Chapter 2
“ৰাজনৈতিক ভেটিৰ নিৰ্মাতাসকল (Framers of the Political Foundations)”
অতি চমু প্ৰশ্ন-উত্তৰ (১ নম্বৰীয়া):
প্ৰশ্ন ১: অসম এছ’ছিয়েশ্বন (Assam Association) ক্ৰিয়াত্মকভাৱে কেতিয়া গঠন হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯০৩ চনত মানিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত অসম এছ’ছিয়েশ্বন গঠন হৈছিল।
প্ৰশ্ন ২: অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীৰ প্ৰথমটো অধিবেশন ক’ত আৰু কাৰ সভাপতিত্বত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯১৬ চনত গুৱাহাটীত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সভাপতিত্বত প্ৰথম অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল।
প্ৰশ্ন ৩: অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীৰ মুখপত্ৰখনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰ: অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীৰ মুখপত্ৰখনৰ নাম আছিল ‘মিলন’।
প্ৰশ্ন ৪: অসম এছ’ছিয়েশ্বনৰ প্ৰথমগৰাকী সভাপতি আৰু সাধাৰণ সম্পাদক কোন আছিল?
উত্তৰ: প্ৰথম সভাপতি আছিল গৌৰীপুৰৰ ৰাজা প্ৰভাত চন্দ্ৰ বৰুৱা আৰু সাধাৰণ সম্পাদক আছিল মানিক চন্দ্ৰ বৰুৱা।
প্ৰশ্ন ৫: ‘দেশভক্ত’ উপাধিৰে কাক ভূষিত কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: তৰুণ ৰাম ফুকনক ‘দেশভক্ত’ উপাধিৰে ভূষিত কৰা হৈছিল।
প্ৰশ্ন ৬: স্বাধীন অসমৰ প্ৰথমগৰাকী মুখ্যমন্ত্ৰী (তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী) কোন আছিল?
উত্তৰ: লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ।
প্ৰশ্ন ৭: লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈক কেতিয়া মৰণোত্তৰভাৱে ‘ভাৰত ৰত্ন’ সন্মানেৰে ভূষিত কৰা হয়?
উত্তৰ: ১৯৯৯ চনত।
প্ৰশ্ন ৮: গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মই বোড়ো সমাজৰ সংস্কাৰৰ বাবে প্ৰৱৰ্তন কৰা ধৰ্মীয়-সামাজিক মতবাদটোৰ নাম কি?
উত্তৰ: ব্ৰহ্ম ধৰ্ম বা ‘ব্ৰহ্ম আন্দোলন’।
প্ৰশ্ন ৯: কালিচৰণ ব্ৰহ্মই বোড়ো সকলৰ সামাজিক উত্তৰণৰ বাবে স্থাপন কৰা সংগঠনটোৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰ: ‘বোড়ো ছাত্ৰ সন্মিলনী’ (১৯১৯ চনত ইয়াৰ ভেটি স্থাপন হৈছিল)।
প্ৰশ্ন ১০: ভীমবৰ দেউৰীয়ে গঠিত কৰা প্ৰধান ৰাজনৈতিক সংগঠনটোৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰ: ‘অসম ট্ৰাইবেল প্ৰসংগ সংঘ’ (Assam Tribal League)।
প্ৰশ্ন ১১: অসম ট্ৰাইবেল লিগ কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৩৩ চনত।
প্ৰশ্ন ১২: ১৯২১ চনত মহাাত্মা গান্ধীৰ অসম আগমনৰ সময়ত তেওঁক স্বাগতম জনোৱাত মুখ্য ভূমিকা লোৱা অসামৰিক ৰাজনৈতিক নেতাগৰাকী কোন আছিল?
উত্তৰ: তৰুণ ৰাম ফুকন।
প্ৰশ্ন ১৩: গোপীনাথ বৰদলৈৰ নেতৃত্বত গঠন হোৱা আসাম কেবিনেট কমিটীৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সফলতা কি আছিল?
উত্তৰ: ‘গ্ৰুপিং আঁচনি’ (Grouping Scheme) বা শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিৰোধিতা কৰি অসমক পূৰ্ব বংগৰ সৈতে অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।
প্ৰশ্ন ১৪: আসাম এছ’ছিয়েশ্বনৰ অস্তিত্ব কেতিয়া বিলুপ্ত হয় আৰু ই কিহৰ লগত একত্ৰিত হয়?
