি কাৰখানাত শ্ৰমিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ ধৰিলে।

৪। চমু টোকা লিখা :

(ক) ৰেগুলেটিং এক্ট

উত্তৰঃ ১৭৭৩ খ্ৰি.ত ব্ৰিটিছ সংসদে ৰেগুলেটিং এক্ট প্ৰণয়ন কৰিছিল। এই আইনৰ জৰিয়তে বংগৰ গৱৰ্ণৰক গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল কৰা হয় আৰু ৱাৰেণ হেষ্টিংছ প্ৰথম গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হয়। কলকাতাত এখন উচ্চতম ন্যায়ালয় স্থাপনৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছিল। এই আইনৰ জৰিয়তে ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ শাসনৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰণ বৃদ্ধি পায়।

(খ) পিটৰ ভাৰত আইন

উত্তৰঃ ১৭৮৪ খ্ৰি.ত ব্ৰিটিছ সংসদে পিটৰ ভাৰত আইন প্ৰণয়ন কৰিছিল। এই আইনৰ জৰিয়তে ভাৰতত কোম্পানীৰ শাসনৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰণ অধিক শক্তিশালী কৰা হয়। ভাৰতীয় বিষয়সমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ ব’ৰ্ড অৱ কণ্ট্ৰ’ল গঠন কৰা হৈছিল।

(গ) লৰ্ড কৰ্ণৱালিছ

উত্তৰঃ লৰ্ড কৰ্ণৱালিছ ১৭৮৬ চনত ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হৈ আহিছিল। তেওঁৰ শাসনকালৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য কাম আছিল ১৭৯৩ চনত চিৰস্থায়ী বন্দবস্ত প্ৰৱৰ্তন। তেওঁ প্ৰশাসন আৰু ন্যায়ব্যৱস্থাতো কেইবাটাও সংস্কাৰ কৰিছিল।

(ঘ) বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি

উত্তৰঃ লৰ্ড ৱেলেছলীয়ে বশ্যতামূলক মিত্ৰতা নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। এই নীতি অনুসৰি দেশীয় ৰাজ্যসমূহে ইংৰাজ সৈন্য নিজৰ ৰাজ্যত ৰাখিব লাগিছিল আৰু সৈন্যৰ খৰচ বহন কৰিব লাগিছিল। দেশীয় ৰজাসকলে ইংৰাজৰ অনুমতি অবিহনে আন কোনো বিদেশী শক্তিৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিব নোৱাৰিছিল। এই নীতিৰ ফলত ইংৰাজসকলৰ ভাৰতত ৰাজনৈতিক আধিপত্য বৃদ্ধি পায়।

৫। বেন্টিংকৰ সামাজিক সংস্কাৰৰ বিষয়ে আলােচনা কৰাঁ ।

উত্তৰঃ লৰ্ড উইলিয়াম বেন্টিংক ভাৰতৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল হৈ থকা সময়ছোৱাত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক সংস্কাৰ কৰিছিল।

১। তেওঁ সতীদাহ প্ৰথা বিলোপ কৰিছিল। ১৮২৯ খ্ৰি.ত সতীদাহ প্ৰথা নিষিদ্ধ কৰা হয়।

২। তেওঁ ঠগী প্ৰথা দমন কৰিবলৈ কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল।

৩। কন্যা শিশুহত্যা ৰোধ কৰাৰ বাবেও তেওঁ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল।

৪। তেওঁ আধুনিক শিক্ষা আৰু ইংৰাজী শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্ব দিছিল।

৫। ১৮৩৫ খ্ৰি.ত তেওঁৰ উদ্যোগত কলকাতা মেডিকেল কলেজ স্থাপন কৰা হৈছিল।

এইদৰে বেন্টিংকৰ সামাজিক সংস্কাৰসমূহে ভাৰতীয় সমাজৰ বহু কু-প্ৰথা দূৰ কৰাত আৰু আধুনিক শিক্ষাৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।