প্ৰত্ন অসমীয়া আৰু প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ সাহিত্য
ক. চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। পূজা-পাৰ্বণৰ প্ৰধান লোকগীতসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ
পূজা-পাৰ্বণৰ সৈতে জড়িত লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত কাতিপূজাৰ গীত, হুদুম পূজাৰ গীত, মদন-কাম পূজাৰ গীত আদি উল্লেখযোগ্য। এই গীতসমূহ মূলত ধৰ্মীয় আচাৰ, উৰ্বৰতা, বৰষুণ, শস্য আৰু লোকবিশ্বাসৰ সৈতে জড়িত। গোৱালপৰীয়া লোকসংগীতত কাতিপূজা আৰু হুদুম পূজাৰ গীতক বিশেষ পূজা-সংগীত হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
২। প্ৰেমমূলক গীতসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ
প্ৰেমমূলক গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ ভিতৰত মাহুত বন্ধুৰ গীত, মইষাল বা মৈষাল গীত, ভাৱাইয়া গীত আদি উল্লেখযোগ্য। এই গীতসমূহত প্ৰেম, বিচ্ছেদ, অপেক্ষা, অভিমান আৰু মানৱীয় আকুলতা প্ৰকাশ পায়। বিশেষকৈ মাহুত আৰু মইষালসকলৰ জীৱনক কেন্দ্ৰ কৰি সৃষ্টি হোৱা গীতসমূহত দূৰত্ব আৰু বিচ্ছেদৰ অনুভূতি গভীৰভাৱে প্ৰকাশ পায়।
৩। হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাই গোপী-কৃষ্ণৰ গীতসমূহক কেইটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে?
উত্তৰঃ
হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাই গোপী-কৃষ্ণৰ গীতসমূহক মূলত দুটা ভাগত বিভক্ত কৰিছে—
১। শিশুলীলাৰ গীত
২। গোপী-কৃষ্ণৰ গীত
৪। কামৰূপী লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত জনপ্ৰিয় এটা গীত-শাখা কি?
উত্তৰঃ
কামৰূপী লোকগীতৰ ভিতৰত গোপী-কৃষ্ণৰ গীত এটা জনপ্ৰিয় শাখা। এই গীতসমূহত কৃষ্ণৰ শিশুলীলা, গোপীসকলৰ প্ৰেম-ভক্তি আৰু কৃষ্ণক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা লোকবিশ্বাস প্ৰকাশ পায়।
৫। বজ্ৰযান বৌদ্ধধৰ্মৰ বিকাশ কেতিয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ
বজ্ৰযান বৌদ্ধধৰ্মৰ বিকাশ প্ৰায় সপ্তম-অষ্টম শতিকাৰ পৰা স্পষ্টভাৱে দেখা যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত পূব ভাৰতত, বিশেষকৈ পাল যুগত, ইয়াৰ ব্যাপক প্ৰসাৰ ঘটে।
৬। বজ্ৰযানী সাধনাৰ তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ তাত্ত্বিক উপাদান কি?
উত্তৰঃ
বজ্ৰযানী সাধনাৰ সৈতে জড়িত তিনিটা গুৰুত্বপূৰ্ণ তাত্ত্বিক ধাৰণা হ’ল—
১। শূন্য
২। বিজ্ঞান বা চিত্ত
৩। মহাসুখ
৭। হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে নেপাললৈ কিয় গৈছিল?
উত্তৰঃ
মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে এচিয়াটিক ছচাইটিৰ পক্ষে প্ৰাচীন পুথি আৰু পাণ্ডুলিপি অনুসন্ধানৰ বাবে কেইবাবাৰো নেপাললৈ গৈছিল। তেওঁৰ অনুসন্ধানৰ ফলতেই পিছত চৰ্যাপদৰ পাণ্ডুলিপি উদ্ধাৰ হয়।
৮। চৰ্যাপদৰ পাণ্ডুলিপি হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে কেতিয়া উদ্ধাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ
হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে ১৯০৭ চনত নেপালৰ ৰাজদৰবাৰ গ্ৰন্থাগাৰত চৰ্যাপদৰ পাণ্ডুলিপি উদ্ধাৰ কৰে। পিছত ১৯১৬ চনত তেওঁ এই পদসমূহ সম্পাদনা কৰি প্ৰকাশ কৰে।
৯। হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে চৰ্যাপদ কোন নামে প্ৰকাশ কৰিছিল?
উত্তৰঃ
তেওঁ ১৯১৬ চনত হাজার বছরের পুরাণ বাঙ্গালা ভাষায় বৌদ্ধ গান ও দোহা নামৰ গ্ৰন্থত চৰ্যাপদসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল। পাণ্ডুলিপিখনৰ মূল নাম আছিল চৰ্যাচৰ্যবিনিশ্চয়।
১০। ড° সুকুমাৰ সেনে চৰ্যাপদৰ সংকলনক কি নাম দিছিল?
