Chapter 1
“বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থাৰ এটি পৰিচয় (An Introduction to Bodo Traditional knowledge system)” Solution | BA 1st Sem VAC “Traditional Knowledge System Of The Bodos” Chapter 1 “বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থাৰ এটি পৰিচয় (An Introduction to Bodo Traditional knowledge system)
১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
১. ‘খেৰাই’ (Kherai) উৎসব কিহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত?
উত্তৰ: খেৰাই হ’ল বড়োসকলৰ কৃষিৰ উৰ্বৰতা, শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে অনুষ্ঠিত কৰা মুখ্য পৰম্পৰাগত ধাৰ্মিক অনুষ্ঠান।
২. বড়ো লোকসমাজত ‘আগাৰ’ (Agar) বুলিলে কি বুজা যায়?
উত্তৰ: কাপোৰত বোৱা বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক ফুল-জালি বা ফুলৰ চানেকি।
৩. বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত ৰান্ধনী ঘৰত ব্যৱহৃত এক উল্লেখযোগ্য কিণ্বিত (Fermented) খাদ্য কি?
উত্তৰ: নাফাম (Napham – শুকান মাছৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা)।
৪. ‘বাথৌ’ (Bathou) শব্দৰ মূল অৰ্থ কি?
উত্তৰ: ‘বা’ মানে পাঁচ আৰু ‘থৌ’ মানে গভীৰ বা তত্ত্ব; অৰ্থাৎ পঞ্চভূতমূলক গভীৰ আধ্যত্মিক তত্ত্ব বা স্থান।
৫. বড়ো সমাজৰ পৰম্পৰাগত মহিলাৰ সাজ-পোছাকটোক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দোকনা (Dokhona)।
৬. বড়ো ধাৰ্মিক বিশ্বাসত সিজু গছৰ চাৰিওফালে কিমানটা বাঁহৰ কামিৰে বেৰা দিয়া হয়?
উত্তৰ: ১৮ টা বাঁহৰ কামিৰে (যিয়ে ১৮ টা সামাজিক নীতি- নিয়মক সূচায়)।
৭. বড়ো লোকসকলে ঘৰত প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত পানীয়বিধৰ নাম কি?
উত্তৰ: জৌ (Jou) বা জৌমাই।
৮. খেৰাই পূজাত নৃত্য কৰা মহিলা প্ৰধান পুৰোহিত বা নৃত্যংগনাগৰাকীক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দেউধনী (Doudhini)।
৯. বড়ো পৰম্পৰাত ‘অংখা প্ৰথা’ বা কৃষি-সংশ্লিষ্ট পাৰস্পৰিক সহায়ক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: গাওঁবাসীয়ে মিলিজুলি খেতি বা ঘৰুৱা কামত সহায় কৰা ব্যৱস্থাক ‘হালোৱা-হুৱা’ বা ‘সাউৰী’ (Sauri) বোলা হয়।
১০. বড়ো সকলৰ মুখ্য পৰম্পৰাগত ধৰ্মানুষ্ঠানটোৰ নাম কি?
উত্তৰ: বাথৌ ধৰ্ম (Bathou Sanat / Bathouism)।
১১. পৰম্পৰাগতভাৱে বড়ো গৃহ নিৰ্মাণত মূল উপাদান হিচাপে কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰ: বাঁহ, খেৰ, মাটি আৰু কাঠ।
১২. ‘আৰনায়’ (Aronai) কি?
উত্তৰ: আৰনায় হ’ল বড়ো পুৰুষ-মহিলা উভয়ে ডিঙিত লোৱা বা সন্মান জনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত ফুলমাকোৰ গামোচা।
১৩. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত তন্ত্ৰ-মন্ত্ৰ বা চিকিৎসা কৰা মূল ধাৰ্মিক পুৰোহিতগৰাকীক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দেউৰী (Douri) বা ওজা (Oja)।
১৪. বাথৌ পূজাত প্ৰসংগ কৰা সিজু গছডালে কি প্ৰতিফলিত কৰে?
