Chapter 3
“পৰিৱেশ প্ৰদূষণ আৰু আইনসমূহ (Environmental Pollution and laws)”
১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
১. মণ্ট্ৰিল প্ৰট’কল (Montreal Protocol) কি সংৰক্ষণৰ লগত জড়িত?
উত্তৰ: বায়ুমণ্ডলৰ অ’জন স্তৰ সংৰক্ষণৰ লগত।
২. নগৰীয়া কঠিন আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ ‘3R’ সূত্ৰটো কি?
উত্তৰ: Reduce (হ্ৰাস কৰা), Reuse (পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা) আৰু Recycle (পুনৰাবৰ্তন কৰা)।
৩. ভাৰতত ‘পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইন’ (Environment Protection Act) কিমান চনত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৮৬ চনত।
৪. শব্দ প্ৰদূষণৰ প্ৰাবল্য জোখা এককটো কি?
উত্তৰ: ডেচিবেল (Decibel – dB)।
৫. ১৯৭২ চনত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমখন ঐতিহাসিক বিশ্ব সন্মিলন ক’ত হৈছিল?
উত্তৰ: চুইডেনৰ ষ্টকহ’ম (Stockholm) চহৰত।
৬. ই-আৱৰ্জনা (E-waste) বুলিলে কি বুজা যায়?
উত্তৰ: ব্যৱহাৰৰ অনুপযোগী হৈ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী যেনে— পুৰণি মোবাইল, কম্পিউটাৰ বা ইলেক্ট্ৰনিক মেচিনৰ অংশবোৰক ই-আৱৰ্জনা বোলে।
৭. বায়ুমণ্ডলৰ অম্ল বৰষুণৰ (Acid Rain) বাবে দায়ী এটা প্ৰধান গেছৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: চালফাৰ ডাই-অক্সাইড (Sulphur Dioxide)।
৮. অৰণ্য সংৰক্ষণ আইন (Forest Conservation Act) কোন চনত গ্ৰহণ কৰা হয়?
উত্তৰ: ১৯৮০ চনত।
৯. পৰিৱেশ প্ৰদূষণ বুলিলে কি বুজা যায়?
উত্তৰ: পৰিৱেশৰ ভৌতিক, ৰাসায়নিক বা জৈৱিক গুণাগুণৰ অনাকাংক্ষিত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত জীৱজগতৰ ক্ষতি হ’লে তাক পৰিৱেশ প্ৰদূষণ বোলে।
১০. চি.পি.চি.বি. (CPCB)-ৰ সম্পূৰ্ণ নাম কি?
উত্তৰ: Central Pollution Control Board (কেন্দ্ৰীয় প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ পৰিষদ)।
১১. বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন (Wildlife Protection Act) প্ৰথম কেতিয়া বলৱৎ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৭২ চনত।
১২. অনিয়ন্ত্ৰিত প্লাষ্টিক আৱৰ্জনা কি ধৰণৰ প্ৰদূষণৰ মূল কাৰণ?
উত্তৰ: মাটি বা মৃত্তিকা প্ৰদূষণ।
১৩. ‘কিঅ’ট’ প্ৰট’কল’ (Kyoto Protocol) মূলতঃ কি উদ্দেশ্যৰ বাবে কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: বিশ্ব উষ্ণায়ন হ্ৰাস কৰা আৰু সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে।
১৪. পানী (প্ৰদূষণ প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইনখন ভাৰতত কেতিয়া গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৯৭৪ চনত।
১৫. বায়ু (প্ৰদূষণ প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন কেতিয়া প্ৰণয়ন কৰা হয়?
