১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ
১। উত্তৰ লিখা—
(ক) কেতিয়াৰ পৰা ভাৰতবৰ্ষখন সম্পূৰ্ণৰূপে বৃটিছ উপনিৱেশত পৰিণত হ’ল?
উত্তৰঃ অষ্টাদশ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধৰ পৰা ভাৰতবৰ্ষখন ক্ৰমান্বয়ে বৃটিছ উপনিৱেশত পৰিণত হয়।
(খ) কোন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ শাসনকালত এচাম দেশীয় ৰজাৰ ৰাজকীয় মৰ্যাদা, উপাধি, পেন্সন আদি কাঢ়ি লোৱা হৈছিল?
উত্তৰঃ লৰ্ড ডেলহাউচিৰ শাসনকালত এচাম দেশীয় ৰজাৰ ৰাজকীয় মৰ্যাদা, উপাধি, পেন্সন আদি কাঢ়ি লোৱা হৈছিল।
(গ) ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ প্ৰথম ছহিদ কোন আছিল?
উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ প্ৰথম ছহিদ আছিল মংগল পাণ্ডে।
(ঘ) মণিৰাম দেৱানৰ সৈতে কোনজন নেতাক ফাঁচি দিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ মণিৰাম দেৱানৰ সৈতে পিয়লি বৰুৱাক ফাঁচি দিয়া হৈছিল।
(ঙ) অসমৰ কৃষক বিদ্ৰোহসমূহ কোনে পৰিচালনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ অসমৰ কৃষক বিদ্ৰোহসমূহ ৰাইজমেলসমূহে পৰিচালনা কৰিছিল।
২। ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা—
উত্তৰঃ
(ক) ১৮৫৬ চনৰ আইন — সাগৰ যাত্ৰা বাধ্যতামূলক কৰা।
(খ) ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চ — মংগল পাণ্ডেৰ সামৰিক বিষয়াক আক্ৰমণ।
(গ) ১৮৫৮ চন — ভাৰতৰ শাসনভাৰ ৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ অধীনলৈ যোৱা।
(ঘ) ১৮২৮ চন — গোমধৰ কোঁৱৰৰ বিদ্ৰোহ।
(ঙ) ১৮৬১ চন — ফুলগুৰি ধেৱা।
৩। শুদ্ধ/অশুদ্ধ নিৰ্ণয় কৰা—
(ক) অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সামৰিক, ধৰ্মীয় আদি নানা কাৰণত চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সূত্ৰপাত হৈছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(খ) ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ তৎকালীন কাৰণটো আছিল মংগল পাণ্ডেৰ ফাঁচি।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(গ) ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহত বাহাদুৰ ছাহ দ্বিতীয়ক ভাৰতবৰ্ষৰ সম্ৰাট বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(ঘ) মণিৰাম দেৱানে পুৰন্দৰ সিংহক আহোমৰ শাসনভাৰ দিবলৈ বৃটিছক আবেদন জনাইছিল।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(ঙ) ১৮৬১ চনৰ জানুৱাৰীত ৰঙিয়া, নলবাৰী আৰু বৰমাত খাজনা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদত কৃষকে বিদ্ৰোহ কৰিছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৪। চমু টোকা লিখা—
(ক) মণিৰাম দেৱান
উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহত অসমৰ ভূমিকাৰ অন্যতম প্ৰধান নায়ক আছিল মণিৰাম দত্ত বৰভাণ্ডাৰ বৰুৱা দেৱান, যাক চমুকৈ মণিৰাম দেৱান বুলি জনা যায়। তেওঁ ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক দক্ষতাসম্পন্ন ব্যক্তি আছিল। আৰম্ভণিতে তেওঁ ইংৰাজসকলৰ প্ৰতি অনুৰাগী আছিল যদিও পিছলৈ বৃটিছৰ বৈষম্যমূলক নীতিৰ ফলত ইংৰাজবিৰোধী হৈ পৰে।
মণিৰাম দেৱানে ইংৰাজৰ অধীনৰ দেৱানৰ চাকৰি ত্যাগ কৰি যোৰহাটৰ ওচৰৰ চিনামৰা আৰু চেলেঙত নিজাকৈ দুখন চাহ বাগিচা স্থাপন কৰে। তেওঁ অসমৰ প্ৰথমসকল স্থানীয় চাহ উদ্যোগীৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। কিন্তু ইংৰাজসকলে তেওঁৰ ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
