Unit – 2
নাটকৰ ভাষা আৰু উপস্থাপনৰীতি ব্যৱহাৰিক লেখা/প্রকল্প
১. প্ৰশ্ন: আৱহ সংগীত কি?
উত্তৰ: নাটকৰ পৰিৱেশ সৃষ্টিৰ বাবে পাছফালৰ পৰা বজায় দিয়া সংগীত।
২. প্ৰশ্ন: নাটকৰ অভিনয় কেই প্ৰকাৰৰ?
উত্তৰ: অভিনয় চাৰি প্ৰকাৰৰ (আঙিক, বাচিক, আহাৰ্য আৰু সাত্ত্বিক)।
৩. প্ৰশ্ন: ‘অংকীয়া নাট’ কোনে সৃষ্টি কৰিছিল?
উত্তৰ: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে।
৪. প্ৰশ্ন: নাটকৰ পৰিচালনা কৰা ব্যক্তিজনক কি বুলি জনা যায়?
উত্তৰ: নিৰ্দেশক বা পৰিচালক।
৫. প্ৰশ্ন: নাটকৰ ‘দ্বন্দ’ (Conflict) বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰ: চৰিত্ৰৰ মাজত হোৱা মতানৈক্য বা মানসিক সংঘাত।
৬. প্ৰশ্ন: একাংকিকা নাট কি?
উত্তৰ: এটা মাত্ৰ অংকত শেষ হোৱা নাটকেই হ’ল একাংকিকা নাট।
৭. প্ৰশ্ন: নাটকৰ কাহিনীভাগক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: নাটকৰ কাহিনীভাগক ইতিবৃত্ত বা কাহিনী (Plot) বুলি কোৱা হয়।
৮. প্ৰশ্ন: নেপথ্য মানে কি?
উত্তৰ: মঞ্চৰ পিছফালৰ অংশ য’ত সাজ-সজ্জা কৰা হয়।
৯. প্ৰশ্ন: সূত্ৰধাৰ কোনখন নাটকৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ?
উত্তৰ: অংকীয়া নাটৰ।
১০. প্ৰশ্ন: নাটকৰ মূল উপাদানটো কি?
উত্তৰ: নাটকৰ মূল উপাদান হ’ল সংলাপ।
১১. প্ৰশ্ন: মঞ্চসজ্জা কাক বোলে?
উত্তৰ: নাটকৰ দৃশ্য সজাই তোলা কাৰ্যক মঞ্চসজ্জা বোলে।
১২. প্ৰশ্ন: অসমীয়া প্ৰথম আধুনিক নাটকখনৰ নাম কি?
উত্তৰ: গুণাভিৰাম বৰুৱাৰ ‘ৰাম-নবমী’।
১৩. প্ৰশ্ন: স্বগতঃউক্তি মানে কি?
উত্তৰ: চৰিত্ৰই আনক নুশুনাকৈ নিজৰ মনৰ ভিতৰতে কোৱা কথা।
১৪. প্ৰশ্ন: নাটকত চৰিত্ৰৰ মুখৰ কথা-বতৰাক কি বোলে?
উত্তৰ: সংলাপ (Dialogue)।
১৫. প্ৰশ্ন: নাটক এখনৰ সাফল্য কাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে?
উত্তৰ: নাটকৰ সঠিক উপস্থাপন আৰু দৰ্শকৰ সঁহাৰিৰ ওপৰত।
২ নম্বৰীয়া চুটি প্ৰশ্ন (১০ টা)
১. প্ৰশ্ন: নাটকৰ ভাষা কেনেকুৱা হোৱা উচিত?