উত্তৰ: সিজু গছডালে বাথৌ ব্ৰাই (মুখ্য দেৱতা) আৰু পঞ্চভূতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
১৫. বড়ো ধান কাটা উৎসৱ বা বসন্ত উৎসৱক কি নামেৰে জনা যায়?
উত্তৰ: বৈশাগু (Bwisagu)।
২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ :
১. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থা (Traditional Knowledge System) বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰ: বড়োসকলে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি অৰ্জন কৰি অহা অভিজ্ঞতা আৰু জ্ঞানৰ সমষ্টিক পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থা বোলা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত কৃষিকাৰ্য, লোকচিকিৎসা, খাদ্য সংৰক্ষণ, হস্তশিল্প, তাঁতশিল্প, গৃহ নিৰ্মাণ, সাজ-পোছাক আৰু ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আদি অন্তৰ্ভুক্ত। এই জ্ঞান মূলতঃ প্ৰকৃতিৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে বিকশিত হৈছে। ই বড়ো সমাজৰ জীৱনধাৰা, সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাক সুদৃঢ় কৰি ৰাখিছে। লগতে এই জ্ঞান ব্যৱস্থাই তেওঁলোকক স্বাৱলম্বী আৰু প্ৰকৃতি-অনুকূল জীৱনযাপনত সহায় কৰে।
২. সিজু গছ আৰু বাথৌ ধৰ্মৰ সম্পৰ্ক বিষয়ে চমুকৈ লিখক।
উত্তৰ: সিজু গছ বাথৌ ধৰ্মৰ এক অতি পবিত্ৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতীক। বড়োসকলে সিজু গছক বাথৌ ব্ৰাই বা পৰম দেৱতাৰ প্ৰতীক হিচাপে শ্ৰদ্ধা আৰু পূজা কৰে। সিজু গছৰ পাঁচটা ডাল বা পাতৰ জৰিয়তে পঞ্চভূত—ক্ষিতি, অপ, তেজ, মৰুৎ আৰু ব্যোমক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। বাথৌ পূজাৰ বেদীত সিজু গছ স্থাপন কৰি ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা হয়। সেয়েহে সিজু গছ বাথৌ ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিক বিশ্বাস আৰু প্ৰকৃতি-পূজাৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত।
৩. খেৰাই পূজাৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰ: খেৰাই পূজা বড়োসকলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান। এই পূজাৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য হৈছে সমাজ আৰু পৰিয়ালৰ মংগল, শান্তি আৰু সমৃদ্ধি কামনা কৰা। কৃষিকাৰ্যত ভাল ফলন লাভ কৰাৰ বাবেও খেৰাই পূজা অনুষ্ঠিত কৰা হয়। বেমাৰ-আজাৰ, অপায়-অমংগল আৰু প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰা সমাজখনক ৰক্ষা কৰাৰ বাবেও প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। খেৰাই পূজাত বিভিন্ন দেৱ-দেৱীক সন্তুষ্ট কৰাৰ বাবে পৰম্পৰাগত আচাৰ-অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। দেউধনীয়ে নৃত্যৰ জৰিয়তে এই ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানক বিশেষ ৰূপ প্ৰদান কৰে।
৪. বড়ো সকলৰ ‘সাউৰী’ (Sauri) প্ৰথা কি?
