চতুৰ্থ অধ্যায়ঃ
লোক প্রশাসনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰেক্ষাপটসমূহ
2 নম্বৰৰ প্রশ্নোত্তৰ
1. নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী কি?
উত্তৰঃ জনসাধাৰণক কেৱল গ্ৰাহক হিচাপে নহয়, নাগৰিক হিচাপে বিবেচনা কৰি গণতান্ত্রিক অংশগ্ৰহণ, জনস্বাৰ্থ আৰু দায়বদ্ধতাক গুৰুত্ব দিয়া দৃষ্টিভংগীক নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী বোলে।
2. New Public Service-ৰ সৈতে জড়িত চিন্তাবিদ কোন?
উত্তৰঃ Janet V. Denhardt আৰু Robert B. Denhardt।
3. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা কি?
উত্তৰঃ বেচৰকাৰী খণ্ডৰ ব্যৱস্থাপনা কৌশল, দক্ষতা, ফলাফল আৰু প্রতিযোগিতাক লোক প্রশাসনত প্ৰয়োগ কৰা দৃষ্টিভংগীক নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা বোলে।
4. New Public Management-ৰ সংক্ষিপ্ত ৰূপ কি?
উত্তৰঃ NPM।
5. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাই কোন বিষয়ত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে?
উত্তৰঃ দক্ষতা, ফলাফল, কার্যসম্পাদন, প্রতিযোগিতা আৰু ব্যয় হ্ৰাসৰ ওপৰত।
6. সুশাসন কি?
উত্তৰঃ স্বচ্ছতা, দায়বদ্ধতা, অংশগ্ৰহণ, আইনৰ শাসন আৰু কার্যদক্ষতাৰ ভিত্তিত পরিচালিত প্রশাসনক সুশাসন বোলে।
7. সুশাসনৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ স্বচ্ছতা আৰু দায়বদ্ধতা।
8. সুশাসনত আইনৰ শাসনৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ সকলো ব্যক্তি আৰু প্রতিষ্ঠান আইন অনুসৰি কাম কৰিব লাগিব আৰু আইনৰ আগত সমান হ’ব লাগিব।
9. নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপট কি?
উত্তৰঃ প্রশাসনত লিংগভিত্তিক বৈষম্য, ক্ষমতাৰ অসমতা আৰু মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ সমস্যা বিশ্লেষণ কৰা দৃষ্টিভংগীক নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপট বোলে।
10. নাৰীবাদী লোক প্রশাসনৰ এটা মূল লক্ষ্য কি?
উত্তৰঃ প্রশাসনত লিংগ সমতা নিশ্চিত কৰা।
11. নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগীয়ে নাগৰিকক কেনেদৰে বিবেচনা কৰে?
উত্তৰঃ সক্রিয় নাগৰিক হিচাপে।
12. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাই নাগৰিকক সাধাৰণতে কেনেদৰে দেখে?
উত্তৰঃ গ্ৰাহক বা customer হিচাপে।
13. সুশাসনত অংশগ্ৰহণৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ নীতি আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ প্ৰক্ৰিয়াত নাগৰিকৰ সক্রিয় অংশগ্ৰহণ।
14. নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটে কিহৰ সমালোচনা কৰে?