উত্তৰ: নাটকৰ ভাষা সৰল, স্পষ্ট, স্বাভাৱিক আৰু চৰিত্ৰৰ স্বভাৱ তথা পৰিস্থিতিৰ সৈতে খাপ খোৱা হোৱা উচিত।
২. প্ৰশ্ন: ট্ৰেজেডী (Tragedy) নাটকৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: (ক) ট্ৰেজেডী নাটকৰ শেষ পৰিণতি সাধাৰণতে কৰুণ হয়।
(খ) ইয়াত গভীৰ দ্বন্দ্ব, দুখ আৰু আবেগৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়।
৩. প্ৰশ্ন: নাটকৰ উপস্থাপন ৰীতিত পোহৰৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰ: পোহৰৰ সহায়ত মঞ্চত দিন-ৰাতি, স্থান, পৰিৱেশ আৰু চৰিত্ৰৰ মানসিক অৱস্থা ফুটাই তোলা হয়।
৪. প্ৰশ্ন: আহাৰ্য অভিনয় বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: পোছাক-পৰিচ্ছদ, অলংকাৰ, মুখসজ্জা আৰু অন্যান্য বাহ্যিক সাজ-সজ্জাৰ সহায়ত চৰিত্ৰক প্ৰকাশ কৰা অভিনয়ক আহাৰ্য অভিনয় বোলে।
৫. প্ৰশ্ন: শ্ৰাব্য নাটক (Radio Drama) কি?
উত্তৰ: যি নাটক দৃশ্যৰ সহায় নোলোৱাকৈ কেৱল সংলাপ, সংগীত আৰু শব্দৰ মাধ্যমেৰে শুনি উপভোগ কৰা হয়, তাক শ্ৰাব্য নাটক বোলে।
৬. প্ৰশ্ন: মঞ্চ নিৰ্দেশনা (Stage Direction) কি?
উত্তৰ: নাটকৰ পাণ্ডুলিপিত অভিনেতাৰ প্ৰৱেশ-প্ৰস্থান, অঙ্গভঙ্গি, মঞ্চৰ পৰিৱেশ আদি সম্পৰ্কে নাট্যকাৰে দিয়া নিৰ্দেশনাক মঞ্চ নিৰ্দেশনা বোলে।
৭. প্ৰশ্ন: অংকীয়া নাটৰ ভাষাৰ নাম কি? ইয়াৰ এটা বৈশিষ্ট্য দিয়া।
উত্তৰ: অংকীয়া নাটৰ ভাষা ব্ৰজাৱলী। এই ভাষাত অসমীয়া, মৈথিলী আদি ভাষাৰ উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখা যায়।
৮. প্ৰশ্ন: চৰিত্ৰ চিত্ৰণত সংলাপৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰ: সংলাপৰ জৰিয়তে চৰিত্ৰৰ স্বভাৱ, চিন্তাধাৰা, সামাজিক পৰিচয় আৰু মানসিক অৱস্থা দৰ্শকৰ আগত প্ৰকাশ পায়।
৯. প্ৰশ্ন: ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ দুখন বিখ্যাত নাটকৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: কোহিনুৰ বা আৱাহন আদি ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত মঞ্চস্থ হোৱা যিকোনো দুখন জনপ্ৰিয় নাটকৰ নাম উল্লেখ কৰিব পাৰি।
১০. প্ৰশ্ন: মুখা অভিনয় কি?
উত্তৰ: সংলাপ ব্যৱহাৰ নকৰি মুখৰ ভাব, অঙ্গভঙ্গি আৰু শৰীৰৰ সঞ্চালনৰ মাধ্যমেৰে কৰা অভিনয়ক মুখা অভিনয় বোলে।
৫ নম্বৰীয়া ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন (১০ টা)
১. নাটকৰ সংজ্ঞা দিয়া আৰু ইয়াৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: নাটক হৈছে অভিনয়ৰ মাধ্যমেৰে কোনো ঘটনা, কাহিনী বা জীৱন-অভিজ্ঞতাক দৰ্শকৰ আগত উপস্থাপন কৰা সাহিত্যৰ এটা বিশেষ ৰূপ। ইয়াত চৰিত্ৰ, সংলাপ, অভিনয় আৰু মঞ্চ-ব্যৱস্থাৰ সমন্বয় ঘটে। নাটকক দৃশ্যকাব্য বোলা হয়, কাৰণ ইয়াৰ পূৰ্ণ আনন্দ মঞ্চত অভিনীত অৱস্থাত লাভ কৰা যায়।