উত্তৰ: ‘সাউৰী’ বড়ো সমাজৰ এক পৰম্পৰাগত পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ ব্যৱস্থা। এই প্ৰথাৰ জৰিয়তে গাঁওবাসীয়ে ইজনে-সিজনৰ প্ৰয়োজনৰ সময়ত সহায়-সহযোগিতা আগবঢ়ায়। কোনো পৰিয়ালক খেতিৰ কাম, ধান কটা, ঘৰ নিৰ্মাণ বা আন সামাজিক কামত অধিক শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হ’লে গাঁৱৰ লোকসকলে একেলগে কাম কৰি দিয়ে। এই সহায়ৰ বাবে সাধাৰণতে কোনো মজুৰি লোৱা নহয়। ইয়াৰ ফলত সমাজত একতা, ভাতৃত্ববোধ আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱ বৃদ্ধি পায়। সেয়েহে ‘সাউৰী’ বড়ো সমাজৰ সামাজিক সংহতিৰ এক উল্লেখযোগ্য পৰম্পৰা।
৫. বড়ো ধান খেতিৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ বিষয়ে লিখক।
উত্তৰ: বড়োসকলৰ ধান খেতিৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান প্ৰকৃতি আৰু ঋতুচক্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। তেওঁলোকে মাটিৰ গুণাগুণ আৰু জলবায়ু বিবেচনা কৰি উপযুক্ত ধানৰ জাত নিৰ্বাচন কৰে। আহু, বাও আৰু শালি আদি বিভিন্ন ধানৰ জাতৰ খেতি পৰম্পৰাগতভাৱে কৰা হয়। কৃষিকাৰ্যত নাঙল-যুঁৱলি আৰু অন্যান্য স্থানীয় সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মাটিৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ জৈৱিক সাৰ ব্যৱহাৰৰ পৰম্পৰাও আছে। বৰষুণ আৰু পানীৰ পৰিমাণ অনুসৰি খেতিত পানী ধৰি ৰখা বা উলিয়াই দিয়াৰ কৌশল তেওঁলোকৰ কৃষিজ্ঞানৰ এক অংশ। এই জ্ঞান প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ চলি আহিছে।
৬. ‘জৌমাই’ বা ‘জৌ’ কিদৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়?
উত্তৰ: ‘জৌ’ বা ‘জৌমাই’ বড়োসকলৰ এক পৰম্পৰাগত চাউলভিত্তিক পানীয়। ইয়াক প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে চাউল উপযুক্তভাৱে সিজাই বা প্ৰস্তুত কৰি লোৱা হয়। তাৰ পিছত ‘এমাও’ নামৰ বনৌষধিৰ পৰা তৈয়াৰী ইষ্ট বা পিঠা চাউলৰ সৈতে মিহলাই দিয়া হয়। এই মিশ্ৰণটো কিছু সময় কিণ্বন হ’বলৈ থৈ দিয়া হয়। কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত চাউলৰ পৰা পৰম্পৰাগত পানীয় জৌ প্ৰস্তুত হয়। বড়ো সমাজত অতিথি আপ্যায়ন আৰু বিভিন্ন সামাজিক তথা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। ই বড়োসকলৰ খাদ্য-পানীয় সংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশ।
৭. ‘নাফাম’ (Napham) কিয় পৰম্পৰাগত খাদ্য সংৰক্ষণৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ?
উত্তৰ: ‘নাফাম’ বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য সংৰক্ষণ পদ্ধতিৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। সাধাৰণতে শুকান মাছ, কচু আৰু কিছুমান বিশেষ বনৌষধি আদি উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি ইয়াক প্ৰস্তুত কৰা হয়। উপাদানসমূহ ভালদৰে মিহলাই বাঁহৰ চুঙা বা উপযুক্ত পাত্ৰত ভৰাই টানকৈ বন্ধ কৰি ৰখা হয়। কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে খাদ্যবিধৰ সংৰক্ষণ ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়। এই পদ্ধতিত আধুনিক ৰাসায়নিক সংৰক্ষক ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন নহয়। সেয়েহে নাফাম বড়োসকলৰ প্ৰকৃতি-নিৰ্ভৰ খাদ্য সংৰক্ষণ জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন।
৮. বড়ো শিপিনীসকলৰ ‘আগাৰ’ (Agar) বা ফুলৰ চানেকিৰ জ্ঞান কি?
