Chapter 1
“বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থাৰ এটি পৰিচয় (An Introduction to Bodo Traditional knowledge system)”
১ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (১৫ টা)
১. খেৰাই পূজাত নৃত্য কৰা মহিলা প্ৰধান পুৰোহিত বা নৃত্যংগনাগৰাকীক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দেউধনী (Doudhini)।
২. বড়ো সমাজৰ পৰম্পৰাগত মহিলাৰ সাজ-পোছাকটোক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দোকনা (Dokhona)।
৩. ‘আৰনায়’ (Aronai) কি?
উত্তৰ: আৰনায় হ’ল বড়ো পুৰুষ-মহিলা উভয়ে ডিঙিত লোৱা বা সন্মান জনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা পৰম্পৰাগত ফুলমাকোৰ গামোচা।
৪. ‘খেৰাই’ (Kherai) উৎসব কিহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত?
উত্তৰ: খেৰাই হ’ল বড়োসকলৰ কৃষিৰ উৰ্বৰতা, শান্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে অনুষ্ঠিত কৰা মুখ্য পৰম্পৰাগত ধাৰ্মিক অনুষ্ঠান।
৫. বড়ো লোকসকলে ঘৰত প্ৰস্তুত কৰা পৰম্পৰাগত পানীয়বিধৰ নাম কি?
উত্তৰ: জৌ (Jou) বা জৌমাই।
৬. বাথৌ পূজাত প্ৰসংগ কৰা সিজু গছডালে কি প্ৰতিফলিত কৰে?
উত্তৰ: সিজু গছডালে বাথৌ ব্ৰাই (মুখ্য দেৱতা) আৰু পঞ্চভূতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
৭. পৰম্পৰাগতভাৱে বড়ো গৃহ নিৰ্মাণত মূল উপাদান হিচাপে কি ব্যৱহাৰ কৰা হয়?
উত্তৰ: বাঁহ, খেৰ, মাটি আৰু কাঠ।
৮. ‘বাথৌ’ (Bathou) শব্দৰ মূল অৰ্থ কি?
উত্তৰ: ‘বা’ মানে পাঁচ আৰু ‘থৌ’ মানে গভীৰ বা তত্ত্ব; অৰ্থাৎ পঞ্চভূতমূলক গভীৰ আধ্যত্মিক তত্ত্ব বা স্থান।
৯. বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত ৰান্ধনী ঘৰত ব্যৱহৃত এক উল্লেখযোগ্য কিণ্বিত (Fermented) খাদ্য কি?
উত্তৰ: নাফাম (Napham – শুকান মাছৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা)।
১০. বড়ো ধান কাটা উৎসৱ বা বসন্ত উৎসৱক কি নামেৰে জনা যায়?
উত্তৰ: বৈশাগু (Bwisagu)।
১১. বড়োসকলৰ মুখ্য পৰম্পৰাগত ধৰ্মানুষ্ঠানটোৰ নাম কি?
উত্তৰ: বাথৌ ধৰ্ম (Bathou Sanat / Bathouism)।
১২. বড়ো লোকসমাজত ‘আগাৰ’ (Agar) বুলিলে কি বুজা যায়?
উত্তৰ: কাপোৰত বোৱা বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক ফুল-জালি বা ফুলৰ চানেকি।
১৩. বড়ো ধাৰ্মিক বিশ্বাসত সিজু গছৰ চাৰিওফালে কিমানটা বাঁহৰ কামিৰে বেৰা দিয়া হয়?
উত্তৰ: ১৮ টা বাঁহৰ কামিৰে (যিয়ে ১৮ টা সামাজিক নীতি-নিয়মক সূচায়)।
১৪. বড়ো পৰম্পৰাত ‘অংখা প্ৰথা’ বা কৃষি-সংশ্লিষ্ট পাৰস্পৰিক সহায়ক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: গাওঁবাসীয়ে মিলিজুলি খেতি বা ঘৰুৱা কামত সহায় কৰা ব্যৱস্থাক ‘হালোৱা-হুৱা’ বা ‘সাউৰী’ (Sauri) বোলা হয়।
১৫. বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত তন্ত্ৰ-মন্ত্ৰ বা চিকিৎসা কৰা মূল ধাৰ্মিক পুৰোহিতগৰাকীক কি বোলা হয়?