উত্তৰ: ১৯২১ চনত, আৰু ই ‘অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটী’ৰ লগত একত্ৰিত হয়।
প্ৰশ্ন ১৫: জনজাতীয় অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ভীমবৰ দেউৰীয়ে কোনখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চুক্তিৰ জৰিয়তে বৰদলৈ চৰকাৰক সমৰ্থন কৰিছিল?
উত্তৰ: ‘লাইন প্ৰথা’ আৰু জনজাতীয় সংৰক্ষণ সন্দৰ্ভত হোৱা ত্ৰিপাক্ষিক আলোচনা আৰু ১৯৩৯ চনৰ দেউৰী-বৰদলৈ বুজাবুজি।
২. চমু প্ৰশ্ন-উত্তৰ :
প্ৰশ্ন ১: আধুনিক অসমৰ ৰাজনৈতিক চেতনা গঢ়াত অসম এছ’ছিয়েশ্বনৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰ: ১৯০৩ চনত গঠিত অসম এছ’ছিয়েশ্বনে অসমত সাংবিধানিক আৰু প্ৰশাসনিক সংস্কাৰৰ প্ৰথম আনুষ্ঠানিক মঞ্চ প্ৰদান কৰিছিল। ই স্থানীয় সমস্যা যেনে— কানি নিবাৰণ, ভূমি ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰোধিতা আৰু বিধান পৰিষদত অসমৰ প্ৰতিনিধিত্ব দাবী কৰিছিল। এই সংগঠনে প্ৰাদেশিক জাতীয়তাবাদৰ পৰা ভাৰতীয় জাতীয় আন্দোলনলৈ অসমীয়া সমাজক সংযোগ কৰিছিল।
প্ৰশ্ন ২: অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীৰ প্ৰধান উদ্দেশ্যসমূহ কি কি আছিল?
উত্তৰ: ১৯১৬ চনত প্ৰতিষ্ঠিত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ সংৰক্ষণ, ছাত্ৰ সমাজৰ বৌদ্ধিক বিকাশ আৰু একতা গঢ়ি তোলা। যদিও ই পোনপটীয়াকৈ সক্ৰিয় ৰাজনীতিৰ পৰা আঁতৰত আছিল, ইয়াৰ মাধ্যমেৰে অসমৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত স্বজাতি আৰু স্বদেশ প্ৰেমৰ শক্তিশালী ভেটি নিৰ্মাণ হৈছিল।
প্ৰশ্ন ৩: অসম ৰাজনীতিত তৰুণ ৰাম ফুকনৰ প্ৰাৰম্ভিক অৱদান চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: তৰুণ ৰাম ফুকন আছিল অসমত অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি। ১৯২১ চনত মহাাত্মা গান্ধী অসমলৈ অহাৰ সময়ত ফুকনে সমগ্ৰ প্ৰদেশত আন্দোলনৰ জোৱাৰ তুলিছিল। তেওঁ কংগ্ৰেছৰ স্বৰাজ দলৰ অংগ হিচাপে কেন্দ্রীয় বিধান পৰিষদৰ সদস্য হৈ অসমৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে জোৰাল যুঁজ দিছিল।
প্ৰশ্ন ৪: গোপীনাথ বৰদলৈক কিয় ‘আধুনিক অসমৰ স্থপতি’ বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: স্বাধীনোত্তৰ অসমৰ ভৌগোলিক তথা ৰাজনৈতিক অখণ্ডতা ৰক্ষা কৰাত বৰদলৈৰ ভূমিকা আছিল নিৰ্ণায়ক। কেবিনেট মিছনৰ ‘গ্ৰুপিং আঁচনি’ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি অসমক পাকিস্তানত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পৰা তেওঁ ৰক্ষা কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়, হাইকোৰ্ট আৰু চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰি তেওঁ আধুনিক অসমৰ ভেটি গঢ়িছিল।
প্ৰশ্ন ৫: গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মৰ ধৰ্মীয় তথা সামাজিক সংস্কাৰৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰ: কালিচৰণ ব্ৰহ্মই বোড়ো সমাজত থকা অন্ধবিশ্বাস, কুপ্ৰথা আৰু সুৰাপান নিবাৰণৰ বাবে ব্ৰহ্ম ধৰ্মৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁ ধৰ্মীয় সংস্কাৰৰ জৰিয়তে বোড়ো সকলৰ মাজত শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ, কাৰিকৰী প্ৰশিক্ষণ আৰু অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বনৰ বাবে কাম কৰি এক অভূতপূৰ্ব সামাজিক নৱজাগৰণৰ সূচনা কৰিছিল।
প্ৰশ্ন ৬: জনজাতীয় চেতনা বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত ভীমবৰ দেউৰীৰ ভূমিকা কি আছিল?