নাটকৰ শ্ৰেণীবিভাজন: বিষয়বস্তু, গঠন আৰু পৰিণতি অনুসৰি নাটকক বিভিন্ন ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি—
বিয়োগান্তক নাটক: যি নাটকৰ শেষ পৰিণতি দুখজনক বা কৰুণ হয়।
মিলনান্তক নাটক: হাস্য-কৌতুক বা আনন্দময় ঘটনাৰে আগবঢ়া আৰু সাধাৰণতে সুখৰ পৰিণতি হোৱা নাটক।
ঐতিহাসিক নাটক: ইতিহাসৰ ব্যক্তি বা ঘটনাক ভিত্তি কৰি ৰচনা কৰা নাটক।
সামাজিক নাটক: সমাজৰ সমস্যা, ৰীতি-নীতি, কুসংস্কাৰ আৰু সামাজিক জীৱনক লৈ ৰচনা কৰা নাটক।
পৌৰাণিক নাটক: পুৰাণ বা ধৰ্মীয় কাহিনীৰ আধাৰত লিখা নাটক।
একাংকিকা নাট: এটা মাত্ৰ অংকৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱা সংক্ষিপ্ত নাটক।
এইদৰে নাটকৰ বিষয় আৰু গঠনৰ বৈচিত্ৰ্য অনুসৰি ইয়াৰ শ্ৰেণীবিভাজন কৰা হয়।
২. নাটকৰ ভাষা কেনেকুৱা হ’ব লাগে? সংলাপৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: নাটকৰ ভাষা সৰল, স্পষ্ট, স্বাভাৱিক আৰু সহজে বুজিব পৰা হোৱা উচিত। নাটকত ভাষাৰ জৰিয়তেই চৰিত্ৰৰ চিন্তা, অনুভূতি, শিক্ষা, সামাজিক অৱস্থান আৰু স্বভাৱ প্ৰকাশ পায়। সেয়ে সকলো চৰিত্ৰৰ মুখত একে ধৰণৰ ভাষা ব্যৱহাৰ নকৰি চৰিত্ৰ আৰু পৰিস্থিতি অনুসৰি ভাষা নিৰ্বাচন কৰা উচিত।
সংলাপৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:
চৰিত্ৰানুগ: সংলাপ চৰিত্ৰৰ বয়স, শিক্ষা, বৃত্তি আৰু সামাজিক পৰিচয়ৰ সৈতে মিল থকা উচিত।
চুটি আৰু অৰ্থপূৰ্ণ: অপ্ৰয়োজনীয় দীঘলীয়া কথাৰ সলনি কম কথাৰে অধিক অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব লাগে।
স্বাভাৱিক: সংলাপ বাস্তৱ জীৱনৰ কথোপকথনৰ দৰে সহজ আৰু বিশ্বাসযোগ্য হোৱা উচিত।
কাহিনী আগবঢ়োৱা: প্ৰতিটো গুৰুত্বপূৰ্ণ সংলাপে কাহিনীৰ বিকাশত সহায় কৰা উচিত।
নাটকীয় গুণসম্পন্ন: সংলাপে সংঘাত, উত্তেজনা, আবেগ আৰু কৌতূহল সৃষ্টি কৰিব পাৰিব লাগে।
সফল সংলাপে নাটকৰ গতি আৰু চৰিত্ৰৰ জীৱন্ততা দুয়োটাই বৃদ্ধি কৰে।
৩. আধুনিক নাটকত মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: আধুনিক নাটকত মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণ নাটক উপস্থাপনৰ দুটা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। এই দুয়োটাৰ সঠিক ব্যৱহাৰে নাটকৰ পৰিৱেশ অধিক জীৱন্ত আৰু বিশ্বাসযোগ্য কৰি তোলে।
মঞ্চসজ্জাৰ গুৰুত্ব: নাটকৰ ঘটনা যি স্থান বা সময়ত সংঘটিত হয়, তাৰ উপযোগী দৃশ্য মঞ্চত সৃষ্টি কৰাই মঞ্চসজ্জাৰ মূল উদ্দেশ্য। ঘৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ, বনাঞ্চল, বিদ্যালয় বা অন্য কোনো স্থান সামগ্ৰী আৰু দৃশ্যপটৰ সহায়ত উপস্থাপন কৰিলে দৰ্শকে ঘটনাস্থল সহজে অনুভৱ কৰিব পাৰে। মঞ্চসজ্জাই নাটকৰ কাল, স্থান আৰু সামাজিক পৰিৱেশ চিনাক্ত কৰাতো সহায় কৰে।
পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ গুৰুত্ব:
পোহৰৰ সহায়ত দিন, ৰাতি, সন্ধিয়া আদি সময়ৰ অনুভৱ সৃষ্টি কৰিব পাৰি।
দৃশ্যৰ আবেগ অনুসৰি পোহৰৰ তীব্ৰতা আৰু ধৰণ সলনি কৰিব পাৰি।
স্পটলাইটৰ সহায়ত কোনো বিশেষ চৰিত্ৰ বা স্থানত দৰ্শকৰ মনোযোগ কেন্দ্ৰীভূত কৰা যায়।
দৃশ্য পৰিৱৰ্তন আৰু নাটকীয় মুহূৰ্ত অধিক ফলপ্ৰসূ কৰাত পোহৰে সহায় কৰে।
সেয়ে আধুনিক নাটকৰ সফল মঞ্চায়নত মঞ্চসজ্জা আৰু পোহৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ ভূমিকা বিশেষ উল্লেখযোগ্য।
৪. অংকীয়া নাটৰ উপস্থাপন ৰীতি আৰু বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ওপৰত এটা টোকা লিখা।
উত্তৰ: অংকীয়া নাট অসমীয়া নাট্য-সংস্কৃতিৰ এক ঐতিহ্যবাহী ৰূপ। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ আদৰ্শ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই নাট্যৰীতি গঢ়ি তুলিছিল। অংকীয়া নাটৰ অভিনয়ত সংগীত, নৃত্য, সংলাপ আৰু অভিনয়ৰ সুন্দৰ সমন্বয় দেখা যায়।
উপস্থাপন ৰীতি: অংকীয়া নাটৰ অভিনয়ত সূত্ৰধাৰে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। তেওঁ কাহিনীৰ সূচনা কৰে, চৰিত্ৰৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু বিভিন্ন দৃশ্যৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰে। গায়ন-বায়নৰ খোল-তাল, গীত আৰু নৃত্যই অভিনয়ক অধিক আকর্ষণীয় কৰি তোলে।
বৈশিষ্ট্যসমূহ:
ব্ৰজাৱলী ভাষা: অংকীয়া নাটত ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ প্ৰয়োগ দেখা যায়।
সূত্ৰধাৰৰ প্ৰাধান্য: সূত্ৰধাৰ নাটকখনৰ পৰিচালনাৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ।
গীত-নৃত্যৰ ব্যৱহাৰ: গীত, বাদ্য আৰু নৃত্য অংকীয়া নাটৰ অপৰিহাৰ্য অংগ।
ভক্তিমূলক বিষয়: কৃষ্ণ, ৰাম বা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় কাহিনী ইয়াৰ মুখ্য বিষয়।
এক অংকৰ গাঁথনি: সাধাৰণতে অংকীয়া নাট এটা অংকতে সম্পূৰ্ণ হয়।
অংকীয়া নাটে অসমীয়া নাট্য, সংগীত আৰু নৃত্য পৰম্পৰাক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে।
৫. এজন দক্ষ অভিনেতা হ’বলৈ কি কি গুণৰ প্ৰয়োজন? অভিনয়ৰ প্ৰকাৰসমূহ লিখা।
উত্তৰ: এজন দক্ষ অভিনেতাই কেৱল সংলাপ মুখস্থ কৰিলেই নহয়, অভিনীত চৰিত্ৰটোৰ অনুভূতি, আচৰণ আৰু মানসিক অৱস্থা সঠিকভাৱে প্ৰকাশ কৰিব পাৰিব লাগে। তাৰ বাবে কিছুমান বিশেষ গুণৰ প্ৰয়োজন।
একাগ্ৰতা: অভিনয়ৰ সময়ত চৰিত্ৰ আৰু পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ মনোযোগ থকা উচিত।
স্পষ্ট উচ্চাৰণ: সংলাপ স্পষ্ট, শুদ্ধ আৰু উপযুক্ত স্বৰত ক’ব পৰা ক্ষমতা থাকিব লাগে।
অভিব্যক্তিৰ দক্ষতা: মুখ, চকু, হাত আৰু শৰীৰৰ মাধ্যমেৰে ভাব প্ৰকাশ কৰিব জানিব লাগে।