উত্তৰ: বড়ো শিপিনীসকল তাঁতশিল্প আৰু কাপোৰত নক্সা বোৱাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাৱে দক্ষ। তেওঁলোকে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন উপাদানৰ পৰা অনুপ্ৰেৰণা লৈ কাপোৰত বিভিন্ন চানেকি সৃষ্টি কৰে। ফুল, গছ-পাত, পখিলা, পাহাৰ আৰু ধান আদি প্ৰাকৃতিক বিষয়ৰ আৰ্হি তেওঁলোকৰ বোৱা কাপোৰত দেখা যায়। এই নক্সা বা ফুলৰ চানেকিক ‘আগাৰ’ বুলি কোৱা হয়। সুন্দৰ জ্যামিতিক আৰ্হি আৰু ৰঙৰ সমন্বয়ৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে কাপোৰক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলে। এই শিল্পকৰ্মৰ মাজেৰে বড়ো মহিলাসকলৰ সৃষ্টিশীলতা, নান্দনিক বোধ আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞান প্ৰকাশ পায়।
৯. বড়ো লোকচিকিৎসা বা ‘ফেক্ৰা ডেক্ৰা’ (Phekra Dhekra) কি?
উত্তৰ: ‘ফেক্ৰা ডেক্ৰা’ বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত লোকচিকিৎসা জ্ঞানৰ সৈতে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰে পৰা বড়োসকলে প্ৰকৃতিৰ বিভিন্ন উদ্ভিদ আৰু বনৌষধিৰ ঔষধি গুণৰ বিষয়ে অভিজ্ঞতা লাভ কৰি আহিছে। বিভিন্ন ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত গছৰ শিপা, পাত, বাকলি আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক উপাদান ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰম্পৰা আছে। ওজা বা বেজে এই লোকজ জ্ঞানৰ আধাৰত বিভিন্ন চিকিৎসা পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰে। এই জ্ঞান মূলতঃ অভিজ্ঞতা আৰু প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ চলি অহা পৰম্পৰাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে ফেক্ৰা ডেক্ৰা বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত চিকিৎসা আৰু প্ৰকৃতি-নিৰ্ভৰ জ্ঞানৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ।
১৫. বড়ো সকলৰ ‘বৈশাগু’ (Bwisagu) উৎসৱৰ তাৎপৰ্য কি?
উত্তৰ: বৈশাগু হ’ল বসন্তকালত নতুন বছৰক আদৰিবলৈ পালন কৰা ব’হাগ বিহুৰ সমতুল্য উৎসৱ। এই উৎসৱত প্ৰকৃতিক ধন্যৱাদ জ্ঞাপন কৰা হয়, গৰু পূজা কৰা হয় আৰু বয়োজ্যেষ্ঠসকলৰ পৰা আশীৰ্বাদ লৈ খাম-শিফুঙৰ তালে তালে সকলোৱে আনন্দ নৃত্য কৰে।
৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৫ টা) :
প্ৰশ্ন ১: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত বাথৌ ধৰ্মীয় জ্ঞান ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজৰ পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি থকা গভীৰ শ্ৰদ্ধাৰ এক সুন্দৰ প্ৰকাশ হৈছে বাথৌ ধৰ্ম। ‘বাথৌ’ শব্দটোৱে পাঁচটা গভীৰ তত্ত্বৰ ধাৰণাক বুজায় আৰু ইয়াৰ সৈতে পঞ্চভূতৰ সম্পৰ্ক আছে। বাথৌ ধৰ্মত সিজু গছক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰি বাথৌ ব্ৰাইৰ প্ৰতীক হিচাপে পূজা কৰা হয়। সিজু গছৰ পাঁচটা পাত বা সিৰাই মাটি, পানী, জুই, বতাহ আৰু আকাশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। গছজোপাৰ চাৰিওফালে ১৮ টা বাঁহৰ কামিৰে বেৰা দিয়া হয়, যিয়ে বড়ো সমাজৰ বিভিন্ন সামাজিক নীতি-নিয়মৰ কথা সূচায়। বাথৌ ধৰ্মই গছ-গছনি, বনৌষধি, পানী আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ প্ৰতি সন্মানৰ ভাব গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ উপৰি বাথৌ পূজাই সমাজৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি সামাজিক ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে। সেয়েহে বাথৌ ধৰ্ম কেৱল ধৰ্মীয় বিশ্বাস নহয়, ই প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ আৰু সামাজিক জীৱনৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থা।