উত্তৰ: দেউৰী (Douri) বা ওজা (Oja)।
২ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ :
১. বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থা (Traditional Knowledge System) বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰ: বড়ো সমাজে বহু পুৰুষ ধৰি দৈনন্দিন জীৱন, প্ৰকৃতি, কৃষি, চিকিৎসা, খাদ্য সংৰক্ষণ, বয়নশিল্প, গৃহ নিৰ্মাণ আৰু ধৰ্মীয় আচাৰৰ ক্ষেত্ৰত আহৰণ কৰা অভিজ্ঞতাভিত্তিক জ্ঞানসমূহৰ সমষ্টিক পৰম্পৰাগত জ্ঞান ব্যৱস্থা বোলে। এই জ্ঞানে তেওঁলোকৰ সমাজজীৱন স্বনির্ভৰ আৰু প্ৰকৃতি-অনুকূল কৰি তুলিছে।
২. সিজু গছ আৰু বাথৌ ধৰ্মৰ সম্পৰ্ক বিষয়ে চমুকৈ লিখক।
উত্তৰ: বাথৌ ধৰ্মত সিজু গছৰ বিশেষ পবিত্ৰ স্থান আছে। এই গছক বাথৌ ব্ৰাইৰ প্ৰতীক হিচাপে মান্য কৰা হয়। সিজু গছৰ সৈতে পঞ্চভূতৰ ধাৰণাও জড়িত বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। সেইবাবে বাথৌ উপাসনাত সিজু গছৰ উপস্থিতি অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৩. খেৰাই পূজাৰ মূল উদ্দেশ্য কি?
উত্তৰ: খেৰাই পূজা বড়োসকলৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান। ভাল শস্য, গাঁও আৰু পৰিয়ালৰ মংগল, ৰোগ-বেমাৰৰ পৰা সুৰক্ষা আৰু শান্তি-সমৃদ্ধিৰ কামনাৰে এই পূজা পালন কৰা হয়। অনুষ্ঠানত দেউধনীৰ নৃত্য আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় আচাৰো সম্পন্ন কৰা হয়।
৪. বড়ো সকলৰ ‘সাউৰী’ (Sauri) প্ৰথা কি?
উত্তৰ: ‘সাউৰী’ হৈছে বড়ো সমাজত প্ৰচলিত এক সামূহিক সহযোগিতামূলক প্ৰথা। খেতিৰ কাম, ধান কটা, ঘৰ নিৰ্মাণ বা অন্য কোনো বৃহৎ কামত এজন মানুহ বা এটা পৰিয়ালক গাঁওবাসীয়ে একেলগে সহায় কৰে। ইয়াৰ জৰিয়তে পাৰস্পৰিক সহযোগিতা আৰু সামাজিক ঐক্য দৃঢ় হয়।
৫. বড়ো ধান খেতিৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ বিষয়ে লিখক।
উত্তৰ: বড়োসকলৰ ধান খেতিৰ জ্ঞান স্থানীয় মাটি, বতৰ আৰু ঋতুৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। তেওঁলোকে মাটিৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি উপযুক্ত ধানৰ জাত বাছনি কৰে আৰু প্ৰাকৃতিক সাৰ ব্যৱহাৰ কৰে। নাঙল-যুঁৱলি, বীজ সংৰক্ষণ আৰু পথাৰত পানী ধৰি ৰখাৰ কৌশলো এই পৰম্পৰাগত কৃষিজ্ঞানৰ অংশ।
৬. ‘জৌমাই’ বা ‘জৌ’ কিদৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়?
উত্তৰ: জৌ বা জৌমাই সাধাৰণতে চাউলৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা হয়। সিজোৱা বা প্ৰস্তুত কৰা চাউলৰ লগত ‘এমাও’ নামৰ কিণ্বনকাৰী উপাদান মিহলাই কিছু সময় বন্ধ অৱস্থাত ৰখা হয়। কিণ্বন সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পাছত ই পৰম্পৰাগত পানীয় হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৭. ‘নাফাম’ (Napham) কিয় পৰম্পৰাগত খাদ্য সংৰক্ষণৰ উৎকৃষ্ট উদাহৰণ?
