ধাতু আৰু অধাতু
প্রশ্নঃ ধাতুৰ ঘাতসহনীয়তা কি?
উত্তৰঃ ধাতুক হাতুৰীৰে কোবাই পাতল পাতলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পৰা গুণক ধাতুৰ ঘাতসহনীয়তা বোলে।
প্রশ্নঃ আয়নীয় যৌগৰ দ্রবণীয়তা কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ আয়নীয় যৌগবোৰ সাধাৰণতে পানীত দ্রৱণীয়, কিন্তু কেৰাচিন বা পেট্ৰ’লত অদ্ৰৱণীয়।
প্রশ্নঃ দন্ধীকৰণ কি?
উত্তৰঃ পৰিমিত বায়ুত উচ্চ তাপত কাৰ্বনেট আকৰক উত্তপ্ত কৰি ধাতুৰ অক্সাইডলৈ ৰূপান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াক দন্ধীকৰণ বোলে।
প্রশ্নঃ অধাতুৰ দুটা ধৰ্ম লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) চিকমিকনি নাথাকে
(খ) ঘাতসহনীয় নহয়
প্রশ্নঃ জুলীয়া অৱস্থাত থকা এটা ধাতু আৰু এটা অধাতুৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ধাতু – পাৰা, অধাতু – ব্ৰ’মিন
প্রশ্নঃ কাৰ্বনৰ এটা বহুৰূপৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ গ্ৰেফাইট
প্রশ্নঃ ক্ষাৰ ধাতুৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ লিথিয়াম বা ছ’ডিয়াম
প্রশ্নঃ কটাৰিৰে কাটিব পৰা এটা ধাতুৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ছ’ডিয়াম
প্রশ্নঃ পানীৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰা দুটা ধাতব অক্সাইডৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ছ’ডিয়াম অক্সাইড আৰু পটাছিয়াম অক্সাইড
প্রশ্নঃ মেগনেছিয়াম আৰু গৰম পানীৰ বিক্ৰিয়াত কি উৎপন্ন হয়?
উত্তৰঃ মেগনেছিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড আৰু হাইড্ৰ’জেন গেছ
প্রশ্নঃ পানীৰ সৈতে বিক্ৰিয়া নকৰা ধাতুৰ উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ লেড আৰু কপাৰ
প্রশ্নঃ বাষ্পৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰা ধাতুৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ এলুমিনিয়াম আৰু আইৰণ
প্রশ্নঃ নাইট্ৰিক এছিডে হাইড্ৰ’জেন গেছ কিয় উৎপন্ন নকৰে?
উত্তৰঃ নাইট্ৰিক এছিড জাৰক পদাৰ্থ, ই উৎপন্ন হোৱা হাইড্ৰ’জেনক পানীত ৰূপান্তৰ কৰে।
প্রশ্নঃ আয়নীয় যৌগৰ গলনাংক কিয় বেছি?
উত্তৰঃ আয়নসমূহৰ মাজত শক্তিশালী বিদ্যুৎস্থিতীয় আকর্ষণ থকাৰ বাবে।
প্রশ্নঃ সংকৰ ধাতু কি?
উত্তৰঃ দুটা বা ততোধিক ধাতু বা ধাতু-অধাতুৰ সমসত্ব মিশ্ৰণক সংকৰ ধাতু বোলে।
প্রশ্নঃ লোৰ মামৰ ধৰা ৰোধ কৰাৰ উপায় লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) ৰং কৰা
(খ) যিংকৰ প্ৰলেপ দিয়া
প্রশ্নঃ ধাতু আৰু অধাতুৰ এটা পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ধাতু কঠিন অৱস্থাত পোৱা যায়, অধাতু বহুক্ষেত্ৰত গেছীয়।
প্রশ্নঃ আয়ৰণ আৰু বাষ্পৰ বিক্ৰিয়াৰ সমীকৰণ লিখা।
উত্তৰঃ
3Fe + 4H₂O → Fe₃O₄ + 4H₂
প্রশ্নঃ লঘু এছিডৰ সৈতে ধাতুৰ বিক্ৰিয়াত কি গেছ উৎপন্ন হয়?
উত্তৰঃ হাইড্ৰ’জেন গেছ
প্রশ্নঃ ধাতুৰ নমনীয়তা কি?
উত্তৰঃ ধাতুক টানি তাঁৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পৰা গুণক নমনীয়তা বোলে।
প্রশ্নঃ আয়নীয় যৌগ কি?
উত্তৰঃ ইলেক্ট্ৰন স্থানান্তৰণৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা যৌগক আয়নীয় যৌগ বোলে।
প্রশ্নঃ উভধর্মী অক্সাইড কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ অক্সাইডে এছিড আৰু ক্ষাৰ দুয়োৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰে।
উদাহৰণঃ Al₂O₃, ZnO
প্রশ্নঃ ক্ষয়ীভৱন কি?
উত্তৰঃ পৰিবেশৰ প্ৰভাৱত ধাতুৰ গুণ নষ্ট হোৱাক ক্ষয়ীভৱন বোলে।
প্রশ্নঃ মেগনেছিয়াম ফিটা পৰিষ্কাৰ কৰি ল’ব লাগে কিয়?
উত্তৰঃ ইয়াৰ ওপৰত অক্সাইডৰ স্তৰ থাকে, যাক আঁতৰাব লাগে।
প্রশ্নঃ অধাতুৱে অক্সিজেনৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰিলে কি উৎপন্ন হয়?
উত্তৰঃ আম্লিক অক্সাইড
প্রশ্নঃ ধাতুৰ চাৰিটা ধৰ্ম লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) চিকমিকনি আছে
(খ) তাপৰ সুপৰিবাহী
(গ) বিদ্যুতৰ সুপৰিবাহী
(ঘ) ঘাতসহনীয় আৰু নমনীয়
প্রশ্নঃ অধাতুৰ চাৰিটা ধৰ্ম লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) তাপৰ কুপৰিবাহী
(খ) বিদ্যুতৰ কুপৰিবাহী
(গ) গলনাংক কম
(ঘ) সহযোজী যৌগ গঠন কৰে
প্রশ্নঃ কপাৰ আৰু যিংকৰ সংকৰ ধাতুৰ নাম কি?
উত্তৰঃ পিতল
প্রশ্নঃ কপাৰ আৰু টিনৰ সংকৰ ধাতু কি?
উত্তৰঃ ব্ৰঞ্জ
প্রশ্নঃ লেড আৰু টিনৰ সংকৰ ধাতু কি?
উত্তৰঃ ছ’ল্ডাৰ
প্রশ্নঃ ধাতু শোধন কি?
উত্তৰঃ আকৰৰ পৰা অশুদ্ধি আঁতৰাই বিশুদ্ধ ধাতু লাভ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া।
MCQ অংশ (সংক্ষিপ্ত)
প্রশ্নঃ অক্সিজেনৰ সৈতে তীব্ৰ বিক্ৰিয়া কৰা ধাতু —
উত্তৰঃ Na
প্রশ্নঃ মুক্ত অৱস্থাত পোৱা ধাতু —
উত্তৰঃ Au
প্রশ্নঃ যিংকৰ আকৰ —
উত্তৰঃ যিংক ব্লেণ্ড
প্রশ্নঃ ছ’ডিয়াম ক’ত ৰাখা হয়?
উত্তৰঃ কেৰাচিন তেলত