প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক
‘ক’ — ভাব বিষয়ক
১। চমু উত্তৰ দিয়া
(ক) কবিয়ে কাক সংকীৰ্ণতা এৰি দি পূৰ্ণ বিশালতা দিবলৈ আহ্বান জনাইছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে আকাশক সংকীৰ্ণতা এৰি নিজৰ পূৰ্ণ বিশালতা কবিক দিবলৈ আহ্বান জনাইছে।
(খ) কবিৰ প্ৰাপ্য কি তাক সুধি কোনে প্ৰশ্ন কৰিছিল?
উত্তৰঃ কবিৰ প্ৰাপ্য কি বুলি সুধি প্ৰচণ্ড ধুমুহাই কবিক প্ৰশ্ন কৰিছিল।
(গ) কবিক বিশাল দৃষ্টি কোনে দিলে?
উত্তৰঃ মহাকাশে কবিক বিশাল দৃষ্টি দিলে।
(ঘ) ‘মুমূৰ্ষু মানৱক জীৱনৰ বিদ্যুৎ কিঞ্চিতো যদি দিব পাৰোঁ’ — ইয়াত ‘বিদ্যুৎ’ শব্দই কি বুজাইছে?
উত্তৰঃ ইয়াত ‘বিদ্যুৎ’ শব্দই মৃতপ্ৰায় বা নিৰাশ মানুহৰ অন্তৰত নতুন প্ৰাণশক্তি, সাহস, আশা আৰু জীয়াই থকাৰ প্ৰেৰণা বুজাইছে।
(ঙ) প্ৰচণ্ড ধুমুহাই কবিক কি প্ৰশ্ন কৰিছিল?
উত্তৰঃ প্ৰচণ্ড ধুমুহাই কবিক তেওঁৰ প্ৰাপ্য বা কাম্য কি, অৰ্থাৎ তেওঁ কি বিচাৰে, সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰিছিল।
২। বজ্ৰই কবিক কি কি দিলে?
উত্তৰঃ বজ্ৰই কবিক শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠ আৰু সাহসৰ যুক্তি দিলে।
এই কণ্ঠ আৰু সাহসৰ বলত কবিয়ে অন্যায়, শোষণ আৰু নিপীড়নৰ বিৰুদ্ধে দৃঢ়ভাৱে মাত মাতিবলৈ শক্তি লাভ কৰিলে।
৩। কবিয়ে ‘সঁচা উদাৰতা’ কথাষাৰেৰে কি বুজাব খুজিছে?
উত্তৰঃ ‘সঁচা উদাৰতা’ কথাষাৰেৰে কবিয়ে সংকীৰ্ণ স্বাৰ্থৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি নিজৰ শ্ৰেষ্ঠ গুণ আৰু শক্তি আনৰ কল্যাণৰ বাবে নিঃস্বাৰ্থভাৱে বিলাই দিয়াৰ মনোভাৱ বুজাব খুজিছে।
প্ৰকৃত উদাৰতা কেৱল বস্তু দান কৰাত সীমাবদ্ধ নহয়। মানুহে নিজৰ মন, শক্তি, জ্ঞান, সাহস আৰু সামৰ্থ্য সমাজৰ দুখীয়া, শোষিত আৰু বঞ্চিত মানুহৰ কল্যাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই সঁচা উদাৰতা।
আকাশৰ দৰে বিশাল হৃদয় আৰু সংকীৰ্ণতামুক্ত চিন্তাইহে এনে উদাৰতাৰ জন্ম দিয়ে।
৪। কবিয়ে কিহৰ দ্বাৰা দিগন্ত কঁপাবলৈ মন মেলিছে? চমুকৈ বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিয়ে ধুমুহাৰ পৰা লাভ কৰা প্ৰচণ্ড শক্তি আৰু বজ্ৰৰ পৰা লাভ কৰা শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠৰ দ্বাৰা দিগন্ত কঁপাবলৈ মন মেলিছে।