উত্তৰ: নাফাম প্ৰস্তুত কৰোঁতে মাছ আৰু কিছুমান স্থানীয় উপাদান মিহলাই কিণ্বন কৰা হয়। আধুনিক ৰাসায়নিক সংৰক্ষক নোহোৱাকৈ খাদ্য বহুদিন সংৰক্ষণ কৰিব পৰা এই পদ্ধতিয়ে বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত খাদ্য সংৰক্ষণৰ জ্ঞান প্ৰকাশ কৰে। সেয়ে নাফামক এক উল্লেখযোগ্য কিণ্বিত খাদ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
৮. বড়ো শিপিনীসকলৰ ‘আগাৰ’ (Agar) বা ফুলৰ চানেকিৰ জ্ঞান কি?
উত্তৰ: বড়ো শিপিনীসকলে তাঁতশালত বিভিন্ন নক্সা আৰু ফুলৰ চানেকি বোৱাত বিশেষ দক্ষ। প্ৰকৃতি, গছ-পাত, ফুল, পখিলা, কৃষিজগত আদি বিষয়ৰ পৰা অনুপ্ৰেৰণা লৈ তেওঁলোকে কাপোৰত নান্দনিক নক্সা সৃষ্টি কৰে। এই নক্সাসমূহকে সাধাৰণতে ‘আগাৰ’ বুলি কোৱা হয়।
৯. বড়ো লোকচিকিৎসা বা ‘ফেক্ৰা ডেক্ৰা’ (Phekra Dhekra) কি?
উত্তৰ: বড়ো লোকচিকিৎসা হৈছে স্থানীয় ঔষধি গছ-গছনিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল এক পৰম্পৰাগত চিকিৎসা পদ্ধতি। বিভিন্ন ৰোগৰ বাবে গছৰ পাত, শিপা, বাকলি বা অন্যান্য প্ৰাকৃতিক উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই জ্ঞান সাধাৰণতে অভিজ্ঞ ওজা, বেজ বা জ্যেষ্ঠসকলৰ মাজত প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ চলি আহিছে।
১০. বড়োসকলৰ গৃহ নিৰ্মাণ শৈলীৰ বিশেষত্ব কি?
উত্তৰ: বড়োসকলৰ পৰম্পৰাগত ঘৰত স্থানীয়ভাৱে সহজে পোৱা বাঁহ, কাঠ, মাটি আৰু খেৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঘৰৰ গঠন বতৰ আৰু পৰিৱেশৰ অনুকূল কৰি কৰা হয়। খেৰৰ চাল আৰু মাটিৰ বা বাঁহৰ বেৰ ব্যৱহাৰৰ ফলত ঘৰৰ ভিতৰখন গৰমৰ সময়ত তুলনামূলক ঠাণ্ডা আৰু শীতত আৰামদায়ক হৈ থাকে।
১১. ‘আৰনায়’ (Aronai) ৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব কি?
উত্তৰ: আৰনায় বড়ো সংস্কৃতিৰ এক বিশেষ পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ। ই কেৱল পৰিধানৰ সামগ্ৰী নহয়, সন্মান, আদৰ আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰতীকো। অতিথি, জ্যেষ্ঠ ব্যক্তি বা বিশিষ্ট লোকক সন্মান জনোৱাৰ সময়তো আৰনায় উপহাৰ হিচাপে আগবঢ়োৱা হয়।
১২. বড়ো পৰম্পৰাত ‘জৌ’ প্ৰস্তুত কৰাত ব্যৱহৃত ‘এমাও’ (Emao) কি?
উত্তৰ: ‘এমাও’ হৈছে জৌ প্ৰস্তুত কৰাত ব্যৱহৃত এক পৰম্পৰাগত কিণ্বনকাৰী উপাদান। সাধাৰণতে চাউলৰ গুড়ি আৰু কিছুমান স্থানীয় উদ্ভিদজাত উপাদান মিহলাই ইয়াক প্ৰস্তুত কৰা হয়। ই চাউলৰ কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰাত সহায় কৰে।
১৩. দেউধনী নৃত্যৰ সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰ: দেউধনী নৃত্য খেৰাই পূজাৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় নৃত্য। দেউধনীয়ে বাদ্যযন্ত্ৰৰ তালত বিভিন্ন ভংগিমাৰে নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত ধৰ্মীয় বিশ্বাস, লোকসংগীত, আধ্যাত্মিকতা আৰু পৰম্পৰাগত নৃত্যশৈলীৰ সমন্বয় দেখা যায়।
১৪. বড়ো সমাজত জল ব্যৱস্থাপনা বা ‘দং’ (Dong) প্ৰথা কি?
