সম্পদ
অনুশীলনী
১। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া
(ক) কুইনাইন দৰব কি উদ্ভিদৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়?
উত্তৰঃ কুইনাইন দৰব Cinchona গছৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়।
(খ) জীৱীয় সম্পদ কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ সম্পদৰ জীৱন থাকে বা জীৱিত বস্তুৰ পৰা পোৱা যায়, তেনেবোৰ সম্পদক জীৱীয় সম্পদ বুলি কোৱা হয়।
(গ) অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান কেইখন আছে?
উত্তৰঃ অসমত মুঠ ৭ খন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আছে।
(ঘ) অসমত বন্য়প্ৰাণী অভয়াৰণ্য কিমানখন?
উত্তৰঃ অসমত প্ৰায় ১৮ খন বন্য়প্ৰাণী অভয়াৰণ্য আছে।
(ঙ) ক্ষয়শীল সম্পদ কাক কয়?
উত্তৰঃ যিবোৰ সম্পদ এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত ধীৰে ধীৰে শেষ হৈ যায় আৰু সহজে পুনৰ সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰি, তেনেবোৰ সম্পদক ক্ষয়শীল সম্পদ বুলি কোৱা হয়।
২। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া
(ক) সম্পদ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানুহে নিজৰ প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা প্ৰকৃতিৰ বস্তু বা সামগ্ৰীসমূহক সম্পদ বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে বায়ু, পানী, মাটি, গছ-গছনি আৰু জীৱ-জন্তু।
(খ) অধ্যাপক জিমাৰমেনে সম্পদৰ সূত্ৰ কেনেদৰে ব্যাখ্যা কৰিছে?
উত্তৰঃ Erich W. Zimmermannৰ মতে সম্পদে কোনো বস্তু বা পদাৰ্থক বুজোৱা নাছিলেও, যদি সেই বস্তু বা পদাৰ্থ মানুহৰ উপযোগী হয় তেতিয়াহে তাক সম্পদ বুলি কোৱা হয়।
(গ) মানৱ সম্পদক কিয় সকলো সম্পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ স্থান দিয়া হয়?
উত্তৰঃ মানুহৰ বুদ্ধি, জ্ঞান, কৌশল আৰু বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে মানুহে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক সম্পদক ব্যৱহাৰযোগ্য কৰি তোলে। সেইবাবে মানৱ সম্পদক সকলো সম্পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ স্থান দিয়া হয়।
(ঘ) প্ৰাকৃতিক আৰু মানৱসৃষ্ট সম্পদৰ পাৰ্থক্য কি?
প্ৰাকৃতিক সম্পদ:
প্ৰকৃতিৰ পৰা স্বাভাৱিকভাৱে পোৱা বস্তুসমূহক প্ৰাকৃতিক সম্পদ বোলে। উদাহৰণ – পানী, মাটি, বন, খনিজ।
মানৱসৃষ্ট সম্পদ:
মানুহে নিজৰ জ্ঞান আৰু কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি সৃষ্টি কৰা সম্পদক মানৱসৃষ্ট সম্পদ বোলে। উদাহৰণ – যন্ত্ৰ, ঘৰ, পথ, উদ্যোগ।
৩। বহলাই উত্তৰ দিয়া
(ক) সম্পদক কি কি ধৰণে বিভক্ত কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ সম্পদক বিভিন্ন ধৰণে বিভক্ত কৰিব পাৰি –
১) উৎপত্তি অনুসৰি:
স্থলজ সম্পদ
জলজ সম্পদ
বায়বীয় সম্পদ
উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তু সম্পদ
২) উপলব্ধতা অনুসৰি:
ক্ষয়শীল সম্পদ
পুনৰ্ভৱ বা নবীকৰণযোগ্য সম্পদ
৩) প্ৰকৃতি অনুসৰি:
জীৱীয় সম্পদ
অজীৱীয় সম্পদ
(খ) জীৱীয় আৰু অজীৱীয় সম্পদৰ পাৰ্থক্য উদাহৰণসহ লিখা
জীৱীয় সম্পদ:
যিবোৰ সম্পদ জীৱিত বস্তুৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, সেইবোৰক জীৱীয় সম্পদ বোলে।
উদাহৰণ – উদ্ভিদ, জীৱ-জন্তু, অণুজীৱ।
অজীৱীয় সম্পদ:
যিবোৰ সম্পদৰ জীৱন নাই, সেইবোৰক অজীৱীয় সম্পদ বোলে।
উদাহৰণ – পানী, মাটি, খনিজ, বায়ু।
(গ) জীৱীয় সম্পদৰ উৎপাদক আৰু উপভোক্তা
উৎপাদক:
সেউজীয়া উদ্ভিদসমূহক উৎপাদক বোলে, কাৰণ ইহঁতে সূৰ্যৰ শক্তি ব্যৱহাৰ কৰি খাদ্য তৈয়াৰ কৰে।
উপভোক্তা:
উপভোক্তাক তিনিটা ভাগত ভাগ কৰা হয় –
প্ৰাথমিক উপভোক্তা – গৰু, হৰিণ, ছাগলী
দ্বিতীয় উপভোক্তা – বাঘ, শিয়াল, সিংহ
তৃতীয় বা উচ্চ উপভোক্তা – শেন চৰাই, নেউল
মৃত জীৱ-জন্তু খোৱা প্ৰাণী যেনে শগুন আৰু কাউৰীকো উপভোক্তা বোলা হয়। মৃত বস্তু পচাই মাটিত মিলাই দিয়া অণুজীৱ যেনে বেক্টেৰিয়াৰো গুৰুত্ব আছে।
(ঘ) ক্ষয়শীল আৰু পুনৰ্ভৱ শক্তিৰ পাৰ্থক্য
ক্ষয়শীল শক্তি:
এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত ধীৰে ধীৰে শেষ হৈ যোৱা শক্তি সম্পদ।
উদাহৰণ – কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম, প্ৰাকৃতিক গেছ।
পুনৰ্ভৱ শক্তি:
যিবোৰ শক্তি পুনৰ সৃষ্টি হয় বা শেষ নহয়।
উদাহৰণ – সৌৰশক্তি, বতাহ শক্তি, জলশক্তি।
(ঙ) উদাহৰণসহ শক্তি সম্পদৰ শ্ৰেণীবিভাগ
শক্তি সম্পদক সাধাৰণতে দুটা ভাগত ভাগ কৰা হয় –
১) ক্ষয়শীল শক্তি
যিবোৰ শক্তি এবাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে ধীৰে ধীৰে শেষ হৈ যায়।
উদাহৰণ – কয়লা, পেট্ৰ’লিয়াম, প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰেনিয়াম।
২) পুনৰ্ভৱ শক্তি
যিবোৰ শক্তি প্ৰকৃতিত পুনৰ সৃষ্টি হয়।
উদাহৰণ – সৌৰশক্তি, বতাহ শক্তি, জলবিদ্যুৎ শক্তি, ভূ-তাপীয় শক্তি।
(চ) অসমত মানৱ সম্পদ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা
অসমত মানৱ সম্পদ উন্নয়নৰ বাবে তলৰ ব্যৱস্থাসমূহ গুৰুত্বপূৰ্ণ –
উন্নত শিক্ষা ব্যৱস্থা
উন্নত স্বাস্থ্য সেৱা
কৰ্মসংস্থানের সুযোগ বৃদ্ধি
দৰিদ্ৰতা হ্ৰাস কৰা
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগ বৃদ্ধি কৰা
এইবোৰ ব্যৱস্থাই মানৱ সম্পদৰ উন্নয়ন ঘটায়।
৪। শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা
(i) তলৰ কোনটো বিভাগত গছ-গছনি অন্তৰ্ভুক্ত নহয়?
(ক) পুনৰ্ভৱ সম্পদ
(খ) জীৱীয় সম্পদ
(গ) ক্ষয়শীল সম্পদ
(ঘ) উৎপাদক সম্পদ
উত্তৰঃ (গ) ক্ষয়শীল সম্পদ
(ii) নিম্নোক্ত সম্পদৰ ভিতৰত কোনবিধ ক্ষয়শীল সম্পদ?
(ক) বতাহ শক্তি
(খ) কয়লা
(গ) কৃষিজাত দ্ৰব্য
(ঘ) হাঁহ-কুকুৰা
উত্তৰঃ (খ) কয়লা
(iii) তলত উল্লেখ কৰা প্ৰকৃতিৰ কোনবিধ সামগ্ৰীক বৰ্তমান সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰা নহয়?
(ক) মানুহ
(খ) সূৰ্যৰ তাপ
(গ) ভূকেন্দ্ৰত থকা নিকেল
(ঘ) বেক্টেৰিয়া
উত্তৰঃ (গ) ভূকেন্দ্ৰত থকা নিকেল
(iv) তলৰ কোনবিধ জীৱই মৃত উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তু প্ৰকৃতিত বিলীন কৰাত মুখ্য ভূমিকা লয়?
(ক) বাঘ
(খ) মানুহ
(গ) শগুন
(ঘ) বেক্টেৰিয়া
উত্তৰঃ (ঘ) বেক্টেৰিয়া
(v) ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমত শিক্ষিত লোকৰ শতকৰা হাৰ কিমান?
(ক) ৭২.৯৯
(খ) ৭২.১৯
(গ) ৯১.৫৮
(ঘ) ৯৩.৯১
উত্তৰঃ (খ) ৭২.১৯