উত্তৰ: ১৯৮১ চনত।
২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
১. প্ৰশ্ন: বায়ু প্ৰদূষণৰ মুখ্য কাৰণ দুটা উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: বায়ু প্ৰদূষণৰ দুটা প্ৰধান কাৰণ হ’ল—
১. উদ্যোগ আৰু শক্তি প্ৰকল্পৰ পৰা নিৰ্গত হোৱা ধোঁৱা আৰু ক্ষতিকাৰক গেছ।
২. যান-বাহনৰ পৰা ওলোৱা বিষাক্ত গেছ আৰু ধূলিকণা।
২. প্ৰশ্ন: পানী প্ৰদূষণৰ ফলত মানুহৰ শৰীৰত দেখা দিয়া দুটা বেমাৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: প্ৰদূষিত পানী সেৱনৰ ফলত বিভিন্ন জলবাহিত ৰোগ হ’ব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত কলেৰা (Cholera) আৰু টাইফয়েড (Typhoid) উল্লেখযোগ্য।
৩. প্ৰশ্ন: মাটি প্ৰদূষণ কেনেকৈ খেতি-বাতিৰ ক্ষতি কৰে?
উত্তৰ: অত্যধিক ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশকৰ ব্যৱহাৰে মাটিৰ গুণাগুণ নষ্ট কৰে। ফলত উপকাৰী অণুজীৱৰ সংখ্যা কমি যায় আৰু মাটিৰ উৰ্বৰতা হ্ৰাস পায়।
৪. প্ৰশ্ন: শব্দ প্ৰদূষণে মানুহৰ স্বাস্থ্যত কেনে প্ৰভাৱ পেলায়?
উত্তৰ: অত্যধিক শব্দৰ ফলত শ্ৰৱণ শক্তি হ্ৰাস, উচ্চ ৰক্তচাপ, মানসিক চাপ আৰু টোপনিৰ ব্যাঘাত আদি সমস্যা হ’ব পাৰে।
৫. প্ৰশ্ন: কঠিন আৱৰ্জনা (Solid Waste) কি? ইয়াৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰ: দৈনন্দিন কাম-কাজৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা পেলনীয়া কঠিন বা আধা-কঠিন বস্তুবোৰক কঠিন আৱৰ্জনা বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে— প্লাষ্টিকৰ বটল আৰু পাকঘৰৰ পচনশীল আৱৰ্জনা।
৬. প্ৰশ্ন: উদ্যোগিক আৱৰ্জনা নিয়ন্ত্ৰণৰ দুটা উপায় লিখা।
উত্তৰ: ১. উদ্যোগৰ বৰ্জিত পানী জলাশয়ত এৰি দিয়াৰ আগতে উপযুক্তভাৱে শোধন কৰা।
২. কাৰখানাৰ ধোঁৱা নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে Scrubber বা Electrostatic Precipitator আদি যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা।
৭. প্ৰশ্ন: পৌৰসভাৰ আৱৰ্জনা প্ৰসংগত ‘পচন সাৰ প্ৰস্তুতকৰণ’ (Composting) কি?
উত্তৰ: শাক-পাচলিৰ বাকলি, গছৰ পাত আদি জৈৱিক আৱৰ্জনাক অণুজীৱৰ সহায়ত পচাই জৈৱিক সাৰলৈ পৰিণত কৰা প্ৰক্ৰিয়াক পচন সাৰ প্ৰস্তুতকৰণ বা Composting বোলে।
৮. প্ৰশ্ন: ‘লেণ্ডফিল’ (Landfill) প্ৰক্ৰিয়াটো চমুৱাই বুজাই লিখা।
উত্তৰ: কঠিন আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত বিজ্ঞানসন্মতভাৱে জমা কৰি স্তৰে স্তৰে মাটিৰে ঢাকি ৰখা পদ্ধতিক লেণ্ডফিল বোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে আৱৰ্জনা নিয়ন্ত্ৰিতভাৱে নিষ্কাশন কৰা হয়।
৯. প্ৰশ্ন: ১৯৮৬ চনৰ পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইনৰ মূল উদ্দেশ্য কি আছিল?
উত্তৰ: পৰিৱেশৰ গুণাগুণ সংৰক্ষণ আৰু উন্নত কৰা, বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু পৰিৱেশৰ বাবে ক্ষতিকাৰক কাৰ্যকলাপ ৰোধ কৰাই এই আইনৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য।
১০. প্ৰশ্ন: বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২-এ বনৰীয়া জীৱ-জন্তুক কেনেকৈ সুৰক্ষা দিয়ে?