উত্তৰ: ‘দং’ হৈছে নলা, জুৰি বা অন্য জলস্ৰোতৰ পৰা খেতিপথাৰলৈ পানী নিয়াৰ এক পৰম্পৰাগত ব্যৱস্থা। গাঁওবাসীয়ে মিলিজুলি নলা খন্দা, মেৰামতি কৰা আৰু পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ দায়িত্ব লয়। এই ব্যৱস্থাই সামূহিক জল ব্যৱস্থাপনাৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ দাঙি ধৰে।
১৫. বড়ো সকলৰ ‘বৈশাগু’ (Bwisagu) উৎসৱৰ তাৎপৰ্য কি?
উত্তৰ: বৈশাগু বড়োসকলৰ এক প্ৰধান বসন্তকালীন উৎসৱ। নতুন ঋতু আৰু নতুন বছৰক আদৰণি জনোৱাৰ লগতে কৃষিজীৱন, প্ৰকৃতি আৰু সমাজৰ সৈতে ইয়াৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। এই উৎসৱত গৰুৰ যত্ন, পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠসকলৰ আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ, গীত, বাদ্য আৰু নৃত্যৰ মাধ্যমেৰে আনন্দ উদযাপন কৰা হয়।
৫ নম্বৰীয়া প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰ (৫ টা) :
প্ৰশ্ন ১: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত বাথৌ ধৰ্মীয় জ্ঞান ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজৰ ধৰ্মীয় জীৱনত বাথৌ ধৰ্মৰ বিশেষ স্থান আছে। এই ধৰ্মীয় বিশ্বাস প্ৰকৃতি, পঞ্চভূত আৰু সামাজিক নীতিৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। ‘বাথৌ’ ধাৰণাই মাটি, পানী, অগ্নি, বায়ু আৰু আকাশ—এই পাঁচটা মৌলিক উপাদানৰ গুৰুত্ব প্ৰকাশ কৰে।
১. সিজু গছৰ গুৰুত্ব: বাথৌ উপাসনাত সিজু গছক পবিত্ৰ প্ৰতীক হিচাপে স্থাপন কৰা হয়। ই বাথৌ ব্ৰাই আৰু প্ৰকৃতিৰ শক্তিৰ প্ৰতিনিধি বুলি গণ্য কৰা হয়।
২. সামাজিক নীতি: সিজু গছৰ চাৰিওফালে দিয়া বাঁহৰ বেৰাই সমাজৰ নিয়ম-শৃঙ্খলা, নৈতিকতা আৰু সামাজিক দায়িত্বৰ ধাৰণাক প্ৰতিফলিত কৰে।
৩. প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি সন্মান: বাথৌ বিশ্বাসে গছ-গছনি, পানীৰ উৎস, মাটি আৰু জীৱ-জগতক সন্মান কৰিবলৈ শিক্ষা দিয়ে। ফলত প্ৰকৃতি সংৰক্ষণৰ এক স্বাভাৱিক মানসিকতা সমাজত গঢ় লৈ উঠে।
৪. সামূহিক ঐক্য: পূজা আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানসমূহত গাঁওবাসীৰ সমূহীয়া অংশগ্ৰহণে পাৰস্পৰিক সহযোগিতা আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে।
এইদৰে বাথৌ ধৰ্ম কেৱল ধৰ্মীয় আচাৰ নহয়; ই প্ৰকৃতি, সমাজ আৰু নৈতিক জীৱনৰ মাজত সামঞ্জস্য ৰক্ষা কৰা এক পৰম্পৰাগত জ্ঞান পদ্ধতি।
প্ৰশ্ন ২: বড়ো সকলৰ পৰম্পৰাগত কৃষি জ্ঞান আৰু পানী ব্যৱস্থাপনা (Dong System) সম্পৰ্কে আলোচনা কৰক।
উত্তৰ: বড়োসকলৰ জীৱনযাত্ৰা কৃষিৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। দীঘলীয়া অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তেওঁলোকে মাটি, বতৰ, পানী আৰু শস্যৰ সৈতে খাপ খোৱা বহু কৃষি কৌশল গঢ়ি তুলিছে।
