অসমৰ ভূগোল
১) অসমৰ মাটিকালি, জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্বৰ বিষয়ে তথ্যসহকাৰে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ- অসমৰ বৰ্তমান মাটিকালি ৭৮,৪৩৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। এই ৰাজ্যখনে ভাৰতবৰ্ষৰ মুঠ মাটিকালিৰ প্ৰায় ২.৪ শতাংশ আগুৰি আছে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজ্য হিচাপে অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান বিশেষ লক্ষণীয়।
২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসাৰে অসমৰ মুঠ জনসংখ্যা ৩,১২,০৫,৫৭৬ জন। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৫৯.৩৯ লাখ পুৰুষ আৰু ১৫২.৬৬ লাখ মহিলা অন্তৰ্ভুক্ত। এই তথ্যৰ পৰা পুৰুষ-মহিলাৰ সংখ্যা প্ৰায় সমানেই থকা দেখা যায়, যদিও পুৰুষৰ সংখ্যা অলপ বেছি।
একেই লোকপিয়ল অনুসাৰে অসমৰ জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আছিল প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৩৯৮ জন। অৰ্থাৎ, ৰাজ্যখনত প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত গড় হিচাপে ইমানসংখ্যক লোক বাস কৰে।
২) অসমৰ শিক্ষিতৰ হাৰ কিদৰে বৃদ্ধি হৈছে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ- অসমত শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ লগে লগে যথেষ্ট উন্নতি হোৱা দেখা যায়। ১৯৯১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসাৰে শিক্ষিতৰ হাৰ আছিল ৫২.৮৯ শতাংশ। ২০০১ চনত এই হাৰ বৃদ্ধি পাই ৬৩.২৫ শতাংশ হয় আৰু ২০১১ চনৰ লোকপিয়লত ই ৭২.১৯ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হয় যে প্ৰতিটো দশকতে শিক্ষিতৰ হাৰ ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পাই আহিছে।
পুৰুষ আৰু মহিলাৰ ক্ষেত্ৰতো শিক্ষাৰ বিস্তাৰ লক্ষ্য কৰা যায়। ১৯৯১ চনত পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ আছিল ৬১.৯০ শতাংশ আৰু মহিলাৰ আছিল ৪৩.০০ শতাংশ। ২০০১ চনত পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ বৃদ্ধি পাই ৭১.২৮ শতাংশ হয় আৰু মহিলাৰ ৫৪.৬১ শতাংশ হয়। ২০১১ চনত পুৰুষৰ হাৰ ৭৭.৮৫ শতাংশ আৰু মহিলাৰ হাৰ ৬৬.২৭ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়।
এই তথ্যসমূহৰ পৰা বুজা যায় যে ৰাজ্যখনত শিক্ষাৰ বিস্তাৰ আৰু সচেতনতা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে আৰু লিঙ্গভিত্তিক বৈষম্যও ধীৰে ধীৰে কমি আহিছে।
৩) ২০১১ চনৰ তথ্য মতে অসমত কেইখন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ আৰু কেইখন দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ চহৰ আছে?
উত্তৰঃ- ২০১১ চনৰ তথ্য অনুসাৰে অসমত মুঠ ৭খন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ চহৰ আছে। এই চহৰসমূহ হৈছে গুৱাহাটী, শিলচৰ, ডিব্ৰুগড়, যোৰহাট, নগাঁও, তিনিচুকীয়া আৰু তেজপুৰ। এইবোৰ চহৰ উন্নত নগৰীয়া সুবিধা, বাণিজ্য আৰু যাতায়ত ব্যৱস্থাৰ বাবে বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ চহৰ ৬খন। সেইবোৰ হৈছে ধুবুৰী, ডিফু, উত্তৰ লখিমপুৰ, কৰিমগঞ্জ, শিৱসাগৰ আৰু গোৱালপাৰা। এই চহৰসমূহো নিজ নিজ অঞ্চলত বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক দিশত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
৪) ১৯০১ চনৰ পৰা ২০১১ চনলৈ অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- জনসংখ্যা সদায় একে নাথাকে; জন্মহাৰ, মৃত্যুহাৰ আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ফলত ই সময়ৰ লগে লগে বৃদ্ধি বা হ্ৰাস পায়। ১৯০১ চনত অসমৰ জনসংখ্যা আছিল ৩২,৮৯,৬৮০ জন, যি ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১.৩৮ শতাংশ আছিল।
