অসমৰ জনসংখ্য়া আৰু ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য়
অনুশীলনী
১। চমুকৈ বুজাই লিখা
(ক) জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব
উত্তৰঃ এখন অঞ্চলৰ মুঠ জনসংখ্যা আৰু মাটিৰ মুঠ আয়তনৰ অনুপাতক জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব বুলি কোৱা হয়। সাধাৰণতে ই প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত থকা মানুহৰ সংখ্যাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা হয়।
(খ) লিংগ গাঁথনি
উত্তৰঃ এখন অঞ্চলৰ মহিলা আৰু পুৰুষৰ অনুপাতৰ ভিত্তিত জনসংখ্যাৰ গঠনক লিংগ গাঁথনি বুলি কোৱা হয়।
(গ) বয়সৰ গাঁথনি
উত্তৰঃ এখন দেশ বা অঞ্চলৰ জনসংখ্যাত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ অনুপাত বা বণ্টনক বয়সৰ গাঁথনি বুলি কোৱা হয়।
(ঘ) বৃত্তিৰ গঠন
উত্তৰঃ জনসংখ্যাৰ মাজত বিভিন্ন অৰ্থনৈতিক কাম-কাজত নিয়োজিত লোকৰ বণ্টনক বৃত্তিৰ গঠন বুলি কোৱা হয়।
(ঙ) জন প্ৰব্ৰজন
উত্তৰঃ এক স্থানৰ পৰা আন স্থানলৈ স্থায়ী বা সাময়িকভাৱে মানুহৰ স্থানান্তৰণক জন প্ৰব্ৰজন বুলি কোৱা হয়।
(চ) কৰ্মঠ জনসংখ্যা
উত্তৰঃ উৎপাদনমূলক বা অৰ্থনৈতিক কাম-কাজত নিয়োজিত বয়স্ক লোকসকলক কৰ্মঠ জনসংখ্যা বুলি কোৱা হয়।
২। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া
(ক) ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ জনসংখ্যা কিমান?
উত্তৰঃ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ মুঠ জনসংখ্যা প্ৰায় ৩,১২,০৫,৫৭৬ জন।
(খ) অসমৰ কোনখন জিলাত জনবসতিৰ ঘনত্ব সৰ্বাধিক?
উত্তৰঃ অসমৰ Kamrup Metropolitan District জিলাত জনবসতিৰ ঘনত্ব সৰ্বাধিক (১৩১৩ জন প্ৰতি বৰ্গ কিঃ মিঃ)।
(গ) অসমৰ কোনখন জিলাত জনবসতিৰ ঘনত্ব সৰ্বনিম্ন?
উত্তৰঃ অসমৰ Dima Hasao District জিলাত জনবসতিৰ ঘনত্ব সৰ্বনিম্ন।
(ঘ) অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ প্ৰধান কাৰণ কি?
উত্তৰঃ জন্ম হাৰ মৃত্যু হাৰতকৈ অধিক হোৱা অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ।
(ঙ) অসমৰ কোনখন জিলাত সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বাধিক?
