সময়
১। চমু উত্তৰ দিয়া :
(ক) সময়ক কিহৰ লগত তুলনা কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: সময়ক এক অবিৰাম গতিৰে বৈ থকা চিৰপ্ৰবাহী নৈৰ সোঁতৰ লগত তুলনা কৰিব পাৰি, যি কেতিয়াও কাৰো বাবে ৰৈ নাথাকে।
(খ) কিহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সময় ভাগ কৰা হয়?
উত্তৰ: কোনো বিশেষ স্মৰণীয় ঘটনা, মহৎ ব্যক্তিৰ কাৰ্যকলাপ অথবা প্ৰাকৃতিক পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সময়ক বিভিন্ন ভাগত বিভক্ত কৰা হয়।
(গ) সময়ৰ ডাঙৰ ভাগবোৰ কি কি?
উত্তৰ: সময়ৰ যিবোৰ বিশাল পৰিসৰ থাকে, সেই ডাঙৰ ভাগবোৰ হ’ল— যুগ, কল্প আৰু শতাব্দী।
(ঘ) সময়ৰ দণ্ড, পল, অনুপলক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: সময়ৰ দণ্ড, পল, অনুপল আদিক সময়ৰ অতি ক্ষুদ্ৰ অংশ বা সময়ৰ ভগ্নাংশ বুলি কোৱা হয়।
(ঙ) সময় কি গতিত ঘূৰে?
উত্তৰ: সময়ৰ গতি কোনো এক দিশত পোন নহয়; বৰঞ্চ সময় এক চক্ৰাকাৰ বা বৃত্তাকাৰ গতিত ঘূৰে।
২। তাৎপর্য ব্যাখ্যা কৰা :
(ক) এলেহুৱাৰ দিন নাযায় নুপুৱায়।
উত্তৰ: যিসকল লোক এলেহুৱা আৰু কোনো কৰ্মত লিপ্ত নহৈ কেৱল বহি থাকে, তেওঁলোকৰ বাবে সময় অতিবাহিত কৰাটো এক ডাঙৰ সমস্যা হৈ পৰে। কামৰ মাজত থাকিলে সময় কেনি যায় গম পোৱা নাযায়, কিন্তু কৰ্মহীন লোকৰ বাবে দিনটো অতি দীঘলীয়া যেন লাগে আৰু যেন শেষেই নহ’ব তেনে অনুভৱ হয়। অৰ্থাৎ, কৰ্মহীনতাই সময়ক স্থবিৰ কৰি তোলা যেন লাগে বাবেই কোৱা হয়— “এলেহুৱাৰ দিন নাযায় নুপুৱায়।”
(খ) মানুহৰ এক কল্পই ব্ৰহ্মাৰ এদিন।
উত্তৰ: হিন্দু ধৰ্মশাস্ত্ৰৰ গণনা অনুসৰি, সময়ৰ ব্যাপ্তি অতি বিশাল। সৃষ্টিৰ কৰ্তা ব্ৰহ্মাৰ সময়ৰ জোখ মানুহৰ সময়ৰ জোখতকৈ বহুত পৃথক। মানুহৰ হাজাৰ হাজাৰ যুগ লগ লাগি যি এক ‘কল্প’ হয়, সেই বিশাল সময়খিনি ব্ৰহ্মাৰ বাবে মাত্ৰ এটা দিনৰ সমান। ইয়াৰ জৰিয়তে সময়ৰ আপেক্ষিকতা আৰু সৃষ্টিৰ সেই বিৰাট সময়সীমাৰ কথাকে বুজাব বিচৰা হৈছে।
(গ) কৰ্মৰ মাজেদি সময়ৰ গতি ধৰিব পাৰি।
উত্তৰ: সময় এক অদৃশ্য বস্তু, ইয়াক হাতেৰে চুব নোৱাৰি। কিন্তু আমি কিমান কাম কৰিলোঁ বা আমাৰ কৰ্মৰ পৰিমাণ কিমান, তাৰ জৰিয়তেহে সময়ৰ প্ৰকৃত গতি অনুভৱ কৰিব পাৰি। এজন ব্যস্ত কৰ্মী মানুহে নিজৰ কৰ্মৰ মাজেদি সময়ৰ দ্ৰুত গতি অনুভৱ কৰে, আনহাতে কাম নকৰা লোকৰ বাবে সময়ৰ কোনো গতি নাথাকে। গতিকে, ঘড়ীৰ কাঁইটতকৈ আমাৰ কৰ্মইহে সময়ৰ সঠিক পৰিচয় দিয়ে।
