অৰ্থনীতিৰ মৌলিক বিষয়সমূহ
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ‘অৰ্থনীতি’ শব্দটো কোন ভাষাৰ শব্দৰ পৰা আহিছে?
উত্তৰঃ গ্ৰীক ভাষাৰ শব্দৰ পৰা আহিছে।
২। ‘অৰ্থনীতি’ শব্দটো কোনটো শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ গ্ৰীক শব্দ Oikonomia-ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ‘Oikos’ মানে গৃহ বা পৰিয়াল আৰু ‘Nomos’ মানে নিয়ম বা পৰিচালনা।
৩। অৰ্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ কোন?
উত্তৰঃ এডাম স্মিথ।
৪। অৰ্থবিজ্ঞানৰ সম্পদভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰঃ এডাম স্মিথে।
৫। অৰ্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰঃ আলফ্ৰেড মাৰ্শালে।
৬। অৰ্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্ৰাপ্যতাভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰঃ লায়’নেল ৰবিন্সে।
৭। এডাম স্মিথৰ বিখ্যাত অৰ্থনৈতিক গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু কেতিয়া প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations; ১৭৭৬ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।
৮। আলফ্ৰেড মাৰ্শালৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু কেতিয়া প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ Principles of Economics; ১৮৯০ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।
৯। লায়’নেল ৰবিন্সৰ গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু কেতিয়া প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ An Essay on the Nature and Significance of Economic Science; ১৯৩২ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।
১০। কোনো বস্তু বা সেৱাই মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক কি বোলে?
উত্তৰঃ উপযোগিতা।
১১। উৎপাদনৰ বাবে মানুহে সৃষ্টি কৰা আহিলা-পাতিক কি বোলে?
উত্তৰঃ মূলধন।
১২। ‘Micro’ আৰু ‘Macro’ শব্দ দুটা কোন শব্দৰ পৰা আহিছে?
উত্তৰঃ গ্ৰীক ভাষাৰ Mikros আৰু Makros শব্দৰ পৰা আহিছে।
১৩। উৎপাদনৰ উপাদান কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ চাৰিটা—ভূমি, শ্ৰম, মূলধন আৰু সংগঠন বা উদ্যোগ।
১৪। ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ আন এটা নাম কি?
উত্তৰঃ দুষ্প্ৰাপ্যতা বা নাটনিৰ সংজ্ঞা।
১৫। বিনিময় প্ৰথাৰ অসুবিধা দূৰ কৰিবলৈ কিহৰ সৃষ্টি হৈছিল?
উত্তৰঃ মুদ্ৰাৰ।
১৬। অসমত সামগ্ৰী-বিনিময় প্ৰথাৰ বাবে বিখ্যাত মেলা কোনখন?
উত্তৰঃ মৰিগাঁও জিলাৰ জোনবিল মেলা।
১৭। কল্যাণ কেইপ্ৰকাৰৰ?
উত্তৰঃ দুইপ্ৰকাৰৰ—অৰ্থনৈতিক কল্যাণ আৰু অনাৰ্থনৈতিক কল্যাণ।
১৮। অৰ্থনীতিৰ নোবেল স্মাৰক বঁটা লাভ কৰা ভাৰতীয় অৰ্থনীতিবিদজনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ অমৰ্ত্য সেন।
১৯। আয়তনৰ হিচাপত পৃথিৱীৰ সপ্তম বৃহত্তম দেশ কোনখন?
উত্তৰঃ ভাৰতবৰ্ষ।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। এডাম স্মিথৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰঃ এডাম স্মিথে অৰ্থবিজ্ঞানত সম্পদক বিশেষ গুৰুত্ব দিছিল। তেওঁৰ মতে, অৰ্থবিজ্ঞান মূলত সম্পদৰ সৃষ্টি, বৃদ্ধি আৰু ব্যৱহাৰৰ অধ্যয়ন। সেইবাবে তেওঁৰ সংজ্ঞাক সম্পদভিত্তিক সংজ্ঞা বুলি কোৱা হয়।
২। মাৰ্শালৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰঃ আলফ্ৰেড মাৰ্শালৰ মতে, অৰ্থনীতি হৈছে মানৱ জাতিৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ কাৰ্যকলাপৰ অধ্যয়ন। ই ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক জীৱনৰ সেই অংশ অধ্যয়ন কৰে যি পাৰ্থিৱ কল্যাণ লাভ আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত।
সেয়ে মাৰ্শালৰ সংজ্ঞাক কল্যাণভিত্তিক সংজ্ঞা বুলি কোৱা হয়।
৩। ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰঃ লায়’নেল ৰবিন্সৰ মতে, অৰ্থবিজ্ঞান হৈছে এনে এক বিজ্ঞান যিয়ে মানুহৰ আচৰণক অসীম অভাৱ বা লক্ষ্য আৰু বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য সীমিত সম্পদৰ মাজৰ সম্পৰ্ক হিচাপে অধ্যয়ন কৰে।
এই সংজ্ঞাত দুষ্প্ৰাপ্যতা আৰু পছন্দৰ সমস্যাক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।
৪। ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাৰ মূল বক্তব্য কি?