উত্তৰঃ
ড° সুকুমাৰ সেনে চৰ্যাপদৰ পাঠ সম্পাদনা আৰু আলোচনা কৰি চৰ্যাগীতি পদাৱলী নামে প্ৰকাশ কৰিছিল বুলি সাহিত্য-ইতিহাসত উল্লেখ পোৱা যায়।
১১। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ
বড়ু চণ্ডীদাস।
১২। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ পুথিখন কোনে উদ্ধাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ
বসন্তৰঞ্জন ৰায় বিদ্বদ্বল্লভে শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ পুথিখন উদ্ধাৰ কৰিছিল।
১৩। অসমীয়া আৰু বঙালীৰ উমৈহতীয়া প্ৰাচীন ভাষাস্তৰৰ নিদৰ্শন প্ৰকাশ পোৱা এখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
বড়ু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনত অসমীয়া-বঙালী আদি পূব ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ প্ৰাচীন উমৈহতীয়া স্তৰৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য দেখা যায়।
১৪। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ মুখ্য চৰিত্ৰ কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ
ইয়াৰ মুখ্য তিনিটা চৰিত্ৰ হ’ল—
১। কৃষ্ণ
২। ৰাধা
৩। বড়াই বা বৰাই
১৫। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনত কেইটা খণ্ড আছে?
উত্তৰঃ
শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনত সাধাৰণতে ১৩টা খণ্ড ধৰা হয়। ইয়াৰ বিভিন্ন খণ্ডত কৃষ্ণ-ৰাধাৰ প্ৰেমকেন্দ্ৰিক বিভিন্ন ঘটনা বৰ্ণিত হৈছে।
খ. দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ
১। মৃত্যু মানে কি?
উত্তৰঃ
‘মৃত্যু’ মানে জীৱনৰ সমাপ্তি। জীৱদেহৰ জৈৱিক কাৰ্যকলাপ স্থায়ীভাৱে বন্ধ হোৱাকে মৃত্যু বোলা হয়। সাহিত্য আৰু দৰ্শনত মৃত্যুক কেৱল শাৰীৰিক সমাপ্তি হিচাপে নহয়, সংসাৰ, অনিত্যতা আৰু মুক্তিৰ চিন্তাৰ সৈতে জড়িত কৰিও ব্যাখ্যা কৰা হয়।
চৰ্যাপদ আৰু বৌদ্ধ সহজযানী-তান্ত্ৰিক চিন্তাত জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰক সংসাৰৰ বন্ধন হিচাপে দেখা হয়। সেইবাবে আধ্যাত্মিক সাধনাৰ লক্ষ্য আছিল এই বন্ধন অতিক্ৰম কৰি নিৰ্বাণ বা চূড়ান্ত মুক্তি লাভ কৰা।
২। মায়া-মৃত্যুৰ তৰণৰ উপায় কি?
উত্তৰঃ
চৰ্যাপদৰ বৌদ্ধ সহজযানী আৰু বজ্ৰযানী চিন্তাত ‘মায়া-মৃত্যু’ সংসাৰৰ অজ্ঞানতা, আসক্তি আৰু জন্ম-মৃত্যুৰ বন্ধনৰ প্ৰতীক। ইয়াৰ পৰা তৰণৰ উপায় বাহ্যিক আচাৰ-মাত্ৰ নহয়; নিজৰ অন্তৰচেতনাৰ উপলব্ধিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
মূল উপায়সমূহ হ’ল—
১। সদ্গুৰুৰ উপদেশ অনুসৰণ কৰা।
২। চিত্তৰ শুদ্ধি আৰু আত্মজ্ঞান লাভ কৰা।
৩। লোভ, মোহ, অহংকাৰ আৰু আসক্তি ত্যাগ কৰা।
৪। যোগ-সাধনা আৰু ধ্যানৰ জৰিয়তে অন্তৰ্জ্ঞান লাভ কৰা।
৫। শূন্যতা আৰু মহাসুখৰ তত্ত্ব উপলব্ধি কৰা।
চৰ্যাগীতিসমূহত এই আধ্যাত্মিক সত্যবোৰ সাধাৰণতে প্ৰত্যক্ষ ভাষাত নকৈ প্ৰতীক আৰু ৰূপকৰ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা হৈছে। এই গোপন বা সাংকেতিক ভাষাক ‘সন্ধ্যা ভাষা’ বুলিও কোৱা হয়।
৩। অসমীয়া লোকগীতসমূহক প্ৰধানত কেইটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
অসমীয়া লোকগীতক বিষয়বস্তু আৰু সামাজিক ব্যৱহাৰৰ ভিত্তিত কেইবাটাও ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি। একেটা সৰ্বজনস্বীকৃত ভাগবিভাজন নাই যদিও সাধাৰণতে তলৰ শ্ৰেণীসমূহ উল্লেখযোগ্য—
১। অনুষ্ঠানমূলক গীত — বিয়ানাম, পূজা-পাৰ্বণৰ গীত আদি।
২। প্ৰেমমূলক গীত — ভাৱাইয়া, মাহুত, মইষাল আদি।
৩। কৰ্মমূলক গীত — কৃষি, নাও বোৱা, পশুপালন আদিৰ সৈতে জড়িত।
৪। ধৰ্মীয় বা ভক্তিমূলক গীত।
৫। শিশুগীত আৰু নিচুকনি গীত।
৬। ঋতু আৰু উৎসৱমূলক গীত।
৭। বিৰহ বা শোকমূলক গীত।
৮। আখ্যানমূলক গীত।
এই লোকগীতসমূহে অসমৰ সামাজিক জীৱন, প্ৰেম, ধৰ্ম, কৃষি, উৎসৱ, দুখ-কষ্ট আৰু আনন্দৰ জীৱন্ত ছবি দাঙি ধৰে।
৪। গোৱালপৰীয়া লোকগীতক কেনেদৰে ভাগ কৰা হয়?