১৯৪১ চনত অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাই ৬৬,৯৪,৭৯০ জন হয়। অৰ্থাৎ এই চাৰিটা দশকত জনসংখ্যা দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পায়। এই সময়ছোৱাত ভাৰতৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ২.১০ শতাংশ লোক অসমত বাস কৰিছিল।
দশকভিত্তিক বৃদ্ধি লক্ষ্য কৰিলে ১৯০১-১১ দশকত বৃদ্ধিৰ হাৰ আছিল ১৬.৯৯ শতাংশ। ইয়াৰ পিছৰ দশকত এই হাৰ ২০.৪৮ শতাংশলৈ বৃদ্ধি পায়। ১৯২১-৩১ আৰু ১৯৩১-৪১ দশকত এই হাৰ প্ৰায় ২০ শতাংশৰ আশে-পাশে আছিল।
স্বাধীনতাৰ পিছত জনসংখ্যা বৃদ্ধি অধিক তীব্ৰ হয়। ১৯৫১-৬১ আৰু ১৯৬১-৭১ দশকত বৃদ্ধিৰ হাৰ ক্ৰমে ৩৪.৯৮ শতাংশ আৰু ৩৪.৯৫ শতাংশ হয়। কিন্তু তাৰ পিছৰ দশকসমূহত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ধীৰে ধীৰে কমি আহিছে।
এই হ্ৰাসৰ কাৰণ হিচাপে জন্মহাৰৰ হ্ৰাস, উন্নত চিকিৎসা ব্যৱস্থা আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধি উল্লেখ কৰিব পাৰি।
৫) ভৌগোলিক অঞ্চলভেদে উপযুক্ত মানচিত্ৰৰ সহায়ত অসমৰ জনসংখ্যাৰ বিতৰণ পৰ্যালোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসমত জনসংখ্যাৰ বিতৰণ সকলো ঠাইতে সমান নহয়। প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, অৰ্থনৈতিক অৱস্থা আৰু যাতায়ত ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বিভিন্ন অঞ্চলত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব বেলেগ বেলেগ দেখা যায়।
ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৮৫ শতাংশ লোকে বাস কৰে। এই উপত্যকাটো সমতল, সাৰুৱা মাটি আৰু উন্নত যাতায়ত ব্যৱস্থাৰ বাবে জনবসতি ঘন। কৃষিকাৰ্যৰ বাবে উপযোগী হোৱাত মানুহে ইয়াত বসবাস কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।
বৰাক উপত্যকাতো সাৰুৱা সমভূমি আৰু উন্নত যাতায়ত ব্যৱস্থাৰ বাবে জনবসতি যথেষ্ট বেছি। ২০১১ চনৰ তথ্য মতে ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব হৈছে প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৫৪৫ জন আৰু অসমৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১১ শতাংশ লোক এই অঞ্চলত বাস কৰে।
ইয়াৰ বিপৰীতে কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমাহাছাওৰ দৰে পাহাৰীয়া অঞ্চলত প্ৰতিকূল ভৌগোলিক অৱস্থাৰ বাবে জনবসতি পাতল। এই অঞ্চলত মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৩.৭৫ শতাংশ লোকহে বাস কৰে।
৬) অসমৰ জনসংখ্যা বিতৰণৰ ভিন্নতাৰ কাৰণবোৰ উদাহৰণসহ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ জনসংখ্যা বিতৰণত ভিন্নতা দেখা পোৱাৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে প্ৰাকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক অৱস্থা। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত সমতল ভূমি, সাৰুৱা মাটি, উন্নত কৃষিকাৰ্য আৰু যাতায়ত ব্যৱস্থাৰ বাবে জনবসতি ঘন। ২০০১ চনত ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আছিল প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ১২২০ জন আৰু ২০১১ চনত ই বৃদ্ধি পাই ১৫০২ জন হয়।
উজনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰায় ২১ শতাংশ লোক বাস কৰে আৰু ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰায় ৩৭১ জন। মধ্য অংশত ২৭ শতাংশ লোক বাস কৰে আৰু ঘনত্ব প্ৰায় ৫০০ জন। নামনি অংশত প্ৰায় ৩৬ শতাংশ লোক বাস কৰে আৰু ইয়াত জনসংখ্যা ঘনত্ব বেছি, প্ৰায় ৬৩১ জন।
বৰাক উপত্যকাতো সাৰুৱা ভূমি আৰু কৃষিৰ সুবিধাৰ বাবে জনবসতি যথেষ্ট ঘন। ২০১১ চনত ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব আছিল প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৫৪৫ জন।
