Chapter 2
“কলাৰ ইতিহাস আৰু তত্ত্ব (History and Theory of Art)”
অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ১ নম্বৰ
১। কলা কি?
উত্তৰঃ মানুহৰ চিন্তা, অনুভূতি, কল্পনা আৰু সৌন্দৰ্যবোধক সৃষ্টিশীল ৰূপত প্ৰকাশ কৰাৰ মাধ্যমকে কলা বোলে।
২। কলাৰ ইতিহাস কি?
উত্তৰঃ বিভিন্ন যুগত কলাৰ উৎপত্তি, বিকাশ, শৈলী আৰু পৰিৱৰ্তনৰ অধ্যয়নক কলাৰ ইতিহাস বোলে।
৩। Fine Arts কি?
উত্তৰঃ সৌন্দৰ্যবোধ আৰু সৃষ্টিশীল প্ৰকাশৰ উদ্দেশ্যে সৃষ্টি কৰা চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য, সংগীত আদি কলাক Fine Arts বোলে।
৪। চিত্ৰকলা (Painting) কি?
উত্তৰঃ ৰং, ৰেখা আৰু আকৃতিৰ সহায়ত কোনো বিষয় সমতল পৃষ্ঠত প্ৰকাশ কৰা কলাক চিত্ৰকলা বোলে।
৫। ভাস্কৰ্য (Sculpture) কি?
উত্তৰঃ মাটি, শিল, কাঠ, ধাতু আদি সামগ্ৰীৰে ত্ৰিমাত্ৰিক ৰূপ সৃষ্টি কৰা কলাক ভাস্কৰ্য বোলে।
৬। Composition কি?
উত্তৰঃ কলাকৃতিত বিভিন্ন উপাদান সুন্দৰ আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণভাৱে সজোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াক Composition বোলে।
৭। Aesthetics কি?
উত্তৰঃ সৌন্দৰ্য, শিল্পৰ অনুভূতি আৰু সৌন্দৰ্যবোধৰ অধ্যয়নক Aesthetics বোলে।
৮। Heritage Site কি?
উত্তৰঃ ঐতিহাসিক, সাংস্কৃতিক বা কলাগত মূল্য থকা সংৰক্ষণযোগ্য স্থানক Heritage Site বোলে।
৯। অসমৰ এটা ঐতিহাসিক স্থাপত্যৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰংঘৰ।
১০। অসমৰ এটা ঐতিহ্যবাহী স্থানৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ চৰাইদেউ মৈদাম।
১১। কলা আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত সম্পৰ্ক আছে নে?
উত্তৰঃ আছে; কলাই সমাজৰ সংস্কৃতি, বিশ্বাস আৰু জীৱনধাৰা প্ৰকাশ কৰে।
১২। Fine Arts-ৰ এটা শিক্ষামূলক মূল্য লিখা।
উত্তৰঃ ই শিক্ষাৰ্থীৰ সৃষ্টিশীলতা আৰু সৌন্দৰ্যবোধ বৃদ্ধি কৰে।
১৩। Livelihood বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ জীৱিকা অৰ্জনৰ উপায় বা মাধ্যমক Livelihood বোলে।
১৪। অসমৰ এজন বিখ্যাত শিল্পীৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নীলপৱন বৰুৱা।
১৫। অসমৰ এজন প্ৰখ্যাত সাহিত্যিকৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ২/৩ নম্বৰ
১। কলাৰ ইতিহাস অধ্যয়ন কৰাৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ কলাৰ ইতিহাস অধ্যয়ন কৰিলে বিভিন্ন যুগৰ মানুহৰ জীৱনধাৰা, সংস্কৃতি, চিন্তাধাৰা আৰু সৌন্দৰ্যবোধৰ বিষয়ে জানিব পাৰি। লগতে আধুনিক কলাৰ ওপৰত অতীতৰ কলাৰ প্ৰভাৱো বুজিবলৈ সহায় কৰে।
২। Painting আৰু Sculpture-ৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
| Painting | Sculpture |
|---|---|
| সাধাৰণতে দ্বিমাত্ৰিক কলা। | ত্ৰিমাত্ৰিক কলা। |