উত্তৰঃ অসমৰ Kamrup Metropolitan District জিলাত সাক্ষৰতাৰ হাৰ সৰ্বাধিক।
(চ) অসমৰ স্থায়ী জন প্ৰব্ৰজনৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ পৰা নগৰ অঞ্চললৈ স্থায়ী বসতি স্থাপন কৰা স্থায়ী জন প্ৰব্ৰজনৰ উদাহৰণ।
৩। অসমত জনবসতিৰ ঘনত্ব দেশৰ গড় হাৰতকৈ অধিক হোৱাৰ কাৰণ
উত্তৰঃ
অসমত জনবসতিৰ ঘনত্ব তুলনামূলকভাৱে অধিক হোৱাৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল –
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ সমতল আৰু সাৰুৱা ভূমি
কৃষি আৰু বাণিজ্যৰ সুবিধা
পানীৰ সহজলভ্যতা
উন্নত যাতায়াত ব্যৱস্থা
নগৰ অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু উপাৰ্জনৰ অধিক সুযোগ
এই সকলো কাৰকৰ বাবে অসমত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব দেশৰ গড় হাৰতকৈ তুলনামূলকভাৱে অধিক।
৪। চমু টোকা লিখা
(ক) কৰ্মঠ জনসংখ্যা
উত্তৰঃ
কৰ্মঠ জনসংখ্যা হৈছে সেই লোকসকল যিসকল উৎপাদনমূলক বা অৰ্থনৈতিক কাম-কাজত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত থাকে। এখন দেশৰ উন্নয়ন আৰু অৰ্থনৈতিক অগ্ৰগতিত কৰ্মঠ জনসংখ্যাৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
(খ) জনসংখ্যা বিতৰণ
উত্তৰঃ
এটা অঞ্চলত জনসংখ্যা কিদৰে বিভিন্ন ঠাইত বিস্তাৰ হৈ আছে তাক জনসংখ্যা বিতৰণ বুলি কোৱা হয়। এই বিতৰণ মূলতঃ ভূ-প্ৰকৃতি, জলবায়ু, পানীৰ যোগান, কৃষি আৰু নগৰীকৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
(গ) অসমৰ সাক্ষৰতা
উত্তৰঃ
সাক্ষৰতা মানে হৈছে লিখা-পঢ়া আৰু সাধাৰণ গণনা কৰিব পৰা ক্ষমতা থকা লোকৰ অনুপাত। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ সাক্ষৰতা হাৰ প্ৰায় ৭৩.১৮ শতাংশ। সাক্ষৰতাই এখন সমাজৰ উন্নয়ন, জীৱনধাৰণৰ মান আৰু কৰ্মদক্ষতা বৃদ্ধি কৰে।
৫। অসমৰ জনসংখ্যাৰ লিংগ আৰু ধৰ্মীয় গাঁথনি
উত্তৰঃ
লিংগ গাঁথনি
অসমত লিংগ গাঁথনিৰ দ্বাৰা মহিলা আৰু পুৰুষৰ অনুপাত প্ৰকাশ পায়। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ লিংগ অনুপাত প্ৰায় প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৫৮ মহিলা।
ধৰ্মীয় গাঁথনি
অসমত বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোক বসবাস কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত –
হিন্দু
মুছলমান
খ্ৰীষ্টান
বৌদ্ধ
শিখ
এইবোৰৰ ভিতৰত হিন্দু ধৰ্মাৱলম্বী লোকসংখ্যা সৰ্বাধিক।
৬। বয়সৰ গাঁথনি
উত্তৰঃ
বয়সৰ গাঁথনি মানে হৈছে এখন অঞ্চলৰ জনসংখ্যাত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ অনুপাত।
২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমত –
০–৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ সংখ্যা যথেষ্ট
কৰ্মক্ষম বয়সৰ লোকৰ সংখ্যা অধিক
বৃদ্ধ লোকৰ সংখ্যা তুলনামূলকভাৱে কম
এই গাঁথনিয়ে জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ ধাৰণা আৰু সামাজিক-অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতি বুজিবলৈ সহায় কৰে।
৭। অসমৰ জনসংখ্যা বিতৰণত ভৌগোলিক কাৰকৰ প্ৰভাৱ
উত্তৰঃ
অসমত জনসংখ্যা বিতৰণ বিভিন্ন ভৌগোলিক কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
সমতল অঞ্চল:
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাত সাৰুৱা মাটি, কৃষি আৰু পানীৰ সুবিধাৰ বাবে জনবসতি অধিক।
নগৰ অঞ্চল:
ডাঙৰ নগৰত যাতায়াত, শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু উপাৰ্জনৰ সুবিধা অধিক হোৱাৰ বাবে জনসংখ্যা ঘন।
পাহাৰীয়া অঞ্চল:
যেনে Karbi Anglong District আৰু Dima Hasao Districtত পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতিৰ বাবে জনবসতি কম।
বানপানীৰ প্ৰভাৱ:
কিছুমান অঞ্চলত বানপানীৰ বাবে জনসংখ্যা বিস্তাৰ কম দেখা যায়।