ইয়াৰ বিপৰীতে কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমাহাছাওৰ দৰে পাহাৰীয়া অঞ্চলত প্ৰতিকূল ভৌগোলিক অৱস্থাৰ বাবে জনসংখ্যা কম। ইয়াত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব প্ৰায় ৬৮ জন। তদুপৰি নগাঁও জিলাত আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যা আৰু ডিমাহাছাও জিলাত আটাইতকৈ কম জনসংখ্যা পোৱা যায়।
৭) ২০১১ চনৰ তথ্য মতে অসমৰ জিলাসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা আৰু আটাইতকৈ কম জনসংখ্যা আৰু জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা জিলাৰ নাম উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসাৰে অসমৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যা থকা জিলা হৈছে নগাঁও (প্ৰায় ২৫,২২,৩২৪ জন)। আটাইতকৈ বেছি জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব থকা জিলা হৈছে কামৰূপ মহানগৰ, য’ত প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত প্ৰায় ২০১০ জন লোক বাস কৰে।
আনহাতে আটাইতকৈ কম জনসংখ্যা থকা জিলা হৈছে ডিমাহাছাও (প্ৰায় ১,৮৮,০৭৯ জন) আৰু একেই জিলাত জনসংখ্যাৰ ঘনত্বো আটাইতকৈ কম।
৮) অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ কাৰণবোৰ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূলতে দুটা কাৰণ আছে। প্ৰথমটো হৈছে প্ৰাকৃতিক বৃদ্ধি আৰু দ্বিতীয়টো হৈছে প্ৰব্ৰজন।
প্ৰাকৃতিক বৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰত জন্মহাৰ আৰু মৃত্যুহাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ। জন্মহাৰ বেছি আৰু মৃত্যুহাৰ কম হ’লে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায়। আধুনিক চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ ফলত মৃত্যুহাৰ কমি গৈছে, যাৰ ফলত জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে।
দ্বিতীয়তে প্ৰব্ৰজন। ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৰ্তমানলৈকে বিভিন্ন সময়ত বাহিৰৰ পৰা বহু লোক অসমলৈ আহি বসবাস কৰিছে। বিশেষকৈ ১৯৪৭ চনৰ দেশ বিভাজনৰ পিছত পূৰ্ব পাকিস্তানৰ পৰা বহু শৰণাৰ্থী অসমলৈ আহিছিল। এই প্ৰব্ৰজন জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ।
৯) অসমলৈ প্ৰাচীন কালৰ পৰা বৰ্তমান সময়লৈকে হোৱা জনপ্ৰব্ৰজনৰ সোঁতবোৰ একাদিক্ৰমে উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ বিশেষ ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে প্ৰাচীন কালৰ পৰা বিভিন্ন দিশৰ পৰা বহু জনগোষ্ঠীৰ আগমন ঘটিছে। প্ৰথমতে অষ্ট্ৰিক জনগোষ্ঠীৰ লোক দক্ষিণ-পূৱ এছিয়াৰ পৰা অসমলৈ আহিছিল। মেঘালয়ৰ খাচীয়া আৰু জয়ন্তীয়াসকল এই জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত।
তাৰ পিছত তিব্বতীয়-বাৰ্মণ ভাষা কোৱা মংগোলীয় জনগোষ্ঠীৰ লোক মধ্য এছিয়াৰ পৰা আহি অসমৰ পাহাৰ আৰু ভৈয়ামত বসতি স্থাপন কৰে। বড়ো, মিছিং, তিৱা, দেউৰী, কছাৰী, কাৰ্বি, ডিমাছা আদি জনগোষ্ঠী এই গোটৰ অন্তৰ্গত।
পিছলৈ আৰ্য ভাষা কোৱা লোক গংগা সমভূমিৰ পৰা অসমলৈ আহে। ব্ৰাহ্মণ, কায়স্থ, কলিতা আদি এই গোটৰ অন্তৰ্গত। মধ্যযুগত ইছলাম ধৰ্মালম্বী লোক আহি ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাত বসতি স্থাপন কৰে।
১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকল অসমলৈ আহি উজনি অসমত ৰাজ্য স্থাপন কৰে। কোঁচসকলে পশ্চিম অসমৰ অঞ্চলত ৰাজত্ব কৰে। ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চল, নেপাল আৰু ছোটনাগপুৰ অঞ্চলৰ পৰা বহু লোকক কামৰ বাবে অসমলৈ অনা হৈছিল।
এইদৰে অসম বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মিলনস্থলী হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে।
১০) অসমৰ আহোমসকলৰ জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দাঙি ধৰা।