উত্তৰ: এই আইনে বন্যপ্ৰাণী চিকাৰ আৰু অবৈধভাৱে ধৰা-বেচা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। লগতে অভয়াৰণ্য, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আদি সংৰক্ষিত অঞ্চল স্থাপনৰ জৰিয়তে বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰে।
১১. প্ৰশ্ন: অৰণ্য সংৰক্ষণ আইন, ১৯৮০-ৰ প্ৰধান নিয়মটো কি?
উত্তৰ: এই আইন অনুসৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পূৰ্বানুমতি অবিহনে সংৰক্ষিত বনভূমি অ-বনাঞ্চলীয় কামত ব্যৱহাৰ বা ৰূপান্তৰ কৰিব নোৱাৰি।
১২. প্ৰশ্ন: পানী ( প্ৰদূষণ প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ) আইন, ১৯৭৪-ৰ কাম কি?
উত্তৰ: এই আইনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে পানীৰ প্ৰদূষণ প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, পানীৰ গুণাগুণ সংৰক্ষণ কৰা আৰু জলাশয়ত প্ৰদূষিত বৰ্জিত পদাৰ্থ পেলোৱাত নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰা।
১৩. প্ৰশ্ন: ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ কাৰ্যসূচী (UNEP) কি?
উত্তৰ: UNEP (United Nations Environment Programme) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ বিষয়ক এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যসূচী। ই পৰিৱেশ সুৰক্ষা, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বব্যাপী কাম কৰে।
১৪. প্ৰশ্ন: পেৰিছ জলবায়ু চুক্তিৰ (Paris Agreement) প্ৰধান লক্ষ্য কি?
উত্তৰ: পেৰিছ চুক্তিৰ মূল লক্ষ্য হৈছে বিশ্বৰ গড় উষ্ণতা বৃদ্ধি প্ৰাক্-শিল্প যুগৰ তুলনাত ২°C-ৰ যথেষ্ট তলত ৰখা আৰু ১.৫°C-লৈ সীমিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা কৰা।
১৫. প্ৰশ্ন: ‘প্ৰদূষণকাৰীয়ে মাচুল দিব’ (Polluter Pays Principle) নীতিটো কি?
উত্তৰ: যিজন ব্যক্তি বা প্ৰতিষ্ঠানৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত পৰিৱেশ প্ৰদূষিত হয়, সেই প্ৰদূষণৰ ক্ষতিপূৰণ আৰু পৰিৱেশ পুনৰুদ্ধাৰৰ ব্যয় সেই প্ৰদূষণকাৰীয়ে বহন কৰিব লাগে— ইয়াকেই ‘Polluter Pays Principle’ বোলে।
৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৫ টা)
প্ৰশ্ন ১: পানী প্ৰদূষণৰ প্ৰধান কাৰণ আৰু প্ৰভাৱসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: পানীত বিভিন্ন ক্ষতিকাৰক পদাৰ্থ মিহলি হৈ পানীৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ নষ্ট কৰি মানুহ আৰু অন্যান্য জীৱৰ বাবে অনুপযোগী কৰি তুলিলে তাক পানী প্ৰদূষণ বোলে।
প্ৰধান কাৰণসমূহ:
১. উদ্যোগিক আৱৰ্জনা: কাৰখানাৰ পৰা নিৰ্গত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু বিষাক্ত বৰ্জিত পানী শোধন নকৰাকৈ নদী, বিল আদিত পেলোৱা।
২. ঘৰুৱা বৰ্জিত পানী: ঘৰৰ লেতেৰা পানী, নলা-নৰ্দমাৰ পানী আৰু শৌচাগাৰৰ আৱৰ্জনা জলাশয়ত পেলোৱা।
৩. কৃষিক্ষেত্ৰৰ পৰা নিৰ্গমন: ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক বৰষুণৰ পানীৰ সৈতে ধুই গৈ নদী, পুখুৰী আদি জলাশয়ত মিহলি হোৱা।
৪. কঠিন আৱৰ্জনা: প্লাষ্টিক, পলিথিন আৰু অন্যান্য পেলনীয়া সামগ্ৰী জলাশয়ত পেলোৱাৰ ফলতো পানী প্ৰদূষিত হয়।
প্ৰভাৱসমূহ:
- মানুহৰ স্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ: প্ৰদূষিত পানী সেৱনৰ ফলত কলেৰা, টাইফয়েড, জণ্ডিচ আদি জলবাহিত ৰোগ হ’ব পাৰে।
- জলজ জীৱৰ ক্ষতি: পানীত দ্ৰৱীভূত অক্সিজেন কমি যোৱাৰ ফলত মাছ আৰু অন্যান্য জলজ জীৱৰ ক্ষতি বা মৃত্যু হ’ব পাৰে।