উত্তৰ: ভীমবৰ দেউৰী আছিল অসমৰ ভৈয়ামৰ জনজাতীয় লোকসকলৰ অধিকাৰ সুৰক্ষাৰ সৰ্বপ্ৰধান নেতা। ১৯৩৩ চনত ‘অসম ট্ৰাইবেল প্ৰসংগ সংঘ’ গঠন কৰি তেওঁ জনজাতীয় লোকসকলৰ বাবে বিধানসভাত আসন সংৰক্ষণ, ভূমি সুৰক্ষা আৰু শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে বলিষ্ঠ মাত মাতিছিল।
প্ৰশ্ন ৭: অসম এছ’ছিয়েশ্বনে কিদৰে আন্দোলনৰ পথৰ পৰা জাতীয় কংগ্ৰেছৰ পথলৈ গতি কৰিছিল?
উত্তৰ: অসম এছ’ছিয়েশ্বনে আৰম্ভণিতে আৱেদন-নিবেদনমূলক সাংবিধানিক নীতি অনুসৰণ কৰিছিল। কিন্তু ১৯২০ চনৰ নাগপুৰ কংগ্ৰেছ আৰু ১৯২১ চনৰ অসহযোগ আন্দোলনৰ পিছত, ইয়াক সংস্কাৰমুখী সংগঠনৰ পৰা গণ-আন্দোলনৰ মঞ্চসমূহলৈ উন্নীত কৰা হয়। অৱশেষত ১৯২১ চনত ই অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটীত বিলীন হয়।
প্ৰশ্ন ৮: ‘গ্ৰুপিং আঁচনি’ (Grouping Scheme) কি আছিল আৰু বৰদলৈয়ে কেনেকৈ ইয়াৰ প্ৰতিৰোধ কৰিলে?
উত্তৰ: ১৯৪৬ চনৰ কেবিনেট মিছনে অসমক বংগৰ সৈতে ‘চি’ (C) গ্ৰুপত ৰখাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল, যিয়ে অসমক পূৰ্ব বংগৰ (বৰ্তমানৰ বাংলাদেশ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। গোপীনাথ বৰদলৈয়ে মহাত্মা গান্ধী আৰু অসমৰ ৰাইজক একত্ৰিত কৰি ইয়াৰ তীব্ৰ প্ৰতিবাদ কৰে আৰু অৱশেষত অসমৰ সুকীয়া অস্তিত্ব অক্ষুণ্ণ ৰাখে।
প্ৰশ্ন ৯: বোড়ো সমাজৰ প্ৰথম পিয়ল আৰু শিক্ষা বিস্তাৰত কালিচৰণ ব্ৰহ্মৰ অৱদান কি আছিল?
উত্তৰ: গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মই অনুভৱ কৰিছিল যে শিক্ষাই মূল উন্নতিৰ চাবিকাঠি। তেওঁ নিজ খৰচত আৰু স্থানীয় সাহায্যৰে বহু প্ৰাথমিক ও নৈশ বিদ্যালয় স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ ইংৰাজ চৰকাৰৰ ওচৰত স্মাৰকপত্ৰ প্ৰদান কৰি বোড়ো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে জলপানী আৰু বৃত্তিমূলক শিক্ষাৰ ব্যৱস্থা আদায় কৰিছিল।
প্ৰশ্ন ১০: অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীয়ে প্ৰথম অৱস্থাত ৰাজনীতিৰ পৰা দূৰত্ব বজাই ৰখাৰ কাৰণ কি আছিল?
উত্তৰ: ছাত্ৰ সংগঠনটোৱে বিশ্বাস কৰিছিল যে ছাত্ৰসমাজৰ প্ৰথম কৰ্তব্য হৈছে বিদ্যা চৰ্চা আৰু অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ পুনৰুত্থান। সংঘাতপূৰ্ণ ৰাজনীতিৰ পৰা আঁতৰত থাকি তেওঁলোকে সকলো শ্ৰেণীৰ অসমীয়াক একত্ৰিত কৰিব বিচাৰিছিল। অৱশ্যে পিছলৈ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ তীব্ৰতাই ছাত্ৰসকলকো প্ৰত্যক্ষ ৰাজনীতিলৈ ধাবিত কৰে।
প্ৰশ্ন ১১: তৰুণ ৰাম ফুকনক ‘দেশভক্ত’ উপাধি দিয়াৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক কাৰণসমূহ কি?