উত্তৰঃ পুরুষকেন্দ্ৰিক প্রশাসনিক কাঠামো আৰু লিংগ বৈষম্যৰ।
5 নম্বৰৰ প্রশ্নোত্তৰ
1. নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগীৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী গণতান্ত্রিক মূল্যবোধ, নাগৰিকত্ব আৰু জনস্বাৰ্থৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা এক আধুনিক প্রশাসনিক ধাৰণা।
ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
নাগৰিকক গ্ৰাহক নহয়, নাগৰিক হিচাপে দেখা।
জনস্বাৰ্থক সর্বাধিক গুৰুত্ব দিয়া।
নাগৰিকৰ অংশগ্ৰহণ উৎসাহিত কৰা।
প্রশাসনিক দায়বদ্ধতা বৃদ্ধি কৰা।
গণতান্ত্রিক মূল্যবোধ আৰু সংলাপক গুৰুত্ব দিয়া।
সহযোগিতা আৰু অংশীদাৰিত্বক উৎসাহিত কৰা।
কেৱল ফলাফল নহয়, ন্যায় আৰু জনস্বাৰ্থকো গুৰুত্ব দিয়া।
এই দৃষ্টিভংগীয়ে প্রশাসনক অধিক নাগৰিকমুখী আৰু গণতান্ত্রিক কৰি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰে।
2. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা বা NPM-এ বেচৰকাৰী খণ্ডৰ ব্যৱস্থাপনা কৌশল লোক প্রশাসনত ব্যৱহাৰ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।
ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
দক্ষতা আৰু ফলাফলৰ ওপৰত জোৰ।
কাৰ্যসম্পাদনৰ মাপনি।
প্রতিযোগিতা সৃষ্টি কৰা।
বিকেন্দ্ৰীকৰণ।
বেচৰকাৰীকৰণ আৰু চুক্তিভিত্তিক সেৱা।
গ্ৰাহকমুখী প্রশাসন।
ব্যয় হ্ৰাস আৰু সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ।
ব্যবস্থাপকক অধিক স্বাধীনতা প্ৰদান।
NPM-ৰ মূল লক্ষ্য হৈছে কম ব্যয়ত অধিক কার্যক্ষম জনসেৱা প্ৰদান কৰা।
3. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাৰ সীমাবদ্ধতা লিখা।
উত্তৰঃ নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাৰ কিছুমান সীমাবদ্ধতা আছে।
প্ৰথমতে, ই নাগৰিকক গ্ৰাহক হিচাপে বিবেচনা কৰাত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। কিন্তু নাগৰিক আৰু গ্ৰাহকৰ ভূমিকা একে নহয়।
দ্বিতীয়তে, দক্ষতা আৰু লাভজনকতাৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা গুৰুত্ব দিলে সামাজিক ন্যায় ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে।
তৃতীয়তে, বেচৰকাৰীকৰণৰ ফলত জনসেৱাৰ ওপৰত চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ কমিব পাৰে।
চতুৰ্থতে, সকলো চৰকাৰী সেৱাক বজাৰ নীতিত পৰিচালনা কৰিব নোৱাৰি।
পঞ্চমতে, এই দৃষ্টিভংগীয়ে গণতান্ত্রিক দায়বদ্ধতা আৰু জনস্বাৰ্থক কেতিয়াবা কম গুৰুত্ব দিয়ে।
4. সুশাসনৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ সুশাসন হৈছে এনে এক প্রশাসনিক ব্যৱস্থা য’ত জনস্বাৰ্থ, ন্যায়, স্বচ্ছতা আৰু দায়বদ্ধতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।
সুশাসনৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
অংশগ্ৰহণ: জনগণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ।
আইনৰ শাসন: সকলোৰে ওপৰত সমানভাৱে আইন প্ৰয়োগ।
স্বচ্ছতা: প্রশাসনিক সিদ্ধান্ত আৰু প্ৰক্ৰিয়া স্পষ্ট হোৱা।
দায়বদ্ধতা: প্রশাসন নিজৰ কাৰ্যৰ বাবে জনগণৰ ওচৰত উত্তৰদায়ী হোৱা।