৩। পাঠটিৰ লেখকৰ সাহিত্যৰাজিৰ পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: ‘সময়’ পাঠটিৰ লেখক হ’ল বাগ্মীবৰ নীলমণি ফুকন (১৮৮০-১৯৭৮)। তেওঁ অসমীয়া সাহিত্য জগতৰ এজন বলিষ্ঠ কবি, গদ্যশিল্পী আৰু নিপুণ বাগ্মী আছিল। ডিব্ৰুগড়ত জন্মগ্ৰহণ কৰা ফুকনদেৱে অসমীয়া কাব্য সাহিত্যক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কাব্যগ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত ‘জ্যোতিকণা’, ‘মানসী’, ‘সন্ধানী’, ‘সাৱিত্ৰী’ আদি প্ৰধান। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ চিন্তামূলক প্ৰবন্ধ সংকলন ‘সাহিত্য-কলা’ আৰু ‘চিন্তামণি’য়ে অসমীয়া গদ্য সাহিত্যক চহকী কৰিছে। তেওঁ ‘আলোচনী’ আৰু ‘ন-জোন’ নামৰ দুখন গুৰুত্বপূৰ্ণ কাকত সম্পাদনা কৰিছিল আৰু ১৯৪৪ চনৰ অসম সাহিত্য সভাৰ শিৱসাগৰ অধিৱেশনৰ সভাপতিৰ আসন অলংকৃত কৰিছিল।
৪। চাৰিটা-পাঁচোটা বাক্যত উত্তৰ দিয়া :
(ক) প্রাকৃতিক জগত বুলিলে কাক বুজায়?
উত্তৰ: প্রাকৃতিক জগত বুলিলে আমাৰ চাৰিওফালে থকা সেই সকলো উপাদানক বুজায় যিবোৰ মানুহৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা নাই। ইয়াৰ ভিতৰত গছ-গছনি, জীৱ-জন্তু, নৈ-পৰ্বত, সাগৰ, সূৰ্য, চন্দ্ৰ আৰু গ্ৰহ-নক্ষত্ৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। এই জগতখন এক নিৰ্দিষ্ট প্ৰাকৃতিক নিয়মৰ অধীনত চলে। প্ৰকৃতিৰ মাজত ঘটা বিভিন্ন পৰিৱৰ্তনসমূহ লক্ষ্য কৰিয়েই আদিম কালৰ পৰা মানুহে সময় নিৰূপণ কৰি আহিছে।
(খ) কোনো ঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কিদৰে সময় ভাগ কৰিব পাৰি?
উত্তৰ: পৃথিৱীত ঘটা কোনো যুগান্তকাৰী ঘটনা বা মহাপুৰুষৰ জন্ম-মৃত্যুক কেন্দ্ৰ কৰি সময়ক বিভিন্ন ভাগত ভগোৱা হয়। ধৰ্মীয় বা ঐতিহাসিক গুৰুত্ব থকা ঘটনাই একোটা নতুন যুগ বা অব্দৰ সূচনা কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, যিশু খ্ৰীষ্টৰ জন্মৰ পৰা ‘খ্ৰীষ্টাব্দ’, হজৰত মহম্মদৰ মক্কা ত্যাগৰ পৰা ‘হিজৰি’ আৰু শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ জন্মৰ পৰা ‘শংকৰাব্দ’ গণনা কৰা হয়। এনেদৰেই বিশেষ ঘটনাৰ স্মৃতি ধৰি ৰাখিবলৈ সময়ৰ বিভাগবোৰ কৰা হয়।
(গ) লক্ষণাক্রান্ত মানে কি?