১. মাটি আৰু শস্য নিৰ্বাচন: কৃষকসকলে মাটিৰ গুণ, বৃষ্টিপাত আৰু ঋতু অনুসৰি উপযুক্ত শস্য বাছি লয়। গোবৰ, পচা উদ্ভিদ আৰু ছাই আদি প্ৰাকৃতিক উপাদান মাটিৰ উৰ্বৰতা বজাই ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২. দং ব্যৱস্থা: নদী, নলা বা নিজৰা আদিৰ পৰা খেতিপথাৰলৈ পানী আনিবলৈ কৃত্ৰিম নলা কাটি যি ব্যৱস্থা কৰা হয় তাক ‘দং’ বোলা হয়। ই সেচৰ এক পৰম্পৰাগত কৌশল।
৩. সামূহিক পৰিচালনা: দং পৰিষ্কাৰ কৰা, মেৰামতি কৰা আৰু পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ কাম গাঁওবাসীয়ে মিলিজুলি কৰে। এই ব্যৱস্থাই সামূহিক সম্পদ ব্যৱস্থাপনা শক্তিশালী কৰে।
৪. প্ৰাকৃতিক কীট নিয়ন্ত্ৰণ: পথাৰত পোক-পৰুৱা কমাবলৈ বিভিন্ন গছ-পাত, তিতা উদ্ভিদ বা উদ্ভিদজাত পদাৰ্থ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
এই কৃষি আৰু জল ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতিয়ে বড়োসকলৰ অভিজ্ঞতাভিত্তিক, পৰিৱেশ-সচেতন আৰু সমূহীয়া জ্ঞানৰ পৰিচয় বহন কৰে।
প্ৰশ্ন ৩: বড়ো সকলৰ খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ আৰু খাদ্য সংৰক্ষণৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ বিষয়ে লিখক।
উত্তৰ: বড়োসকলৰ খাদ্য সংস্কৃতি স্থানীয় প্ৰাকৃতিক সম্পদ, কিণ্বন পদ্ধতি আৰু খাদ্য সংৰক্ষণৰ পুৰণি অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। খাদ্য যাতে দীঘলীয়া সময়লৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি তাৰ বাবে তেওঁলোকে বিভিন্ন বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে।
১. নাফাম: মাছ আৰু স্থানীয় উদ্ভিদজাত উপাদান মিহলাই বন্ধ পাত্ৰত কিণ্বন কৰি নাফাম প্ৰস্তুত কৰা হয়। এই পদ্ধতিয়ে খাদ্য সংৰক্ষণৰ লগতে বিশেষ স্বাদো সৃষ্টি কৰে।
২. অঁনলা: চাউলৰ গুড়ি, খাৰ আৰু অন্যান্য উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা অঁনলা বড়োসকলৰ জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত আঞ্জাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।
৩. জৌ আৰু এমাও: জৌ প্ৰস্তুত কৰাত ‘এমাও’ নামৰ কিণ্বনকাৰী উপাদান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চাউলৰ সৈতে এই উপাদান মিহলাই নিৰ্দিষ্ট সময়লৈ ৰাখিলে কিণ্বন প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হয়।
৪. শুকান খাদ্য সংৰক্ষণ: মাছ আৰু মাংস ধোঁৱা বা ৰ’দত শুকুৱাই সংৰক্ষণ কৰাৰ পৰম্পৰাও আছে। ই বিশেষকৈ পিছৰ সময়ত খাদ্যৰ যোগান বজাই ৰখাত সহায় কৰে।
এই সকলো পদ্ধতিয়ে বড়োসকলৰ খাদ্য বিজ্ঞান, স্থানীয় সম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু সংৰক্ষণ জ্ঞানৰ সমৃদ্ধ পৰম্পৰা প্ৰকাশ কৰে।