| ৰং, ৰেখা, আকৃতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। | মাটি, শিল, কাঠ, ধাতু আদি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। |
| কাগজ, কাপোৰ, দেৱাল আদি পৃষ্ঠত কৰা হয়। | বস্তুৰ দৈৰ্ঘ্য, প্ৰস্থ আৰু গভীৰতা থাকে। |
৩। Composition-ৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ Composition-এ কলাকৃতিত ৰেখা, ৰং, আকাৰ, স্থান আৰু অন্যান্য উপাদান সামঞ্জস্যপূৰ্ণভাৱে সজোৱাত সহায় কৰে। ভাল Composition-এ কলাকৃতি অধিক স্পষ্ট, আকৰ্ষণীয় আৰু অৰ্থপূৰ্ণ কৰে।
৪। Fine Arts-ৰ তিনিটা শিক্ষামূলক মূল্য লিখা।
উত্তৰঃ
১. সৃষ্টিশীলতা আৰু কল্পনাশক্তি বৃদ্ধি কৰে।
২. সৌন্দৰ্যবোধ গঢ়ি তোলে।
৩. পৰ্যবেক্ষণ, ধৈৰ্য আৰু আত্মপ্ৰকাশৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰে।
৫। কলা আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত সম্পৰ্ক লিখা।
উত্তৰঃ কলা হৈছে সংস্কৃতি প্ৰকাশৰ অন্যতম মাধ্যম। কোনো সমাজৰ পোছাক, সংগীত, নৃত্য, স্থাপত্য, চিত্ৰকলা আৰু হস্তশিল্পত সেই সমাজৰ ইতিহাস, বিশ্বাস, ৰীতি-নীতি আৰু জীৱনধাৰা প্ৰতিফলিত হয়।
৬। কলা আৰু জীৱিকাৰ মাজত সম্পৰ্ক কি?
উত্তৰঃ চিত্ৰকলা, হস্তশিল্প, ভাস্কৰ্য, বয়নশিল্প, সংগীত, নাটক আদি বহু কলাক জীৱিকাৰ মাধ্যম হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰি। কলাগত দক্ষতা মানুহৰ আয় আৰু পেছাগত সুযোগৰো উৎস হ’ব পাৰে।
৭। অসমৰ স্থানীয় কলাৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ অসমৰ স্থানীয় কলাৰ উদাহৰণ হ’ল—
১. বাঁহ-বেতৰ শিল্প।
২. তাঁত-বয়ন আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্প।
৮। ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধে কলা শিক্ষাত কেনেদৰে সহায় কৰে?
উত্তৰঃ ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধৰ স্থাপত্য, অলংকৰণ আৰু নক্সা অধ্যয়ন কৰিলে শিক্ষাৰ্থীয়ে অতীতৰ কলা, ইতিহাস আৰু সংস্কৃতি বাস্তৱভাৱে বুজিব পাৰে। ই Observation আৰু Aesthetic Appreciation-ও বৃদ্ধি কৰে।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন — ৪/৫ নম্বৰ
১। কলাৰ ইতিহাস বুলিলে কি বুজা? ইয়াৰ অধ্যয়নৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
বিভিন্ন সময় আৰু সমাজত সৃষ্টি হোৱা কলাৰ উৎপত্তি, বিকাশ, শৈলী, মাধ্যম আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰেক্ষাপটৰ অধ্যয়নক কলাৰ ইতিহাস বোলে।
কলাৰ ইতিহাস অধ্যয়নৰ গুৰুত্বসমূহ হ’ল—
১. অতীতৰ সমাজ আৰু সংস্কৃতি বুজিবলৈ সহায় কৰে।
২. বিভিন্ন যুগৰ কলাশৈলীৰ পৰিৱৰ্তন জানিব পাৰি।
৩. ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধ আৰু ঐতিহ্যৰ মূল্য উপলব্ধি কৰায়।
৪. স্থানীয় আৰু জাতীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰতি সন্মান বৃদ্ধি কৰে।
৫. আধুনিক কলাৰ উৎস আৰু প্ৰভাৱ বুজিবলৈ সহায় কৰে।