- পৰিৱেশত প্ৰভাৱ: বিষাক্ত পদাৰ্থ খাদ্য শৃংখলত প্ৰৱেশ কৰি জলজ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ ভাৰসাম্য বিঘ্নিত কৰিব পাৰে।
প্ৰশ্ন ২: নগৰীয়া কঠিন আৱৰ্জনা সূচাৰুৰূপে ব্যৱস্থাপনা কৰাৰ পদ্ধতিসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ: নগৰীয়া অঞ্চলত উৎপন্ন হোৱা কঠিন আৱৰ্জনা বিজ্ঞানসন্মতভাৱে সংগ্ৰহ, পৃথকীকৰণ, পুনৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিষ্কাশন কৰাকে কঠিন আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা বোলে।
প্ৰধান ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতিসমূহ:
১. উৎসতে আৱৰ্জনা পৃথকীকৰণ (Source Segregation): ঘৰতেই পচনশীল আৰু অপচনশীল আৱৰ্জনা পৃথক কৰি বিভিন্ন পাত্ৰত ৰখা।
২. পচন সাৰ প্ৰস্তুতকৰণ (Composting): খাদ্যৰ অৱশিষ্ট, শাক-পাচলিৰ বাকলি, গছৰ পাত আদি জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ পৰা জৈৱিক সাৰ প্ৰস্তুত কৰা।
৩. পুনৰাবৰ্তন (Recycling): কাগজ, কাঁচ, ধাতু আৰু উপযুক্ত প্লাষ্টিক আদি পুনৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি নতুন সামগ্ৰী প্ৰস্তুত কৰা।
৪. লেণ্ডফিল (Sanitary Landfill): পুনৰ ব্যৱহাৰ বা পুনৰাবৰ্তন কৰিব নোৱাৰা অৱশিষ্ট আৱৰ্জনাসমূহ নিৰ্দিষ্ট ঠাইত বিজ্ঞানসন্মতভাৱে জমা কৰি মাটিৰে ঢাকি ৰখা।
৫. আৱৰ্জনাৰ পৰা শক্তি উৎপাদন: উপযুক্ত আৱৰ্জনা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ বা দহনৰ জৰিয়তে তাপ বা বিদ্যুৎ শক্তি উৎপাদন কৰা।
প্ৰশ্ন ৩: ১৯৮৬ চনৰ ‘পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইন’-ৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য আৰু গুৰুত্ব কি?
উত্তৰ: ভাৰতত পৰিৱেশৰ সুৰক্ষা আৰু উন্নতিৰ বাবে ১৯৮৬ চনত ‘পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইন’ (Environment Protection Act) প্ৰণয়ন কৰা হয়। এই আইনখন পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰীয় আইন।
মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ:
১. কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ক্ষমতা: পৰিৱেশৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ আৰু প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক ব্যাপক ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছে।
২. প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ: বায়ু, পানী, মাটি আদি বিভিন্ন মাধ্যমত প্ৰদূষক পদাৰ্থৰ নিৰ্গমন নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।
৩. আইনী ব্যৱস্থা: আইনখনৰ নিয়ম উলংঘা কৰিলে দণ্ড আৰু জৰিমনাৰ ব্যৱস্থা আছে।
৪. উদ্যোগ নিয়ন্ত্ৰণ: পৰিৱেশৰ ক্ষতি কৰিব পৰা উদ্যোগ বা কাৰ্যকলাপৰ ওপৰত চৰকাৰে নিয়ন্ত্ৰণ আৰোপ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি নিৰ্দেশ জাৰি কৰিব পাৰে।
গুৰুত্ব:
এই আইনখনক ভাৰতৰ পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ এক ‘ছত্ৰ আইন’ (Umbrella Act) হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ই পৰিৱেশ প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ, পৰিৱেশৰ গুণাগুণ সংৰক্ষণ আৰু জনস্বাস্থ্য সুৰক্ষাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
প্ৰশ্ন ৪: অৰণ্য সংৰক্ষণ আইন, ১৯৮০ আৰু বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২-ৰ মাজত মূল পাৰ্থক্যবোৰ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