উত্তৰঃ ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছে অৰ্থনীতিত দুষ্প্ৰাপ্য সম্পদৰ দক্ষ ব্যৱহাৰৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। সমাজে সীমিত সম্পদ কেনেকৈ বাছনি কৰি ব্যৱহাৰ কৰে আৰু সেই সম্পদৰ সহায়ত সামগ্ৰী আৰু সেৱা উৎপাদন কৰি মানুহৰ মাজত বিতৰণ কৰে—ইয়াই অৰ্থনীতিৰ মূল বিষয়।
৫। ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাটোৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ তিনিটা মূল ধাৰণা হ’ল—
(ক) মানুহৰ অভাৱ বা ইচ্ছা অসীম।
(খ) অভাৱ পূৰণৰ উপায় বা সম্পদ সীমিত।
(গ) সীমিত সম্পদসমূহ বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য।
এই কাৰণেই মানুহে কোন অভাৱ প্ৰথমে পূৰণ কৰিব সেই বিষয়ে পছন্দ কৰিবলগীয়া হয়।
৬। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উত্তৰঃ অৰ্থবিজ্ঞানৰ যি শাখাত ব্যক্তি, পৰিয়াল, ভোক্তা, উৎপাদক, প্ৰতিষ্ঠান বা কোনো এটা বিশেষ বজাৰৰ অৰ্থনৈতিক আচৰণ পৃথকভাৱে অধ্যয়ন কৰা হয়, তাক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান বা Microeconomics বোলে।
উদাহৰণ—এজন ভোক্তাৰ চাহিদা, এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ উৎপাদন, কোনো এটা সামগ্ৰীৰ মূল্য আদি।
৭। সমষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উত্তৰঃ এখন দেশৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ অধ্যয়নক সমষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান বা Macroeconomics বোলে।
ই জাতীয় আয়, মুঠ উৎপাদন, মুঠ নিয়োগ, মুদ্ৰাস্ফীতি, বিনিয়োগ, বেকাৰত্ব, অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধি আদি বিষয় অধ্যয়ন কৰে।
৮। আৰ্থিক বস্তু আৰু অনাৰ্থিক বা মুক্ত বস্তুৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
আৰ্থিক বস্তু—
- যোগান সীমিত।
- মানুহৰ চাহিদাৰ তুলনাত দুষ্প্ৰাপ্য।
- দাম থাকে।
- সাধাৰণতে মুদ্ৰাৰ বিনিময়ত লাভ কৰা হয়।
- উদাহৰণ—চাউল, কাপোৰ, বিদ্যুৎ।
মুক্ত বা অনাৰ্থিক বস্তু—
- সাধাৰণ অৱস্থাত প্ৰচুৰ পৰিমাণে উপলব্ধ।
- দাম নাথাকে।
- কিনা-বেচাৰ প্ৰয়োজন নহয়।
- উদাহৰণ—বতাহ, সূৰ্যৰ পোহৰ।
৯। ৰাষ্ট্ৰীয় আয় কাক বোলে?
উত্তৰঃ এখন দেশৰ বাসিন্দাসকলে নিৰ্দিষ্ট সময়ছোৱাত, সাধাৰণতে এবছৰত, উৎপাদন কাৰ্যৰ জৰিয়তে লাভ কৰা মুঠ আয়ক ৰাষ্ট্ৰীয় আয় বোলে।
সহজ অৰ্থত, এখন দেশৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ পৰা এটা বছৰত সৃষ্টি হোৱা মুঠ আয়ৰ পৰিমাণেই ৰাষ্ট্ৰীয় আয়।
১০। জনমূৰি আয় কাক বোলে? সূত্ৰ লিখা।
উত্তৰঃ এখন দেশৰ মুঠ ৰাষ্ট্ৰীয় আয়ক সেই দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাৰে ভাগ কৰিলে পোৱা গড় আয়ক জনমূৰি আয় বোলে।
সূত্ৰঃ
জনমূৰি আয় = ৰাষ্ট্ৰীয় আয় ÷ মুঠ জনসংখ্যা
১১। ভোগ কাক বোলে?
উত্তৰঃ মানুহৰ অভাৱ পূৰণৰ বাবে সামগ্ৰী আৰু সেৱা ব্যৱহাৰ কৰাকে ভোগ বোলে।
উদাহৰণ—খাদ্য খোৱা, কাপোৰ পিন্ধা, চিকিৎসা সেৱা গ্ৰহণ কৰা।
১২। উৎপাদন কাক বোলে?
উত্তৰঃ সামগ্ৰী বা সেৱাৰ উপযোগিতা সৃষ্টি বা বৃদ্ধি কৰা কাৰ্যক উৎপাদন বোলে।
উদাহৰণ—কেঁচা কপাহৰ পৰা কাপোৰ তৈয়াৰ কৰা।
১৩। বিতৰণ কাক বোলে?