এই শক্তিৰ সহায়ত তেওঁ সমাজৰ শোষিত, বঞ্চিত আৰু নিপীড়িত মানুহৰ মুক্তিৰ বাবে মাত মাতিব বিচাৰে। তেওঁৰ কণ্ঠ যেন বজ্ৰৰ গৰ্জনৰ দৰে শক্তিশালী হয় আৰু তেওঁৰ কৰ্মশক্তি যেন ধুমুহাৰ দৰে দুৰ্বাৰ হয়—এইয়াই কবিৰ কামনা।
৫। কবিয়ে কলিজাৰ সঁচা সুৰেৰে সিক্ত কৰি কাৰ সমাজত কি গীত গাবলৈ সাজু হৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে নিজৰ কলিজাৰ সঁচা অনুভূতি আৰু আন্তৰিক সুৰেৰে সিক্ত কৰি দানৱসদৃশ নিষ্ঠুৰ লোকৰ সমাজত মানৱৰ গীত গাবলৈ সাজু হৈছে।
এই ‘মানৱৰ গীত’ৰ জৰিয়তে কবিয়ে মানৱতা, মৰম, ন্যায়, সাম্য আৰু সৃষ্টিশীলতাৰ জয়গান গাব বিচাৰিছে।
৬। আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক কবিয়ে কি কাৰণে প্ৰণিপাত জনাইছে? বহলাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিৰ হৃদয় সমাজৰ শোষিত, বঞ্চিত, নিপীড়িত আৰু মুমূৰ্ষু মানুহৰ দুখ-যন্ত্ৰণাত ব্যথিত। তেওঁ এইসকল মানুহৰ জীৱনত নতুন আশা, সাহস আৰু প্ৰাণশক্তি যোগাব বিচাৰে।
এই মহান উদ্দেশ্য সাধন কৰিবলৈ তেওঁ প্ৰকৃতিৰ তিনিটা শক্তিৰ পৰা বিশেষ গুণ লাভ কৰিছে।
মহাকাশে তেওঁক দিলে বিশাল দৃষ্টি। এই দৃষ্টিৰে কবিয়ে সংকীৰ্ণতা এৰি সমগ্ৰ মানৱ সমাজক এক বৃহৎ পৰিসৰত চাবলৈ শিকিলে।
ধুমুহাই তেওঁক দিলে প্ৰচণ্ড শক্তি। এই শক্তিয়ে তেওঁক বাধা-বিপত্তি নেওচি সমাজৰ অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে আগবাঢ়িবলৈ সাহস যোগায়।
বজ্ৰই তেওঁক দিলে উদাত্ত কণ্ঠ আৰু সাহসৰ যুক্তি। এই কণ্ঠৰ সহায়ত কবিয়ে শোষণ, বঞ্চনা আৰু অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্ভীকভাৱে মাত মাতিব পাৰে।
এই সকলো শক্তি লাভ কৰি কবিয়ে যদি মুমূৰ্ষু মানুহৰ জীৱনত অলপ হ’লেও নতুন আশা আৰু প্ৰাণশক্তি জগাব পাৰে, তেন্তে তেওঁ নিজৰ জীৱন সাৰ্থক বুলি ভাবিব। সেয়ে এই অমূল্য দানৰ বাবে কবিয়ে আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক শতবাৰ প্ৰণিপাত জনাইছে।
৭। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) ‘বজ্ৰৰ গৰ্জনে বক্ষ উজাৰি ক’লে,
তোমাৰ কাম্য কি কোৱা?
