ব্যৱসায়ৰ বুনিয়াদ
১। মানুহৰ কাৰ্যকলাপসমূহৰ শ্ৰেণীবিভাজন কৰা।
উত্তৰঃ মানুহৰ কাৰ্যকলাপসমূহক প্ৰধানকৈ দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি—
১. অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ (Economic Activities)
২. অনা-অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ (Non-Economic Activities)
২। অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰু অনা-অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বুলিলে কি বুজা? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ * অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ: যিবোৰ কামৰ জৰিয়তে মানুহে ধন উপাৰ্জন কৰে বা জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰে, তাকেই অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপ— এজন শিক্ষকে স্কুলত পঢ়োৱা, এজন কৃষকে পথাৰত খেতি কৰা আদি।
অনা-অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ: যিবোৰ কাম ধন উপাৰ্জনৰ বাবে কৰা নহয়, বৰঞ্চ প্ৰেম, স্নেহ, ধৰ্মীয় বা সামাজিক দায়িত্বৰ খাতিৰত কৰা হয়, তাকেই অনা-অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপ— মাক এজনে নিজৰ সন্তানক লালন-পালন কৰা, মন্দিৰত প্ৰাৰ্থনা কৰা আদি।
৩। ব্যৱসায় মানে কি বুজা? ব্যৱসায়ৰ বৈশিষ্টাৱলীসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ লাভ অৰ্জনৰ উদ্দেশ্যৰে বস্তু বা সামগ্ৰীৰ উৎপাদন আৰু বিতৰণৰ সৈতে জড়িত ধাৰাবাহিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপকে ব্যৱসায় বোলে।
ব্যৱসায়ৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
ই এক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ।
ইয়াৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য হ’ল লাভ অৰ্জন কৰা।
সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ লেনদেন ধাৰাবাহিকভাৱে হ’ব লাগে।
ব্যৱসায়ত অনিশ্চয়তা আৰু লোকচানৰ শংকা থাকে।
৪। বৃত্তি মানে কি বুজা? বৃত্তিৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ যি কাৰ্যৰ বাবে বিশেষ শিক্ষা, দক্ষতা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ প্ৰয়োজন হয়, তাকে বৃত্তি (Profession) বোলে। উদাহৰণস্বৰূপ— ওকালতি, ডাক্তৰী আদি।
বৃত্তিৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
বিশেষ জ্ঞান আৰু কৌশলৰ প্ৰয়োজন।
নিৰ্দিষ্ট পেচাদাৰী সংস্থাৰ সদস্য হ’ব লাগে (যেনে— Bar Council)।
সেৱা আগবঢ়োৱাৰ বিনিময়ত মাচুল (Fee) গ্ৰহণ কৰা হয়।
বৃত্তিধাৰীসকলে এক নিৰ্দিষ্ট আচৰণ বিধি পালন কৰিব লাগে।
৫। নিয়োগ বা নিয়োজন মানে কি বুজা? ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ যেতিয়া এজন ব্যক্তিয়ে আন এজন ব্যক্তি বা প্ৰতিষ্ঠানৰ অধীনত নিৰ্দিষ্ট চুক্তি মৰ্মে কাম কৰে আৰু বিনিময়ত দৰমহা বা মজুৰি পায়, তাকে নিয়োগ (Employment) বোলে।
নিয়োগৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল:
নিয়োগকৰ্তা আৰু কৰ্মচাৰীৰ মাজত এক চুক্তি থাকে।
কৰ্মচাৰীজনে নিয়োগকৰ্তাৰ নিৰ্দেশ মৰ্মে কাম কৰিব লাগে।
ইয়াৰ বাবে কোনো মূলধনৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন নাই।
বিনিময়ত নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ মূৰে মূৰে পাৰিশ্ৰমিক (দৰমহা/মজুৰি) পোৱা যায়।
৬। উদ্যোগ মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ যি অৰ্থনৈতিক কাৰ্যৰ জৰিয়তে যান্ত্ৰিক সঁজুলি আৰু মানৱীয় কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি কেঁচামালসমূহক ব্যৱহাৰযোগ্য সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়, তাকে উদ্যোগ (Industry) বোলে।
৭। উদ্যোগৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ সমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ উদ্যোগক প্ৰধানকৈ তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি—
১. প্ৰাথমিক উদ্যোগ: প্ৰকৃতিৰ পৰা সম্পদ আহৰণৰ সৈতে জড়িত (যেনে— কৃষি, মাছ ধৰা)।
২. মাধ্যমিক উদ্যোগ: প্ৰাথমিক উদ্যোগৰ সামগ্ৰীক কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি নতুন বস্তু প্ৰস্তুত কৰা (যেনে— চেনি কল, তীখা উদ্যোগ)।
৩. সেৱা উদ্যোগ বা তৃতীয়ক উদ্যোগ: বাণিজ্য আৰু উদ্যোগক সহায় কৰা কাৰ্যসমূহ (যেনে— পৰিবহন, বেংক)।
৮। বাণিজ্য মানে কি বুজা?
উত্তৰঃ উৎপাদকৰ পৰা গ্ৰাহকৰ ওচৰলৈ সামগ্ৰীসমূহ নিয়াৰ বাবে যিবোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ চলোৱা হয়, সেই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটোক বাণিজ্য (Commerce) বোলে।
৯। বাণিজ্যৰ বিভিন্ন অংশসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ বাণিজ্যৰ দুটা প্ৰধান অংশ আছে—
১. বেহা-বেপাৰ (Trade): লাভৰ বাবে বস্তু ক্ৰয় আৰু বিক্ৰয় কৰা।
২. বেহা-বেপাৰৰ সহায়ক কাৰ্য (Auxiliaries to Trade): বেপাৰ কাৰ্যত থকা বাধা আঁতৰ কৰা কাৰ্যসমূহ (যেনে— পৰিবহন, বীমা আদি)।
১০। বেহা-বেপাৰৰ সহায়ক কাৰ্যসমূহ মানে কি বুজা? ইয়াৰ প্ৰকাৰসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ বেহা-বেপাৰ বা ব্যৱসায় সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰিবলৈ যিবোৰ কাৰ্যই সহায় কৰে, তাকেই বেহা-বেপাৰৰ সহায়ক কাৰ্য বোলে।
ইয়াৰ প্ৰকাৰসমূহ হ’ল:
পৰিবহন: স্থানৰ বাধা দূৰ কৰে।
বেংক: মূলধন বা অৰ্থৰ অভাৱ দূৰ কৰে।
বীমা: ব্যৱসায়িক ক্ষতিশংকাৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়ে।
গুদামজাতকৰণ: সময়ৰ বাধা দূৰ কৰে।
বিজ্ঞাপন: সামগ্ৰীৰ বিষয়ে গ্ৰাহকক জ্ঞান প্ৰদান কৰে।