উত্তৰঃ উৎপাদন কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন উপাদানৰ মাজত উৎপাদনৰ পৰা লাভ কৰা আয় ভাগ কৰাকে বিতৰণ বোলে।
উদাহৰণ—ভূমিৰ বাবে খাজনা, শ্ৰমৰ বাবে মজুৰি, মূলধনৰ বাবে সুদ আৰু উদ্যোগীৰ বাবে লাভ।
১৪। মুদ্ৰা কাক বোলে?
উত্তৰঃ সামগ্ৰী আৰু সেৱা কিনা-বেচা, দেনা-পাওনা পৰিশোধ আৰু মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ বাবে সাধাৰণভাৱে গ্ৰহণযোগ্য মাধ্যমক মুদ্ৰা বোলে।
১৫। ৰাজহুৱা বিত্ত বিজ্ঞান কাক বোলে?
উত্তৰঃ চৰকাৰৰ আয়, ব্যয়, কৰ, ঋণ আৰু বিত্তীয় নীতিৰ অধ্যয়নক ৰাজহুৱা বিত্ত বিজ্ঞান বোলে।
১৬। উপযোগিতা কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো বস্তু বা সেৱাই মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক উপযোগিতা বোলে।
১৭। অভাৱ কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো বস্তু বা সেৱা লাভ কৰাৰ বাবে মানুহৰ অনুভূত প্ৰয়োজন বা ইচ্ছাক অভাৱ বোলে।
১৮। দৰ বা মূল্য কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো সামগ্ৰী বা সেৱাৰ বিনিময়ত দিবলগীয়া মুদ্ৰাৰ পৰিমাণক দৰ বা মূল্য বোলে।
১৯। চাহিদা কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়ত নিৰ্দিষ্ট দামত কিনিবলৈ ইচ্ছা আৰু সামৰ্থ্য থকা সামগ্ৰীৰ পৰিমাণক চাহিদা বোলে।
কেৱল কিনিব বিচৰাটোৱেই চাহিদা নহয়; কিনাৰ সামৰ্থ্যও থাকিব লাগে।
২০। যোগান কাক বোলে?
উত্তৰঃ কোনো নিৰ্দিষ্ট সময়ত নিৰ্দিষ্ট দামত বিক্ৰেতাই বজাৰত বিক্ৰীৰ বাবে আগবঢ়াবলৈ ইচ্ছুক আৰু সক্ষম হোৱা সামগ্ৰীৰ পৰিমাণক যোগান বোলে।
২১। বজাৰ কাক বোলে?
উত্তৰঃ অৰ্থবিজ্ঞানত বজাৰ মানে কেৱল কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাই নহয়। যি ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে ক্ৰেতা আৰু বিক্ৰেতাৰ মাজত সামগ্ৰী বা সেৱাৰ কিনা-বেচা সম্পন্ন হয় তাক বজাৰ বোলে।
এই লেনদেন প্ৰত্যক্ষ বা অনলাইন/পৰোক্ষ দুয়ো ধৰণে হ’ব পাৰে।
২২। মূলধন কাক বোলে?
উত্তৰঃ উৎপাদনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা মানুহে সৃষ্টি কৰা উৎপাদন-সামগ্ৰী বা আহিলাক মূলধন বোলে।
উদাহৰণ—যন্ত্ৰপাতি, কাৰখানা, তাঁতশাল।
২৩। সঞ্চয় কাক বোলে?
উত্তৰঃ আয়ৰ যি অংশ বৰ্তমান ভোগত ব্যয় নকৰি ভৱিষ্যতৰ বাবে জমা ৰখা হয় তাক সঞ্চয় বোলে।
২৪। বিনিয়োগ কাক বোলে?
উত্তৰঃ নতুন মূলধনী সম্পদ সৃষ্টি বা উৎপাদন ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰাকে বিনিয়োগ বোলে।
২৫। সম্পদ কাক বোলে?