মই ক’লোঁ, বজ্ৰ তোমাৰ
শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠটি দিয়া।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে বজ্ৰৰ পৰা শক্তিশালী কণ্ঠ বিচৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
কবিৰ লক্ষ্য নিজৰ ব্যক্তিগত সুখ লাভ কৰা নহয়। তেওঁ সমাজৰ শোষিত, বঞ্চিত আৰু নিপীড়িত মানুহৰ হকে মাত মাতিব বিচাৰে। কিন্তু এনে অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিবলৈ সাধাৰণ কণ্ঠ যথেষ্ট নহয় বুলি তেওঁ অনুভৱ কৰে।
সেইবাবে বজ্ৰই কবিক তেওঁৰ কাম্য কি বুলি সোধাত কবিয়ে বজ্ৰৰ গৰ্জনৰ দৰে দৃঢ়, ভয়হীন আৰু শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠ বিচাৰে।
এই কণ্ঠৰ দ্বাৰা কবিয়ে সত্য, ন্যায় আৰু মানৱতাৰ কথা দিগন্তজুৰি ঘোষণা কৰিব বিচাৰে।
(খ) ‘সেয়েহে আকাশ তুমি দিব যদি খুজিছাই
সংকীৰ্ণতা এৰি দিয়া
অৱদান-ৰূপে তোমাৰ পূৰ্ণ বিশালতা
দিয়া যদি আজিয়েই দিয়া।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত আকাশক বিশালতা আৰু উদাৰতাৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।
সমাজৰ কল্যাণৰ বাবে কাম কৰিবলৈ মানুহৰ মন সংকীৰ্ণতা, স্বাৰ্থ আৰু ভেদাভেদৰ পৰা মুক্ত হ’ব লাগে। কেৱল বিশাল হৃদয়ৰ মানুহেহে জাতি, ধৰ্ম, বৰ্ণ, ধনী-দুখীয়াৰ ভেদ নকৰি সকলো মানুহক সমানভাৱে ভাল পাব পাৰে।
সেইবাবে কবিয়ে আকাশক অনুৰোধ কৰিছে—যদি আকাশে তেওঁক কিবা দান কৰিব বিচাৰে, তেন্তে নিজৰ পূৰ্ণ বিশালতাখিনিয়েই দিয়ক।
কবিয়ে সেই বিশালতা লাভ কৰি নিজৰ জীৱন মানৱকল্যাণৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিব বিচাৰিছে।
(গ) ‘মহাকাশে দিলে মোক বিশাল দৃষ্টি
আৰু ধুমুহাই প্ৰচণ্ড শক্তি
বজ্ৰই দিলে মোক উদাত্ত কণ্ঠ
আৰু দিলে সাহসৰ যুক্তি।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন শক্তিৰ পৰা লাভ কৰা মানসিক আৰু নৈতিক শক্তিৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
মহাকাশে কবিক দিলে বিশাল দৃষ্টি, যাতে তেওঁ সংকীৰ্ণ ভাবনা এৰি বিশ্বমানৱৰ দুখ-কষ্ট উপলব্ধি কৰিব পাৰে।
ধুমুহাই দিলে প্ৰচণ্ড শক্তি, যাতে তেওঁ বাধা-বিপত্তিৰ বিৰুদ্ধে দৃঢ়ভাৱে আগবাঢ়িব পাৰে।
বজ্ৰই দিলে উদাত্ত কণ্ঠ আৰু সাহসৰ যুক্তি, যাতে তেওঁ অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্ভয়ে সত্য কথা ক’ব পাৰে।
এই তিনিওটা শক্তিৰ সমন্বয়ে কবি মানৱতাৰ হকে সংগ্রাম কৰিবলৈ অধিক সক্ষম হৈ উঠিছে।
(ঘ) ‘মুমূৰ্ষু মানৱক জীৱনৰ বিদ্যুৎ
কিঞ্চিতো যদি দিব পাৰোঁ
আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক
তাৰ বাবে শতবাৰ প্ৰণিপাত কৰোঁ।’
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে নিজৰ জীৱনৰ মহান উদ্দেশ্য আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছে।