কাৰ্যদক্ষতা: উপলব্ধ সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ।
সমতা: সকলো নাগৰিকৰ প্ৰতি ন্যায়সংগত আচৰণ।
প্ৰতিক্ৰিয়াশীলতা: জনগণৰ প্ৰয়োজন আৰু সমস্যাৰ প্ৰতি দ্রুত সঁহাৰি দিয়া।
5. সুশাসনৰ গুৰুত্ব লিখা।
উত্তৰঃ আধুনিক গণতান্ত্রিক ৰাষ্ট্ৰত সুশাসনৰ গুৰুত্ব অত্যন্ত বেছি।
সুশাসনে প্রশাসনত স্বচ্ছতা আনে, দুর্নীতি হ্ৰাস কৰে আৰু জনসাধাৰণৰ বিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে। ই প্রশাসনক জনমুখী আৰু দায়বদ্ধ কৰি তোলে।
সুশাসনৰ মাধ্যমে চৰকাৰী সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ হয়, জনসেৱাৰ মান উন্নত হয় আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্য অধিক ফলপ্ৰসূ হয়।
ই সামাজিক ন্যায়, আইনৰ শাসন আৰু নাগৰিকৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰাতো সহায় কৰে।
6. নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটে লোক প্রশাসনত লিংগভিত্তিক অসমতা আৰু বৈষম্য বিশ্লেষণ কৰে।
ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
প্রশাসনত মহিলাৰ প্রতিনিধিত্ব বৃদ্ধি কৰা।
লিংগভিত্তিক বৈষম্য দূৰ কৰা।
প্রশাসনিক নীতিত মহিলাৰ অভিজ্ঞতা অন্তর্ভুক্ত কৰা।
পুরুষকেন্দ্ৰিক ক্ষমতাৰ কাঠামোৰ সমালোচনা কৰা।
সমান বেতন আৰু সমান সুযোগৰ সমৰ্থন।
নীতি প্ৰস্তুতিত Gender Sensitivity বৃদ্ধি কৰা।
সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰা।
7. নতুন লোক সেৱা আৰু নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ নতুন লোক সেৱা আৰু নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা দুয়ো আধুনিক প্রশাসনিক দৃষ্টিভংগী যদিও দুয়োটাৰ মাজত কিছুমান পাৰ্থক্য আছে।
নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাই নাগৰিকক গ্ৰাহক হিচাপে দেখে, কিন্তু নতুন লোক সেৱাই নাগৰিকক সক্রিয় গণতান্ত্রিক অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে দেখে।
NPM-এ দক্ষতা আৰু ফলাফলক অধিক গুৰুত্ব দিয়ে, আনহাতে New Public Service-এ জনস্বাৰ্থ, নাগৰিকত্ব আৰু গণতান্ত্রিক মূল্যবোধক অধিক গুৰুত্ব দিয়ে।
NPM বজাৰভিত্তিক কৌশলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, কিন্তু New Public Service সহযোগিতা, সংলাপ আৰু জনঅংশগ্ৰহণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰে।
10 নম্বৰৰ প্রশ্নোত্তৰ
1. নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী কি? ইয়াৰ মূল নীতিসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী বা New Public Service হৈছে আধুনিক লোক প্রশাসনৰ এক গুরুত্বপূর্ণ দৃষ্টিভংগী। Janet V. Denhardt আৰু Robert B. Denhardt-ৰ নাম এই দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে বিশেষভাবে জড়িত।
নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাই নাগৰিকক গ্ৰাহক হিচাপে বিবেচনা কৰাৰ বিপৰীতে নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগীয়ে নাগৰিকক গণতান্ত্রিক ব্যৱস্থাৰ সক্রিয় সদস্য হিচাপে বিবেচনা কৰে।