উত্তৰঃ যি বস্তু বা সেৱাৰ উপযোগিতা আছে, দুষ্প্ৰাপ্য আৰু মূল্য থাকে তাক অৰ্থনৈতিক সম্পদ বুলি কোৱা হয়।
২৬। মাৰ্শালৰ সংজ্ঞাৰ এটা সীমাবদ্ধতা লিখা।
উত্তৰঃ মাৰ্শালৰ সংজ্ঞাই মূলত পাৰ্থিৱ বা অৰ্থনৈতিক কল্যাণৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। মানুহৰ সকলো অৰ্থনৈতিক সিদ্ধান্ত কেৱল কল্যাণৰ ভিত্তিত ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি—এইটো সংজ্ঞাটোৰ এটা সীমাবদ্ধতা।
২৭। ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ এটা সীমাবদ্ধতা লিখা।
উত্তৰঃ ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাই দুষ্প্ৰাপ্যতা আৰু পছন্দৰ সমস্যাক স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিলেও অৰ্থনৈতিক কল্যাণ, আয়-বিতৰণ, বৃদ্ধি আৰু উন্নয়নৰ বিষয়সমূহক যথেষ্ট গুৰুত্ব নিদিয়ে।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। অৰ্থবিজ্ঞান অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা উদাহৰণসহ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ অৰ্থবিজ্ঞান সমাজ বিজ্ঞানৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শাখা। ব্যক্তি, সমাজ আৰু চৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক জীৱন বুজিবলৈ অৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন অতি প্ৰয়োজনীয়।
ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ হ’ল—
(ক) সীমিত সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ:
মানুহৰ ইচ্ছা অসীম কিন্তু সম্পদ সীমিত। অৰ্থবিজ্ঞানে সীমিত সম্পদ কেনেকৈ সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে সেই বিষয়ে শিক্ষা দিয়ে।
(খ) চৰকাৰী আয়-ব্যয় বুজিবলৈ:
চৰকাৰে কৰ কিয় সংগ্ৰহ কৰে, ক’ত ব্যয় কৰে, ঋণ কিয় লয় আদি বিষয় বুজিবলৈ অৰ্থবিজ্ঞানৰ জ্ঞান প্রয়োজন।
(গ) দৰিদ্ৰতা আৰু নিবনুৱা সমস্যা বুজিবলৈ:
দৰিদ্ৰতা, বেকাৰত্ব, আয়ৰ অসমতা আদি সমস্যাৰ কাৰণ আৰু সমাধান বুজিবলৈ অৰ্থবিজ্ঞান সহায়ক।
(ঘ) মূল্যবৃদ্ধি বুজিবলৈ:
চাউল, তেল, শাক-পাচলি আদি সামগ্ৰীৰ দাম কিয় বৃদ্ধি পায়, মুদ্ৰাস্ফীতি কেনেকৈ হয়—এইবোৰ অৰ্থবিজ্ঞানে ব্যাখ্যা কৰে।
(ঙ) সচেতন গ্ৰাহক হ’বলৈ:
চাহিদা, যোগান, দাম, বজাৰ আদি বিষয়ে জ্ঞান থাকিলে গ্ৰাহকে অধিক বিচক্ষণ সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে।
(চ) বিশ্বায়ন বুজিবলৈ:
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, বিদেশী বিনিয়োগ আৰু বিশ্বায়নৰ সুফল-কুফল বুজিবলৈ অৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন প্রয়োজন।
(ছ) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন বুজিবলৈ:
দেশৰ উৎপাদন, আয়, উদ্যোগ, কৃষি, শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু জীৱনমান কেনেকৈ উন্নত কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে অৰ্থবিজ্ঞান দিশ নিৰ্দেশ কৰে।
সেয়ে ব্যক্তি জীৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকল্পনালৈকে অৰ্থবিজ্ঞানৰ জ্ঞান অতি প্ৰয়োজনীয়।
২। অৰ্থবিজ্ঞানৰ কোনটো সংজ্ঞা অধিক গ্ৰহণযোগ্য? কিয়?
উত্তৰঃ পাঠ্যভিত্তিক আলোচনাত লায়’নেল ৰবিন্সৰ দুষ্প্ৰাপ্যতাভিত্তিক সংজ্ঞাক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়।
ৰবিন্সৰ মতে মানুহৰ ইচ্ছা অসীম, কিন্তু সেই ইচ্ছা পূৰণৰ সম্পদ সীমিত আৰু সম্পদসমূহৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ আছে। এই অৱস্থাৰ ফলত মানুহে পছন্দ কৰিবলগীয়া হয়।
ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ তিনিটা প্ৰধান ভিত্তি হ’ল—
১। মানুহৰ অভাৱ অসীম।
২। সম্পদ সীমিত।
৩। সম্পদৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ আছে।
উদাহৰণস্বৰূপে, এজন মানুহৰ হাতত ৫০০ টকা আছে কিন্তু তেওঁ কিতাপ, কাপোৰ আৰু খাদ্য—তিনিওটা কিনিব বিচাৰে। টকা সীমিত হোৱা বাবে তেওঁ কোনটো বস্তু অধিক প্ৰয়োজনীয় সেইটো বাছনি কৰিব লাগিব। এইটোৱেই অৰ্থনৈতিক পছন্দৰ সমস্যা।
এই সংজ্ঞা যুক্তিসংগত আৰু বৈজ্ঞানিক যদিও আধুনিক অৰ্থনীতি কেৱল দুষ্প্ৰাপ্যতাতে সীমাবদ্ধ নহয়; উন্নয়ন, কল্যাণ, আয়-বিতৰণ আৰু পৰিৱেশৰ বিষয়ো এতিয়া সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৩। অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰঃ অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ অতি বিস্তৃত। ব্যক্তি আৰু সমাজৰ বিভিন্ন অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ ইয়াৰ অন্তৰ্গত।