উত্তৰ: ফুকনে নিজৰ সমৃদ্ধ অধিবক্তা বৃত্তি ত্যাগ কৰি দেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে সৰ্বস্ব সমৰ্পণ কৰিছিল। তেওঁৰ অতুলনীয় বক্তৃতাশৈলী, জাতীয় সত্তাৰ প্ৰতি সমৰ্পণ আৰু অসমত অসহযোগ আন্দোলনক এক গণ-আন্দোলনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা অৱদানৰ বাবে ৰাইজে তেওঁক ‘দেশভক্ত’ হিচাপে আদৰি লৈছিল।
প্ৰশ্ন ১২: ‘ট্ৰাইবেল লিগ’ গঠনৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ কি কি আছিল?
উত্তৰ: ১৯৩৩ চনত ভীমবৰ দেউৰীৰ নেতৃত্বত গঠিত ট্ৰাইবেল লিগৰ মূল লক্ষ্য আছিল— ভৈয়াম জনজাতিসকলৰ ঐতিহাসিক ভূমি সংৰক্ষণ কৰা, জনজাতীয় বেল্ট আৰু ব্লক্স (Tribal Belts and Blocks) গঠন কৰা আৰু চৰকাৰী সংস্থান তথা শিক্ষা খণ্ডত অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে বিশেষ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰা।
প্ৰশ্ন ১৩: ষষ্ঠ অনুসূচী (Sixth Schedule) প্ৰস্তুতকৰণত গোপীনাথ বৰদলৈৰ ভূমিকা কি আছিল?
উত্তৰ: ভাৰতীয় সংবিধান সভাই গোপীনাথ বৰদলৈৰ নেতৃত্বত ‘উপ-কমিটী’ (Bordoloi Sub-Committee) গঠন কৰিছিল। এই কমিটীৰ পৰামৰ্শৰ ভিত্তিত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জনজাতীয় অঞ্চলসমূহৰ স্বায়ত্ত্বশাসন আৰু কৃষ্টি-সংস্কৃতি ৰক্ষাৰ বাবে সংবিধানত ‘ষষ্ঠ অনুসূচী’ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।
প্ৰশ্ন ১৪: কালীচৰণ ব্ৰহ্মই ১৯২৯ চনৰ চাইমন কমিছনৰ ওচৰত দাখিল কৰা স্মাৰকপত্ৰৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰ: ১৯২৯ চনত কালিচৰণ ব্ৰহ্মই চাইমন কমিছনৰ ওচৰত দাখিল কৰা স্মাৰকপত্ৰত বোড়ো তথা অন্যান্য ভৈয়াম জনজাতিৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু শৈক্ষিক পিছপৰা অৱস্থা তুলি ধৰিছিল। ইয়াত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে জনজাতীয় সমাজৰ বাবে সুকীয়া ৰাজনৈতিক প্ৰতিনিধিত্ব আৰু বিশেষ সুৰক্ষাৰ দাবী জনায়।
প্ৰশ্ন ১৫: অসমত সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি বজাই ৰখাত গোপীনাথ বৰদলৈ আৰু ভীমবৰ দেউৰীৰ যৌথ অৱদান কি আছিল?