প্ৰশ্ন ২: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি জ্ঞান আৰু পানী ব্যৱস্থাপনা (Dong System) সম্পৰ্কে আলোচনা কৰক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজৰ জীৱন-জীৱিকাৰ সৈতে কৃষিকাৰ্য অতি ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। দীৰ্ঘদিনীয়া অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে মাটি, ঋতু, পানী আৰু শস্যৰ বিষয়ে বিভিন্ন পৰম্পৰাগত জ্ঞান আহৰণ কৰিছে। মাটিৰ প্ৰকাৰ আৰু ঋতু অনুসৰি ধান আৰু অন্যান্য শস্যৰ জাত নিৰ্বাচন কৰাটো এই জ্ঞানৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ। মাটিৰ উৰ্বৰতা ৰক্ষাৰ বাবে গোবৰ, পচা পাত, ছাই আদি প্ৰাকৃতিক সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰম্পৰা আছে। পাহাৰীয়া নিজৰা বা নদীৰ পানী পথাৰলৈ নিয়াৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত নলা বা পানীৰ পথক ‘দং’ ব্যৱস্থা বুলি কোৱা হয়। এই ব্যৱস্থাৰ সহায়ত কৃষিভূমিলৈ প্ৰয়োজনীয় পানী যোগান ধৰিব পাৰি। দং নিৰ্মাণ, মেৰামতি আৰু পানী বিতৰণত গাঁওবাসীৰ সামূহিক অংশগ্ৰহণ থাকে। ফলত পানীৰ সঠিক ব্যৱহাৰ আৰু সমবণ্টন সম্ভৱ হয়। প্ৰাকৃতিক পদ্ধতিৰে কীট-পতংগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ জ্ঞানো তেওঁলোকৰ কৃষি পৰম্পৰাৰ অংশ। এইদৰে দং ব্যৱস্থাই বড়োসকলৰ কৃষি জ্ঞান, সামূহিক সহযোগিতা আৰু পৰিৱেশ-অনুকূল পানী ব্যৱস্থাপনাৰ পৰিচয় দিয়ে।
প্ৰশ্ন ৩: বড়ো সকলৰ খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ আৰু খাদ্য সংৰক্ষণৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ বিষয়ে লিখক।
উত্তৰ: বড়োসকলৰ খাদ্য সংস্কৃতি তেওঁলোকৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, কৃষিজ সম্পদ আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। স্থানীয়ভাৱে উপলব্ধ মাছ, মাংস, শাক-পাচলি, চাউল আৰু বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন খাদ্য প্ৰস্তুত কৰা হয়। নাফাম বড়োসকলৰ খাদ্য সংৰক্ষণ জ্ঞানৰ এক উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। শুকান মাছ আৰু অন্যান্য উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি কিণ্বন পদ্ধতিৰে নাফাম প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু দীৰ্ঘদিনলৈ সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিব পাৰি। অঁনলা চাউলৰ গুড়ি আৰু খাৰৰ সহায়ত মাংস বা শাক-পাচলিৰে প্ৰস্তুত কৰা এক পৰম্পৰাগত খাদ্য। জৌ প্ৰস্তুত কৰোঁতে এমাও নামৰ পৰম্পৰাগত উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি মাছ আৰু মাংস ৰ’দত বা ধোঁৱাত শুকুৱাই ৰখাৰ পদ্ধতিও প্ৰচলিত। এই সংৰক্ষণ পদ্ধতিসমূহত স্থানীয় সম্পদ আৰু পৰম্পৰাগত অভিজ্ঞতাৰ সঠিক ব্যৱহাৰ দেখা যায়। সেয়েহে বড়োসকলৰ খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ আৰু সংৰক্ষণ পদ্ধতি তেওঁলোকৰ লোকজ্ঞান আৰু স্বাৱলম্বী জীৱনধাৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।