উত্তৰঃ- আহোমসকল মূলতঃ মংগোলীয় জনগোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত। তেওঁলোকৰ উৎপত্তি চীন দেশৰ অঞ্চলত হোৱা বুলি ধৰা হয়। তাৰ পিছত তেওঁলোক ম্যানমাৰ অঞ্চললৈ আহি কিছু সময় বসবাস কৰে। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত চ্যু-কা-ফাৰ নেতৃত্বত উত্তৰ ম্যানমাৰৰ চান মালভূমিৰ পৰা পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ আহোমসকল অসমলৈ আহে আৰু উজনি অসমত তেওঁলোকৰ ৰাজত্ব স্থাপন কৰে।
পৰৱৰ্তী সময়ত আহোমসকলে নিজৰ শক্তি বৃদ্ধি কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বেছিভাগ অংশ নিজৰ অধীনলৈ আনে। তেওঁলোকে প্ৰায় ছশ বছৰকাল অসমত ৰাজত্ব কৰে আৰু এই সময়ছোৱাত অসমৰ সমাজ, সংস্কৃতি, প্ৰশাসন আৰু কৃষি ব্যৱস্থাত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়ায়। বৰ্তমান সময়ত আহোমসকল মূলতঃ তিনিচুকীয়া, ডিব্ৰুগড়, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, গোলাঘাট, লখিমপুৰ, ধেমাজী, মৰিগাঁও, নগাঁও আৰু শোণিতপুৰ জিলাত বসবাস কৰে।
১১) পৰিবহণ ব্যৱস্থাই অসমৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতিত কি দৰে সহায় কৰিছে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতিত পৰিবহণ ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। পথ, ৰেল, জল আৰু বিমান পৰিবহণ ব্যৱস্থাই ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন অংশৰ মাজত সহজ সংযোগ স্থাপন কৰিছে। ইয়াৰ ফলত গাঁও আৰু চহৰৰ মাজত যোগাযোগ উন্নত হৈছে আৰু ভিতৰুৱা অঞ্চলসমূহো উন্নত অঞ্চলৰ সৈতে যুক্ত হৈছে।
পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ ফলত উৎপাদিত সামগ্ৰী সহজে বজাৰলৈ পঠিয়াব পৰা হৈছে, যাৰ ফলত বাণিজ্য-বেপাৰ বৃদ্ধি পাইছে। লগতে উদ্যোগ আৰু কৃষিক্ষেত্ৰতো উন্নতি ঘটিছে। এইদৰে পৰিবহণ ব্যৱস্থাই ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰিছে।
১২) অসমৰ জল পৰিবহনৰ বিষয়ে এটি চমু টোকা লিখা।
উত্তৰঃ- অসমত জল পৰিবহণ ব্যৱস্থা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ৰাজ্যখনত বিস্তৃত নদ-নদী আৰু জলসম্পদ আছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী আৰু ইহঁতৰ উপনৈসমূহে মিলি ৰাজ্যখনত এক বিস্তৃত জলপথৰ সৃষ্টি কৰিছে। শদিয়াৰ পৰা ধুবুৰীলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত প্ৰায় ৮৯১ কিলোমিটাৰ আৰু বৰাক নদীত প্ৰায় ১২১ কিলোমিটাৰ নাব্য জলপথ আছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক ১৯৮৮ চনত দ্বিতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ আৰু বৰাক নদীক ২০১৩ চনত ষষ্ঠ ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। এই জলপথসমূহে কম খৰচত মালবস্তু পৰিবহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে।
অসমত জল পৰিবহণৰ উন্নয়নৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় আভ্যন্তৰীণ জল পৰিবহণ নিগম আৰু ৰাজ্যিক আভ্যন্তৰীণ জল পৰিবহণ সঞ্চালকালয়ে কাম কৰি আছে। পাণ্ডু, ধুবুৰী আদি ঠাইত বহু নদীবন্দৰ আছে। বৰ্তমান সময়ত বিভিন্ন নদীত ৯৬খন ফেৰী চলাচল কৰে আৰু ৩০ যোৰতকৈ অধিক ফেৰীঘাটৰ জৰিয়তে যাত্ৰী আৰু সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰা হয়। তাৰোপৰি ভিতৰুৱা অঞ্চলত ৬১খন জাহাজ চলি আছে আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডতো বহু ফেৰী সেৱা চলি আছে।
১৩) অসমৰ পৰিবহন ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নৰ অন্তৰায় হিচাপে দেখা দিয়া পাঁচটা প্ৰধান কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ পৰিবহন ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নত বহুতো বাধা দেখা যায়। প্ৰথমতে ৰাজ্যখনৰ ভৌগোলিক বৈচিত্ৰ্য, যেনে পাহাৰ, সমভূমি, জলাশয় আদি, যাতায়ত ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাত অসুবিধা সৃষ্টি কৰে। দ্বিতীয়তে মাটিৰ গুণাগুণ আৰু অতিবৃষ্টিৰ বাবে পথসমূহ সহজে নষ্ট হয় আৰু মেৰামতি কঠিন হয়।