উত্তৰঃ
গোৱালপৰীয়া লোকগীত বহু বিষয় আৰু সুৰৰ আধাৰত বিভক্ত। ইয়াৰ দুটা বহুল স্বীকৃত প্ৰধান সুৰধাৰা হ’ল—
১। ভাৱাইয়া
ভাৱাইয়া গীত সাধাৰণতে মন্থৰ আৰু গভীৰ আবেগময়। প্ৰেম, আকুলতা, বিচ্ছেদ, অপেক্ষা আৰু দূৰলৈ যোৱা স্বামী বা প্ৰেমিকৰ স্মৃতি ইয়াৰ মুখ্য বিষয়।
২। চটকা
চটকা তুলনামূলকভাৱে দ্ৰুতলয়ৰ, চুটি আৰু বহু সময়ত ব্যংগ-ৰসাত্মক।
ইয়াৰ উপৰিও গোৱালপৰীয়া লোকসংগীতত—
-
মাহুত গীত,
-
মইষাল গীত,
-
কাতিপূজাৰ গীত,
-
হুদুম পূজাৰ গীত,
-
নাওৰীয়াৰ গীত,
-
কৃষিজীৱনৰ গীত
আদি পোৱা যায়।
৫। কামৰূপী লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত জনপ্ৰিয় লোকগীত কি?
উত্তৰঃ
কামৰূপী লোকগীত কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট ‘একক জনপ্ৰিয় গীত’ৰ নাম নহয়; ই লোকসংগীতৰ এক বিস্তৃত ধাৰা। ইয়াৰ ভিতৰত গোপী-কৃষ্ণৰ গীত, পূজা-পাৰ্বণৰ গীত, বিবাহৰ গীত, ধৰ্মীয় গীত, প্ৰেম আৰু দৈনন্দিন জীৱনকেন্দ্ৰিক গীত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়।
কামৰূপী লোকগীতত সাধাৰণ মানুহৰ সুখ-দুখ, প্ৰেম-বিৰহ, সামাজিক আচাৰ, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু স্থানীয় জীৱনৰ প্ৰতিফলন ঘটে। সেয়ে পুৰণি উত্তৰত দিয়া “মৰ গাঁও লা জব”ক কামৰূপী লোকগীতৰ একমাত্ৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় গীত বুলি ধৰা ঠিক নহয়।
৬। লোকগীতৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
লোকগীতৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল—
১। মৌখিক পৰম্পৰা: লোকগীত প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ মুখে-মুখে চলি আহে।
২। ৰচয়িতা অনিৰ্দিষ্ট: অধিকাংশ লোকগীতৰ নিৰ্দিষ্ট ৰচয়িতাৰ নাম জনা নাযায়।
৩। সহজ ভাষা: সাধাৰণ মানুহৰ কথ্য ভাষা আৰু সহজ প্ৰকাশভংগী ব্যৱহাৰ হয়।
৪। সামূহিক সৃষ্টি: সময়ৰ লগে লগে বিভিন্ন গায়কে শব্দ বা সুৰ সলনি কৰাত একেটা গীতৰ ভিন্ন ৰূপ সৃষ্টি হয়।
৫। জনজীৱনৰ প্ৰতিফলন: প্ৰেম, বিবাহ, কৃষি, উৎসৱ, ধৰ্ম, শোক, আনন্দ আদি বিষয় স্থান পায়।
৬। স্থানীয় বৈশিষ্ট্য: নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ ভাষা, ৰীতি-নীতি আৰু বিশ্বাস প্ৰকাশ পায়।
৭। সুৰ আৰু তালৰ প্ৰাধান্য: লোকগীতত সুৰৰ স্বাভাৱিকতা আৰু পুনৰাবৃত্তি বিশেষ লক্ষণীয়।
৮। আবেগৰ স্বতঃস্ফূৰ্ততা: কৃত্ৰিমতাৰ তুলনাত সহজ অনুভূতিৰ প্ৰকাশ অধিক।
৯। অনুষ্ঠানৰ সৈতে সম্পৰ্ক: বিয়া, পূজা, উৎসৱ, কৃষিকাৰ্য আদিৰ সৈতে বহু লোকগীত জড়িত।
৭। ‘কানাই পাৰ কৰা হে’ লোকগীতটোৰ মূলভাৱ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
‘কানাই পাৰ কৰা হে’ গীতটোত কৃষ্ণ বা ‘কানাই’ক কেন্দ্ৰ কৰি ভক্তি, আকুলতা আৰু পাৰাপাৰৰ প্ৰতীকী অৰ্থ প্ৰকাশ পায়।
‘পাৰ কৰা’ কথাটোক কেৱল নদী পাৰ কৰা বুলি নধৰি জীৱনৰ দুখ-কষ্ট, মায়া-মোহ আৰু সংসাৰৰ বন্ধন অতিক্ৰম কৰাৰ প্ৰতীক হিচাপেও ব্যাখ্যা কৰিব পাৰি। গীতটোৰ বক্তাই কানাইৰ ওচৰত আশ্ৰয় আৰু সহায় বিচাৰে। ইয়াত ভক্তৰ অসহায়তা আৰু ঈশ্বৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা প্ৰকাশ পায়।
লোকগীতৰ সহজ ভাষা, স্থানীয় উপমা আৰু কৃষ্ণভক্তিৰ মিলনে গীতটো হৃদয়স্পৰ্শী কৰি তুলিছে। সেইবাবে পুৰণি উত্তৰত দিয়া কেৱল ‘প্ৰেমিক-প্ৰেমিকাৰ বিচ্ছেদ’ৰ ব্যাখ্যা সম্পূৰ্ণ নহয়।
৮। চৰ্যাপদৰ ভাষা কি?