প্ৰধান বিষয়সমূহ হ’ল—
(ক) ভোগ:
মানুহে কেনেকৈ সামগ্ৰী আৰু সেৱা ব্যৱহাৰ কৰি নিজৰ অভাৱ পূৰণ কৰে সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়।
(খ) উৎপাদন:
সামগ্ৰী আৰু সেৱা কেনেকৈ উৎপাদন কৰা হয়, উৎপাদনৰ উপাদানসমূহ কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আদি ইয়াৰ অন্তৰ্গত।
(গ) বিতৰণ:
উৎপাদন কাৰ্যৰ পৰা পোৱা আয় ভূমি, শ্ৰম, মূলধন আৰু উদ্যোগীৰ মাজত কেনেকৈ বিতৰণ হয় সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়।
(ঘ) বিনিময়:
সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ কিনা-বেচা, দেশীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য ইয়াৰ অন্তৰ্গত।
(ঙ) মুদ্ৰা:
মুদ্ৰাৰ উৎপত্তি, কাৰ্য, মূল্য আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত ইয়াৰ ভূমিকা অধ্যয়ন কৰা হয়।
(চ) জাতীয় আয়:
দেশৰ মুঠ আয়, জনমূৰি আয়, আয়ৰ বৃদ্ধি আৰু বিতৰণ অধ্যয়ন কৰা হয়।
(ছ) ৰাজহুৱা বিত্ত:
চৰকাৰী আয়, কৰ, চৰকাৰী ব্যয় আৰু ঋণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়।
(জ) কল্যাণকামী অৰ্থনীতি:
অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপে ব্যক্তি আৰু সমাজৰ কল্যাণত কেনে প্ৰভাৱ পেলায় সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়।
(ঝ) পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতি:
অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ মাজত ভাৰসাম্য কেনেকৈ বজাই ৰাখিব পাৰি তাৰ অধ্যয়ন কৰা হয়।
(ঞ) দক্ষতা:
দুষ্প্ৰাপ্য সম্পদৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ মাধ্যমেৰে অধিক ফল লাভ কৰাৰ বিষয় অধ্যয়ন কৰা হয়।
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। দৰিদ্ৰতা কাক বোলে?
উত্তৰঃ যি অৱস্থাত এজন ব্যক্তি বা পৰিয়ালে খাদ্য, বস্ত্ৰ, বাসস্থান, স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা আদি জীৱনৰ মৌলিক প্ৰয়োজনসমূহ যথাযথভাৱে পূৰণ কৰিব নোৱাৰে, সেই অৱস্থাক দৰিদ্ৰতা বোলে।
২। নিবনুৱা কাক বোলে?
উত্তৰঃ কাম কৰাৰ ক্ষমতা আৰু ইচ্ছা থকা সত্ত্বেও উপযুক্ত কাম বা নিয়োগ নোপোৱা ব্যক্তিক নিবনুৱা বোলে।
৩। নিবনুৱা সাধাৰণতে কি কি ভাগত আলোচনা কৰা হয়?
উত্তৰঃ পাঠ্যভিত্তিকভাৱে দুটা ভাগত আলোচনা কৰিব পাৰি—
(ক) গ্ৰাম্য নিবনুৱা
(খ) চহৰীয়া নিবনুৱা।
৪। জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কাক বোলে?
উত্তৰঃ প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰ ভূমিত বাস কৰা গড় জনসংখ্যাক জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব বোলে।
সূত্ৰঃ
জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব = মুঠ জনসংখ্যা ÷ মুঠ মাটিকালি
৫। লিংগ অনুপাত কাক বোলে?
উত্তৰঃ ভাৰতীয় লোকপিয়লৰ সংজ্ঞা অনুসৰি প্ৰতি ১০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে থকা মহিলাৰ সংখ্যাক লিংগ অনুপাত বোলে।
সূত্ৰঃ
লিংগ অনুপাত = (মুঠ মহিলা জনসংখ্যা ÷ মুঠ পুৰুষ জনসংখ্যা) × ১০০০
৬। দৰিদ্ৰতাৰ সীমাৰেখা কাক বোলে?
উত্তৰঃ মানুহৰ ন্যূনতম জীৱনধাৰণৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব পৰা আয় বা ব্যয়ৰ ন্যূনতম সীমাক দৰিদ্ৰতাৰ সীমাৰেখা বোলে।
পুৰণি পাঠ্যভিত্তিক কেলৰি পদ্ধতিত গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বাবে দৈনিক প্ৰায় ২৪০০ কেলৰি আৰু চহৰ অঞ্চলৰ বাবে প্ৰায় ২১০০ কেলৰি আহাৰ লাভৰ সামৰ্থ্যক এক সময়ত দৰিদ্ৰতা নিৰ্ণয়ৰ ভিত্তি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
৭। বিশ্বৰ মুঠ মাটিকালিৰ কিমান শতাংশ ভাৰতত আছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ২.৪ শতাংশ।
৮। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ সৰ্বাধিক লিংগ অনুপাত থকা ৰাজ্য কোনখন?
উত্তৰঃ কেৰালা; প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ১০৮৪ গৰাকী মহিলা।
৯। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩৯৮ জন।
১০। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব কিমান আছিল?
উত্তৰঃ প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩২৫ জন।
অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। অৰ্থনৈতিক বস্তু কাক বোলে?