উত্তৰ: ১৯৪৭ চনৰ বিভাজন আৰু পৰৱৰ্তী শৰণাৰ্থী সমস্যাৰ সময়ত, বৰদলৈ আৰু দেউৰীয়ে একত্ৰিত হৈ অসমত খিলঞ্জীয়া অধিকাৰ সংৰক্ষণৰ লগতে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত সম্প্ৰীতি বজাই ৰাখিছিল। দেউৰী-বৰদলৈ বুজাবুজিয়ে ভৈয়ামৰ জনজাতি আৰু অ-জনজাতীয় অসমীয়া সমাজক এক ৰাজনৈতিক মঞ্চত উপবিষ্ট কৰাইছিল।
৩. দীঘলীয়া প্ৰশ্ন-উত্তৰ :
প্ৰশ্ন ১: অসমত আধুনিক ৰাজনৈতিক চেতনা গঢ়ি তোলাত ‘অসম এছ’ছিয়েশ্বন’ আৰু ‘অসম ছাত্ৰ সন্মিলনী’ৰ অৱদান আৰু গুৰুত্ব বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে অসমত আধুনিক ৰাজনৈতিক আন্দোলন আৰু জাতীয় চেতনা বিকাশৰ ভেটি স্থাপন কৰাত অসম এছ’ছিয়েশ্বন (১৯০৩) আৰু অসম ছাত্ৰ সন্মিলনী (১৯১৬)— এই দুয়োটা সংগঠনে ঐতিহাসিক ভূমিকা পালন কৰিছিল।
অসম এছ’ছিয়েশ্বন (Assam Association):
১৯০৩ চনত মানিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত গঠিত অসম এছ’ছিয়েশ্বন আছিল অসমৰ প্ৰথমটো সুসংগঠিত আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক মঞ্চ। ইয়াৰ আগৰ সংগঠনসমূহ ঘাইকৈ সাহিত্যিক বা স্থানীয় বিষয়ত সীমাবদ্ধ আছিল। অসম এছ’ছিয়েশ্বনে অসমীয়া ৰাইজৰ প্ৰশাসনিক আৰু অৰ্থনৈতিক সমস্যাসমূহ চৰকাৰৰ ওচৰত সংস্কাৰবাদী উপায়েৰে দাঙি ধৰিছিল। ই কানি ব্যৱসায় নিষিদ্ধ কৰা, ভূমি ৰাজহ বৃদ্ধিৰ বিৰোধিতা কৰা, প্ৰাদেশিক বিধান পৰিষদত অসমৰ সুকীয়া প্ৰতিনিধিত্ব দাবী কৰা আৰু শিক্ষাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে মাত মাতিছিল। ১৯২১ চনত ই অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটীত বিলীন হৈ অসমক জাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ মূল ধাৰাৰ সতে সংযোগ কৰে।
অসম ছাত্ৰ সন্মিলনী (Asom Chatra Sanmilan):
১৯১৬ চনত গুৱাহাটীত লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সভাপতিত্বত গঠিত অসম ছাত্ৰ সন্মিলনী আছিল অসমৰ প্ৰথম ছাত্ৰ সংগঠন। ইয়াৰ মুখ্য উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ সুৰক্ষা, সাহিত্য চর্চা আৰু ছাত্ৰসমাজক একত্ৰিত কৰা। ‘মিলন’ আলোচনীৰ জৰিয়তে সংগঠনে বৌদ্ধিক বিপ্লৱৰ সূচনা কৰিছিল। যোৰহাট, ডিব্ৰুগড় আদি প্ৰান্তত ইয়াৰ শাখাসমূহে যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত জাতীয়তাবাদী আদৰ্শ সিঁচি দিছিল।
সামগ্ৰিকভাৱে, অসম এছ’ছিয়েশ্বনে অসমত সাংবিধানিক ৰাজনীতিৰ সূচনা কৰাৰ বিপৰীতে অসম ছাত্ৰ সন্মিলনীয়ে বৌদ্ধিক আৰু সামাজিক ভেটি নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত অসমক ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত সক্ৰিয়ভাৱে জাঁপ দিয়াত ইন্ধন যোগাইছিল।
প্ৰশ্ন ২: ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম আৰু স্বাধীনোত্তৰ অসমৰ ৰাজনৈতিক সুস্থিৰতা ৰক্ষাত ‘দেশভক্ত’ তৰুণ ৰাম ফুকন আৰু ‘লোকপ্ৰিয়’ গোপীনাথ বৰদলৈৰ ভূমিকা মূল্যায়ন কৰা।