সমাজত বহু মানুহ শোষণ, বঞ্চনা, দাৰিদ্ৰ্য আৰু দুখ-কষ্টত নিৰাশ হৈ মৃতপ্ৰায় অৱস্থাত জীৱন কটাইছে। কবিয়ে এই মুমূৰ্ষু মানুহৰ অন্তৰত নতুন আশা, সাহস আৰু প্ৰাণশক্তি জগাব বিচাৰে।
ইয়াত ‘জীৱনৰ বিদ্যুৎ’ বুলিলে নতুন প্ৰেৰণা, উৎসাহ আৰু জীৱনীশক্তি বুজোৱা হৈছে।
মহাকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰৰ পৰা লাভ কৰা শক্তিৰ সহায়ত যদি কবিয়ে এইসকল মানুহৰ জীৱনত সামান্য হলেও আশাৰ সঞ্চাৰ কৰিব পাৰে, তেন্তে তেওঁ সেই শক্তিসমূহৰ ওচৰত নিজকে চিৰকৃতজ্ঞ বুলি ভাবিব।
সেইবাবেই কবিয়ে আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক শতবাৰ প্ৰণিপাত জনাইছে।
‘খ’ — ভাষা বিষয়ক
৮। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখা।
ধুমুহা
উত্তৰঃ প্ৰবল বতাহ, ঝঞ্ঝা।
বুকু
উত্তৰঃ বক্ষ, হৃদয়, হিয়া।
কাম্য
উত্তৰঃ বাঞ্ছিত, অভিলষিত।
সংকীৰ্ণতা
উত্তৰঃ ক্ষুদ্ৰতা, ঠেক মনোভাৱ।
বিশাল
উত্তৰঃ বৃহৎ, প্ৰকাণ্ড।
দানৱ
উত্তৰঃ দৈত্য, অসুৰ।
প্ৰণিপাত
উত্তৰঃ প্ৰণাম, নমস্কাৰ।
সিক্ত
উত্তৰঃ ভিজা, আৰ্দ্ৰ।
৯। তলত দিয়া শব্দকেইটাত কি কাৰণে ‘ণ’ হৈছে লিখা— কণ্ঠ, পূৰ্ণ, প্ৰচণ্ড, সংকীৰ্ণতা, প্ৰণিপাত।
উত্তৰঃ
কণ্ঠ
‘ঠ’ মূৰ্ধন্য বৰ্গৰ ব্যঞ্জনৰ সৈতে যুক্ত হোৱাৰ বাবে ‘ন’ৰ ঠাইত ‘ণ’ হৈছে।
পূৰ্ণ
একেটা পদত ‘ৰ’ৰ পিছত থকা দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
প্ৰচণ্ড
মূৰ্ধন্য ‘ড’ৰ সৈতে যুক্ত হোৱা বাবে দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য ‘ণ’ হৈছে।
সংকীৰ্ণতা
‘ৰ’ৰ পিছত থকা দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
প্ৰণিপাত
‘প্ৰ’ উপসৰ্গৰ প্ৰভাৱত দন্ত্য ‘ন’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ণ’ হৈছে।
১০। তলত দিয়া শব্দকেইটাত কি কাৰণে ‘ষ’ হৈছে লিখা— মুমূৰ্ষু, দৃষ্টি।
উত্তৰঃ
মুমূৰ্ষু
‘ৰ’ৰ প্ৰভাৱত পিছৰ দন্ত্য ‘স’ মূৰ্ধন্য হৈ ‘ষ’ হৈছে।
দৃষ্টি
মূৰ্ধন্য ‘ট’ বৰ্গীয় ব্যঞ্জনৰ সৈতে যুক্ত হোৱাৰ বাবে ‘স’ মূৰ্ধন্য ‘ষ’ হৈছে।
১১। সন্ধি ভাঙা।
দিগন্ত
উত্তৰঃ দিক্ + অন্ত।
সৰ্বাকাশ
উত্তৰঃ সৰ্ব + আকাশ।
সংকীৰ্ণ
উত্তৰঃ সম্ + কীৰ্ণ।
Teacher Generate Question Answer
১। চমু উত্তৰ দিয়াঃ
(ক) কবিয়ে কাক সংকীর্ণতা এৰি দি পূৰ্ণ বিশালতা দিবলৈ আহ্বান জনাইছে?
উত্তৰ: কবিয়ে বিশাল আকাশক সকলো ধৰণৰ সংকীর্ণতা এৰি দি নিজৰ মাজত থকা সেই পূৰ্ণ বিশালতাখিনি উপহাৰ হিচাপে দিবলৈ আহ্বান জনাইছে।
(খ) কবিৰ প্ৰাপ্য কি তাক সুধি কোনে প্রশ্ন কৰিছিল?
উত্তৰ: কবিৰ প্ৰাপ্য কি বা তেওঁ প্ৰকৃতিৰ পৰা কি বিচাৰে, সেই কথা সুধি প্ৰচণ্ড ধুমুহাই কবিক প্রশ্ন কৰিছিল।
(গ) কবিক বিশাল দৃষ্টি কোনে দিলে?
উত্তৰ: কবিক মহাকাশে নিজৰ দৰেই এক অপাৰ আৰু বিশাল দৃষ্টি দিলে, যাৰ সহায়ত তেওঁ সমগ্ৰ পৃথিৱীক চাব পাৰে।
(ঘ) ‘মুমূর্ষু মানৱক জীৱনৰ বিদ্যুৎ কিঞ্চিতো যদি দিব পাৰোঁ’—ইয়াত ‘বিদ্যুৎ’ শব্দই কি বুজাইছে?