এই দৃষ্টিভংগীৰ মূল নীতিসমূহ হৈছে—
১. নাগৰিকক সেৱা কৰা, গ্ৰাহকক নহয়:
লোক প্রশাসনৰ মূল লক্ষ্য নাগৰিকক সেৱা কৰা।
২. জনস্বাৰ্থৰ অনুসন্ধান:
ব্যক্তিগত বা ব্যৱসায়িক স্বাৰ্থৰ পৰিবৰ্তে সামূহিক জনস্বাৰ্থক গুৰুত্ব দিয়া।
৩. গণতান্ত্রিক নাগৰিকত্ব:
নাগৰিকৰ সক্রিয় অংশগ্ৰহণ আৰু দায়িত্বশীলতাক উৎসাহিত কৰা।
৪. সহযোগিতা:
চৰকাৰ, নাগৰিক সমাজ আৰু অন্যান্য প্রতিষ্ঠানৰ মাজত সহযোগিতা স্থাপন কৰা।
৫. দায়বদ্ধতা:
প্রশাসন কেৱল ফলাফলৰ বাবে নহয়, আইন, নৈতিকতা আৰু জনস্বাৰ্থৰ প্ৰতিও দায়বদ্ধ।
৬. মানুহক মূল্য দিয়া:
কৰ্মচাৰী আৰু নাগৰিক দুয়োকেই মানৱীয় মর্যাদাৰে বিবেচনা কৰা।
৭. নেতৃত্বৰ নতুন ধাৰণা:
প্রশাসকে নিয়ন্ত্ৰণকাৰীৰ পৰিবৰ্তে সমন্বয়কাৰী আৰু সহায়কৰ ভূমিকা পালন কৰা উচিত।
সামগ্ৰিকভাৱে নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগীয়ে দক্ষতাৰ লগতে গণতন্ত্র, জনস্বাৰ্থ, অংশগ্ৰহণ আৰু ন্যায়ৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে।
2. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা কি? ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য, সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা বা New Public Management হৈছে ১৯৮০-ৰ দশকৰ পৰা বিকশিত হোৱা এক প্রশাসনিক দৃষ্টিভংগী। ই বেচৰকাৰী খণ্ডৰ ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতি আৰু বজাৰভিত্তিক কৌশল লোক প্রশাসনত প্ৰয়োগ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।
NPM-ৰ মূল লক্ষ্য হৈছে কম ব্যয়ত অধিক কার্যক্ষম আৰু ফলাফলমুখী জনসেৱা প্ৰদান কৰা।
ইয়াৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
ফলাফলমুখী প্রশাসন।
কাৰ্যসম্পাদনৰ মাপনি।
ব্যবস্থাপকক অধিক স্বাধীনতা।
বিকেন্দ্ৰীকৰণ।
প্রতিযোগিতা।
বেচৰকাৰীকৰণ।
চুক্তিভিত্তিক সেৱা।
গ্ৰাহকমুখীতা।
ব্যয় নিয়ন্ত্ৰণ।
সুবিধাসমূহ:
NPM-এ প্রশাসনিক দক্ষতা বৃদ্ধি কৰে, অপচয় কমায়, কৰ্মসম্পাদনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আনে আৰু নাগৰিকৰ সেৱাৰ মান উন্নত কৰাৰ চেষ্টা কৰে।
সীমাবদ্ধতাসমূহ:
ই নাগৰিকক গ্ৰাহকৰ দৰে বিবেচনা কৰে, সামাজিক ন্যায় আৰু সমতাৰ ওপৰত কম গুৰুত্ব দিব পাৰে। বেচৰকাৰীকৰণৰ ফলত দায়বদ্ধতাৰ সমস্যা সৃষ্টি হ’ব পাৰে। তদুপৰি সকলো জনসেৱা বজাৰভিত্তিক পদ্ধতিত চলাব নোৱাৰি।
সেয়ে NPM-এ লোক প্রশাসনত দক্ষতাৰ নতুন ধাৰণা আনিলেও ইয়াৰ সীমাবদ্ধতাসমূহো বিবেচনা কৰিব লাগে।
3. সুশাসনৰ অৰ্থ আৰু ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ সুশাসন বা Good Governance হৈছে এনে এক প্রশাসনিক ব্যৱস্থা য’ত ক্ষমতা আৰু সম্পদ জনস্বাৰ্থত স্বচ্ছ, দায়বদ্ধ, ন্যায়সংগত আৰু কার্যদক্ষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
আধুনিক গণতান্ত্রিক প্রশাসনত সুশাসন বিশেষভাবে গুরুত্বপূর্ণ, কাৰণ জনসাধাৰণ কেৱল চৰকাৰী সিদ্ধান্তৰ গ্ৰহণকাৰী নহয়; তেওঁলোক প্রশাসনিক প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশীদাৰ।
সুশাসনৰ প্রধান বৈশিষ্ট্যসমূহ হৈছে—