উত্তৰঃ
চৰ্যাপদৰ ভাষা সম্পৰ্কে পণ্ডিতসকলৰ মাজত বহুদিন ধৰি মতভেদ আছে। ইয়াক কেৱল আধুনিক বাংলা বা কেৱল অসমীয়াৰ প্ৰাচীন ৰূপ বুলি কোৱা ঠিক নহয়।
চৰ্যাপদ প্ৰায় দশমৰ পৰা দ্বাদশ শতিকাৰ ভিতৰত পূব ভাৰতৰ সিদ্ধাচাৰ্যসকলৰ দ্বাৰা ৰচিত বুলি সাধাৰণতে ধৰা হয়। ইয়াৰ ভাষা অবহট্ট বা পূব ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ এক প্ৰাচীন উমৈহতীয়া স্তৰৰ সৈতে জড়িত। এই ভাষাত অসমীয়া, বাংলা, ওড়িয়া, মৈথিলী আদি পিছৰ পূব ভাৰতীয় ভাষাসমূহৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য দেখা যায়।
চৰ্যাপদৰ ভাষা সাংকেতিক আৰু দ্ব্যৰ্থক। সাধকসকলে সাধনাৰ গোপন তত্ত্ব প্ৰকাশ কৰিবলৈ প্ৰতীকী শব্দ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই ভাষাক সন্ধ্যা ভাষা বা twilight language বোলা হয়।
সেয়ে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ প্ৰাচীন ইতিহাস অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত চৰ্যাপদ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমল।
৯। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ বিষয়বস্তু কি?
উত্তৰঃ
বড়ু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন ৰাধা-কৃষ্ণৰ প্ৰেমকাহিনীক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত এখন আখ্যানধৰ্মী কাব্য।
ইয়াৰ মুখ্য চৰিত্ৰ হ’ল—
-
ৰাধা,
-
কৃষ্ণ,
-
বড়াই।
কাব্যখনত কৃষ্ণৰ জন্মৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাধা-কৃষ্ণৰ সাক্ষাৎ, প্ৰেম, মান-অভিমান, দান-লীলা, নৌকা-লীলা, বাঁহীৰ আকর্ষণ, বিচ্ছেদ আদি বিভিন্ন ঘটনা বৰ্ণিত হৈছে।
ইয়াৰ বিষয়বস্তুত পৌৰাণিক কৃষ্ণকথা থাকিলেও ৰাধা-কৃষ্ণৰ সম্পৰ্কক বহু ক্ষেত্ৰত অতি মানৱীয় ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। ভাষা সহজ, নাটকীয় আৰু সংলাপময়।
শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তন কেৱল ভক্তিমূলক কাব্য নহয়; ইয়াত প্ৰেম, কামনা, মান-অভিমান আৰু লোকজ জীৱনৰ বহু উপাদানো আছে। গ্ৰন্থখনত ১৩টা খণ্ডৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
গ. চৰ্যাপদ সম্পৰ্কীয় অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন
১। চৰ্যাপদ কি?
উত্তৰঃ
চৰ্যাপদ বৌদ্ধ সহজযানী বা বজ্ৰযানী সিদ্ধাচাৰ্যসকলৰ ৰচিত সাধনামূলক গীতৰ সংকলন। ইয়াত বৌদ্ধ তান্ত্ৰিক সাধনাৰ গোপন তত্ত্ব প্ৰতীকী ভাষাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
২। চৰ্যাপদৰ ৰচকসকলক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰঃ সিদ্ধাচাৰ্য বা সিদ্ধ কবি।
৩। চৰ্যাপদৰ কেইজনমান কবিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
লুইপা, কাহ্নপা, সৰহপা, শবৰপা, ভুসুকুপা, কুক্কুৰীপা আদি।
৪। চৰ্যাপদৰ ভাষাক ‘সন্ধ্যা ভাষা’ কিয় কোৱা হয়?