অৰণ্য সংৰক্ষণ আইন, ১৯৮০ আৰু বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২ দুয়োখনেই পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ আইন। কিন্তু দুয়োখন আইনৰ মূল উদ্দেশ্য আৰু কাৰ্যক্ষেত্ৰ পৃথক।
| তুলনাৰ বিষয় | বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২ | অৰণ্য সংৰক্ষণ আইন, ১৯৮০ |
|---|---|---|
| মূল উদ্দেশ্য | বনৰীয়া জীৱ-জন্তু, পক্ষী আৰু অন্যান্য বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ কৰা। | বনাঞ্চল সংৰক্ষণ আৰু বনভূমিৰ অ-বনাঞ্চলীয় ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা। |
| প্ৰধান ক্ষেত্ৰ | বন্যপ্ৰাণী আৰু জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ সুৰক্ষা। | বনাঞ্চল আৰু বনভূমিৰ সুৰক্ষা। |
| প্ৰধান ব্যৱস্থা | চিকাৰ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ অবৈধ ব্যৱসায় নিয়ন্ত্ৰণ কৰা আৰু সংৰক্ষিত অঞ্চল স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰা। | বনভূমি অ-বনাঞ্চলীয় কামত ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অনুমতিৰ ব্যৱস্থা কৰা। |
| অপৰাধৰ উদাহৰণ | বন্যপ্ৰাণী চিকাৰ আৰু অবৈধভাৱে বেচা-কিনা কৰা। | অনুমতি অবিহনে বনভূমি অ-বনাঞ্চলীয় কামত ৰূপান্তৰ কৰা। |
সেয়েহে, বনপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইনখনৰ মূল লক্ষ্য বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ, আনহাতে অৰণ্য সংৰক্ষণ আইনখনৰ মূল লক্ষ্য বনাঞ্চল আৰু বনভূমি সংৰক্ষণ।
প্ৰশ্ন ৫: আন্তৰ্জাতিক পৰিৱেশ চুক্তি হিচাপে ‘কিঅ’ট’ প্ৰট’কল’ আৰু ‘মণ্ট্ৰিল প্ৰট’কল’-ৰ মূল উদ্দেশ্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: গোলকীয় পৰিৱেশীয় সমস্যা সমাধান আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বিভিন্ন চুক্তি সম্পাদিত হৈছে। মণ্ট্ৰিল প্ৰট’কল আৰু কিঅ’ট’ প্ৰট’কল ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য।
১. মণ্ট্ৰিল প্ৰট’কল (Montreal Protocol, 1987):
- উদ্দেশ্য: অ’জন স্তৰক ক্ষয়ৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰা।
- কাৰ্যপদ্ধতি: অ’জন স্তৰ ক্ষয় কৰা পদাৰ্থ, বিশেষকৈ CFC আদি পদাৰ্থৰ উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰ ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস কৰা।
- গুৰুত্ব: অ’জন স্তৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তৰ্জাতিক চুক্তি।
২. কিঅ’ট’ প্ৰট’কল (Kyoto Protocol, 1997):
- উদ্দেশ্য: সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰি জলবায়ু পৰিৱৰ্তন নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰা।
- কাৰ্যপদ্ধতি: নিৰ্দিষ্ট উন্নত দেশসমূহৰ বাবে সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাসৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।
- গুৰুত্ব: জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মোকাবিলাৰ ক্ষেত্ৰত আন্তৰ্জাতিক সহযোগিতাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভেটি সৃষ্টি কৰিছিল।
এইদৰে, মণ্ট্ৰিল প্ৰট’কলৰ মূল লক্ষ্য অ’জন স্তৰ সংৰক্ষণ, আনহাতে কিঅ’ট’ প্ৰট’কলৰ মূল লক্ষ্য সেউজ গৃহ গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰা।
*****
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post