উত্তৰ: অসমৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাসত তৰুণ ৰাম ফুকন আৰু গোপীনাথ বৰদলৈ হৈছে এনে দুজন ধোৰন্ধৰ নেতা, যিসকলে প্ৰাদেশিক ৰাজনীতিক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছিল।
তৰুণ ৰাম ফুকনৰ ভূমিকা: তৰুণ ৰাম ফুকন আছিল অসমত অহিংস জাতীয়তাবাদী আন্দোলনৰ অন্যতম অগ্ৰদূত। ১৯২১ চনত মহাত্মা গান্ধীৰ প্ৰথম অসম ভ্ৰমণৰ সময়ত ফুকনে ওকালতি বৃত্তি ত্যাগ কৰি অসহযোগ আন্দোলনৰ নেতৃত্ব লৈছিল। তেওঁৰ বলিষ্ঠ নেতৃত্ব আৰু অসাধাৰণ বক্তৃতা ক্ষমতাৰ বাবে ৰাইজে তেওঁক ‘দেশভক্ত’ উপাধি দিছিল। ১৯২৬ চনত পাণ্ডুত অনুষ্ঠিত ৪১ তম জাতীয় কংগ্ৰেছৰ অধিবেশন সফলতাৰে আয়োজন কৰাত ফুকনৰ ভূমিকা আছিল অপৰিসীম। স্বৰাজ দলৰ নেতা হিচাপে কেন্দ্ৰীয় বিধান সভাতো তেওঁ অসমৰ অধিকাৰৰ বাবে জোৰাল মাত মাতিছিল।
গোপীনাথ বৰদলৈৰ ভূমিকা: গোপীনাথ বৰদলৈ আছিল স্বাধীন অসমৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰধানমন্ত্ৰী (মুখ্যমন্ত্ৰী)। ১৯৩৮ চনত প্ৰথমবাৰ আৰু ১৯৪৬ চনত দ্বিতীয়বাৰ চৰকাৰ গঠন কৰি তেওঁ অসমৰ অখণ্ডতা ৰক্ষা কৰিছিল। কেবিনেট মিছনৰ ‘গ্ৰুপিং আঁচনি’ৰ জৰিয়তে যেতিয়া অসমক পূৰ্ব বংগৰ লগত সামৰি পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰ হৈছিল, বৰদলৈয়ে মহাত্মা গান্ধীৰ আশীৰ্বাদ লৈ ইয়াৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু অসমক ৰক্ষা কৰে। স্বাধীনোত্তৰ কালত সংবিধান সভাত জনজাতীয় অঞ্চলৰ স্বায়ত্ত্বশাসন সুনিশ্চিত কৰিবলৈ ‘বৰদলৈ কমিটী’ গঠন কৰি তেওঁ ‘ষষ্ঠ অনুসূচী’ৰ ধাৰণা আগবঢ়ায়।
এইদৰে ফুকনে ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু গণ-আন্দোলনৰ জন্ম দিছিল আৰু বৰদলৈয়ে সুদৃঢ় প্ৰশাসনিক আৰু সাংবিধানিক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰি আধুনিক অসমৰ অস্তিত্ব সুৰক্ষিত কৰিছিল।
প্ৰশ্ন ৩: ভৈয়ামৰ জনজাতীয় সমাজৰ সামাজিক-ৰাজনৈতিক অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠাত ভীমবৰ দেউৰীৰ অৱদান আৰু ‘অসম ট্ৰাইবেল লিগ’ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: বিংশ শতিকাৰ মধ্যভাগত অসমৰ ভৈয়াম জনজাতীয় সমাজৰ অধিকাৰ সুৰক্ষা আৰু ৰাজনৈতিক স্বাভিমান প্ৰতিষ্ঠাত ভীমবৰ দেউৰী আৰু তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা ‘অসম ট্ৰাইবেল লিগ’ৰ অৱদান অত্যন্ত নিৰ্ণায়ক আছিল।
অসম ট্ৰাইবেল লিগ (Assam Tribal League) ৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু উদ্দেশ্য:
১৯৩৩ চনত ভীমবৰ দেউৰীৰ উদ্যোগত ‘অসম ট্ৰাইবেল প্ৰসংগ সংঘ’ বা ‘অসম ট্ৰাইবেল লিগ’ গঠিত হয়। অ-জনজাতীয় সংৰক্ষিত শ্ৰেণী আৰু বাহিৰৰ অবৈধ আগ্ৰাসনৰ পৰা থলুৱা জনজাতীয় লোকসকলৰ ভূমি আৰু কৃষ্টি ৰক্ষা কৰাই আছিল ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য। ট্ৰাইবেল লিগে ভৈয়াম জনজাতিসকলৰ বাবে বিধানসভাত সুকীয়া আসন সংৰক্ষণ, চৰকাৰী চাকৰিত বিশেষ ৰাজনৈতিক সুবিধাসমূহ নিশ্চিত কৰাৰ বাবে আন্দোলন চলাইছিল।