উত্তৰঃ
চৰ্যাপদত সাধনাৰ গোপন তত্ত্ব সাধাৰণ জীৱনৰ বস্তু, মানুহ আৰু কাম-কাজৰ প্ৰতীকৰ আঁৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছে। অৰ্থ স্পষ্ট অথচ সম্পূৰ্ণ প্ৰত্যক্ষ নহয়। সেয়ে ইয়াক ‘সন্ধ্যা ভাষা’ বা আলো-আন্ধাৰি ভাষা বোলা হয়।
৫। চৰ্যাপদ ক’ত উদ্ধাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ নেপালৰ ৰাজদৰবাৰ গ্ৰন্থাগাৰত।
৬। চৰ্যাপদ কোনে উদ্ধাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ মহামহোপাধ্যায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে।
৭। চৰ্যাপদ কেতিয়া উদ্ধাৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯০৭ চনত।
৮। চৰ্যাপদ কেতিয়া প্ৰথম প্ৰকাশিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯১৬ চনত।
ঘ. প্ৰত্ন অসমীয়া সাহিত্যৰ বৈশিষ্ট্য
প্ৰত্ন অসমীয়া সাহিত্যৰ আলোচনাত চৰ্যাপদ আৰু অন্যান্য পূব ভাৰতীয় প্ৰাচীন সাহিত্যিক নিদৰ্শনৰ গুৰুত্ব আছে। ইয়াৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য হ’ল—
১। ভাষাৰ ৰূপ সম্পূৰ্ণ আধুনিক অসমীয়াৰ দৰে নহয়।
২। অসমীয়া, বাংলা, ওড়িয়া, মৈথিলী আদি ভাষা সম্পূৰ্ণ পৃথক হোৱাৰ আগৰ বহু উমৈহতীয়া বৈশিষ্ট্য পোৱা যায়।
৩। ধৰ্মীয় আৰু সাধনামূলক বিষয়ৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়।
৪। লোকজ জীৱনৰ ছবি আৰু উপমা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
৫। সাংকেতিক আৰু ৰূপকধৰ্মী প্ৰকাশভংগী দেখা যায়।
৬। গীতিধৰ্মী ৰচনাৰ প্ৰাধান্য থাকে।
ঙ. প্ৰাক্-শংকৰী যুগৰ সাহিত্য
প্ৰাক্-শংকৰী যুগ বুলিলে শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ আগৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ পৰ্যায়ক বুজোৱা হয়। এই সময়ত অসমীয়া সাহিত্যই সুস্পষ্ট লিখিত ৰূপ লাভ কৰে।
মুখ্য কবিসকল হ’ল—
১। হেম সৰস্বতী
২। হৰিবৰ বিপ্ৰ
৩। কবিৰত্ন সৰস্বতী
৪। মাধৱ কন্দলী
এই যুগৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্য
-
সংস্কৃত মহাকাব্য-পুৰাণৰ অনুবাদ আৰু ৰূপান্তৰ।
-
সহজ অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ।
-
ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা।
-
পৌৰাণিক বিষয়ৰ প্ৰাধান্য।
-
আখ্যানমূলক কাব্যৰ বিকাশ।
-
পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ বাবে ভাষা আৰু কাব্যশৈলীৰ ভিত্তি প্ৰস্তুত কৰা।
চ. শুদ্ধ/অশুদ্ধ
১। চৰ্যাপদ কেৱল আধুনিক বাংলা ভাষাত ৰচিত।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
ই পূব ভাৰতীয় আৰ্যভাষাৰ এক প্ৰাচীন উমৈহতীয়া ভাষাস্তৰৰ নিদৰ্শন।
২। চৰ্যাপদ হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে নেপালত উদ্ধাৰ কৰিছিল।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৩। চৰ্যাপদ ১৯০৭ চনত উদ্ধাৰ হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৪। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ ৰচক শংকৰদেৱ।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
ৰচক বড়ু চণ্ডীদাস।
৫। শ্ৰীকৃষ্ণকীৰ্তনৰ মুখ্য চৰিত্ৰ ৰাধা, কৃষ্ণ আৰু বড়াই।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৬। ভাৱাইয়া গোৱালপৰীয়া লোকগীতৰ এটা প্ৰধান শাখা।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৭। চটকা সাধাৰণতে ধীৰ আৰু কেৱল শোকমূলক গীত।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
চটকা সাধাৰণতে চুটি, দ্ৰুতলয়ৰ আৰু বহু সময়ত ব্যংগাত্মক।
৮। কাতিপূজা আৰু হুদুম পূজাৰ গীত পূজা-পাৰ্বণৰ সৈতে জড়িত।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
Teacher Generate Question Answer
প্ৰত্ন অসমীয়া আৰু প্ৰক্-শংকৰী যুগৰ সাহিত্য
চমু প্ৰশ্ন উত্তৰঃ
১/ পূজা – পাৰ্বনৰ প্ৰধান গীতসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ পূজা – পাৰ্বনৰ গীতসমূহৰ ভিতৰত কাতিপূজাৰ গীত, যকা গীত, মদন কামৰ গীত আদি প্ৰধান।
২/ প্ৰেমমূলক গীতসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ প্ৰেমমূলক গীতসমূহ হৈছে – মাহুত বন্ধুৰ গীত, বাইছাল গীত, মুইছাল গীত আদি প্ৰধান।
৩/ হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাই শিশু লীলাৰ গীত আৰু গোপী বিলাকৰ গীত কেই ভাগত বিভক্ত কৰিছে?
উত্তৰঃ ‘গোপী – কৃষ্ণৰ গীত‘সমূহক কামৰূপী লোকগীতৰ বিষয়বস্তু অনুসৰি হেমন্ত শৰ্মাই শিশু লীলাৰ গীত আৰু গোপী বিলাকৰ গীত এই দুই ভাগত বিভক্ত কৰিছে।
৪/ কামৰূপী লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত জনপ্ৰিয় লোকগীতটো কি?
উত্তৰঃ কামৰূপী লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত এটা জনপ্ৰিয় উপ-ভাগ হল – গোপী-কৃষ্ণৰ গীত।
৫/ কিমান চনত বজ্ৰযানৰ জন্ম হৈছিল?
উত্তৰঃ সপ্তম শতিকামানত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নতুন ৰূপ বজ্ৰযানৰ জন্ম হয়।
৬/ বজ্ৰযানীসকলৰ নিৰ্বাণৰ তিনিটা উপাদান কি?
