অসমত ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ আৰম্ভণি
শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱাঃ
১) ব্ৰিটিছে জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ (শ্ৰীহট্ট) নিৰ্বাসন দিছিল।
২) অসমৰ শেষ আহোম ৰজা আছিল পুৰন্দৰ সিংহ। (১৮৩৩-১৮৩৮ চনলৈ তেওঁ উজনি অসমৰ ৰজা আছিল)।
৩) তিৰৎ সিং এজন খাচী দেশপ্ৰেমিক তথা স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আছিল।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নঃ
১) গোবিন্দ চন্দ্ৰ কোন ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল?
উত্তৰঃ গোবিন্দ চন্দ্ৰ কাছাৰ ৰাজ্যৰ শেষ স্বাধীন ৰজা আছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছতে ১৮৩২ চনত ব্ৰিটিছে কাছাৰ দখল কৰে।
২) ডেভিদ স্কট কোন আছিল?
উত্তৰঃ ডেভিদ স্কট এজন অত্যন্ত বিচক্ষণ ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক আছিল। তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ প্ৰথমজন ব্ৰিটিছ কমিছনাৰ আছিল আৰু অসমত ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ ভেটি স্থাপনত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল অপৰিসীম।
৩) ডেভিদ স্কটৰ পৰৱৰ্তী কমিছনাৰ কোন আছিল?
উত্তৰঃ ১৮৩১ চনত ডেভিদ স্কটৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে কমিছনাৰৰ পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল টি. চি. ৰবাৰ্টচন।
৪) তিৰৎ সিং কোন ৰাজ্যৰ চিয়েম আছিল?
উত্তৰঃ তিৰৎ সিং খাচী পাহাৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত নংখৌ (Nongkhlaw) ৰাজ্যৰ চিয়েম বা মুৰব্বী আছিল।
৫) মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধিটো কি আছিল?
উত্তৰঃ মটক ৰাজ্যৰ সৰ্বোচ্চ শাসক বা ৰজাজনক ‘বৰসেনাপতি’ উপাধিৰে জনা গৈছিল।
৬) জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কোনে সিংহাসন হেৰুৱাইছিল?
উত্তৰঃ মেজৰ ফ্ৰান্সিছ জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিবেদনৰ ভিত্তিত ১৮৩৮ চনত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহই নিজৰ সিংহাসন হেৰুৱাইছিল।
৭) জেনকিন্সে নামনি অসমক কি কি জিলাত ভাগ কৰিছিল?
উত্তৰঃ জেনকিন্সে নামনি অসমক মূলতঃ তিনিখন জিলাত ভাগ কৰিছিল— গোৱালপাৰা, কামৰূপ আৰু দৰং। পিছলৈ নগাঁও জিলাৰো পুনৰ গঠন কৰা হৈছিল।
৮) ব্ৰিটিছে কাক পঞ্চাশ টকীয়া বৃত্তি দি কাছাৰ দখল কৰিছিল?
উত্তৰঃ ইয়াত এটা তথ্যগত সংশোধনৰ প্ৰয়োজন— ব্ৰিটিছে পুৰন্দৰ সিংহক মাহে ১,০০০ টকাৰ পেঞ্চন দি উজনি অসম দখল কৰিছিল। আনহাতে, কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ কোনো উত্তৰাধিকাৰী নথকাত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত কাছাৰ ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।
ৰচনা ধৰ্মী প্ৰশ্নঃ
১) ডেভিদ স্কটৰ ৰাজহ নীতি কেনে আছিল?