পৰ্যবেক্ষণ শক্তি: বাস্তৱ জীৱনৰ মানুহৰ আচৰণ, কথা-বতৰা আৰু চাল-চলন লক্ষ্য কৰাৰ অভ্যাস থাকিব লাগে।
স্মৃতিশক্তি আৰু অনুশীলন: সংলাপ আৰু মঞ্চীয় কাৰ্য সঠিকভাৱে মনত ৰাখি নিয়মিত মহলা কৰা প্ৰয়োজন।
অভিনয়ৰ প্ৰকাৰ: নাট্যশাস্ত্ৰ অনুসৰি অভিনয় চাৰি প্ৰকাৰৰ—
১/ আঙিক অভিনয়: শৰীৰ, হাত, চকু, মুখ আদি অংগৰ সঞ্চালনৰ জৰিয়তে কৰা অভিনয়।
২/ বাচিক অভিনয়: কণ্ঠ, সংলাপ, স্বৰ আৰু উচ্চাৰণৰ মাধ্যমেৰে কৰা অভিনয়।
৩/ আহাৰ্য অভিনয়: পোছাক-পৰিচ্ছদ, অলংকাৰ, মুখসজ্জা আৰু অন্যান্য বাহ্যিক উপকৰণৰ সহায়ত কৰা অভিনয়।
৪/ সাত্ত্বিক অভিনয়: অন্তৰৰ গভীৰ অনুভূতি যেনে— ভয়, আনন্দ, দুখ, বিস্ময় আদি স্বাভাৱিকভাৱে প্ৰকাশ কৰা অভিনয়।
৬. নাটক আৰু চিনেমাৰ মাজত থকা পাৰ্থক্যসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: নাটক আৰু চিনেমা দুয়োটাই দৃশ্য-শ্ৰব্য কলাৰ অন্তৰ্গত হ’লেও উপস্থাপন পদ্ধতি আৰু কাৰিকৰী দিশত বহু পাৰ্থক্য আছে।
প্ৰধান পাৰ্থক্যসমূহ:
উপস্থাপন: নাটক অভিনেতাই দৰ্শকৰ সন্মুখত পোনপটীয়াকৈ অভিনয় কৰে। চিনেমা আগতীয়াকৈ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি পৰ্দাত প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।
পুনৰ অভিনয়ৰ সুবিধা: নাটকত অভিনয়ৰ সময়ত হোৱা ভুল সহজে পুনৰ কৰিব নোৱাৰি। চিনেমাত একেটা দৃশ্য একাধিকবাৰ শ্বুটিং কৰিব পাৰি।
অভিনয়ৰ ধৰণ: নাটকত দৰ্শকৰ দূৰত্বৰ বাবে কণ্ঠস্বৰ আৰু অঙ্গভঙ্গি স্পষ্ট হ’ব লাগে। চিনেমাত কেমেৰাই ক্ষুদ্ৰ মুখাভিব্যক্তিও ধৰি ৰাখিব পাৰে।
স্থানৰ সীমা: নাটক মঞ্চৰ নিৰ্দিষ্ট পৰিসৰৰ ভিতৰত সীমাবদ্ধ। চিনেমা বিভিন্ন স্থানত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
সম্পাদনা আৰু প্ৰযুক্তি: চিনেমাত সম্পাদনা, শব্দ প্ৰভাৱ, VFX আদি বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। নাটকত এই সুবিধাসমূহ তুলনামূলকভাৱে সীমিত।
দৰ্শকৰ সৈতে সম্পৰ্ক: নাটকত অভিনেতা আৰু দৰ্শকৰ মাজত প্ৰত্যক্ষ যোগাযোগ থাকে, কিন্তু চিনেমাত এই সম্পৰ্ক পৰোক্ষ।
৭. নাটকৰ বিৱৰ্তনত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ ভূমিকা মূল্যায়ন কৰা।
উত্তৰ: অসমীয়া নাট্যসাহিত্যৰ বিকাশত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁ নাটকক ধৰ্ম, সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য আৰু অভিনয়ৰ এক সমন্বিত মাধ্যম হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। তেওঁৰ নাট্যসৃষ্টিৰ ফলতেই অসমত এক শক্তিশালী নাট্যপৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠে।
শংকৰদেৱৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানসমূহ হ’ল:
অংকীয়া নাটৰ সৃষ্টি: তেওঁ বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় কাহিনীক আধাৰ কৰি অংকীয়া নাট ৰচনা কৰিছিল।
ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ মাধ্যম: সহজ নাট্যাভিনয়ৰ মাধ্যমেৰে ভক্তিধৰ্মৰ আদৰ্শ সাধাৰণ মানুহৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰিছিল।
ব্ৰজাৱলী ভাষাৰ প্ৰয়োগ: নাটকত ব্ৰজাৱলী ভাষা ব্যৱহাৰ কৰি এক বিশেষ সাহিত্যিক পৰম্পৰা সৃষ্টি কৰিছিল।
সংগীত আৰু নৃত্যৰ সমন্বয়: গীত, খোল-তাল, নৃত্য আৰু অভিনয়ক নাটকৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিছিল।
ভাওনা পৰম্পৰাৰ বিকাশ: অংকীয়া নাটৰ অভিনয় পৰম্পৰাই পাছলৈ ভাওনা সংস্কৃতিক শক্তিশালী ৰূপ দিয়ে।
সামাজিক ঐক্য: নাট আৰু ভাওনাৰ মাধ্যমেৰে বিভিন্ন শ্ৰেণী আৰু জনগোষ্ঠীৰ মানুহক সাংস্কৃতিকভাৱে একত্ৰিত কৰাত সহায় কৰিছিল।
সেয়ে শংকৰদেৱক অসমীয়া নাট্যপৰম্পৰাৰ অন্যতম প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠাতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
৮. ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে অসমীয়া সমাজ আৰু সংস্কৃতিত কেনেকুৱা প্ৰভাৱ পেলাইছে?
উত্তৰ: ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ অসমৰ নাট্য-সংস্কৃতিৰ এক ব্যতিক্ৰমী আৰু জনপ্ৰিয় ধাৰা। ই বিভিন্ন ঠাইলৈ গৈ নাটক প্ৰদৰ্শন কৰাৰ ফলত নাট্যকলাক নগৰ-চহৰৰ সীমাৰ পৰা গাঁও অঞ্চললৈকে বিস্তৃত কৰিছে।
প্ৰধান প্ৰভাৱসমূহ:
নাটকৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি: দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চলৰ মানুহেও উন্নত নাট্যাভিনয় উপভোগ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে।
শিল্পীৰ কৰ্মসংস্থান: অভিনেতা, সংগীতজ্ঞ, কাৰিকৰী কৰ্মী, মঞ্চকৰ্মী আদি বহু লোকৰ জীৱিকাৰ পথ সৃষ্টি হৈছে।
আধুনিক মঞ্চ-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ: উন্নত পোহৰ, শব্দ, মঞ্চসজ্জা আৰু বিশেষ কাৰিকৰী কৌশল ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছে।
সামাজিক সচেতনতা: সমাজৰ বিভিন্ন সমস্যা, অন্যায়, কুসংস্কাৰ আৰু মানৱীয় মূল্যবোধক নাটকৰ বিষয় কৰি দৰ্শকক চিন্তা কৰিবলৈ উদ্বুদ্ধ কৰা হৈছে।
অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ: অসমীয়া ভাষাৰ নাটক বৃহৎ সংখ্যক মানুহৰ মাজত প্ৰচাৰ আৰু জনপ্ৰিয় কৰাত এই নাট্যধাৰাই সহায় কৰিছে।
সাহিত্যৰ নাট্যৰূপ: বিভিন্ন গল্প, উপন্যাস আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাক নাট্যৰূপ দিয়াৰ ফলত সাহিত্যৰ সৈতে সাধাৰণ দৰ্শকৰ সম্পৰ্ক বৃদ্ধি পাইছে।
এইদৰে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰে অসমৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে।
৯. ‘প্ৰকল্প কাৰ্য’ (Project Work) হিচাপে এখন চুটি একাংকিকা নাট কেনেকৈ পৰিকল্পনা কৰিবা?