উত্তৰঃ বজ্ৰযানীসকলৰ নিৰ্বাণৰ তিনিটা উপাদান হল – শূন্য়, বিজ্ঞান আৰু মহাসুখ।
৭/ কলিকতাৰ এচিয়াটিক চছাইটিৰ পুথি সংগ্ৰহৰ কামত মহামহোপাধ্য়ায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে কিমান চনত নেপাললৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ কলিকতাৰ এচিয়াটিক চছাইটিৰ পুথি সংগ্ৰহৰ কামত মহামহোপাধ্য়ায় হৰপ্ৰসাদ শাস্ত্ৰীয়ে ১৮৯৭-৯৮ চনত দুবাৰ আৰু ১৯০৪ চনত এবাৰ নেপাললৈ গৈছিল।
৮/ প্ৰথমবাৰ যাওঁতে তেওঁ অনা পুথিখনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ প্ৰথমবাৰ যাওঁতে তেওঁ ৰাজ দৰবাৰ গ্ৰন্থগাৰৰ পৰা ডাকাৰ্ণৱ নামৰ পুথিখন আনিছিল।
৯/ ড° সুকুমাৰ সেনে কি নাম দি সংকলন প্ৰকাশ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ড° সুকুমাৰ সেনে চৰ্যাগীতি পদাৱলী নাম দি আন এটা সংকলম প্ৰকাশ কৰিছিল।
১০/ ১৯৬৩ চনত তাৰাপদ মুখাৰ্জীয়ে ইংৰাজীত অনুবাদ কৰা চৰ্য্য়গীতিখিনি কি আছিল?
উত্তৰঃ ১৯৬৩ চনত তাৰাপদ মুখাৰ্জীয়ে ‘The old Bengali language and the text’ নাম দি চৰ্য্য়াগীতখিনিৰ ইংৰাজী অনুবাদ প্ৰকাশ কৰিছিল।
১১/ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তনৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তনৰ ৰচক বডু চণ্ডীদাস।
১২/ বডু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তনৰ উদ্ধাৰকতা কোন?
উত্তৰঃ বডু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তনৰ উদ্ধাৰকতা হল বসন্তৰঞ্জন ৰায় বিদ্ধৎবল্লভ।
১৩/ অসমীয়া আৰু বঙালী এই দুটা ভাষাৰ উমৈহতীয়া স্তৰ বা অৱস্থাৰ নিদৰ্শন প্ৰকাশ পোৱা এখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা?
উত্তৰঃ অসমীয়া আৰু বঙালী এই দুটা ভাষাৰ উমৈহতীয়া স্তৰ বা অৱস্থাৰ নিদৰ্শন প্ৰকাশ পোৱা এখন গ্ৰন্থৰ নাম হল বডু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তন।
১৪/ শ্ৰীকৃষ্ণ-কীৰ্ত্তনত কেইটা চৰিত্ৰৰ সমাবেশ ঘটা দেখিবলৈ পোৱা যায়? আৰু চৰিত্ৰ কেইটা কি কি?
উত্তৰঃ শ্ৰীকৃষ্ণ-কীৰ্ত্তনত তিনিটা চৰিত্ৰৰ সমাবেশ ঘটা দেখিবলৈ পোৱা যায়। চৰিত্ৰ কেইটা হল – কৃষ্ণ, ৰাধা আৰু বড়াই (বৰ আই)
১৫/ বডু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তন পুথিত কেইটা খণ্ড আছে?
উত্তৰঃ বডু চণ্ডীদাসৰ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তন পুথিত সৰ্বমুঠ ১৩ টা খণ্ড আছে।
দীঘল প্ৰশ্ন উত্তৰঃ
১/ মৃত্য়ু মানে কি?
উত্তৰঃ ‘মৃত্যু’ মানে জীৱনৰ অন্ত বা মৃত্যুৰ পৰিঘটনা। ই হৈছে এজন ব্যক্তিৰ জীৱনৰ অন্ত, য’ত শাৰীৰিক, মানসিক আৰু জীৱন সম্পৰ্কীয় সকলো কাম-কাজ বন্ধ হৈ যায়। দৰ্শন, ধৰ্ম, সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন দৃষ্টিভংগীত মৃত্যুৱে প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰে আৰু ইয়াত মানৱ জীৱনৰ গভীৰতা আৰু অৰ্থৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়।
২/ মায়া-মৃত্য়ুৰ তৰণৰ উপায় কি?
উত্তৰঃ মায়া-মৃত্যুৰ পৰা পৰিত্ৰাণৰ উপায় সম্পৰ্কে কিছুমান মতামত ধৰ্মীয়, দাৰ্শনিক আৰু আধ্যাত্মিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা লোৱা হৈছে। কিছুমান উল্লেখযোগ্য উপায় হ’ল-
১) জ্ঞান আৰু চেতনাঃ আত্মা আৰু পৰম আত্মাৰ একত্ব বুজা। জীৱনৰ মূল উদ্দেশ্য আৰু সাৰমৰ্ম সম্পৰ্কে জ্ঞান আহৰণ কৰা।
২) ভক্তি: ঈশ্বৰৰ প্ৰতি সম্পূৰ্ণ বিশ্বাস আৰু ভক্তি থকা। ধৰ্মীয় সাধনা আৰু পূজাৰ দ্বাৰা আত্মাৰ শুদ্ধিকৰণ।
৩) কৰ্মঃ সৎ কৰ্মৰ দ্বাৰা সৌভাগ্য লাভ কৰা। এইজনে নৈতিক আচৰণৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে।
৪) ধ্যান আৰু ধ্যান : ধ্যান-ধাৰণাৰ জৰিয়তে মনক শান্ত কৰা আৰু আত্মসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা। ভ্ৰম আৰু তাত্ত্বিক বিষয়ৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ এক উপায়।
৫) সংস্কাৰ আৰু শিক্ষাঃ জীৱনৰ প্ৰতি গভীৰ দৃষ্টিভংগী আহৰণ কৰা আৰু নৈতিক আৰু আধ্যাত্মিক শিক্ষাৰ জৰিয়তে আত্মাক বিকাশ কৰা।
এই উপায়সমূহৰ দ্বাৰা জীৱনৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য বুজি মায়াৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হ’ব পাৰে।
৩/ অসমীয়া লোকগীতসমূহক প্ৰধানত কেইটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে আৰু কি কি?