উত্তৰ: ইয়াত ‘বিদ্যুৎ’ শব্দই কোনো নিৰাশাত ডুবি থকা বা মৃতপ্ৰায় মানুহৰ মনত নতুনকৈ জীয়াই থকাৰ প্ৰেৰণা, সাহস বা সঞ্জীৱনী শক্তিক বুজাইছে।
(ঙ) প্রচণ্ড ধুমুহাই কবিক কি প্রশ্ন কৰিছিল?
উত্তৰ: প্রচণ্ড ধুমুহাই গৰ্জন কৰি কবিক তেওঁৰ আচল প্ৰাপ্য কি বা তেওঁক কিহৰ প্ৰয়োজন, সেই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰিছিল।
২। বজ্রই কবিক কি কি দিলে?
উত্তৰ: বজ্রই কবিক সমাজৰ অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিবলৈ এক শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠ আৰু যিকোনো পৰিস্থিতিত অবিচলিত হৈ থাকিবলৈ সাহসৰ যুক্তি প্ৰদান কৰিলে।
৩। কবিয়ে ‘সঁচা উদাৰতা’ কথাষাৰেৰে কি বুজাব খুজিছে?
উত্তৰ: ‘সঁচা উদাৰতা’ কথাষাৰেৰে কবিয়ে এক গভীৰ জীৱন দৰ্শন বুজাব খুজিছে। তেওঁৰ মতে, প্ৰকৃত উদাৰতা হ’ল নিজৰ হাতত থকা শ্ৰেষ্ঠখিনি আনৰ কল্যাণৰ বাবে উজাৰ কৰি দিয়া। কোনো বস্তু আনক বিলাই দিলে সেয়া কমি নাযায়, বৰঞ্চ দান কৰোঁতাজনৰ মহত্ত্বহে প্ৰকাশ পায়। আকাশৰ দৰে বিশাল মন লৈ নিঃস্বাৰ্থভাৱে পৰোপকাৰ কৰাটোৱেই হৈছে সঁচা উদাৰতা।
৪। কবিয়ে কিহৰ দ্বাৰা দিগন্ত কঁপাবলৈ মন মেলিছে চমুকৈ বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন উপাদানৰ পৰা লাভ কৰা শক্তিক একত্ৰিত কৰি দিগন্ত কঁপাবলৈ মন মেলিছে। তেওঁ ধুমুহাৰ পৰা পোৱা প্ৰচণ্ড শক্তি আৰু বজ্ৰৰ পৰা লাভ কৰা গম্ভীৰ উদাত্ত কণ্ঠৰ সহায়ত সমাজৰ জড়তা ভাঙিব বিচাৰে। এই দুৰ্বাৰ শক্তিৰে তেওঁ দিগন্ত কঁপাই মানৱতাৰ জয়গান গাব বিচাৰিছে।
৫। কবিয়ে কলিজাৰ সঁচা সুৰেৰে সিক্ত কৰি কাৰ সমাজত কি গীত গাবলৈ সাজু হৈছে?