প্ৰশ্ন ৪: বড়ো হস্তশিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্পত থকা পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ এক সমীক্ষা আগবঢ়াওক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য দিশ হৈছে তেওঁলোকৰ বয়নশিল্প আৰু হস্তশিল্প। দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ সামগ্ৰীৰ লগতে নান্দনিক বস্ত্ৰ তৈয়াৰ কৰাত তেওঁলোক বিশেষ দক্ষ।
১. তাঁতশিল্প: বড়ো মহিলাসকলে পৰম্পৰাগতভাৱে তাঁত বোৱা শিকে। দোকনা, আৰনায় আৰু অন্যান্য বস্ত্ৰ নিজ হাতেৰে বোৱা হয়।
২. আগাৰ বা নক্সা: বস্ত্ৰত বোৱা বিভিন্ন নক্সা বা ফুলৰ চানেকিক আগাৰ বুলি কোৱা হয়। প্ৰকৃতি, গছ-পাত, পখিলা, ফুল বা জ্যামিতিক আকৃতিৰ পৰা এই নক্সাৰ প্ৰেৰণা আহে।
৩. প্ৰাকৃতিক ৰং: আগৰ দিনত বিভিন্ন গছৰ অংশ, উদ্ভিদ আৰু প্ৰাকৃতিক উপাদানৰ পৰা ৰং তৈয়াৰ কৰি সূতা ৰঙোৱা হৈছিল।
৪. বাঁহ-বেতৰ কাম: বাঁহ আৰু বেতেৰে বিভিন্ন ঘৰুৱা সামগ্ৰী, কৃষিৰ সঁজুলি আৰু মাছ ধৰা উপকৰণ তৈয়াৰ কৰা হয়। এই কামত নিখুঁত হস্তদক্ষতা আৰু ব্যৱহাৰিক জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন।
এই হস্তশিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্পে বড়ো সমাজৰ স্বনির্ভৰতা, সৃষ্টিশীলতা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যক জীয়াই ৰাখিছে।
প্ৰশ্ন ৫: বড়ো লোকচিকিৎসা ব্যৱস্থা আৰু বনৌষধি জ্ঞানৰ বিষয়ে বিশদভাৱে আলোচনা কৰক।
উত্তৰ: বড়ো সমাজত বহুদিন ধৰি স্থানীয় গছ-গছনি, বনৌষধি আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক চিকিৎসা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। এই জ্ঞান সাধাৰণতে ওজা, বেজ বা অভিজ্ঞ জ্যেষ্ঠসকলৰ মাজত সংৰক্ষিত থাকে।
১. ঔষধি উদ্ভিদ চিনাক্তকৰণ: অভিজ্ঞ চিকিৎসকসকলে বিভিন্ন গছৰ পাত, বাকলি, শিপা, ফুল আৰু ফলৰ ঔষধি গুণ চিনাক্ত কৰি ব্যৱহাৰ কৰে।
২. ৰোগ অনুসৰি প্ৰয়োগ: পেটৰ অসুবিধা, ছালৰ সমস্যা, হাড়-মাংসপেশীৰ আঘাত আদি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বনৌষধি ৰস, লেপ বা প্ৰস্তুতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৩. খাদ্য আৰু স্বাস্থ্য: দৈনন্দিন খাদ্যত বিভিন্ন স্থানীয় শাক-পাচলি আৰু ঔষধি উদ্ভিদ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পৰম্পৰা আছে। ই খাদ্য আৰু স্বাস্থ্যক একেলগে বিবেচনা কৰা জ্ঞানৰ অংশ।
৪. বিশ্বাস আৰু চিকিৎসা: কিছুমান ক্ষেত্ৰত প্ৰাকৃতিক চিকিৎসাৰ সৈতে ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক বিশ্বাসো জড়িত থাকে। ইয়াৰ ফলত শাৰীৰিক চিকিৎসাৰ লগতে মানসিক ভৰসাও লাভ কৰা হয়।
এই লোকচিকিৎসা ব্যৱস্থাই বড়ো সমাজৰ প্ৰকৃতি-ভিত্তিক জ্ঞানৰ এক মূল্যবান অংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু বহু পৰম্পৰাগত ঔষধি উদ্ভিদৰ ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য সংৰক্ষণ কৰি ৰাখিছে।
*****
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post