উত্তৰঃ অসমীয়া লোকগীতৰ কেইবাটাও প্ৰধান শিতান আছে, তাৰ ভিতৰত কিছুমান উল্লেখযোগ্য হ’ল-
১) বিয়াৰ গীত: বিয়াৰ সময়ত গোৱা হয়, যেনে “বিবাহ-হলৰ গীত” আৰু “বিবাহৰ ডাল্লা”।
২) পৰ্বণ গীত: বিভিন্ন উৎসৱ আৰু উৎসৱৰ সময়ত গোৱা হয়, যেনে “ৰঙালী ব’হাগ”, “জনমাষ্টমী” আৰু “দেৱতাৰ গীত”।
৩) শ্ৰাৱণ গীত: শ্ৰৱণ মাহত গোৱা বিশেষ গীত, য’ত “হালধীয়া গীত” আৰু “হৰি-নৱনী গীত” আদি।
৪) কৰ্মগীতঃ কৃষি আৰু দৈনন্দিন কামৰ লগত জড়িত গীত, যেনে “ধানৰ গীত” আৰু “মাজুলীৰ গীত”।
৫) শোকৰ গীত: শোক আৰু বিচ্ছেদৰ সময়ত গোৱা হয়, যেনে “শোক গীত।”
৬) অবসৰৰ গীত: মানুহৰ আজৰি সময়ত গোৱা গীত, যেনে “মৃত্যুৰ গীত।”
এই শিতানসমূহে অসমীয়া সাংস্কৃতিক জীৱনৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰতিফলিত কৰে।
৪/ গোৱালপৰীয়া লোকগীতক কেইটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ গোৱালপাৰাৰ লোকগীতৰ কেইবাটাও প্ৰধান শিতান আছে, তাৰ ভিতৰত কিছুমান উল্লেখযোগ্য হ’ল-
১/ বিয়াৰ গীত: বিয়াৰ অনুষ্ঠানত গোৱা গীত, যেনে “বিবাহ-হলৰ গীত।”
২) পৰ্বণ গীত: উৎসৱ-উৎসৱৰ সময়ত গোৱা গীত, যেনে “ৰঙালী ব’হাগ”।
৩/ কৰ্মগীত: কৃষি আৰু দৈনন্দিন কামৰ লগত জড়িত গীত, যেনে “ধানৰ গীত।”
৪) শোকৰ গীত: শোক আৰু বিচ্ছেদৰ সময়ত গোৱা গীত।
৫) গল্প গীত: গল্প আৰু লোককথাৰ আধাৰত নিৰ্মিত গীত।
এই শিতানসমূহে গোৱালপাৰা লোকগীতৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতিফলন ঘটায়।
৫/ কামৰূপী লোকগীতসমূহৰ ভিতৰত জনপ্ৰিয় লোকগীতটো কি?
উত্তৰঃ কামৰূপী লোকগীতৰ ভিতৰত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় “মৰ গাওঁ লা জব” এই গীতটো সাধাৰণতে গাঁৱৰ সৌন্দৰ্য্য, জীৱন আৰু লোকসংস্কৃতিৰ ওপৰত আধাৰিত। অসমীয়াৰ লোকগীতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ।
অৱশ্যে কামৰূপী অঞ্চলত স্থানীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰতিফলন ঘটা বহু জনপ্ৰিয় লোকগীত আছে।
৬/ লোকগীতৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা?
উত্তৰঃ লোকগীতৰ কিছুমান মূল বৈশিষ্ট্য তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:
1. সাৰ্বজনীনতাঃ লোকগীতত সাধাৰণ মানুহৰ অনুভূতি, সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা প্ৰতিফলিত হয়। গতিকে ইয়াৰ বিষয়বস্তু সাধাৰণতে দৈনন্দিন জীৱনৰ চৰিত্ৰ আৰু পৰিঘটনা।
2. সহজ ভাষাঃ লোকগীতৰ ভাষা সহজ আৰু পোনপটীয়া, যাতে সাধাৰণ মানুহে সহজে বুজিব পাৰে।
3. বহু ৰূপত প্ৰবাহিত: লোকগীত বিভিন্ন অঞ্চল, জাতি আৰু সংস্কৃতিত বিভিন্ন ৰূপত গোৱা হয়। এইদৰে, অঞ্চলটোৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্যৰ বাবে ইয়াৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু সুৰ বেলেগ হ’ব পাৰে।
4. প্ৰকাশ আৰু আৱেগঃ লোকগীতত পৌৰাণিক কাহিনী, প্ৰেম, দুখ, আনন্দ, আৰু বিভিন্ন জীৱন অভিজ্ঞতাৰ আৱেগ প্ৰতিফলিত হয়।
5. সংগীত আৰু নৃত্যঃ লোকগীত সাধাৰণতে নৃত্যৰ লগত জড়িত হৈ থাকে আৰু এই সংগীতৰ লগত নৃত্য আচৰণ গ্ৰহণ কৰা হয়।
6. মৌখিক পৰম্পৰাঃ বেছিভাগ লোকগীত প্ৰজন্মৰ পৰা প্ৰজন্মলৈ মৌখিকভাৱে প্ৰচাৰিত হয়। প্ৰচলিত জনজীৱনত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান দখল কৰিছে।
7. সামাজিক প্ৰসংগঃ লোকগীত সাধাৰণতে সামাজিক বা আনুষ্ঠানিক পৰিৱেশত, যেনে বিয়া, উৎসৱ বা গ্ৰাম্য অনুষ্ঠানত গোৱা হয়।
এই সকলোবোৰ বৈশিষ্ট্যই একত্ৰিত হৈ লোক-সংস্কৃতিৰ প্ৰতিফলন হিচাপে লোকগীতক এক বিশেষ স্থান প্ৰদান কৰে।
৭/ কানাই পাৰ কৰা হে লোকগীতটোৰ মূলভাৱ উল্লেখ কৰা?
