পোহৰৰ সৈতে ধেমালি ঃ ছাঁ আৰু প্ৰতিফলন
অনুশীলনী
1. শুদ্ধ উত্তৰৰ গোলটো সম্পূৰ্ণকৈ পূৰ কৰা।
(i) তলৰ কোনটো পোহৰৰ কৃত্ৰিম উৎস?
(a) সূৰ্য।
(b) জোনাকী পৰুৱা।
(c) জেলিফিছ।
(d) বৈদ্যুতিক বাল্ব।
উত্তৰঃ (d) বৈদ্যুতিক বাল্ব।
(ii) ছাঁ গঠনৰ বাবে তলৰ কোনটো উপাদান প্ৰয়োজনীয় নহয়?
(a) পৰ্দা।
(b) লক্ষ্যবস্তু।
(c) বস্তুৰ ৰং।
(d) পোহৰৰ উৎস।
উত্তৰঃ (c) বস্তুৰ ৰং।
(iii) ছাঁৰ ৰং হৈছে—
(a) সদায় ক’লা আৰু বগা।
(b) কেৱল ক’লা।
(c) কেৱল বগা।
(d) লক্ষ্যবস্তুৰ সৈতে একে।
উত্তৰঃ (b) কেৱল ক’লা।
(iv) তলৰ কোনবিধ পদাৰ্থৰ মাজেৰে আমি দেখা পাব পাৰোঁ?
(a) এটুকুৰা লো।
(b) এটুকুৰা কাঠ।
(c) স্বচ্ছ কাঁচৰ গিলাচ।
(d) এখন ডাঠ কিতাপ।
উত্তৰঃ (c) স্বচ্ছ কাঁচৰ গিলাচ।
(v) সীমাই এখন সমতল দাপোণৰ পৰা 3 মিটাৰ দূৰৈত আছে। যদি তাই দাপোণৰ পিনে কেইখোজমান আগবাঢ়ে, তেন্তে দাপোণত প্ৰতিবিম্বৰ আকাৰৰ কি পৰিৱৰ্তন হ’ব?
(a) আকাৰ সৰু হ’ব।
(b) আকাৰ ডাঙৰ হ’ব।
(c) আকাৰ একে থাকিব।
(d) আকাৰ ওলোটা হ’ব।
উত্তৰঃ (c) আকাৰ একে থাকিব।
2. খালী ঠাই পূৰ কৰা।
(i) ছাঁৰ কোনো __________ নাই।
উত্তৰঃ ছাঁৰ কোনো ৰং নাই।
(ii) পিনহ’ল কেমেৰাই __________ প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।
উত্তৰঃ পিনহ’ল কেমেৰাই ওলোটা প্ৰতিবিম্ব গঠন কৰে।
(iii) ৰাবাৰ __________, কিন্তু কাঁচ __________।
উত্তৰঃ ৰাবাৰ অস্বচ্ছ, কিন্তু কাঁচ স্বচ্ছ।
(iv) যেতিয়া আমি দাপোণত চাওঁ, বাঁওহাতখন সোঁহাত যেন দেখা যায়। এনে পৰিঘটনাক __________ বুলি কোৱা হয়।
উত্তৰঃ এনে পৰিঘটনাক পাৰ্শ্বীয় বিলোমন বুলি কোৱা হয়।
3. শুদ্ধ নে অশুদ্ধ লিখা।
(i) অদীপ্তিমান বস্তুয়ে নিজে নিজৰ পোহৰ বিলায়।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
(ii) পোহৰে সদায় সৰলৰেখাত গতি কৰে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(iii) পেৰিস্কোপ পোহৰৰ প্ৰতিফলন ধৰ্মৰ ওপৰত আধাৰিত।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
(iv) চন্দ্ৰ দীপ্তিমান বস্তু।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
4. তলত দিয়াবোৰ মিলাই লিখা।
| ক-অংশ | খ-অংশ |
|---|---|
| (i) যিবোৰ বস্তুয়ে তাৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হৈ যাবলৈ দিয়ে | (i) দীপ্তিমান বস্তু |
| (ii) চন্দ্ৰ | (ii) প্ৰতিফলন |
| (iii) যিবোৰ বস্তুয়ে নিজে নিজৰ পোহৰ বিলায় | (iii) স্বচ্ছ বস্তু |
| (iv) কোনো পৃষ্ঠৰ পৰা পোহৰ উভতি অহা | (iv) অদীপ্তিমান বস্তু |
উত্তৰঃ
| ক-অংশ | খ-অংশ |
|---|---|
| (i) যিবোৰ বস্তুয়ে তাৰ মাজেৰে পোহৰ পাৰ হৈ যাবলৈ দিয়ে | (iii) স্বচ্ছ বস্তু |
| (ii) চন্দ্ৰ | (iv) অদীপ্তিমান বস্তু |
| (iii) যিবোৰ বস্তুয়ে নিজে নিজৰ পোহৰ বিলায় | (i) দীপ্তিমান বস্তু |
| (iv) কোনো পৃষ্ঠৰ পৰা পোহৰ উভতি অহা | (ii) প্ৰতিফলন |
5. চিন্তা কৰা আৰু উত্তৰ দিয়া।
(i) কোনো এটা বস্তুৰ এটাতকৈ অধিক ছাঁ গঠন হ’ব পাৰেনে?
উত্তৰঃ পাৰে। কোনো বস্তুৰ চাৰিওফালে দুটা বা তাতকৈ অধিক পোহৰৰ উৎস থাকিলে এটাতকৈ অধিক ছাঁ গঠন হ’ব পাৰে।
(ii) ছাঁ এটা গঠন হ’বলৈ কি কি চৰ্তৰ প্ৰয়োজন?