উত্তৰ: কবিয়ে নিজৰ কলিজাৰ সঁচা অনুভৱ আৰু আন্তৰিক সুৰেৰে সিক্ত কৰি দানৱসদৃশ নিষ্ঠুৰ লোকৰ সমাজত মানৱতাৰ গীত বা মানুহৰ জয়গান গাবলৈ সাজু হৈছে।
৬। আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক কবিয়ে কি কাৰণে প্ৰণিপাত জনাইছে বহলাই লিখা।
উত্তৰ: কবিয়ে সমাজৰ নিষ্পেষিত আৰু মুমূর্ষু মানৱক পুনৰ জীৱনৰ সঞ্জীৱনী শক্তি দিয়াৰ এক মহান লক্ষ্য লৈছে। এই কামৰ বাবে তেওঁক যি সাহস আৰু শক্তিৰ প্ৰয়োজন আছিল, সেয়া তেওঁ প্ৰকৃতিৰ পৰাই লাভ কৰিছে।
মহাকাশে তেওঁক সংকীৰ্ণতামুক্ত বিশাল দৃষ্টি দিলে, ধুমুহাই তেওঁক যিকোনো বাধা নেওচিব পৰা প্ৰচণ্ড শক্তি দিলে আৰু বজ্ৰই তেওঁক দিলে অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে গৰ্জন কৰিব পৰা উদাত্ত কণ্ঠ তথা সাহসৰ যুক্তি। এই তিনিওটা উপাদানৰ পৰা পোৱা আশীৰ্বাদৰ বলতেই কবিয়ে মানৱতাৰ হকে কাম কৰিবলৈ সমৰ্থ হৈছে। সেয়েহে, তেওঁৰ এই জীৱন যাত্ৰাত ইমান সহায় কৰাৰ বাবে কবিয়ে আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰক ভক্তিৰে শতবাৰ প্ৰণিপাত জনাইছে।
৭। ব্যাখ্যা কৰাঃ
(ক) বজ্ৰৰ গৰ্জনে বক্ষ উজাৰি ক’লে… শক্তিশালী উদাত্ত কণ্ঠটি দিয়া।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত বিশ্ববৰেণ্য শিল্পী ড° ভূপেন হাজৰিকাদেৱৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে সমাজ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে বজ্ৰৰ পৰা এক শক্তিশালী কণ্ঠ বিচৰাৰ প্ৰসংগ বৰ্ণনা কৰিছে। কবিয়ে যেতিয়া সমাজৰ হকে কাম কৰিবলৈ ওলাই আহিছিল, তেতিয়া বজ্ৰই গৰ্জন কৰি কবিৰ প্ৰকৃত অভিপ্ৰায় জানিব বিচাৰিছিল। কবিয়ে তেতিয়া নিজৰ বাবে কোনো সুখ-সুবিধা নিবিচাৰি বজ্ৰৰ পৰা তাৰ গম্ভীৰ আৰু শক্তিশালী ‘উদাত্ত কণ্ঠ’টি বিচাৰিলে। কাৰণ সমাজত চলি থকা অন্যায় আৰু শোষণৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিবলৈ তেনে এক শক্তিশালী কণ্ঠৰ খুবেই প্ৰয়োজন।
(খ) সেয়েহে আকাশ তুমি দিব যদি খুজিছাই… দিয়া যদি আজিয়েই দিয়া।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত ড° ভূপেন হাজৰিকাদেৱৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই ফাঁকি কবিতাৰ জৰিয়তে কবিয়ে আকাশৰ পৰা উদাৰতা আৰু বিশালতা ভিক্ষা কৰিছে। কবিৰ মতে, যিমানেই আনক বিলাই দিয়া যায়, সিমানেই নিজৰ মহত্ত্ব বৃদ্ধি পায়। আকাশে যদি সঁচাকৈ কবিক কিবা উপহাৰ দিব বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ যেন নিজৰ সংকীৰ্ণতা (যদি আছে) ত্যাগ কৰি সম্পূৰ্ণ বিশালতাখিনি কবিক দান কৰে। কবিয়ে এই বিশালতাৰ জৰিয়তে নিজৰ মনৰ পৰা জাতি-ধৰ্ম-বৰ্ণৰ সকলো ঠেক ভাৱনা আঁতৰাই মানৱ সেৱাত নিজক উৎসৰ্গা কৰিব বিচাৰে।