অসমৰ জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা আৰু আহোম শাসন পুনঃপ্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহক আহোমৰ ৰাজপাটত বহুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টা বিফল হোৱাত ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ সুযোগ লৈ অসমতো সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহৰ পৰিকল্পনা কৰে।
এই উদ্দেশ্যে তেওঁ কলিকতাৰ পৰা পিয়লি বৰুৱা, কন্দৰ্পেশ্বৰ সিংহ আৰু অন্যান্য সহযোগীৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি বিদ্ৰোহৰ প্ৰস্তুতি চলাইছিল। কিন্তু বিদ্ৰোহ সম্পৰ্কীয় কিছুমান নথি-পত্ৰ ইংৰাজৰ হাতত পৰাত মণিৰাম দেৱান আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলক আটক কৰা হয়। অৱশেষত ১৮৫৮ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত যোৰহাটত মণিৰাম দেৱান আৰু পিয়লি বৰুৱাক ফাঁচি দিয়া হয়।
(খ) ফুলগুৰি ধেৱা
উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ পাছত বৃটিছ চৰকাৰে ৰাজকোষৰ ঘাটি পূৰণ কৰিবলৈ সাধাৰণ জনতা আৰু কৃষকৰ ওপৰত বিভিন্ন নতুন কৰ আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত কৃষকসকলৰ জীৱন দুৰ্বিষহ হৈ পৰে।
এনে পৰিস্থিতিত ১৮৬১ চনত নগাঁৱৰ ফুলগুৰিত অসমৰ প্ৰথম সংগঠিত কৃষক বিদ্ৰোহ সংঘটিত হয়। এই বিদ্ৰোহক ফুলগুৰি ধেৱা বুলি জনা যায়।
এই কৃষক বিদ্ৰোহ সমাজৰ মুখিয়াল লোকসকলৰ দ্বাৰা গঠিত ৰাইজমেলৰ জৰিয়তে পৰিচালিত হৈছিল। বৃটিছ প্ৰশাসনৰ অন্যায় কৰনীতিৰ বিৰুদ্ধে জাতি-ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোকে এই বিদ্ৰোহত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
(গ) চিপাহী বিদ্ৰোহৰ তৎকালীন কাৰণ
উত্তৰঃ ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ তৎকালীন কাৰণ আছিল এনফিল্ড ৰাইফলৰ নতুন কাৰ্তুজৰ ব্যৱহাৰ।
এই কাৰ্তুজ বন্দুকত ভৰোৱাৰ আগতে দাঁতেৰে কামুৰি খোলাটো ছিঙিব লাগিছিল। সৈন্যসকলৰ মাজত গুজৱ বিয়পি পৰিছিল যে কাৰ্তুজত গৰু আৰু গাহৰিৰ চৰ্বি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। গৰু হিন্দুসকলৰ বাবে পবিত্ৰ আৰু গাহৰি মুছলমানসকলৰ বাবে অভক্ষ্য আছিল। সেয়েহে হিন্দু আৰু মুছলমান দুয়ো শ্ৰেণীৰ সৈন্যই এই কাৰ্তুজ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে।
চিপাহীসকলে ভাবিছিল যে ইংৰাজসকলে তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস নষ্ট কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। ১৮৫৭ চনৰ ২৯ মাৰ্চত বেৰেকপুৰৰ সেনাছাউনীত মংগল পাণ্ডেই ইংৰাজ সামৰিক বিষয়াৰ ওপৰত আক্ৰমণ কৰে। এই ঘটনাই বিদ্ৰোহৰ সূচনাত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
৫। চিপাহী বিদ্ৰোহৰ কাৰণবোৰক কেইভাগে বিভক্ত কৰিব পাৰি? যিকোনো এটা কাৰণৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ কাৰণসমূহ মূলতঃ পাঁচ ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি—
১। ৰাজনৈতিক কাৰণ।
২। অৰ্থনৈতিক কাৰণ।
৩। সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় কাৰণ।
৪। সামৰিক কাৰণ।
৫। তৎকালীন কাৰণ।
ৰাজনৈতিক কাৰণঃ লৰ্ড ডেলহাউচিৰ স্বত্ববিলোপ নীতিৰ ফলত বহু দেশীয় ৰাজ্য বৃটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। বহু দেশীয় ৰজাৰ ৰাজকীয় মৰ্যাদা, উপাধি আৰু পেন্সন কাঢ়ি লোৱা হৈছিল। অযোধ্যা ৰাজ্যও ইংৰাজে নিজৰ অধীনলৈ আনে। এই নীতিসমূহৰ ফলত দেশীয় ৰজা, জমিদাৰ আৰু সাধাৰণ জনসাধাৰণৰ মাজত বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে গভীৰ অসন্তোষ সৃষ্টি হয়।