অংশগ্ৰহণ:
নাগৰিকক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ আৰু নীতি প্ৰস্তুতিৰ সুযোগ দিয়া।
আইনৰ শাসন:
আইন সকলোৰে ওপৰত সমানভাৱে প্ৰযোজ্য হোৱা।
স্বচ্ছতা:
চৰকাৰী তথ্য আৰু সিদ্ধান্ত নাগৰিকৰ বাবে উপলব্ধ হোৱা।
দায়বদ্ধতা:
প্রশাসন নিজৰ সিদ্ধান্ত আৰু কাৰ্যৰ বাবে উত্তৰদায়ী হোৱা।
প্ৰতিক্ৰিয়াশীলতা:
জনসাধাৰণৰ সমস্যা আৰু দাবীৰ প্ৰতি দ্রুত সঁহাৰি দিয়া।
সমতা আৰু অন্তর্ভুক্তি:
সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ বাবে সমান সুযোগ নিশ্চিত কৰা।
কাৰ্যদক্ষতা:
কম সম্পদেৰে সৰ্বাধিক ফলাফল লাভ কৰা।
সহমতভিত্তিক সিদ্ধান্ত:
বিভিন্ন মত আৰু স্বাৰ্থৰ মাজত সমন্বয় সাধন কৰা।
সুশাসনে দুর্নীতি নিয়ন্ত্ৰণ, উন্নয়ন, জনবিশ্বাস আৰু গণতান্ত্রিক স্থিৰতা বৃদ্ধিত সহায় কৰে। সেয়ে আধুনিক লোক প্রশাসনৰ অন্যতম মূল লক্ষ্য হৈছে সুশাসন প্রতিষ্ঠা কৰা।
4. নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটৰ অৰ্থ আৰু লোক প্রশাসনত ইয়াৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপট হৈছে লোক প্রশাসনক লিংগভিত্তিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা বিশ্লেষণ কৰা এক আধুনিক চিন্তাধাৰা। এই দৃষ্টিভংগীয়ে দেখুৱায় যে প্রশাসনিক প্রতিষ্ঠানসমূহ বহুসময়ত লিংগ-নিৰপেক্ষ বুলি ধৰা হ’লেও বাস্তৱত সেইবোৰে সমাজৰ বিদ্যমান লিংগ বৈষম্য প্ৰতিফলিত কৰিব পাৰে।
পৰম্পৰাগত প্রশাসনিক তত্ত্বসমূহত মূলত দক্ষতা, সংগঠন, hierarchy আৰু কর্তৃত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। কিন্তু মহিলাৰ অভিজ্ঞতা, যত্ন, সহযোগিতা আৰু সামাজিক সম্পর্কৰ দৰে বিষয় তুলনামূলকভাৱে উপেক্ষিত হৈছিল।
নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটৰ মূল বিষয়সমূহ হৈছে—
প্রশাসনত মহিলাৰ প্রতিনিধিত্ব বৃদ্ধি।
সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ।
সমান বেতন আৰু সমান সুযোগ।
কর্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য আৰু হয়ৰানি ৰোধ।
নীতি প্ৰস্তুতিত Gender Perspective অন্তর্ভুক্ত কৰা।
পুরুষকেন্দ্ৰিক ক্ষমতা আৰু hierarchy-ৰ সমালোচনা।
সহযোগিতা আৰু অংশগ্ৰহণমূলক নেতৃত্বৰ সমৰ্থন।
লোক প্রশাসনত নাৰীবাদী দৃষ্টিভংগীৰ গুৰুত্ব হৈছে—ই প্রশাসনক অধিক অন্তর্ভুক্তিমূলক আৰু ন্যায়সংগত কৰি তোলে। মহিলাৰ বিশেষ প্রয়োজন আৰু অভিজ্ঞতা নীতি নিৰ্ধাৰণত অন্তর্ভুক্ত হয়।
সেয়ে লিংগ সমতা আৰু সামাজিক ন্যায়ভিত্তিক প্রশাসন গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটৰ বিশেষ ভূমিকা আছে।
5. নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা আৰু নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগীৰ মাজত তুলনা কৰা।
উত্তৰঃ নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা আৰু নতুন লোক সেৱা দুয়ো আধুনিক লোক প্রশাসনৰ উল্লেখযোগ্য দৃষ্টিভংগী। কিন্তু দুয়োটাৰ মূল দর্শন পৃথক।
নাগৰিকৰ ধাৰণাত:
NPM-এ নাগৰিকক গ্ৰাহক হিচাপে বিবেচনা কৰে। New Public Service-এ তেওঁক নাগৰিক আৰু গণতান্ত্রিক অংশীদাৰ হিচাপে বিবেচনা কৰে।