তৃতীয়তে পৰ্যটন উদ্যোগৰ সম্ভাৱনা থাকিলেও যথেষ্ট উন্নয়ন নোহোৱাৰ বাবে পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰো উন্নতি বাধাপ্ৰাপ্ত হৈছে। চতুৰ্থতে গোষ্ঠীগত সমস্যা, সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে বিনিয়োগ কম হয় আৰু উন্নয়ন বাধাপ্ৰাপ্ত হয়। পঞ্চমতে চৰকাৰী আঁচনিসমূহ সময়মতে সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী নোহোৱাৰ ফলত পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ দ্ৰুত উন্নয়ন সম্ভৱ হোৱা নাই।
১৪) সম্পদ বুলিলে কি বুজায়? অসমৰ প্ৰধান প্ৰাকৃতিক সম্পদবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ- মানুহৰ জীৱন ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো বস্তু বা উপাদানক সম্পদ বোলা হয়। বায়ু, পানী, সূৰ্যৰ পোহৰ, মাটি, উদ্ভিদ, খনিজ পদাৰ্থ আদি সকলো মানুহৰ বাবে উপযোগী হোৱাৰ বাবে এইবোৰ সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কিছুমান সম্পদ প্ৰকৃতিৰ পৰা পোৱা যায় আৰু কিছুমান মানুহে নিজে সৃষ্টি কৰে।
অসমৰ প্ৰধান প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহ হৈছে ভূমি সম্পদ, বনজ সম্পদ, খনিজ সম্পদ আৰু জল সম্পদ। এই সম্পদসমূহে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু জীৱন-যাত্ৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
১৫) অসমৰ প্ৰধান তৈলক্ষেত্ৰসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অসমখন তেল সম্পদত সমৃদ্ধ এখন ৰাজ্য। ইয়াত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তৈলক্ষেত্ৰ অৱস্থিত। এই ক্ষেত্ৰসমূহৰ পৰা ক্ৰুড অয়েল উত্তোলন কৰি দেশৰ বিভিন্ন অংশলৈ যোগান ধৰা হয়।
অসমৰ প্ৰধান তৈলক্ষেত্ৰসমূহ হৈছে ডিগবৈ, নাহৰকটীয়া, মৰাণ, হুগ্ৰীজান, ৰুদ্ৰসাগৰ, লাকোৱা, গেলেকী, বৰহোলা আৰু আমগুৰি। এইবোৰ তৈলক্ষেত্ৰই ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়ায়।
১৬) অসমৰ জলসম্পদৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ- অসমখন জলসম্পদত অতি সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে পৃষ্ঠ জল আৰু ভূ-তল জল পোৱা যায়। প্ৰচুৰ বৰষুণ, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী আৰু ইহঁতৰ উপনৈসমূহে ৰাজ্যখনত বিস্তৃত জলসম্পদৰ সৃষ্টি কৰিছে। এই নদীসমূহে দেশৰ এক বৃহৎ অংশৰ জল বহন কৰে।
ৰাজ্যখনত বহুতো পুখুৰী, বিল, আৰ্দ্ৰভূমি আৰু জলাশয় আছে য’ত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ মাছ আৰু উদ্ভিদ পোৱা যায়। পৃষ্ঠ জল কৃষি, ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, উদ্যোগ আৰু পৰিবহণত ব্যৱহাৰ হয়। আনহাতে ভূ-তল জলো কৃষি আৰু পানীয় জল হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। এইদৰে জলসম্পদে অসমৰ জীৱন-যাত্ৰা আৰু অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
১৭) অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহৰ অৱক্ষয়ৰ কাৰণবোৰ কি কি?
উত্তৰঃ- অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদসমূহ বিভিন্ন কাৰণত ক্ষয় হৈ আছে। প্ৰথমতে জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ বাবে নতুন বসতি স্থাপন কৰাত অৰণ্য আৰু কৃষিভূমি সংকুচিত হৈছে। দ্বিতীয়তে সম্পদৰ অপব্যৱহাৰৰ বাবে বহু সম্পদ নষ্ট হৈছে।
তৃতীয়তে বিজ্ঞানসম্মত পৰিকল্পনাৰ অভাৱত সম্পদ সংৰক্ষণ সঠিকভাৱে হোৱা নাই। চতুৰ্থতে পৰিৱেশ প্ৰদূষণ, যেনে বায়ু, পানী আৰু মাটিৰ প্ৰদূষণে প্ৰাকৃতিক সম্পদত বিৰূপ প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই সকলো কাৰণে ৰাজ্যখনৰ সম্পদসমূহ ধীৰে ধীৰে অৱক্ষয়ৰ দিশে আগবাঢ়িছে।
১৮) বৰ্ধিত জনসংখ্যাই প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ওপৰত কেনেদৰে প্ৰভাৱ পেলাইছে?