উত্তৰ: প্ৰকল্প কাৰ্য হিচাপে এখন চুটি একাংকিকা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ সুপৰিকল্পিতভাৱে কেইবাটাও ধাপ অনুসৰণ কৰিব লাগে।
১/ বিষয় নিৰ্বাচন: ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ উপযোগী এটি সহজ আৰু শিক্ষামূলক বিষয় বাছনি কৰা উচিত। উদাহৰণস্বৰূপে— পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, শিক্ষাৰ গুৰুত্ব বা সামাজিক সচেতনতা।
২/ কাহিনী প্ৰস্তুত: নিৰ্বাচিত বিষয়ৰ ওপৰত সংক্ষিপ্ত, স্পষ্ট আৰু এটা মূল ঘটনাক কেন্দ্ৰ কৰি কাহিনী লিখিব লাগে।
৩/ চৰিত্ৰ নিৰ্ধাৰণ: কাহিনীৰ প্ৰয়োজন অনুযায়ী সীমিত সংখ্যক চৰিত্ৰ সৃষ্টি কৰিব লাগে।
৪/ সংলাপ লিখন: প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰ বাবে সহজ, চুটি আৰু স্বাভাৱিক সংলাপ প্ৰস্তুত কৰিব লাগে।
৫/ চৰিত্ৰ বণ্টন: অংশগ্ৰহণকাৰীৰ অভিনয় ক্ষমতা অনুসৰি চৰিত্ৰসমূহ ভাগ কৰি দিব লাগে।
৬/ মহলা: সংলাপ, প্ৰৱেশ-প্ৰস্থান, অঙ্গভঙ্গি আৰু অভিনয় একাধিকবাৰ অনুশীলন কৰিব লাগে।
৭/ মঞ্চসজ্জা: নাটকৰ বিষয় অনুসৰি সহজলভ্য সামগ্ৰীৰে মঞ্চ আৰু সাজ-পোছাক প্ৰস্তুত কৰিব লাগে।
৮/ প্ৰদৰ্শন আৰু প্ৰতিবেদন: নাটকখন মঞ্চস্থ কৰাৰ পাছত ইয়াৰ উদ্দেশ্য, কাহিনীৰ সাৰাংশ, অংশগ্ৰহণকাৰীৰ দায়িত্ব আৰু অভিজ্ঞতা লিখি প্ৰকল্প প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিব লাগে।
১০. নাটকৰ আৰম্ভণিৰ পৰা সমাপ্তিলৈকে থকা বিভিন্ন পৰ্যায়সমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰ: এখন সুগঠিত নাটকৰ কাহিনী সাধাৰণতে কেইটামান নিৰ্দিষ্ট পৰ্যায়ৰ মাজেৰে আগবাঢ়ে। এই পৰ্যায়সমূহে নাটকৰ গতি আৰু সংঘাতক সুসংগঠিত কৰি তোলে।
১/ আৰম্ভণি বা পৰিচয়: এই অংশত নাটকৰ মুখ্য চৰিত্ৰ, ঘটনা সংঘটিত হোৱা স্থান আৰু প্ৰাথমিক পৰিস্থিতিৰ সৈতে দৰ্শকক পৰিচয় কৰাই দিয়া হয়।
২/ সংঘাতৰ বিকাশ: মূল সমস্যাৰ সৃষ্টি হয় আৰু চৰিত্ৰসমূহৰ মাজত দ্বন্দ্ব বা মতানৈক্য বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে।
৩/ চৰম মুহূৰ্ত: নাটকৰ সংঘাত আটাইতকৈ তীব্ৰ অৱস্থাত উপনীত হয়। এই অংশত কাহিনীৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত বা পৰিৱৰ্তন ঘটে।
৪/ সংঘাতৰ অৱসানৰ দিশ: চৰম মুহূৰ্তৰ পাছত ঘটনাবোৰ সমাধানৰ দিশলৈ আগবাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে।
৫/ সমাপ্তি বা নিৰ্বহণ: শেষত নাটকৰ মূল সমস্যা বা সংঘাতৰ পৰিণতি প্ৰকাশ পায় আৰু কাহিনী সম্পূৰ্ণ হয়।
এই পৰ্যায়সমূহৰ সুসংগত বিন্যাসে নাটকখনক আকর্ষণীয়, গতিশীল আৰু দৰ্শকৰ বাবে সহজবোধ্য কৰি তোলে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post