উত্তৰঃ ডেভিদ স্কটৰ প্ৰশাসনকালত সমগ্ৰ অসমৰ বাবে এক নতুন ৰাজহ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। তেওঁ নামনি আৰু উজনি অসমৰ বাবে সুকীয়া সুকীয়া ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছিল:
প্ৰশাসনিক গোট: নামনি অসমত তেওঁ পুৰণি পৰগণা ব্যৱস্থা বাহাল ৰাখিছিল আৰু ৰাজহ সংগ্ৰহৰ বাবে চৌধুৰী, পাটোৱাৰী, তহবিলদাৰ আদি বিষয়া নিযুক্তি দিছিল।
বৃত্তি কৰ: কেৱল কৃষি কৰেই নহয়, তেওঁ সোণাৰী, তাঁতী, কঁহাৰ আদি বিভিন্ন বৃত্তিজীৱী লোকৰ ওপৰতো কৰ ধাৰ্য কৰিছিল।
ধৰ্মীয় মাটিৰ ওপৰত কৰ: আহোম দিনৰ কৰ-মুক্ত দেবোত্তৰ আৰু ধৰ্মোত্তৰ মাটিৰ ওপৰতো তেওঁ আধা হাৰত কৰ (বৰঙণি) লগাইছিল।
মাটিৰ শ্ৰেণীবিভাজন: কেপ্তেইন মেথিউজৰ তত্ত্বাৱধানত নামনি অসমৰ মাটি জৰীপ কৰি ৰূপিত, ফৰিঙতি আৰু বস্তী মাটিত ভাগ কৰি কৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। আফিং খেতি কৰা মাটিত অতিৰিক্ত কৰ জাপি দিয়া হৈছিল।
জনমূৰি কৰ: প্ৰতিজন পাইকক ৩ পুৰাকৈ মাটি দিয়াৰ বাবদ ২ টকাকৈ ‘গা-ধন’ লোৱা হৈছিল।
২) ডেভিদ স্কটৰ প্ৰশাসনৰ কালত বিচাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেনে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ডেভিদ স্কটে বিচাৰ ব্যৱস্থাক অধিক সুশৃংখল কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা: সৰু-সুৰা দেৱানী আৰু ফৌজদাৰী গোচৰৰ বাবে স্থানীয় লোকৰ দ্বাৰা গঠিত ‘পঞ্চায়ত’ গঠন কৰা হৈছিল।
আদালত: গুৰুতৰ গোচৰৰ বাবে নামনি অসমত দুখন দেৱানী আৰু এখন ফৌজদাৰী আদালত স্থাপন কৰা হৈছিল।
আপীল ব্যৱস্থা: পঞ্চায়তৰ বিচাৰত সন্তুষ্ট নহ’লে সহকাৰী কমিছনাৰ আৰু তাৰ পিছত কমিছনাৰৰ ওচৰত আপীল কৰাৰ সুবিধা আছিল।
উজনি অসমৰ বিচাৰ: উজনি অসমত বিচাৰৰ বাবে লম্বোদৰ বৰফুকনক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি পুলিচ বিভাগক শক্তিশালী কৰি আইন-শৃংখলা ৰক্ষা কৰাৰ ওপৰত স্কটে গুৰুত্ব দিছিল।
৩) ৰবাৰ্টচনৰ দিনৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা কেনে ধৰণৰ আছিল?
উত্তৰঃ ১৮৩১ চনত স্কটৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰবাৰ্টচনে ৰাজহ ব্যৱস্থাত কেতবোৰ আমূল সংস্কাৰ সাধন কৰে:
পট্টা প্ৰদান: কৃষকৰ শোষণ বন্ধ কৰিবলৈ মাটিৰ পৰিমাণ আৰু খাজানাৰ হাৰ লিখি কৃষকক ‘পট্টা’ দিয়াৰ নিয়ম কৰা হৈছিল।
নিৰিখ নিৰ্ধাৰণ: মাটিৰ গুণাগুণ চাই খাজানাৰ নিৰিখ স্থিৰ কৰা হৈছিল।
দুৰ্নীতি ৰোধ: ৰাজহ কৰ্মচাৰীৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা কমাবলৈ ৰায়তক খাজানা দিয়াৰ ৰচিদ দিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল। তেওঁলোকে নিজাকৈ জৰিমনা বিহাব নোৱাৰিছিল।
ৰাজহ বৃদ্ধি: ৰবাৰ্টচনৰ সংস্কাৰৰ ফলত চৰকাৰী ৰাজকোষত জমা হোৱা ধনৰ পৰিমাণ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল।
৪) মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ বাবে কি কি কল্যাণমূলক আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ১৮৩৪ চনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰা মেজৰ জেনকিন্স অসমৰ আধুনিকীকৰণৰ এজন অগ্ৰণী বিষয়া আছিল।
উদ্যোগৰ বিকাশ: অসমৰ চাহ, কয়লা আৰু তেল উদ্যোগৰ প্ৰসাৰত তেওঁৰ বিশেষ অৱদান আছিল।
যাতায়ত: তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাতে ব্ৰহ্মপুত্ৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘ভাপ জাহাজ’ (Steamship) চলিবলৈ লৈছিল, যিয়ে বেপাৰ-বাণিজ্য সহজ কৰি তুলিছিল।
মুক্ত বাণিজ্য: বাণিজ্যৰ বাধা দূৰ কৰিবলৈ তেওঁ বহুতো শুল্ক চকী (Customs Posts) উঠাই দিছিল।
শিক্ষা: অসমত আধুনিক শিক্ষাৰ ভেটি স্থাপন কৰিবলৈ তেওঁ গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত চৰকাৰী ইংৰাজী বিদ্যালয় স্থাপন কৰিছিল।
৫) জেনকিন্সে কেনেকৈ অসমক বিভিন্ন জিলাত বিভক্ত কৰিছিল?