প্ৰশ্ন ৪: বড়ো হস্তশিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্পত থকা পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ এক সমীক্ষা আগবঢ়াওক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজৰ হস্তশিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্প তেওঁলোকৰ চহকী সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। বিশেষকৈ বড়ো মহিলাসকল তাঁতশিল্পৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে বিভিন্ন কাপোৰ নিজে বৈ উলিয়ায়। দোকনা, আৰনায় আৰু অন্যান্য বস্ত্ৰত সুন্দৰ নক্সা আৰু চানেকি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ‘আগাৰ’ বা ফুলৰ চানেকিৰ জৰিয়তে কাপোৰত বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু জ্যামিতিক আৰ্হি তোলা হয়। পাহাৰ, ফুল, গছ-পাত আদি প্ৰাকৃতিক উপাদানৰ পৰা এই নক্সাসমূহৰ অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰা হয়। অতীজত গছৰ বাকলি, হালধি, নীল আৰু মাটিৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সামগ্ৰীৰ পৰা ৰং প্ৰস্তুত কৰাৰ জ্ঞানো আছিল। আনহাতে বাঁহ আৰু বেতেৰে খৰাহী, চালনী, জেং, জাকৈ, খালৈ, চেপা আদি বিভিন্ন সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰা হয়। এই হস্তশিল্পসমূহ দৈনন্দিন জীৱনৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাৰ লগতে অৰ্থনৈতিকভাৱেও সহায় কৰে। সেয়েহে বড়ো হস্তশিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্পত সৃষ্টিশীলতা, প্ৰকৃতি-নিৰ্ভৰতা, স্বাৱলম্বিতা আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ সুন্দৰ সমন্বয় দেখা যায়।
প্ৰশ্ন ৫: বড়ো লোকচিকিৎসা ব্যৱস্থা আৰু বনৌষধি জ্ঞানৰ বিষয়ে বিশদভাৱে আলোচনা কৰক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজত প্ৰাচীন কালৰে পৰা প্ৰকৃতিৰ পৰা লাভ কৰা বিভিন্ন বনৌষধি ব্যৱহাৰ কৰি ৰোগ নিৰাময় কৰাৰ পৰম্পৰা চলি আহিছে। এই লোকচিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ জ্ঞান মূলতঃ প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে প্ৰচাৰিত হৈছে। বড়ো ওজা বা বেজসকলে বিভিন্ন গছ-গছনি, লতা, পাত, শিপা, ছাল আৰু ফুলৰ ঔষধি গুণৰ বিষয়ে পৰম্পৰাগত জ্ঞান লাভ কৰিছিল। কিছুমান সাধাৰণ অসুস্থতা বা আঘাতৰ ক্ষেত্ৰত স্থানীয়ভাৱে উপলব্ধ প্ৰাকৃতিক উপাদান ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰথা আছে। দৈনন্দিন খাদ্যতো বিভিন্ন ঔষধি গুণসম্পন্ন শাক-পাচলি আৰু উদ্ভিদ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। লোকচিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰাকৃতিক উপাদানৰ লগতে বড়ো সমাজৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক বিশ্বাসৰো প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই জ্ঞান তেওঁলোকৰ প্ৰকৃতিৰ সৈতে থকা নিবিড় সম্পৰ্কৰ পৰিচায়ক। লগতে বনৌষধিৰ গুণাগুণ সম্পৰ্কে থকা এই পৰম্পৰাগত জ্ঞান মূল্যৱান লোকজ সম্পদ হিচাপে বিবেচিত হয়। সেয়েহে বড়ো লোকচিকিৎসা আৰু বনৌষধি জ্ঞান তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ।
*****
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post