উত্তৰ: ‘লক্ষণাক্রান্ত’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল কোনো বিশেষ চিন বা লক্ষণৰ দ্বাৰা যুক্ত হোৱা। পাঠটিৰ প্ৰসংগত সময়ৰ বিভিন্ন ভাগবোৰৰ একোটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য থাকে। যেনে— হিন্দু শাস্ত্ৰৰ চাৰিটা যুগৰ (সত্য, ত্ৰেতা, দ্বাপৰ, কলি) ধৰ্ম আৰু মানুহৰ চৰিত্ৰৰ লক্ষণ বেলেগ বেলেগ। ঠিক তেনেদৰে বসন্ত ঋতুৰ লক্ষণ কুঁহিপাত আৰু কুলিৰ মাত। এই বিশেষ পৰিচয়বোৰ থকাৰ বাবে সময়ৰ ভাগবোৰক লক্ষণাক্ৰান্ত বুলি কোৱা হৈছে।
(ঘ) বিজ্ঞানৰ আৱিষ্কাৰৰ আগতে মানুহে কিহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সময় সম্পৰ্কে অৱগত হৈছিল?
উত্তৰ: আধুনিক ঘড়ী বা বিজ্ঞানৰ উন্নত যন্ত্ৰপাতি আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ আগতে মানুহে প্ৰকৃতিৰ গতি-বিধি নিৰীক্ষণ কৰি সময়ৰ উমান পাইছিল। তেওঁলোকে সূৰ্যৰ অৱস্থান আৰু নিজৰ ছাঁৰ দৈৰ্ঘ্য চাই দিনৰ ভাগবোৰ বুজি পাইছিল। চৰাইৰ মাত, কুকুৰাৰ ডাক বা শিয়ালৰ হোৱা শুনি তেওঁলোকে ৰাতিৰ প্ৰহৰ গণনা কৰিছিল। তদুপৰি গছৰ ফুল ফুলা, ফল পকা আৰু ঋতুৰ পৰিৱৰ্তন চাই মাহ আৰু বছৰৰ হিচাপ ৰাখিছিল।
৫। তলৰ প্ৰশ্নকেইটাৰ অন্তর্নিহিত ভাব বিশ্লেষণ কৰা :
(ক) সময়ৰ এই ভাগবিলাক বিশেষ বিশেষ লক্ষণাক্রান্ত।
উত্তৰ: এই বাক্যশাৰীৰ দ্বাৰা লেখকে বুজাব বিচাৰিছে যে সময়ৰ প্ৰতিটো ভাগেই একোটা সুকীয়া পৰিচয় বহন কৰে। বতৰৰ পৰিৱৰ্তনেই হওক বা ইতিহাসৰ যুগেই হওক, প্ৰতিটোৰে নিজা লক্ষণ থাকে। যেনে— খৰালি কালৰ লক্ষণ ধূলি আৰু শুকান বতৰ, আনহাতে বাৰিষাৰ লক্ষণ বৰষুণ। এই লক্ষণবোৰ আছে বাবেই আমি সময়ৰ এটা ভাগৰ পৰা আন এটা ভাগক পৃথক কৰিব পাৰোঁ।
(খ) সময়ৰ টিকনিডাল হেনো আগফালে।
উত্তৰ: এয়া এক অতি তাৎপৰ্যপূৰ্ণ কথা। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল সময়ক ধৰিবলৈ হ’লে আমি সময়ৰ আগত থাকিব লাগিব। এবাৰ সময় পাৰ হৈ গ’লে তাক পিছফালৰ পৰা ধৰা অসম্ভৱ, কাৰণ সময়ৰ পিছফালে ধৰিবলৈ একো নাই। সেয়েহে যিকোনো কাম সঠিক সময়ত বা সময়ৰ পূৰ্বেই কৰাৰ প্ৰস্তুতি চলোৱা উচিত। সময়ৰ অপচয় কৰিলে ইয়াক ঘূৰাই পোৱাৰ কোনো সুযোগ নাথাকে।