৬। লৰ্ড ডেলহাউচিৰ নীতিসমূহ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ বাবে কিমান দূৰ জগৰীয়া বুলি ভাবা? লিখা।
উত্তৰঃ লৰ্ড ডেলহাউচিৰ আগ্ৰাসী সাম্ৰাজ্যবাদী নীতিয়ে ১৮৫৭ চনৰ চিপাহী বিদ্ৰোহৰ পটভূমি তৈয়াৰ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
১। ডেলহাউচিয়ে স্বত্ববিলোপ নীতি কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰি বহু দেশীয় ৰাজ্য বৃটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয় ৰজা আৰু জনসাধাৰণৰ মনত ভয়, সন্দেহ আৰু অসন্তোষ সৃষ্টি হৈছিল।
২। তেওঁৰ শাসনকালত এচাম দেশীয় ৰজাৰ ৰাজকীয় মৰ্যাদা, উপাধি আৰু পেন্সন কাঢ়ি লোৱা হৈছিল।
৩। অপশাসনৰ অভিযোগ তুলি অযোধ্যা ৰাজ্য বৃটিছসকলে নিজৰ অধীনলৈ লৈছিল। ইয়াৰ ফলত অযোধ্যাৰ জনসাধাৰণ আৰু সৈন্যসকলৰ মাজত তীব্ৰ অসন্তোষ সৃষ্টি হয়।
৪। মোগল সম্ৰাটৰ ৰাজকীয় মৰ্যাদা ক্ৰমে হ্ৰাস কৰাৰ ব্যৱস্থাও গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। সম্ৰাটৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলক লালকিল্লা ত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য কৰাৰ চিন্তাও কৰা হৈছিল।
এই সকলো নীতি আৰু কাৰ্যই ভাৰতীয়সকলৰ মনত বৃটিছৰ বিৰুদ্ধে গভীৰ বিদ্বেষ আৰু অসন্তোষৰ সৃষ্টি কৰে। সেয়েহে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহৰ বাবে ডেলহাউচিৰ নীতিসমূহ যথেষ্ট পৰিমাণে জগৰীয়া আছিল বুলি ক’ব পাৰি।
৭। এচাম ইতিহাসবিদৰ মতে চিপাহী বিদ্ৰোহক কিয় ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰথম যুদ্ধ বুলি ক’ব পৰা নাযায়? যুক্তি দৰ্শোৱা।
উত্তৰঃ এচাম ইতিহাসবিদৰ মতে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহক ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰথম যুদ্ধ বুলি সম্পূৰ্ণৰূপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ কাৰণসমূহ হ’ল—
১। সেই সময়ত সমগ্ৰ ভাৰতবাসীৰ মাজত আধুনিক জাতীয়তাবাদৰ ধাৰণা সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত হোৱা নাছিল।
২। এই বিদ্ৰোহ সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষজুৰি বিস্তৃত হোৱা নাছিল। দক্ষিণ ভাৰতৰ অধিকাংশ অঞ্চল এই বিদ্ৰোহৰ পৰা আঁতৰত আছিল।
৩। বহু দেশীয় ৰজা, জমিদাৰ আৰু অন্যান্য শক্তিয়ে বিদ্ৰোহত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল।
৪। শিখ, গোৰ্খা আদি বহু গোটৰ সৈন্যই বিদ্ৰোহীসকলৰ সলনি বৃটিছক সহায় কৰিছিল।
৫। শিক্ষিত মধ্যবিত্ত আৰু বহু বুদ্ধিজীৱীয়েও বিদ্ৰোহত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল।
সেয়েহে এচাম ইতিহাসবিদে ১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহক সৰ্বভাৰতীয় জাতীয় স্বাধীনতা যুদ্ধৰ সলনি মূলতঃ সৈন্য আৰু কিছু অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ বৃটিছবিৰোধী বৃহৎ বিদ্ৰোহ হিচাপে গণ্য কৰে।
৮। চিপাহী বিদ্ৰোহৰ নেতাসকলৰ ফটো সংগ্ৰহ কৰি এটা এলবাম প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰা।
৯। ভাৰতৰ এখন মানচিত্ৰ অংকন কৰি চিপাহী বিদ্ৰোহ সংঘটিত হোৱা ঠাইসমূহ যথাস্থানত বহুওৱা।
উত্তৰঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজে কৰা।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post