উত্তৰঃ- বৰ্ধিত জনসংখ্যাই অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ওপৰত যথেষ্ট চাপ সৃষ্টি কৰিছে। জনসংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে বাসস্থান আৰু খাদ্যৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে। ফলত হাবি-জংঘল কাটি নতুন বসতি স্থাপন কৰা হৈছে আৰু জলাশয় পুতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত বনাঞ্চল, কৃষিভূমি আৰু আৰ্দ্ৰভূমি হ্ৰাস পাইছে।
ইয়াৰ উপৰিও অধিক খাদ্য উৎপাদনৰ বাবে কৃষিভূমিত ৰাসায়নিক সাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত মাটিৰ গুণাগুণ নষ্ট হৈছে। উদ্যোগ, পৰিবহণ আৰু নগৰীকৰণৰ বিস্তাৰৰ ফলত প্ৰদূষণ বৃদ্ধি পাইছে। এইদৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিয়ে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছে।
১৯) অসমৰ বৃহৎ জনসংখ্যা ৰাজ্যখনৰ বোজা (সমস্যা) নে সম্পদ? আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ বৃহৎ জনসংখ্যাই একে সময়তে সমস্যা আৰু সম্পদ দুয়ো হিচাপে গণ্য কৰিব পাৰি। অধিক জনসংখ্যাৰ বাবে খাদ্য, বাসস্থান, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সেৱাৰ ওপৰত চাপ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ফলত বিভিন্ন সমস্যা সৃষ্টি হয়।
কিন্তু আনফালে এই বৃহৎ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত বহুলাংশ যুৱপ্ৰজন্ম, যিসকলৰ মাজত কৰ্মদক্ষতা আৰু সম্ভাৱনা আছে। এই শক্তিক সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে ই ৰাজ্যখনৰ উন্নয়নৰ বাবে এক মূল্যৱান সম্পদ হিচাপে পৰিণত হ’ব পাৰে। সেয়েহে সঠিক পৰিকল্পনা আৰু শিক্ষাৰ জৰিয়তে এই জনসংখ্যাক মানৱ সম্পদ হিচাপে গঢ়ি তোলাটো অতি প্ৰয়োজন।
২০) অসমত মানৱ সম্পদ গঢ়িবলৈ কেনে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব লাগে?
উত্তৰঃ- অসমত মানৱ সম্পদ গঢ়িবলৈ প্ৰধানকৈ শিক্ষাৰ উন্নয়ন, দক্ষতা বিকাশ আৰু জনসংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগিব। ৰাজ্যখনত যথেষ্ট সংখ্যক যুৱপ্ৰজন্ম আছে, যিসকলক উপযুক্ত শিক্ষা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ জৰিয়তে দক্ষ কৰি তুলিব লাগিব।
তদুপৰি সমাজৰ দুৰ্বল শ্ৰেণীৰ লোকসকল, বিশেষকৈ মহিলা, দৰিদ্ৰ আৰু শাৰীৰিকভাৱে অক্ষম লোকসকলৰ সৱলীকৰণৰ বাবে বিশেষ ব্যৱস্থা ল’ব লাগিব। লগতে জনসংখ্যা বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰি উন্নয়নমূলক আঁচনিসমূহ সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী কৰিব লাগিব। এইদৰে পৰিকল্পিত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিলেহে অসমত উন্নত মানৱ সম্পদ গঢ়ি তোলা সম্ভৱ হ’ব।
২১) অসমৰ অৰ্থনীতিত কৃষিখণ্ডৰ ভূমিকা সম্পৰ্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ- অসম এখন কৃষিনিৰ্ভৰ ৰাজ্য আৰু ৰাজ্যখনৰ সৰহসংখ্যক লোক কৃষিৰ লগত জড়িত। কৃষিখণ্ডক অসমৰ অৰ্থনীতিৰ মূল ভেটি বুলি কোৱা হয়। ৰাজ্যখনৰ মুঠ কৰ্মৰত লোকৰ ভিতৰত ৫০ শতাংশতকৈও অধিক লোক প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে কৃষিখণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে কৃষিখণ্ডই ৰাজ্যখনৰ জীৱিকা, আয় আৰু সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাত গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে।
কৃষিভিত্তিক উদ্যোগসমূহো অসমৰ অৰ্থনীতিত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত বনজ উদ্যোগ, চাহ উদ্যোগ, ৰেচম উদ্যোগ, ৰবৰ উদ্যোগ, খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ উদ্যোগ, কাগজ উদ্যোগ, মীন পালন আৰু পশুপালন উল্লেখযোগ্য। বিশেষকৈ খাদ্য প্ৰস্তুতকৰণ উদ্যোগ নতুনকৈ বিকাশ লাভ কৰি আছে আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে। তথাপি, অসমৰ হাবি-বনত পোৱা বহু ফল-মূল, শাক-পাচলি আৰু বনৌষধি সম্পদ এতিয়াও সম্পূৰ্ণভাৱে ব্যৱসায়িকভাৱে ব্যৱহাৰ হোৱা নাই।