(গ) সময়ৰ জোখ কামতহে, ঘড়ীৰ কাঁইটকেইডালত নাই।
উত্তৰ: ঘড়ীৰ কাঁইটে কেৱল যান্ত্ৰিকভাৱে সময়ৰ পৰিমাণ দেখুৱায়, কিন্তু সেই সময়খিনিৰ প্ৰকৃত মূল্য নিৰ্ভৰ কৰে আমি কৰা কামৰ ওপৰত। এজন মানুহে দিনটোত কিমান কাম কৰিলে, সেয়াহে আচল সময়ৰ হিচাপ। যদি কোনো কাম কৰা নহয়, তেন্তে সেই সময়খিনিৰ কোনো সাৰ্থকতা নাথাকে। গতিকে সময়ৰ প্ৰকৃত জোখ আমাৰ কৰ্মতহে নিহিত হৈ থাকে।
(ঘ) সময় অমূল্য ধন বোলা কথাষাৰ সঁচা।
উত্তৰ: ধনেৰে পৃথিৱীৰ বহু বস্তু কিনিব পাৰি, আনকি হেৰোৱা ধন পুনৰ উপাৰ্জনো কৰিব পাৰি। কিন্তু পাৰ হৈ যোৱা এক ছেকেণ্ড সময়ো পৃথিৱীৰ সমস্ত ধন দিলেও কোনোৱে ঘূৰাই আনিব নোৱাৰে। সময়ৰ সঠিক ব্যৱহাৰে মানুহক উন্নতিৰ শিখৰলৈ লৈ যায় আৰু অবাবত সময় নষ্ট কৰিলে জীৱন বিফল হয়। যিহেতু সময় অপৰিমেয় আৰু অপূৰণীয়, সেয়ে ইয়াক অমূল্য ধন বুলি কোৱা হয়।
৬। ‘প্রাকৃতিক জগতৰ গতি-বিধি লক্ষ্য কৰিও সময় নিৰূপণ কৰা হয়’— কেনেকৈ?
উত্তৰ: প্ৰকৃতি আৰু সময়ৰ এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছে। প্ৰাকৃতিক জগতৰ পৰিৱৰ্তনবোৰ লক্ষ্য কৰি আদিম কালৰে পৰা সময় নিৰূপণ কৰা হৈছে। যেনে:
চৰাইৰ মাত: ৰাতিপুৱা কুকুৰাৰ ডাক আৰু চৰাইৰ কিচিৰ-মিচিৰ শব্দই ৰাতি পুওৱাৰ সংকেত দিয়ে। কুলিৰ মাতে বসন্ত ঋতুৰ আগমন জনায়।
উদ্ভিদৰ পৰিৱৰ্তন: গছত কুঁহিপাত ওলোৱা, আম মলিওৱা বা নাহৰ ফুল ফুলা কাৰ্যই একোটা নিৰ্দিষ্ট সময় বা ঋতুক সূচায়।
সূৰ্য আৰু ছাঁ: সূৰ্যৰ পোহৰত নিজৰ ছাঁটো কিমান দীঘল বা চুটি হৈছে, সেইটো চাই আগবেলা, দুপৰীয়া বা পিছবেলা নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল।
প্ৰাণীৰ আচৰণ: গধূলি সময়ত গৰুৱে চৰা ঠাইৰ পৰা ধূলি উৰুৱাই ঘৰলৈ ওভতা (গোধূলি) আৰু শিয়ালৰ হোৱা শুনা কাৰ্যই দিনৰ সমাপ্তি আৰু ৰাতিৰ আগমণ সূচায়।
৮। ভাব সম্প্ৰসাৰণ কৰা :
(ক) আইৰো বাৰ্তা গংগাৰো যাত্রা।