৬. শিক্ষাৰ্থীৰ সৌন্দৰ্যবোধ আৰু পৰ্যবেক্ষণ ক্ষমতা বিকশিত কৰে।
৭. সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ মনোভাৱ সৃষ্টি কৰে।
SCERT-ৰ এই Unit-ত অসমৰ স্থানীয় কলা আৰু ঐতিহাসিক/ঐতিহ্যস্থানৰ মৌলিক ধাৰণাকো স্পষ্টভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।
২। চিত্ৰকলা আৰু ভাস্কৰ্যৰ অৰ্থ লিখি দুয়োটাৰ পাৰ্থক্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
চিত্ৰকলা হৈছে ৰং, ৰেখা, আকৃতি, পোহৰ-ছাঁ আদিৰ মাধ্যমে কোনো সমতল পৃষ্ঠত চিন্তা, অনুভূতি বা দৃশ্য প্ৰকাশ কৰা কলা।
ভাস্কৰ্য হৈছে মাটি, শিল, কাঠ, ধাতু আদি সামগ্ৰীৰে ত্ৰিমাত্ৰিক ৰূপ সৃষ্টি কৰা কলা।
মুখ্য পাৰ্থক্যসমূহ—
১. চিত্ৰকলা সাধাৰণতে দ্বিমাত্ৰিক; ভাস্কৰ্য ত্ৰিমাত্ৰিক।
২. Painting-ত ৰং আৰু ৰেখাৰ গুৰুত্ব বেছি; Sculpture-ত আয়তন, গঠন আৰু আকৃতিৰ গুৰুত্ব বেছি।
৩. Painting সমতল পৃষ্ঠত কৰা হয়; Sculpture-ক বিভিন্ন দিশৰ পৰা চাব পাৰি।
৪. দুয়োটাই শিল্পীৰ চিন্তা, অভিজ্ঞতা আৰু সৌন্দৰ্যবোধ প্ৰকাশৰ মাধ্যম।
Painting আৰু Sculpture-ৰ পাৰ্থক্য SCERT-ৰ Unit 2-ৰ এটা নিৰ্দিষ্ট পাঠ্যবিষয়।
৩। Composition কি? কলাত Composition-ৰ গুৰুত্ব আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
কলাকৃতিত ৰেখা, ৰং, আকাৰ, আকৃতি, স্থান, পোহৰ-ছাঁ আদি উপাদান সুসংগঠিত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণভাৱে সজোৱাকে Composition বোলে।
Composition-ৰ গুৰুত্ব—
১. কলাকৃতিক সুসংগঠিত ৰূপ দিয়ে।
২. মূল বিষয়টোক স্পষ্ট কৰি তোলে।
৩. দৃশ্যগত ভাৰসাম্য সৃষ্টি কৰে।
৪. ৰং আৰু আকৃতিৰ মাজত সামঞ্জস্য আনে।
৫. দৰ্শকৰ দৃষ্টি গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশলৈ আকৰ্ষিত কৰে।
৬. শিল্পীৰ ভাব বা বাৰ্তা অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে প্ৰকাশ কৰে।
সেয়ে ভাল Composition এখন সফল চিত্ৰ বা কলাকৃতিৰ এটা মৌলিক ভিত্তি।
৪। Fine Arts কি? Fine Arts-ৰ উদ্দেশ্য আৰু শিক্ষামূলক মূল্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
Fine Arts হৈছে সৌন্দৰ্য, কল্পনা, অনুভূতি আৰু সৃষ্টিশীল প্ৰকাশক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা কলাৰ বিভিন্ন ৰূপ। চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আদি ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ।
Fine Arts-ৰ উদ্দেশ্য আৰু শিক্ষামূলক মূল্য হ’ল—
১. সৃষ্টিশীলতা বিকশিত কৰা।
২. কল্পনাশক্তি বৃদ্ধি কৰা।
৩. সৌন্দৰ্যবোধ বা Aesthetic Sensibility গঢ়ি তোলা।
৪. আত্মপ্ৰকাশৰ সুযোগ দিয়া।
৫. Observation আৰু Concentration বৃদ্ধি কৰা।
৬. ধৈৰ্য আৰু অনুশাসন গঢ়ি তোলা।
৭. সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যৰ প্ৰতি সন্মান সৃষ্টি কৰা।
৮. আৱেগ আৰু চিন্তা সুস্থভাৱে প্ৰকাশৰ সুযোগ দিয়া।