(গ) মহাকাশে দিলে মোক বিশাল দৃষ্টি… আৰু দিলে সাহসৰ যুক্তি।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত ড° ভূপেন হাজৰিকাদেৱৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
ইয়াৰ জৰিয়তে কবিয়ে প্ৰকৃতিৰ পৰা কি দৰে সমৃদ্ধ হ’ল তাৰ এক সুন্দৰ চিত্ৰ দাঙি ধৰিছে। মানৱতাৰ হকে কাম কৰিবলৈ কবিক যিবোৰ গুণৰ প্ৰয়োজন আছিল, সেয়া তেওঁক প্ৰকৃতিয়ে উদাৰ হাতেৰে দান কৰিছে। মহাকাশে তেওঁক সমগ্ৰ বিশ্বক একে চকুৰে চাব পৰা বিশাল দৃষ্টিভংগী দিলে, ধুমুহাই তেওঁক অদম্য শক্তি দিলে আৰু বজ্ৰই তেওঁক এক সাহসী কণ্ঠ তথা যুক্তিৰে কথা ক’বলৈ বল দিলে। এই গুণসমূহৰ অধিকাৰী হৈ কবিয়ে এতিয়া সমাজৰ অন্ধকাৰ দূৰ কৰিবলৈ সাজু হৈছে।
(ঘ) মুমূর্ষু মানৱক জীৱনৰ বিদ্যুৎ… তাৰ বাবে শতবাৰ প্ৰণিপাত কৰোঁ।
উত্তৰ: উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ‘অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা’ৰ অন্তৰ্গত ড° ভূপেন হাজৰিকাদেৱৰ ‘প্ৰচণ্ড ধুমুহাই প্ৰশ্ন কৰিলে মোক’ কবিতাটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই কবিতাফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে তেওঁৰ জীৱনৰ চৰম লক্ষ্য আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে আকাশ, ধুমুহা আৰু বজ্ৰৰ পৰা যি শক্তি লাভ কৰিছে, তাৰ একমাত্ৰ উদ্দেশ্য হ’ল সমাজৰ দুৰ্বল আৰু নিৰাশাগ্ৰস্ত (মুমূর্ষু) মানুহবোৰৰ মনত অলপ হ’লেও আশাৰ সঞ্চাৰ কৰা। তেওঁলোকক যদি জীৱনৰ অলপ হ’লেও প্ৰেৰণা (বিদ্যুৎ) দিব পাৰে, তেন্তে তেওঁৰ জন্ম সাৰ্থক হ’ব। এই মহান কাৰ্যত সহায় কৰা বাবে কবিয়ে কৃতজ্ঞতাৰে প্ৰকৃতিৰ এই শক্তিপুঞ্জক শতবাৰ প্ৰণাম জনাইছে।
ভাষা-বিষয়ক
৫। তলত দিয়া শব্দবোৰৰ সমাৰ্থক শব্দ লিখাঃ
ধুমুহা: বতাহ-বৰষুণৰ প্ৰকোপ, চক্ৰবাত।
বুকু: বক্ষ, হৃদয়, হিয়া।
কাম্য: বাঞ্চনীয়, অভিলষিত, আকাংক্ষিত।
সংকীর্ণতা: ঠেক মনোভাৱ, অনুদাৰতা।
বিশাল: প্ৰকাণ্ড, বৃহৎ, বিশালকায়।
দানৱ: অসুৰ, দৈত্য, নিশাকৰ।
প্ৰণিপাত: সেৱা, প্ৰণাম, নমস্কাৰ।
সিক্ত: তিতা, ভিজা, আৰ্দ্ৰ।
৬। তলত দিয়া শব্দকেইটাত কি কাৰণে ‘ণ’ হৈছে লিখাঃ
কণ্ঠ: ট-বৰ্গৰ আখৰ ‘ঠ’ৰ লগত যুক্ত হোৱা বাবে (ষত্ব বিধি অনুসৰি) ‘ণ’ হৈছে।
পূর্ণ: ‘ৰ’ (ৰেফ)ৰ পাছত থকা বাবে ‘ণ’ হৈছে।
প্রচণ্ড: ট-বৰ্গৰ আখৰ ‘ড’ৰ লগত যুক্ত হোৱা বাবে ‘ণ’ হৈছে।
সংকীর্ণতা: ইয়াতো ‘ৰ’ (ৰেফ)ৰ পাছত থকা বাবে ‘ণ’ হৈছে।
প্রণিপাত: ‘প্ৰ’ উপসৰ্গৰ পাছত থকা ‘ন’ টো একেটা পদতে থকা বাবে ‘ণ’ লৈ পৰিৱৰ্তন হৈছে।
৭। তলত দিয়া শব্দকেইটাত কি কাৰণে ‘ষ’ হৈছে লিখাঃ
মুমূর্ষু: ‘উ’ কাৰৰ পাছত থকা ‘ৰ’ (ৰেফ)ৰ বাবে ইয়াত ‘ষ’ হৈছে।
দৃষ্টি: ‘ঋ’ কাৰৰ পাছত থকা বাবে স্বাভাৱিকতে ‘ষ’ হৈছে।
৮। সন্ধি ভাঙাঃ
দিগন্ত: দিক্ + অন্ত
সর্বাকাশ: সৰ্ব + আকাশ
সংকীর্ণ: সম্ + কীর্ণ
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post