মূল লক্ষ্যত:
NPM-ৰ লক্ষ্য হৈছে দক্ষতা আৰু ফলাফল। New Public Service-ৰ লক্ষ্য জনস্বাৰ্থ আৰু গণতান্ত্রিক নাগৰিকত্ব।
পদ্ধতিত:
NPM বজাৰ, প্রতিযোগিতা আৰু বেচৰকাৰী ব্যবস্থাপনা কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। New Public Service সংলাপ, অংশগ্ৰহণ আৰু সহযোগিতাক গুৰুত্ব দিয়ে।
দায়বদ্ধতাৰ ক্ষেত্ৰত:
NPM-এ ফলাফল আৰু কাৰ্যসম্পাদনৰ ওপৰত জোৰ দিয়ে। New Public Service-এ আইন, নৈতিকতা, জনস্বাৰ্থ আৰু নাগৰিকৰ প্ৰতি বহুমুখী দায়বদ্ধতা স্বীকাৰ কৰে।
নেতৃত্বত:
NPM-ত ব্যবস্থাপক উদ্যোগী আৰু ফলাফলমুখী। New Public Service-ত প্রশাসক facilitator বা সহায়কৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।
সেয়ে NPM প্রশাসনিক দক্ষতা বৃদ্ধি কৰাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে, আনহাতে New Public Service গণতান্ত্রিক আৰু নাগৰিকমুখী প্রশাসনৰ ওপৰত অধিক জোৰ দিয়ে।
আৰ্হি প্রশ্নাৱলী
নতুন লোক সেৱা দৃষ্টিভংগী কি? ইয়াৰ মূল নীতিসমূহ আলোচনা কৰা।
নতুন লোক সেৱা আৰু পৰম্পৰাগত লোক প্রশাসনৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা কি? ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ ব্যাখ্যা কৰা।
নতুন লোক ব্যৱস্থাপনাৰ সুবিধা আৰু সীমাবদ্ধতা আলোচনা কৰা।
নতুন লোক ব্যৱস্থাপনা আৰু নতুন লোক সেৱাৰ মাজত তুলনা কৰা।
সুশাসন কি? ইয়াৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
সুশাসনৰ প্রয়োজনীয়তা আৰু গুৰুত্ব ব্যাখ্যা কৰা।
স্বচ্ছতা আৰু দায়বদ্ধতা সুশাসনৰ মূল উপাদান—আলোচনা কৰা।
সুশাসনত নাগৰিক অংশগ্ৰহণৰ ভূমিকা ব্যাখ্যা কৰা।
আইনৰ শাসন সুশাসনৰ বাবে কিয় প্রয়োজনীয়?
নাৰীবাদী লোক প্রশাসন কি?
লোক প্রশাসনত নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰা।
প্রশাসনত লিংগ সমতাৰ প্রয়োজনীয়তা ব্যাখ্যা কৰা।
নাৰীবাদী প্ৰেক্ষাপটে পৰম্পৰাগত প্রশাসনিক চিন্তাধাৰাক কেনেদৰে সমালোচনা কৰে?
সমসাময়িক লোক প্রশাসনত New Public Management, Good Governance আৰু New Public Service-ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।
সহায়ক গ্ৰন্থপঞ্জী
এই অধ্যায় আৰু সম্পূর্ণ বিষয়টো পঢ়িবলৈ তলৰ ধৰণৰ গ্ৰন্থসমূহ সহায়ক হ’ব পাৰে—
Avasthi & Maheshwari — Public Administration
Mohit Bhattacharya — New Horizons of Public Administration
Rumki Basu — Public Administration: Concepts and Theories
Nicholas Henry — Public Administration and Public Affairs
Janet V. Denhardt & Robert B. Denhardt — The New Public Service
Christopher Hood-ৰ New Public Management-সম্পৰ্কীয় লেখা
UNDP-ৰ Good Governance-সম্পৰ্কীয় অধ্যয়ন আৰু প্রতিবেদন
Exam-ৰ বাবে বিশেষকৈ মনত ৰাখিবা: New Public Service বনাম New Public Management, Good Governance-ৰ বৈশিষ্ট্য, আৰু Feminist Perspective-ৰ গুৰুত্ব—এই তিনিটাৰ পৰা 5/10 নম্বৰৰ প্রশ্ন অহাৰ সম্ভাৱনা ভাল।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post