SCERT syllabus-ত Fine Arts-ৰ concept, aims আৰু educational values পৃথক বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত।
৫। কলা, সংস্কৃতি আৰু সৌন্দৰ্যবোধৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
কলা, সংস্কৃতি আৰু সৌন্দৰ্যবোধ পৰস্পৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। কলাৰ মাধ্যমে কোনো সমাজৰ সংস্কৃতি দৃশ্যমান আৰু অনুভৱযোগ্য ৰূপ লাভ কৰে।
উদাহৰণস্বৰূপে অসমৰ বিহু নৃত্য, পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক, গামোচাৰ নক্সা, বাঁহ-বেতৰ শিল্প আৰু ঐতিহাসিক স্থাপত্যত অসমৰ সংস্কৃতি প্ৰতিফলিত হয়।
Aesthetics বা সৌন্দৰ্যবোধে এই কলাকৃতিসমূহৰ সৌন্দৰ্য, সামঞ্জস্য আৰু সৃষ্টিশীল মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সহায় কৰে। ফলত ব্যক্তিয়ে কেৱল শিল্পক উপভোগ নকৰে, নিজৰ সংস্কৃতি আৰু আনৰ সংস্কৃতিকো সন্মান কৰিবলৈ শিকে।
SCERT-এ এই Unit-ত Art, Culture, Aesthetics আৰু Livelihood-ৰ আন্তঃসম্পৰ্ক বুজিবলৈ বিশেষ গুৰুত্ব দিছে।
৬। অসমৰ স্থানীয় কলা আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
অসম বহু সমৃদ্ধ কলা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ অধিকাৰী। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে নিজৰ জীৱনধাৰা, বিশ্বাস আৰু পৰিৱেশৰ ভিত্তিত বিভিন্ন কলাৰূপ গঢ়ি তুলিছে।
অসমৰ উল্লেখযোগ্য কলাৰূপসমূহৰ ভিতৰত—
১. তাঁত-বয়ন আৰু গামোচা-মেখেলা চাদৰৰ নক্সা।
২. বাঁহ-বেতৰ শিল্প।
৩. মৃৎশিল্প।
৪. মুখাশিল্প।
৫. পৰম্পৰাগত সংগীত আৰু নৃত্য।
৬. সত্ৰীয়া কলা-সংস্কৃতি।
ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱসাগৰৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থাপত্য আদি অসমৰ স্থাপত্য আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ মূল্যৱান উদাহৰণ।
এইবোৰ অধ্যয়ন কৰিলে শিক্ষাৰ্থীয়ে অসমৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু স্থানীয় শিল্পকলাৰ প্ৰতি সন্মান আৰু সংৰক্ষণৰ মনোভাৱ গঢ়ি তুলিব পাৰে।
৭। কলা আৰু জীৱিকাৰ মাজৰ আন্তঃসম্পৰ্ক আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
কলা কেৱল সৌন্দৰ্য উপভোগ বা মনোৰঞ্জনৰ মাধ্যম নহয়; ই বহু মানুহৰ জীৱিকাৰো গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস।
চিত্ৰশিল্পী, ভাস্কৰ, তাঁতশিল্পী, মৃৎশিল্পী, বাঁহ-বেতৰ কাৰিকৰ, অভিনেতা, সংগীতজ্ঞ, ডিজাইনাৰ আদি ব্যক্তিয়ে নিজৰ শিল্প দক্ষতাৰ মাধ্যমে জীৱিকা উপাৰ্জন কৰে।
কলা আৰু জীৱিকাৰ সম্পৰ্কৰ গুৰুত্ব—
১. আত্মনিয়োগৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে।
২. স্থানীয় শিল্পীৰ আৰ্থিক উন্নতি ঘটায়।
৩. পৰম্পৰাগত কলা সংৰক্ষণ কৰে।
৪. স্থানীয় সামগ্ৰী আৰু দক্ষতাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰে।