উত্তৰঃ দুষ্প্ৰাপ্য, উপযোগী আৰু মূল্য থকা বস্তু বা সেৱাক অৰ্থনৈতিক বস্তু বোলে।
২। মুক্ত বস্তু কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ বস্তু সাধাৰণ অৱস্থাত প্ৰচুৰ পৰিমাণে বিনামূল্যে পোৱা যায়, সেইবোৰক মুক্ত বস্তু বোলে।
৩। মুদ্ৰাৰ প্ৰধান প্ৰয়োজন কি?
উত্তৰঃ সামগ্ৰী-বিনিময় প্ৰথাৰ অসুবিধা দূৰ কৰি কিনা-বেচা সহজ কৰা।
৪। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞানৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ কোনো এটা সামগ্ৰীৰ চাহিদা আৰু মূল্যৰ অধ্যয়ন।
৫। সমষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞানৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ জাতীয় আয় বা দেশৰ বেকাৰত্বৰ অধ্যয়ন।
৬। উৎপাদনৰ চাৰিটা উপাদানৰ প্ৰতিদান কি কি?
উত্তৰঃ
- ভূমি — খাজনা
- শ্ৰম — মজুৰি
- মূলধন — সুদ
- উদ্যোগ — লাভ
৭। অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মূল কাৰণ কি?
উত্তৰঃ অসীম অভাৱৰ তুলনাত সম্পদ সীমিত হোৱা।
৮। অৰ্থনৈতিক পছন্দৰ সমস্যা কিয় সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ সীমিত সম্পদৰ বিকল্প ব্যৱহাৰ থকা বাবে কোন কামত সম্পদ ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব সেইটো বাছনি কৰিবলগীয়া হয়।
৯। জনমূৰি আয় কিহৰ এটা সাধাৰণ সূচক?
উত্তৰঃ এখন দেশৰ গড় আয়স্তৰৰ।
১০। দৰিদ্ৰতাৰ এটা প্ৰধান কাৰণ লিখা।
উত্তৰঃ নিম্ন আয় আৰু বেকাৰত্ব।
১১। নিবনুৱাৰ এটা ফলাফল লিখা।
উত্তৰঃ আয় হ্ৰাস আৰু দৰিদ্ৰতা বৃদ্ধি।
১২। অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন মানে কি?
উত্তৰঃ আয় আৰু উৎপাদন বৃদ্ধিৰ লগতে মানুহৰ জীৱনমানৰ সামগ্ৰিক উন্নতিক অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন বোলে।
১৩। পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতি কি?
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ মাজৰ সম্পৰ্ক অধ্যয়ন কৰা অৰ্থবিজ্ঞানৰ শাখাক পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতি বোলে।
১৪। দক্ষতা মানে কি?
উত্তৰঃ সীমিত সম্পদৰ অপচয় কমাই সৰ্বাধিক সম্ভৱ ফল লাভ কৰাকে দক্ষতা বোলে।
১৫। প্ৰত্যক্ষ বিনিময় কি?
উত্তৰঃ মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ এটা সামগ্ৰীৰ সৈতে আন এটা সামগ্ৰী বিনিময় কৰা ব্যৱস্থাক প্ৰত্যক্ষ বিনিময় বোলে।
Teacher Generate Question Answer
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১। ‘অর্থনীতি’ শব্দটো কোনটো ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে?
উঃ ‘অর্থনীতি’ শব্দটো গ্ৰীক ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে।
২। ‘অর্থনীতি’ শব্দটো কোনটো শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উঃ ‘অর্থনীতি’ শব্দটো গ্ৰীক শব্দ ‘Oikonomia’ৰ পৰা লোৱা হৈছে। ‘Oiko’ শব্দৰ অৰ্থ পৰিয়াল আৰু ‘Nomos’ শব্দৰ অৰ্থ নিয়ম। সেয়ে অর্থনীতি শব্দটোৱে পৰিয়াল বা সমাজ পৰিচালনাৰ নিয়মক বুজায়।
৩। অর্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ কোন?
উঃ এডাম স্মিথক অর্থবিজ্ঞানৰ পিতৃ বুলি কোৱা হয়।
৪। অর্থবিজ্ঞানৰ সম্পদভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উঃ অর্থবিজ্ঞানৰ সম্পদভিত্তিক সংজ্ঞাটো এডাম স্মিথে আগবঢ়াইছিল।
৫। অর্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উঃ অর্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণভিত্তিক সংজ্ঞাটো আলফ্ৰেড মাৰ্শালে আগবঢ়াইছিল।
৬। অর্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্রাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উঃ অর্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্রাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো লায়’নেল ৰবিন্সে আগবঢ়াইছিল।
৭। এডাম স্মিথে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উঃ এডাম স্মিথে ‘An Enquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations’ নামৰ গ্ৰন্থত ১৭৭৬ চনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
৮। আলফ্ৰেড মাৰ্শালে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উঃ আলফ্ৰেড মাৰ্শালে ‘Principles of Economics’ নামৰ গ্ৰন্থত ১৮৯০ চনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
৯। লায়’নেল ৰবিন্সে কোনখন গ্ৰন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উঃ লায়’নেল ৰবিন্সে ‘An Essay on the Nature and Significance of Economic Science’ নামৰ গ্ৰন্থত ১৯৩২ চনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
১০। এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক ‘যক্ষৰ বাণী’ বুলি কোনে কৈছিল?