ৰেচম উদ্যোগ অসমৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ। ইয়াত পৰম্পৰাগতভাৱে এৰি, মুগা আৰু পাট ৰেচম উৎপাদন কৰা হয়। ভাৰতত উৎপাদিত এৰি সূতাৰ অধিকাংশ অসমতেই উৎপাদিত হয় আৰু মুগা সূতা বিশ্ববিখ্যাত। ইয়াৰ লগত জড়িত হস্ততাঁত উদ্যোগতো লক্ষাধিক লোক জড়িত আছে। বৰ্তমান অসমত লাখ লাখ তাঁতশাল আছে আৰু বহু লোক বয়ন শিল্পৰ সৈতে জড়িত হৈ জীৱিকা অৰ্জন কৰে।
চাহ উদ্যোগ অসমৰ আটাইতকৈ বৃহৎ কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ। অসমৰ চাহ বিশ্বজুৰি পৰিচিত আৰু ইয়াৰ অৰ্থনৈতিক অৱদান উল্লেখযোগ্য। ৰাজ্যখনত বহু চাহ বাগিচা আৰু ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়ক আছে। ইয়াত লাখ লাখ লোক নিয়োজিত হৈ আছে আৰু দেশৰ মুঠ চাহ উৎপাদনৰ এটা বৃহৎ অংশ অসমত উৎপাদিত হয়।
মীন পালনো অসমৰ কৃষিখণ্ডৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ৰাজ্যখনত বহু নদী, বিল, পুখুৰী আৰু জলাশয় থকাৰ বাবে মাছ উৎপাদনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। তথাপি এই সম্ভাৱনা সম্পূৰ্ণভাৱে ব্যৱহাৰ হোৱা নাই আৰু ৰাজ্যখনত এতিয়াও মাছৰ নাটনি দেখা যায়।
২২) অসমৰ কৃষি জলবায়ু অঞ্চল কেইটা কি কি? এইকেইটাৰ বৈশিষ্ট্য চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ- অসমৰ কৃষি জলবায়ু অঞ্চল ৬টা ভাগত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেইবোৰ হৈছে—নামনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল, উত্তৰ পাৰৰ সমভূমি অঞ্চল, মধ্য ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল, উজনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা অঞ্চল, বৰাক উপত্যকা অঞ্চল আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চল। এই বিভাজন জলবায়ু, মাটি আৰু কৃষি পদ্ধতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে।
এই অঞ্চলসমূহৰ বৈশিষ্ট্য বিভিন্ন। নামনি ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰায় ৯.৩০ লাখ হেক্টৰ মাটিত খেতি কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ভিতৰত অধিকাংশ মাটিত একাধিক শস্য উৎপাদন কৰা হয়। উত্তৰ পাৰৰ সমভূমি অঞ্চলত প্ৰায় ৫.৩৭ লাখ হেক্টৰ মাটিত খেতি হয় আৰু ইয়াত বহু অংশত বহুশস্য পদ্ধতি দেখা যায়। মধ্য ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত ৩.২৮ লাখ হেক্টৰ আৰু উজনি অংশত ৬.২০ লাখ হেক্টৰ মাটিত খেতি কৰা হয়। বৰাক উপত্যকাত ২.৪২ লাখ হেক্টৰ আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলত ১.৫৪ লাখ হেক্টৰ মাটিত খেতি কৰা হয়। এইবোৰ অঞ্চলত বহুশস্য চাষৰ পৰিমাণো যথেষ্ট ভিন্ন।
২৩) অসমত কি কি ধানৰ খেতি কৰা হয়? এই কেইটাৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ- ধান অসমৰ প্ৰধান খাদ্যশস্য আৰু ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় সকলো অঞ্চলতে ইয়াৰ খেতি কৰা হয়। অসমত সাধাৰণতে তিনিবিধ ধানৰ খেতি কৰা হয়—আহু ধান, শালি ধান আৰু বোৰো ধান। ইয়াৰ ভিতৰত শালি ধান আটাইতকৈ অধিক পৰিমাণে খেতি কৰা হয় আৰু মুঠ ধানৰ খেতিৰ অধিকাংশ অংশ দখল কৰে।
শালি ধান সাধাৰণতে জুলাই-আগষ্ট মাহত ৰোপণ কৰি নৱেম্বৰ-ডিচেম্বৰ মাহত চপোৱা হয়। ই ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ সাৰুৱা মাটিত ভালকৈ বৃদ্ধি পায়। আহু ধান ফেব্ৰুৱাৰী-মাৰ্চত ৰোপণ কৰি জুন-জুলাইত চপোৱা হয় আৰু ই বিশেষকৈ নামনি অসমত খেতি কৰা হয়। বোৰো ধান দ’ মাটিত খেতি কৰা হয় আৰু বাৰিষা অহাৰ আগতে চপোৱা হয়। এই ধান বানপীড়িত অঞ্চলত বিশেষভাৱে উপযোগী।
২৪) ধান কিয় অসমৰ প্ৰধান শস্য হিচাপে পৰিগণিত হৈছে?