৫. পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক উদ্যোগৰ বিকাশত সহায় কৰে।
৮। অসমৰ শিল্পী, ভাস্কৰ, কবি, অভিনেতা আৰু সাহিত্যিকসকলৰ অৱদান অধ্যয়ন কৰা কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ
অসমৰ শিল্পী, ভাস্কৰ, কবি, অভিনেতা আৰু সাহিত্যিকসকলে অসমৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। তেওঁলোকৰ সৃষ্টি আৰু কৰ্ম অধ্যয়ন কৰিলে শিক্ষাৰ্থীয়ে নিজৰ ৰাজ্যৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু শিল্প ঐতিহ্য বুজিবলৈ সক্ষম হয়।
ইয়াৰ গুৰুত্ব—
১. স্থানীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰতি গৌৰৱ আৰু সন্মান জন্মে।
২. শিক্ষাৰ্থীয়ে নতুন সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰেৰণা লাভ কৰে।
৩. শিল্প আৰু সাহিত্যৰ বিভিন্ন ৰূপৰ সৈতে পৰিচয় ঘটে।
৪. সমাজ আৰু সময়ৰ সৈতে কলাৰ সম্পৰ্ক বুজা যায়।
৫. স্থানীয় ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ দায়িত্ববোধ সৃষ্টি হয়।
এই বিষয়টোৱো SCERT-ৰ Unit 2-ৰ অন্তৰ্গত—অসমৰ artist, sculptor, poet, actor আৰু litterateur-সকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে।
৯। কলা শিক্ষাত ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধ আৰু Heritage Site-ৰ শিক্ষামূলক মূল্য আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধ আৰু Heritage Site-সমূহ ইতিহাস, স্থাপত্য, কলা আৰু সংস্কৃতিৰ জীৱন্ত উৎস।
ইয়াৰ শিক্ষামূলক মূল্য হ’ল—
১. কিতাপৰ জ্ঞানক বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।
২. স্থাপত্যৰ নক্সা আৰু গঠন লক্ষ্য কৰাৰ সুযোগ দিয়ে।
৩. Observation Skill বৃদ্ধি কৰে।
৪. ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰে।
৫. Sketching আৰু Creative Work-ৰ বাবে প্ৰেৰণা দিয়ে।
৬. ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলে।
শিক্ষকে সম্ভৱ হ’লে Field Visit, ছবি, Video বা Project Work-ৰ মাধ্যমে এই বিষয়সমূহ শিকাব পাৰে।
১০। Art and Creative Education-ত কলাৰ ইতিহাস আৰু তত্ত্ব অধ্যয়ন কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ
কলাৰ ইতিহাস আৰু তত্ত্ব অধ্যয়ন কৰিলে শিক্ষাৰ্থীয়ে কেৱল শিল্প তৈয়াৰ কৰাৰ দক্ষতাই নহয়, শিল্পৰ অৰ্থ, পটভূমি আৰু সামাজিক মূল্যও বুজে।
ইয়াৰ মাধ্যমে—
১. বিভিন্ন কলাৰূপৰ বিষয়ে জ্ঞান বৃদ্ধি পায়।
২. কলাৰ ঐতিহাসিক বিকাশ বুজা যায়।
৩. স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্যৰ প্ৰতি সন্মান বৃদ্ধি হয়।
৪. সৌন্দৰ্যবোধ বিকশিত হয়।
৫. সৃষ্টিশীল কামত নতুন চিন্তা লাভ হয়।
৬. Art, Culture আৰু Society-ৰ সম্পৰ্ক বুজা যায়।
৭. শিক্ষক হিচাপে শিশুক কলা অধিক অৰ্থপূৰ্ণভাৱে শিকাব পৰা যায়।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post