উঃ এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক কাৰ্লাইল আৰু ৰাস্কিনে ‘যক্ষৰ বাণী’ বুলি কৈছিল।
১১। দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি কোনে অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উঃ দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্থহাছে অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
১২। কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক কি বুলি কোৱা হয়?
উঃ কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক ‘উপযোগিতা’ বুলি কোৱা হয়।
১৩। উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক কি বুলি কোৱা হয়?
উঃ উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক ‘মূলধন’ বুলি কোৱা হয়।
১৪। Micro আৰু Macro শব্দ দুটা কোন শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উঃ Micro শব্দটো গ্ৰীক ভাষাৰ ‘Mikros’ শব্দৰ পৰা আৰু Macro শব্দটো ‘Makros’ শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১। এডাম স্মিথৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উঃ এডাম স্মিথৰ মতে, “অর্থবিজ্ঞান সম্পদৰ বিজ্ঞান”।
২। মাৰ্শেলৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উঃ মাৰ্শেলৰ মতে, “মানৱ জীৱনৰ দৈনন্দিন কাৰ্যাৱলীৰ অধ্যয়নেই হৈছে অর্থনীতি।” ই ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক জীৱনৰ সেই অংশটো অধ্যয়ন কৰে যিটো অংশ মানৱ কল্যাণ আৰু বস্তুৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত।
৩। ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উঃ ৰবিন্সৰ মতে, “যি বিজ্ঞানে মানুহৰ অসীম ইচ্ছা আৰু সেইবোৰ পূৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া সীমিত আৰু বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য সম্পদৰ মাজৰ সম্পর্ক অধ্যয়ন কৰে, সেয়াই অর্থনীতি।”
৪। ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উঃ ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছৰ মতে, “দুষ্প্রাপ্যতাৰ বাস্তৱতা স্বীকাৰ কৰি সীমিত সম্পদসমূহৰ সৰ্বোত্তম আৰু দক্ষ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে সমাজৰ প্রয়োজন পূৰণ কৰাটোৱেই অর্থনীতিৰ মূল বিষয়।”
৫। ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটোৰ মৌলিক ধাৰণা কেইটা কি কি?
উঃ ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাটোৰ মৌলিক ধাৰণাসমূহ হ’লঃ
(ক) মানুহৰ অভাৱ অসীম।
(খ) অভাৱ পূৰণৰ উপায় বা সম্পদ সীমিত।
(গ) সীমিত সম্পদসমূহ বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য।
৬। ব্যষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উঃ ব্যক্তি বা ব্যক্তিগত প্রতিষ্ঠানৰ অর্থনৈতিক আচৰণসমূহ পৃথকভাৱে অধ্যয়ন কৰাকে ব্যষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান বোলে।
৭। সমষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উঃ এখন দেশৰ সামগ্রিক অর্থনৈতিক কার্যকলাপ, যেনে—মুঠ উৎপাদন, আয়, ভোগ, বিনিয়োগ আদি অধ্যয়ন কৰাকে সমষ্টিবাদী অর্থবিজ্ঞান বোলে।
৮। আর্থিক বস্তু আৰু অনার্থিক বস্তুৰ পার্থক্য লিখা।
উঃ আর্থিক আৰু অনার্থিক বস্তুৰ পার্থক্য হ’লঃ
(ক) আর্থিক বস্তুৰ যোগান সীমিত, কিন্তু অনার্থিক বস্তু প্রকৃতিৰ মুক্তদান আৰু সীমাহীন।
(খ) আর্থিক বস্তুৰ দাম থাকে, কিন্তু অনার্থিক বস্তুৰ দাম নাথাকে।
৯। ৰাষ্ট্ৰীয় আয় কাক বোলে?