ভীমবৰ দেউৰীৰ নেতৃত্ব আৰু সাফল্য:
ভীমবৰ দেউৰী আছিল এজন দূৰদৰ্শী জনজাতীয় নেতা। তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে অৰ্থনৈতিক আৰু ভূমি সুৰক্ষা নহ’লে জনজাতিসকলৰ অস্তিত্ব বিপন্ন হ’ব। তেওঁৰ অহৰহ প্ৰচেষ্টাৰ ফলতেই চৰকাৰে ‘ট্ৰাইবেল বেল্ট আৰু ব্লক্স’ (Tribal Belts and Blocks) গঠন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল, যিয়ে জনজাতীয় এলেকা সমূহত অ-জনজাতীয় লোকৰ অনিয়ন্ত্ৰিত ভূমি হস্তান্তৰ ৰোধ কৰাত সহায় কৰিছিল।
১৯৩৯ চনত বৰদলৈ মন্ত্ৰীসভা গঠনৰ সময়ত দেউৰীয়ে দেউৰী-বৰদলৈ চুক্তিৰ জৰিয়তে কংগ্ৰেছ চৰকাৰক সমৰ্থন দিয়ে, যাৰ বদলত জনজাতীয় লোকসকলৰ সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা সুদৃঢ় হয়। সাম্প্ৰদায়িক মেৰুকৰণৰ সময়ত অ-জনজাতীয় আৰু জনজাতীয় সমাজৰ মাজত সংহতি ৰক্ষা কৰি অসমৰ ভৌগোলিক অখণ্ডতা অক্ষুণ্ণ ৰখাত ভীমবৰ দেউৰীৰ অৱদান চিৰস্মৰণীয়।
প্ৰশ্ন ৪: বোড়ো সমাজৰ সামাজিক নৱজাগৰণ আৰু ৰাজনৈতিক সচেতনতা সৃষ্টিত গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মৰ ভূমিকা বিশদভাৱে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বোড়ো সমাজৰ অৰ্থনৈতিক, ধৰ্মীয়, শৈক্ষিক আৰু ৰাজনৈতিক উত্থানৰ মূল কাণ্ডাৰী আছিল গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্ম (১৮৬০-১৯৩১)। তেওঁক বোড়ো সমাজৰ আধুনিকতাৰ জনক বুলি গণ্য কৰা হয়।
ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক সংস্কাৰ:
কালিচৰণ ব্ৰহ্মই বোড়ো সমাজত প্ৰচলিত অন্ধবিশ্বাস, কুপ্ৰথা, অত্যধিক সুৰাপান আৰু পশুবলি নিবাৰণৰ বাবে ‘ব্ৰহ্ম ধৰ্ম’ বা ‘আৰ্য সমাজ’ৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই ধৰ্মীয় আন্দোলনে বোড়ো সমাজক একত্ৰিত কৰাৰ লগতে সামাজিক শৃংখলা আৰু নৱজাগৰণৰ সূচনা কৰিছিল।
শিক্ষা আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন:
শিক্ষাৰ আলোক অবিহনে কোনো সম্প্ৰদায়ৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয় বুলি বিশ্বাস কৰি তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে বিদ্যালয় স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ নিজাব্বীয়া প্ৰচেষ্টাত ‘টিপকাই কাৰিকৰী বিদ্যালয়’ স্থাপন কৰি বোড়ো যুৱক-যুৱতীসকলক কাৰিকৰী শিক্ষা আৰু তন্ত্ৰ-শিল্পৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়ে। ধুবুৰী আৰু গোৱালপাৰা অঞ্চলত বৈজ্ঞানিক কৃষি প্ৰণালী আৰু সমবায় সমিতি গঠনতো তেওঁ উৎসাহ যোগাইছিল।
ৰাজনৈতিক সচেতনতা:
১৯২৯ চনত অহা ‘চাইমন কমিছন’ৰ ওচৰত কালিচৰণ ব্ৰহ্মই এক ঐতিহাসিক স্মাৰকপত্ৰ দাখিল কৰিছিল। ইয়াত তেওঁ বোড়ো সকলৰ সুকীয়া ৰাজনৈতিক প্ৰতিনিধিত্ব, শিক্ষানুষ্ঠানত সংৰক্ষণ আৰু চৰকাৰী খণ্ডত সুবিধা প্ৰদানৰ দাবী জনায়। এই সংগ্ৰামৰ ফলতেই বোড়ো ছাত্ৰ সন্মিলনী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন বোড়ো ৰাজনৈতিক আকাংক্ষাৰ জন্ম হয়। গুৰুদেৱ কালিচৰণ ব্ৰহ্মৰ বহুমুখী প্ৰচেষ্টাই বোড়ো সমাজক এক আধুনিক সচেতন জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।
প্ৰশ্ন ৫: বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমভাগত অসমৰ ‘ৰাজনৈতিক ভেটি নিৰ্মাণ’ত জাতীয়তাবাদী ধাৰা আৰু জনজাতীয় আঞ্চলিক চেতনাৰ পাৰস্পৰিক সংমিশ্ৰণ আৰু সংঘাত সম্পৰ্কে বিশ্লেষণাত্মক ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা।
উত্তৰ: বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত অসমৰ ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপট আছিল অত্যন্ত জটিল আৰু সংমিশ্ৰিত। এই সময়ছোৱাত এফালে ভাৰতীয় জাতীয়তাবাদী ধাৰাৰ সম্প্ৰসাৰণ হৈছিল আৰু আনফালে খিলঞ্জীয়া জনজাতীয় সংৰক্ষণমুখী আঞ্চলিক চেতনাৰ বিকাশ ঘটিছিল।
জাতীয়তাবাদী ধাৰাৰ প্ৰভাৱ:
অসম এছ’ছিয়েশ্বন, অসম ছাত্ৰ সন্মিলনী আৰু পিছলৈ অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটীৰ জৰিয়তে তৰুণ ৰাম ফুকন, গোপীনাথ বৰদলৈ আদি নেতাসকলে অসমত মূলধাৰাৰ জাতীয়তাবাদ গঢ়ি তুলিছিল। তেওঁলোকৰ মুখ্য লক্ষ্য আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া, অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতি সুৰক্ষিত কৰা আৰু অসমক ভাৰতীয় মূলধাৰাৰ লগত একত্ৰিত কৰি স্বাধীনতা অৰ্জন কৰা।
জনজাতীয় চেতনা আৰু অধিকাৰৰ আন্দোলন:
একে সময়তে, কালিচৰণ ব্ৰহ্ম আৰু ভীমবৰ দেউৰীৰ দৰে জনজাতীয় নেতাসকলে অনুভৱ কৰিছিল যে মূলধাৰাৰ ৰাজনীতি আৰু সমাজত ভৈয়ামৰ জনজাতিসকল সুকীয়াভাৱে শোষিত আৰু পিছপৰি আছে। অ-জনজাতীয় আগ্ৰাসন, ভূমিহীনতা আৰু শিক্ষাৰ অভাৱৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ তেওঁলোকে ‘ট্ৰাইবেল লিগ’ আৰু ব্ৰহ্ম আন্দোলনৰ মাধ্যমেৰে সুকীয়া প্ৰতিনিধিত্ব আৰু ‘ট্ৰাইবেল বেল্ট’ৰ দাবী তুলিছিল।
সংমিশ্ৰণ আৰু সমন্বয়:
যদিও আৰম্ভণিতে মূলধাৰাৰ কংগ্ৰেছ ৰাজনীতি আৰু জনজাতীয় চেতনাৰ মাজত কিছু সংঘাত বা প্ৰতিযোগিতা আছিল, তথাপিও কালক্ৰমত গোপীনাথ বৰদলৈ আৰু ভীমবৰ দেউৰীৰ দৰে দূৰদৰ্শী নেতাসকলৰ উদ্যোগত যৌথ বুজাবুজি গঢ়ি উঠে। ১৯৩৯ চনৰ দেউৰী-বৰদলৈ বুজাবুজি আৰু সংবিধান সভাত ‘বৰদলৈ উপ-কমিটী’ৰ পৰামৰ্শ মতে অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা ‘ষষ্ঠ অনুসূচী’ এই সংমিশ্ৰণৰ ফলশ্ৰুতি।
সামৰণিত ক’ব পাৰি যে, আধুনিক অসমৰ ৰাজনৈতিক ভেটি কেৱল এটা ধাৰাৰে নিৰ্মিত হোৱা নাছিল; বৰঞ্চ জাতীয়তাবাদী আন্দোলন আৰু জনজাতীয় অধিকাৰ সংগ্ৰামৰ এক ৰাজনৈতিক সমন্বয়ৰ ফলতহে ই গঢ় লৈ উঠিছিল।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post