উত্তৰঃ- ধান অসমৰ প্ৰধান শস্য হিচাপে পৰিগণিত হোৱাৰ কাৰণ হৈছে ইয়াৰ উপযোগী জলবায়ু আৰু মাটিৰ অৱস্থা। অসমৰ সেমেকা জলবায়ু, প্ৰচুৰ বৰষুণ আৰু সাৰুৱা মাটি ধান খেতিৰ বাবে অতি উপযোগী। ৰাজ্যখনৰ সকলো অঞ্চলতে, সমভূমি আৰু পাহাৰীয়া এলেকাতো ধান খেতি কৰা যায়।
ইয়াৰ উপৰিও ধান অসমৰ মানুহৰ মুখ্য খাদ্য। সেয়েহে ইয়াৰ চাহিদা সদায় বেছি। বৃহৎ পৰিমাণত ধান উৎপাদন কৰাৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ খাদ্য চাহিদা পূৰণ হয় আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত বাহিৰলৈ ৰপ্তানিও কৰা হয়। এই সকলো কাৰণতে ধান অসমৰ প্ৰধান শস্য হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।
২৫) অসমত কি কি মাহজাতীয় শস্যৰ খেতি কৰা হয়?
উত্তৰঃ- অসমৰ কৃষিত মাহজাতীয় শস্যৰো যথেষ্ট গুৰুত্ব আছে। এই শস্যসমূহ মাটিৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে পুষ্টিকৰ খাদ্য হিচাপেও ব্যৱহাৰ হয়।
অসমত মাটি মাহ, মগু মাহ, মচুৰ মাহ, মটৰ মাহ, ৰহৰ মাহ আৰু বুট মাহ আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ মাহজাতীয় শস্যৰ খেতি কৰা হয়। এইবোৰ শস্য সাধাৰণতে ধানৰ পিছত দ্বিতীয় শস্য হিচাপে খেতি কৰা হয়।
২৬) অসমৰ ঝুম খেতিৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ- ঝুম খেতি হৈছে এটা পৰম্পৰাগত কৃষি পদ্ধতি, যি জনজাতীয় লোকসকলে পালন কৰি আহিছে। এই পদ্ধতিত পাহাৰীয়া অঞ্চলত হাবি-জংঘল কাটি মাটি মুকলি কৰি অস্থায়ীভাৱে খেতি কৰা হয়। কিছুবছৰ খেতি কৰাৰ পিছত মাটিৰ উৰ্বৰতা কমি গ’লে আন ঠাইলৈ সলাই এই খেতি কৰা হয়।
অসমৰ কাৰ্বি আংলং আৰু ডিমাহাছাও পাৰ্বত্য জিলাত এই পদ্ধতি প্ৰচলিত। এই অঞ্চলবোৰত বহু অংশ পাহাৰে আবৃত আৰু সেইবাবে এই ধৰণৰ খেতি উপযোগী বুলি গণ্য কৰা হয়। যদিও ঝুম খেতি জনজাতীয় লোকৰ জীৱনধাৰাৰ সৈতে জড়িত, তথাপি ইয়াৰ ফলত বন ধ্বংস, মাটিৰ উৰ্বৰতা হ্ৰাস আৰু ভূমিক্ষয়ৰ দৰে সমস্যা সৃষ্টি হয়।