উঃ এখন দেশত এটা নির্দিষ্ট বৰ্ষত উৎপাদিত সকলো দ্রব্য আৰু সেৱাৰ মুঠ মুদ্রামূল্যক ৰাষ্ট্ৰীয় আয় বুলি কোৱা হয়।
১০। জনমূৰি আয়ৰ সূত্ৰটো লিখা।
উঃ এখন দেশৰ মুঠ ৰাষ্ট্ৰীয় আয়ক সেই দেশৰ মুঠ জনসংখ্যাৰে ভাগ কৰিলে যি মান পোৱা যায় তাকেই জনমূৰি আয় বুলি কোৱা হয়।
১। অৰ্থবিজ্ঞান অধ্যয়নৰ প্রয়োজনীয়তা উদাহৰণসহ ব্যাখ্যা কৰা।
উঃ অৰ্থবিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াৰ প্রধান প্রয়োজনীয়তাসমূহ তলত দিয়া ধৰণে বুজাব পাৰি—
(ক) চৰকাৰী আয়-ব্যয়ৰ জ্ঞান লাভ
অৰ্থবিজ্ঞানৰ জৰিয়তে আমি বুজি পাওঁ চৰকাৰে কেনেকৈ ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰে আৰু কেনেকৈ সেই ৰাজহ ব্যয় কৰে।
(খ) দৰিদ্ৰতাৰ কাৰণ বুজা
দেশ এখনত দৰিদ্ৰতা কেনেকৈ সৃষ্টি হয় আৰু ইয়াক কেনেকৈ হ্ৰাস কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে জ্ঞান লাভ হয়।
(গ) বজাৰৰ মূল্যবৃদ্ধি বুজা
অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ দাম কিয় বাঢ়ে, মুদ্ৰাস্ফীতি কেনেকৈ হয়—এইবোৰ বুজিবলৈ সহায় কৰে।
(ঘ) বিশ্বায়ন আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিবর্তন বুজা
বিশ্বায়ন (Globalization), ইয়াৰ লাভ-লোকচান আৰু বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ পৰিবর্তনসমূহ বুজা যায়।
(ঙ) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু পৰিবেশ
অৰ্থনৈতিক বিকাশ, পৰিবেশীয় অৰ্থনীতি আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ জ্ঞান লাভ হয়।
২। অৰ্থবিজ্ঞানৰ কোনটো সংজ্ঞা আটাইতকৈ বেছি গ্রহণযোগ্য আৰু কিয়? ব্যাখ্যা কৰা।
উঃ অৰ্থবিজ্ঞানৰ বহু সংজ্ঞাৰ ভিতৰত লায়’নেল ৰবিন্সৰ সংজ্ঞা আটাইতকৈ অধিক গ্রহণযোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়।
কাৰণঃ
(ক) মানুহৰ অভাব অসীম—ইয়াক স্পষ্টভাবে বৰ্ণনা কৰিছে।
(খ) সেই অভাৱ পূৰণৰ বাবে থকা সম্পদ সীমিত বুলি দেখুৱাইছে।
(গ) সীমিত সম্পদসমূহ বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য—এই ধাৰণাটোও অন্তর্ভুক্ত কৰিছে।
এই তিনিটা মৌলিক সত্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই সংজ্ঞাটো বাস্তৱসম্মত আৰু বৈজ্ঞানিক।
৩। অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে লিখা।
উঃ অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ অতি বিস্তৃত। ই সমাজৰ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰ্যকলাপ সামৰি লয়—
(ক) ভোগ (Consumption)
মানুহে ব্যৱহাৰ কৰা বস্তু আৰু সেৱাৰ অধ্যয়ন।
(খ) উৎপাদন (Production)
বস্তু আৰু সেৱা কেনেকৈ উৎপাদন কৰা হয় আৰু ইয়াৰ উপাদানসমূহ (ভূমি, শ্রম, মূলধন, সংগঠন)।
(গ) বিতৰণ (Distribution)
উৎপাদিত সামগ্ৰী কেনেকৈ মানুহৰ মাজত ভাগ কৰা হয়।
(ঘ) বিনিময় (Exchange)
ব্যক্তি বা দেশৰ মাজত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ লেনদেন।
(ঙ) মুদ্ৰা আৰু আয় (Money & Income)
মুদ্ৰা ব্যৱস্থা, জাতীয় আয়, জনমূৰি আয়, কল্যাণ আৰু দক্ষতা আদিৰ অধ্যয়ন।
অতিৰিক্ত প্রশ্নোত্তৰ (পুনৰ সংৰচিত)
১। ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাৰ এটা ত্ৰুটি লিখা।
উঃ এই সংজ্ঞাত “পছন্দ” (choice) বিষয়টো স্পষ্টভাবে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই।
২। উৎপাদনৰ উপাদান কেইটা আৰু কি কি?
উঃ চাৰিটা—ভূমি, শ্রম, মূলধন, সংগঠন।
৩। বৰ্তমান সময়ত বিনিময় প্রথা থকা এখন বজাৰৰ নাম লিখা।
উঃ মৰিগাঁও জিলাৰ জোনবিল মেলা।
৪। মুদ্ৰাৰ সৃষ্টি কিয় হৈছিল?
উঃ বিনিময় প্রথাৰ অসুবিধা দূৰ কৰিবলৈ মুদ্ৰাৰ সৃষ্টি হৈছিল।
৫। বস্তু বা সামগ্ৰী কাক বোলে?
উঃ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা যিকোনো বস্তু বা সেৱাক সামগ্ৰী বোলে।
৬। উপযোগিতা কাক বোলে?
উঃ বস্তু বা সেৱাই মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক উপযোগিতা বোলে।
৭। অভাৱ কাক বোলে?
উঃ কোনো বস্তু পাবলৈ ইচ্ছা বা আকাংক্ষাক অভাৱ বোলে।
৮। কল্যাণ কেই প্ৰকাৰৰ?
উঃ দুটা—
(ক) অৰ্থনৈতিক কল্যাণ
(খ) অনাৰ্থনৈতিক কল্যাণ
৯। যোগান কাক বোলে?
উঃ বিক্ৰীৰ বাবে বজাৰলৈ অনা বস্তু বা সেৱাৰ পৰিমাণক যোগান বোলে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post