জাতীয় আয় গণনা
(1) উৎপাদনৰ চাৰিটা উপাদান আৰু তেওঁলোকে লাভ কৰা আয়
উত্তৰঃ
উৎপাদনৰ উপাদান লাভ কৰা আয়
ভূমি ভাড়া (Rent)
শ্ৰম মজুৰি (Wages)
মূলধন সুদ (Interest)
উদ্যোগ লাভ (Profit)
(2) চূড়ান্ত ব্যয় আৰু উপাদানৰ দেনা সমান হোৱাৰ কাৰণ
উত্তৰঃ
অর্থনীতিত উৎপাদিত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ বাবে যি ব্যয় কৰা হয় সেইটো উৎপাদনৰ উপাদানসমূহলৈ আয় হিচাপে যায়। সেয়েহে চূড়ান্ত ব্যয়ৰ সৰ্বমুঠ পৰিমাণ উপাদানসমূহৰ সৰ্বমুঠ আয় বা দেনাৰ সৈতে সমান হয়।
(3) মজুত আৰু প্ৰবাহৰ পাৰ্থক্য
মজুত (Stock) প্ৰবাহ (Flow)
এটা নিৰ্দিষ্ট সময়ত পৰিমাপ কৰা হয় সময়ৰ ভিতৰত পৰিমাপ কৰা হয়
উদাহৰণঃ সম্পদ, মূলধন উদাহৰণঃ আয়, বিনিয়োগ
মূলধন → মজুত
নিগুট বিনিয়োগ → প্ৰবাহ
উদাহৰণ:
মূলধন পুখুৰীৰ পানীৰ দৰে আৰু নিগুট বিনিয়োগ পুখুৰীত সোমোৱা পানীৰ দৰে।
(4) পৰিকল্পিত আৰু অপৰিকল্পিত মূলধন সংযোজন
পৰিকল্পিত মূলধন সংযোজন
প্ৰতিষ্ঠানসমূহে আগতেই যি মূলধন বৃদ্ধি কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰে।
অপৰিকল্পিত মূলধন সংযোজন
চাহিদা বা বিক্ৰীৰ অপ্রত্যাশিত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত হোৱা মূলধনৰ পৰিৱৰ্তন।
সম্পৰ্ক:
মূলধনৰ সংযোজন = প্ৰতিষ্ঠানৰ মূল্য সংযোজনৰ অংশ।
(5) GDP গণনা কৰাৰ তিনিটা পদ্ধতি
(1) উৎপাদন পদ্ধতি
GDP = সকলো উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ যোগফল
(2) আয় পদ্ধতি
GDP = মজুৰি + ভাড়া + সুদ + লাভ
(3) ব্যয় পদ্ধতি
GDP = C + I + G + (X − M)
C = ভোগ
I = বিনিয়োগ
G = চৰকাৰী ব্যয়
X − M = নিগুট ৰপ্তানি
কাৰণ:
উৎপাদিত বস্তুৰ মূল্য = সেই উৎপাদনৰ পৰা হোৱা আয় = সেই বস্তু কিনাৰ ব্যয়। সেয়েহে তিনিওটা পদ্ধতিত GDP একে হয়।
(6) বাজেট ঘাটি আৰু বাণিজ্যিক ঘাটি
বাজেট ঘাটি:
চৰকাৰৰ ব্যয় আয়তকৈ বেছি হলে হোৱা ঘাটিক বাজেট ঘাটি বোলে।
বাণিজ্যিক ঘাটি:
আমদানি ৰপ্তানিতকৈ বেছি হলে হোৱা ঘাটিক বাণিজ্যিক ঘাটি বোলে।
দিয়া আছে
ব্যক্তিগত বিনিয়োগ − সঞ্চয় = 2000 কোটি
বাজেট ঘাটি = −1500 কোটি
সূত্ৰ
বাণিজ্যিক ঘাটি = (বিনিয়োগ − সঞ্চয়) + বাজেট ঘাটি
= 2000 − 1500
= 500 কোটি
(7) ক্ষয়-ক্ষতি নির্ণয়
দিয়া আছে
GDP (market price) = 1100 কোটি
NFIA = 100 কোটি
Indirect tax − subsidy = 150 কোটি
National Income = 850 কোটি
সূত্ৰ:
NNP (factor cost) = National Income
GNP (market price)
= GDP + NFIA
= 1100 + 100
= 1200
NNP (market price)
= NNP (factor cost) + indirect tax − subsidy
= 850 + 150
= 1000
Depreciation
= GNP − NNP
= 1200 − 1000
= 200 কোটি
(8) হস্তান্তৰযোগ্য দেনা
দিয়া আছে
NNP (factor cost) = 1900 কোটি
Disposable income = 1200 কোটি
Personal tax = 600 কোটি
Returned income = 200 কোটি
Personal income
= Disposable income + Personal tax
= 1200 + 600
= 1800
Transfer payment
= Personal income − (NNP − Returned income)
= 1800 − (1900 − 200)
= 1800 − 1700
= 100 কোটি
(9) ব্যক্তিগত আয় আৰু বায়যোগ্য আয়
দিয়া আছে (কোটি টকা)
NDP (factor cost) = 8000
NFIA = 200
National income
= 8200
Corporate tax = 500
Undistributed profit = 1000
Interest received = 1500
Interest paid = 1200
Transfer income = 300
Personal income
= 8200 − 1000 − 500 + (1500 − 1200) + 300
= 7600 + 300 + 300
= 8200 কোটি
Disposable income
= Personal income − Personal tax
= 8200 − 500
= 7700 কোটি
(10) ৰাজুৰ আয়
দিয়া আছে
মুঠ আয় = 500
Depreciation = 50
Sales tax = 30
(a) GDP
= 500
(b) NDP
= GDP − Depreciation
= 500 − 50
= 450
(c) NNP (factor cost)
= 450 − 30
= 420
(d) Personal income
= 420
(e) Disposable income
= 420 − Income tax (20)
= 400
(11) GNP সূচক
Nominal GNP = 2500
Real GNP = 3000
Price Index
= (Nominal ÷ Real) × 100
= (2500 ÷ 3000) × 100
= 83.33
ফলাফল:
দাম বৃদ্ধি হোৱা নাই, বৰং হ্ৰাস পাইছে।
(12) GDPক কল্যাণৰ সূচক হিচাপে ব্যৱহাৰৰ সীমাবদ্ধতা
১। আয়ৰ অসম বণ্টন দেখুৱাব নোৱাৰে।
২। পৰিবেশ দূষণ গণনা নকৰে।
৩। অবৈতনিক কাম অন্তর্ভুক্ত নকৰে।
৪। জীৱনৰ মানদণ্ড সম্পূৰ্ণকৈ দেখুৱাব নোৱাৰে।
৫। সামাজিক কল্যাণৰ সকলো দিশ প্ৰকাশ নকৰে।