উত্তৰঃ “কনৈ পাৰ কৰা হে” লোকগীতৰ সাৰমৰ্ম বিশেষভাৱে প্ৰেম, বিচ্ছেদ আৰু অনুভূতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। এই গীতটোত মূলতঃ গায়ক বা গায়কজনৰ হৃদয়ৰ গভীৰ অনুভূতি আৰু বেদনাবোৰ প্ৰতিফলিত হৈছে।
গীতটোৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য দিশ হ’ল-
1. প্ৰেমৰ বেদনা: গীতটোত চৰিত্ৰ বা প্ৰেমিকৰ বিচ্ছেদৰ দুখ প্ৰকাশ কৰা হৈছে, য’ত অনুভৱ কৰা আঘাত আৰু দুখৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
2. ক্ৰছিঙৰ বিষয়বস্তু: “কানাই ক্ৰছিং”ৰ অৰ্থ হৈছে বিচ্ছেদ আৰু দুখ, যিয়ে প্ৰায়ে সম্পৰ্কৰ জটিলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।
3. ঈশ্বৰ আৰু প্ৰেম: গীতটোৱে প্ৰেমিক বা প্ৰেমিকৰ আত্মাৰ সৈতে ঈশ্বৰৰ সংযোগৰ গুৰুত্বক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে, কিয়নো তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক জীৱনৰ সকলো দুখ-কষ্টৰ সৈতে জড়িত।
4. প্ৰকৃতি আৰু চৌপাশ: গীতবোৰ প্ৰকৃতি আৰু চৌপাশৰ সুগন্ধি উলংঘা, যিয়ে অনুভৱৰ গভীৰতা বৃদ্ধি কৰে।
মুঠতে “কনাই পাৰ কাৰা হে” গীতটি মানুহৰ অনুভূতি আৰু সম্পৰ্কৰ জটিলতাৰ সাৰ্বজনীন প্ৰতিফলন।
৮/ চৰ্য্য়াপদৰ ভাষা কি?
উত্তৰঃ চৰ্যাপদ ভাষা বিশেষকৈ পুৰণি বাংলা ভাষাৰ এটা ৰূপ, সাধাৰণতে ‘চাৰ্যপদী’ নামেৰে জনাজাত এই ভাষাৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য হ’ল-
1. প্ৰাচীন আঞ্চলিক ভাষাঃ অষ্টম- দশম শতিকাৰ চৰ্যাপদসকলৰ ভাষা বাংলা লোকসাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ সৈতে জড়িত।
2. সাধাৰণ আৰু সৰলতা: ভাষাটো সাধাৰণ আৰু সহজ, যিটো বৃহৎ জনসাধাৰণে সহজে বুজিব পাৰে।
3. অলংকাৰিক প্ৰয়োগঃ চৰ্যাপদত বিভিন্ন অলংকাৰিক শ্ৰেণী প্ৰকাশ কৰা হয়, যেনে উপমা, অলংকাৰ, অলংকাৰ।
4. ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক বিষয়বস্তু: ভাষাটো মূলতঃ ধৰ্ম, আধ্যাত্মিকতা, আৰু দৰ্শনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত, যিয়ে অনুশীলনকাৰীসকলৰ অভিজ্ঞতা আৰু চিন্তাধাৰাক প্ৰতিফলিত কৰে।
5. ৰীতি-নীতিঃ চৰ্যাপদসকলৰ ভাষা সাধাৰণতে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
মুঠতে চৰ্যাপদৰ ভাষা বিশেষভাৱে প্ৰাচীন ভাষা, যিয়ে বাংলা সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় জীৱনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে।
৯/ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্ত্তনৰ বিষয়বস্তু কি?
উত্তৰঃ শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তনত মূলতঃ শ্ৰীকৃষ্ণৰ জীৱনী, গুণ, কাহিনী আৰু খেলা-ধূলাক চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ভক্তিসংগীত আৰু গীতত গোৱা হয় আৰু সাধাৰণতে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্ম, ঈশ্বৰ হিচাপে ৰূপ, ৰসলিলাৰ কাহিনী, ভক্তৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আদি বিভিন্ন দিশৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়। ভাৰতবৰ্ষত বিশেষকৈ বংগত এই কীৰ্তন প্ৰথা অতি জনপ্ৰিয় আৰু ভক্তি, প্ৰেম আৰু ভক্তিৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তনে ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক দুয়োটা দিশতে মানুহৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলায়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post