উত্তৰ: এই যোজনাটোৱে একেটা চেষ্টাৰ জৰিয়তে দুটা কাম সিদ্ধ হোৱা কথাটো বুজায়। কোনো এজন ব্যক্তিয়ে এখন ঠাইলৈ কাম এটা কৰিবলৈ গৈ যদি তাৰ লগে লগে আন এটা প্ৰয়োজনীয় কামো সমাপন কৰি আহে, তেতিয়া তাক ‘আইৰো বাৰ্তা গংগাৰো যাত্ৰা’ বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা সময়, ধন আৰু শ্ৰম— তিনিওটাৰে ৰাহি হয়।
(খ) ৰাইজে নখ জোকাৰিলে নৈ বয়।
উত্তৰ: এইষাৰ কথাৰ জৰিয়তে একতাৰ বিৰাট শক্তিৰ কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। এজন মানুহৰ বাবে যি কাম অসম্ভৱ, দহজন মানুহ বা ৰাইজ একত্ৰিত হ’লে সেই কাম অতি সহজ হৈ পৰে। এটুকুৰা নখৰ পানী জোকাৰিলে একো নহয়, কিন্তু সমগ্ৰ ৰাইজে মিলি যদি নখৰ পানী জোকাৰে, তেন্তে এক বিৰাট নৈৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। অৰ্থাৎ সামূহিক প্ৰচেষ্টাৰে যিকোনো বিৰাট কাম সম্পন্ন কৰিব পাৰি।
(গ) সময়ৰ শৰ মাৰিব নাজানিলে শৰ পহুৰ মঙহ খাবলৈ আশা কৰা মিছা।
উত্তৰ: জীৱনত সফলতা লাভ কৰিবলৈ হ’লে উপযুক্ত সুযোগৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰিব জানিব লাগে। শৰ পহু এটা চিকাৰ কৰিবলৈ হ’লে চিকাৰীজনে নিৰ্দিষ্ট মুহূৰ্ততে শৰ (কাঁড়) নিক্ষেপ কৰিব লাগিব। যদি সেই মুহূৰ্তটো পাৰ হৈ যায়, তেন্তে চিকাৰ পলাই যাব আৰু মঙহ খোৱাৰ আশা বৃথা হ’ব। ঠিক তেনেদৰে জীৱনত অহা সুযোগবোৰ সময়মতে গ্ৰহণ নকৰিলে উন্নতিৰ আশা কৰা নিৰৰ্থক।
৯। সন্ধি ভাঙা :
শকাব্দ = শক + অব্দ
খ্ৰীষ্টাব্দ = খ্ৰীষ্ট + অব্দ
শংকৰাব্দ = শংকৰ + অব্দ
চৈতন্যাব্দ = চৈতন্য + অব্দ
লক্ষণাক্রান্ত = লক্ষণ + আক্ৰান্ত
কল্পান্তৰ = কল্প + অন্তৰ
কৰায়ত্ত = কৰ + আয়ত্ত
মনস্তাপ = মনঃ + তাপ
১০। বাক্য সাজা :
যুদ্ধ-বিগ্ৰহ: ধৰ্মৰ নামত হোৱা যুদ্ধ-বিগ্ৰহে মানৱতাৰ চৰম ক্ষতি কৰে।
দিন-ৰাতি: পৰীক্ষাৰ আগমুহূৰ্তত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে দিন-ৰাতি একাকাৰ কৰি পঢ়া-শুনা কৰা উচিত।
ঢাৰি-পাটী: সূৰ্য উদয় হোৱাৰ আগতেই সকলোৱে ঢাৰি-পাটী ত্যাগ কৰা এক সু-অভ্যাস।
দেশ-বিদেশ: যাতায়ত ব্যৱস্থা উন্নত হোৱাৰ বাবে এতিয়া মানুহে সহজেই দেশ-বিদেশ ভ্ৰমণ কৰিব পাৰে।
মাছে-মঙহে: পৰিয়ালৰ সকলোৱে মিলি দেওবাৰে মাছে-মঙহে এসাঁজ খোৱাৰ মজাই সুকীয়া।