উত্তৰঃ ছাঁ গঠন হ’বলৈ এটা পোহৰৰ উৎস, এটা অস্বচ্ছ বস্তু আৰু এখন পৰ্দাৰ প্ৰয়োজন।
(iii) পোহৰৰ উৎস নোহোৱাকৈ আমি ছাঁ দেখা পামনে?
উত্তৰঃ নাপাওঁ। পোহৰৰ উৎস নোহোৱাকৈ ছাঁ গঠন নহয়।
(iv) ধৰা হ’ল তোমাৰ এটা ৰঙা আৰু এটা নীলা বাল্ব আছে। দুয়োটা বাল্ব জ্বলাই দিলে আৰু ৰঙা বাল্বটোৰ সন্মুখত এটা বস্তু ৰাখিলে ছাঁটোৰ ৰং কি হ’ব? নীলা বাল্বটোৰ সন্মুখত বস্তুটো ৰাখিলে ছাঁটোৰ ৰং কি হ’ব?
উত্তৰঃ দুয়োটা পোহৰৰ উৎস একেলগে জ্বলি থাকিলে ছাঁ সম্পূৰ্ণ ক’লা নহ’বও পাৰে। বস্তুটোৱে ৰঙা পোহৰ বাধা দিলে ছাঁৰ সেই অংশ নীলা দেখা যাব আৰু নীলা পোহৰ বাধা দিলে ছাঁৰ সেই অংশ ৰঙা দেখা যাব। যি অংশত দুয়োটা পোহৰেই বাধাপ্ৰাপ্ত হয়, সেই অংশ গাঢ় বা ক’লা দেখা যাব।
(v) এম্বুলেন্স এখনৰ সন্মুখত ‘AMBULANCE’ শব্দটো কিয় ওলোটাকৈ লিখা থাকে?
উত্তৰঃ ‘AMBULANCE’ শব্দটো ওলোটাকৈ লিখা হয়, কাৰণ সমতল দাপোণে পাৰ্শ্বীয় বিলোমন ঘটায়। সেয়ে আগৰ বাহনৰ চালকসকলে পিছলৈ চোৱা দাপোণত শব্দটো সঠিকভাৱে পঢ়িব পাৰে আৰু এম্বুলেন্সক পথ এৰি দিব পাৰে।
(vi) ৰাতি চন্দ্ৰটো উজ্জ্বল দেখা যায়। সেইবাবে আমি চন্দ্ৰক দীপ্তিমান বস্তু বুলি ক’ব পাৰোঁনে?
উত্তৰঃ নোৱাৰোঁ। চন্দ্ৰ এটা দীপ্তিমান বস্তু নহয়। ই সূৰ্যৰ পোহৰ প্ৰতিফলিত কৰাৰ বাবেহে উজ্জ্বল দেখা যায়।
(vii) ধৰা হ’ল তুমি আন্ধাৰ কোঠা এটাত আছা। কোঠাটোৰ বস্তুবোৰ তুমি দেখা পাবানে? কোঠাটোৰ বাহিৰত পোহৰ থাকিলে বাহিৰৰ বস্তুবোৰ দেখা পাবানে?
উত্তৰঃ আন্ধাৰ কোঠাটোৰ ভিতৰৰ বস্তুবোৰ মই দেখা নাপাম। কিন্তু বাহিৰত পোহৰ থাকিলে আৰু সেই পোহৰ বাহিৰৰ বস্তুৰ পৰা প্ৰতিফলিত হৈ মোৰ চকুত আহিলে বাহিৰৰ বস্তুবোৰ দেখা পাম।
(viii) আকাশত উৰি থকা বিমান এখনৰ ছাঁ আমি কিয় দেখা নাপাওঁ?
উত্তৰঃ আকাশত উৰি থকা বিমানখন ভূমিৰ পৰা বহুত ওপৰত থকাৰ বাবে ইয়াৰ ছাঁ ভূমিত অতি ক্ষীণ আৰু অস্পষ্ট হয়। সেইবাবে সাধাৰণতে বিমানৰ ছাঁ সহজে দেখা নাযায়।
(ix) পিনহ’ল কেমেৰাৰ নীতি কি? পিনহ’ল কেমেৰাৰে সৃষ্টি হোৱা প্ৰতিবিম্বৰ বৈশিষ্ট্যবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ পিনহ’ল কেমেৰাৰ নীতি হ’ল পোহৰ সৰলৰেখাত গতি কৰে। পিনহ’ল কেমেৰাৰে সৃষ্টি হোৱা প্ৰতিবিম্ব বাস্তৱ, ওলোটা আৰু সাধাৰণতে সৰু হয়।
(x) মীনাই এখন সমতল দাপোণৰ সন্মুখত 6 মিটাৰ দূৰত্বত থিয় হৈ আছে। দাপোণখনৰ পিনে 1 মিটাৰ আগুৱাই গ’লে মীনা আৰু প্ৰতিবিম্বৰ মাজৰ দূৰত্ব কিমান হ’ব?
উত্তৰঃ 1 মিটাৰ আগুৱাই যোৱাৰ পিছত মীনা দাপোণখনৰ পৰা 5 মিটাৰ দূৰত থাকিব। সমতল দাপোণত প্ৰতিবিম্ব দাপোণৰ পিছফালে বস্তুটোৰ সমান দূৰত্বত গঠন হয়। সেয়ে মীনা আৰু প্ৰতিবিম্বৰ মাজৰ দূৰত্ব হ’ব—
5 মিটাৰ + 5 মিটাৰ = 10 মিটাৰ।
অতএব, মীনা আৰু প্ৰতিবিম্বৰ মাজৰ দূৰত্ব 10 মিটাৰ।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post