উত্তৰঃ জেনকিন্সে প্ৰশাসনিক সুবিধাৰ বাবে সমগ্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাক চাৰিখন মুখ্য জিলাত ভাগ কৰিছিল:
গোৱালপাৰা: ইয়াৰ সদৰ কাৰ্যালয় ধুবুৰীলৈ নিয়া হৈছিল।
কামৰূপ: ইয়াৰ সদৰ ঠাই আছিল গুৱাহাটী।
দৰং: ইয়াৰ সদৰ প্ৰথমে মঙলদৈত আছিল যদিও বানপানীৰ সমস্যাৰ বাবে ১৮৩৬ চনত তেজপুৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়।
নগাঁও (খাগৰিজান): ইয়াৰ সদৰ ঠাই নগাঁও চহৰত স্থাপন কৰা হৈছিল।
উজনি অসম: ১৮৩৮ চনত পুৰন্দৰ সিংহৰ ৰাজ্য দখল কৰাৰ পিছত শিৱসাগৰ আৰু লক্ষীমপুৰ নামৰ দুখন নতুন জিলাৰ সৃষ্টি কৰা হয়। কাছাৰ দখলৰ পিছত শিলচৰক সদৰ কৰি কাছাৰ জিলা গঠন কৰা হৈছিল।
৬) তিৰৎ সিং কোন আছিল? তেওঁ কিয় ব্ৰিটিছৰ বিৰোধী হৈছিল?
উত্তৰঃ তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ নংখৌ ৰাজ্যৰ চিয়েম। তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰোধী হোৱাৰ কাৰণসমূহ আছিল:
স্বাধীনতা হৰণৰ ভয়: ব্ৰিটিছে খাচী পাহাৰৰ মাজেৰে সুৰমা উপত্যকালৈ যিটো পথ নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰিছিল, সেইটোৱে খাচীসকলৰ স্বাধীনতাত বাধা দিব বুলি তেওঁলোকে অনুভৱ কৰিছিল।
ব্ৰিটিছৰ প্ৰতাৰণা: ৰাণী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে চলা বিবাদত ব্ৰিটিছে তিৰৎ সিঙক সহায় কৰাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁৰ শত্ৰুকহে সমৰ্থন দিছিল।
কৰ আৰোপ: ব্ৰিটিছৰ বৰ্ধিত কৰ নীতি আৰু হস্তক্ষেপত তিৰৎ সিং অতিষ্ঠ হৈ পৰিছিল। ফলস্বৰূপে, ১৮২৯ চনত তেওঁ ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল।
চমু টোকা লিখাঃ
১। তুলাৰাম সেনাপতি: তেওঁ কাছাৰৰ এজন শক্তিশালী সেনাপতি আছিল। গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ সমগ্ৰ কাছাৰ দাবী কৰিছিল যদিও ব্ৰিটিছে তেওঁক কেৱল উত্তৰ কাছাৰৰ শাসনভাৰহে দিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰদ্বয়ে সেই অঞ্চল শাসন কৰিছিল।
২। পুৰন্দৰ সিংহ: এওঁ আহোম বংশৰ শেষ ৰজা আছিল। ১৮৩৩ চনত ব্ৰিটিছে তেওঁক উজনি অসমৰ কৰতলীয়া ৰজা পাতিছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছৰ দাবী কৰা বছৰি ৫০,০০০ টকা দিব নোৱাৰা আৰু প্ৰশাসনৰ দুৰ্বলতাৰ দোহাই দি ১৮৩৮ চনত তেওঁক সিংহাসনচ্যুত কৰা হয়।
৩। তিৰৎ সিং: এজন বীৰ খাচী নেতা যিয়ে ব্ৰিটিছৰ আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিছিল। ব্ৰিটিছে নিৰ্মাণ কৰিব খোজা পথৰ বিৰোধিতা কৰি তেওঁ ১৮২৯ চনত বিদ্ৰোহ কৰিছিল। চাৰি বছৰ ধৰি গেৰিলা যুদ্ধ চলাই অৱশেষত তেওঁ আত্মসমৰ্পণ কৰে আৰু তেওঁক ঢাকাৰ কাৰাগাৰলৈ পঠোৱা হয়।
৪। গোমধৰ কোঁৱৰ: অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি। ১৮২৮ চনত তেওঁ নিজকে স্বৰ্গদেউ ঘোষণা কৰি ব্ৰিটিছক দেশৰ পৰা খেদিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিন্তু তেওঁ ধৰা পৰে আৰু ৭ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰে দণ্ডিত হয়।
৫। ব্ৰিটিছৰ জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল: ১৮৩৫ চনত কেপ্তেইন লিষ্টাৰে জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল কৰে। ইয়াৰ কাৰণ আছিল ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহই ব্ৰিটিছক সহায় নকৰা আৰু ব্ৰিটিছ প্ৰজাক অত্যাচাৰ কৰাৰ অভিযোগ। ৰজাজনক অৱশেষত চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হয়।