পৃথিৱীৰ ভূগোল
১। পৰিৱেশ বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ কোনো জীৱ বা জীৱ-সম্প্ৰদায়ৰ চাৰিওফালে থকা আৰু তাৰ জীৱন-ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলোৱা সকলো জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানৰ সমষ্টিকে পৰিৱেশ বোলে। উদ্ভিদ, জীৱ-জন্তু আৰু অণুজীৱৰ লগতে মাটি, পানী, বায়ু, পোহৰ, তাপ আদি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। ভৌগোলিক অৰ্থত স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, বায়ুমণ্ডল আৰু জীৱমণ্ডলৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ ফলতেই পৃথিৱীৰ পৰিৱেশ গঢ় লৈ উঠে।
২। পৰিৱেশৰ কেইটামান জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
জৈৱিক উপাদান: অণুজীৱ, উদ্ভিদ, গছ-গছনি, পশু-পক্ষী, মানুহ আদি।
অজৈৱিক উপাদান: মাটি, পানী, বায়ু, সূৰ্যৰ পোহৰ, তাপ, শিল, খনিজ পদাৰ্থ আদি।
৩। স্থলমণ্ডল বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ শিল, বালি, মাটি, খনিজ পদাৰ্থ আদিৰে গঠিত পৃথিৱীৰ কঠিন স্থলভাগক স্থলমণ্ডল বোলে। পৰ্বত, পাহাৰ, মালভূমি, সমভূমি, উপত্যকা আৰু উপকূলীয় অঞ্চল আদি স্থলমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত। ই পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ প্ৰায় ২৯ শতাংশ আগুৰি আছে।
৪। জলমণ্ডলৰ ভিতৰত কি কি পৰে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ সকলো জলভাগ মিলি জলমণ্ডল গঠিত হৈছে। সাগৰ, মহাসাগৰ, নদ-নদী, হ্ৰদ, বিল, জলাশয়, কুঁৱা আদি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ প্ৰায় ৭১ শতাংশ জলমণ্ডলে আগুৰি আছে।
৫। বায়ুমণ্ডল কিহেৰে গঠিত?
উত্তৰঃ পৃথিৱীক আৱৰি থকা গেছীয় আৱৰণটোক বায়ুমণ্ডল বোলে। ইয়াত প্ৰধানকৈ নাইট্ৰ’জেন, অক্সিজেন, আৰ্গন, কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড, হাইড্ৰ’জেন, জলীয় বাষ্প আদি গেছ থাকে। নাইট্ৰ’জেনৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৭৮.০৮% আৰু অক্সিজেনৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০.৯৮%।
৬। জীৱমণ্ডলৰ বিস্তৃতি সম্বন্ধে লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ যিবোৰ অংশত জীৱৰ অস্তিত্ব আছে সেই সকলো অংশ মিলি জীৱমণ্ডল গঠিত হৈছে। স্থলভাগৰ ওপৰৰ অংশ, মাটিৰ কিছু তলৰ অংশ, সাগৰ-মহাসাগৰৰ জলভাগ আৰু বায়ুমণ্ডলৰ নিম্নস্তৰ জীৱমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত। ইয়াত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু অণুজীৱ বাস কৰে।
৭। পৃথিৱীৰ পৰিৱেশৰ চাৰিটা প্ৰধান মণ্ডলৰ মাজৰ সম্পৰ্ক চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, বায়ুমণ্ডল আৰু জীৱমণ্ডল পৰস্পৰৰ লগত নিবিড়ভাৱে জড়িত। জীৱমণ্ডলৰ অস্তিত্বৰ বাবে মাটি, পানী আৰু বায়ুৰ প্ৰয়োজন। জলচক্ৰ, কাৰ্বনচক্ৰ, নাইট্ৰ’জেনচক্ৰ আদি প্ৰাকৃতিক প্ৰক্ৰিয়াই এই মণ্ডলসমূহক একেলগে সংযোগ কৰি ৰাখে।
এটা মণ্ডলত হোৱা ডাঙৰ পৰিৱৰ্তনে আন মণ্ডলসমূহতো প্ৰভাৱ পেলায়। উদাহৰণস্বৰূপে বনাঞ্চল ধ্বংস হ’লে বায়ুমণ্ডলত কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড বৃদ্ধি পায়, গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি হয়, বৰফ গলে আৰু জলমণ্ডল তথা স্থলমণ্ডলতো পৰিৱৰ্তন ঘটে। সেয়ে চাৰিওটা মণ্ডল পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল।
৮। পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰধান কাৰকসমূহ হ’ল—
১. জনসংখ্যা বৃদ্ধি
২. ঔদ্যোগীকৰণ
৩. নগৰীকৰণ
৪. যান-বাহন আৰু পৰিবহণৰ বৃদ্ধি
৫. বনাঞ্চল ধ্বংস
৬. জলাশয় সংকোচন
৭. জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ অধিক ব্যৱহাৰ
৮. পাহাৰীয়া আৰু শুকান অঞ্চললৈ মানৱ কাৰ্যকলাপৰ সম্প্ৰসাৰণ।
৯। পৰিৱেশৰ সমস্যা মানে কি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশৰ বিভিন্ন উপাদান আৰু মণ্ডলৰ মাজত থকা স্বাভাৱিক ভাৰসাম্য নষ্ট হোৱাৰ ফলত যিবোৰ ক্ষতিকাৰক অৱস্থাৰ সৃষ্টি হয়, সেইবোৰকে পাৰিৱেশিক সমস্যা বোলে। প্ৰদূষণ, মৰুকৰণ, ভূমিক্ষয়, গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি, বৰফ গলন আৰু সাগৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতা বৃদ্ধি আদি ইয়াৰ উদাহৰণ।
১০। ভৌগোলিক দিশৰ পৰা পৰিৱেশৰ সমস্যাক কি কি ভাগত ভগাব পাৰি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশৰ সমস্যাক ভৌগোলিক বিস্তৃতি অনুসৰি তিনিটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি—
(ক) স্থানীয় সমস্যা: সৰু বা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত সীমাবদ্ধ সমস্যা।
(খ) আঞ্চলিক সমস্যা: এটা বৃহৎ অঞ্চল বা একাধিক অঞ্চলক প্ৰভাৱিত কৰা সমস্যা।
(গ) গোলকীয় সমস্যা: সমগ্ৰ পৃথিৱীক প্ৰভাৱিত কৰা সমস্যা।
১১। পৰিৱেশৰ স্থানীয় সমস্যা কি? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ যি পাৰিৱেশিক সমস্যা এটা নিৰ্দিষ্ট সৰু এলেকাত সীমাবদ্ধ থাকে তাক স্থানীয় সমস্যা বোলে।
উদাহৰণ: সৰু উদ্যোগৰ ফলত হোৱা ভূমি বা পানী প্ৰদূষণ, নলা-নৰ্দমাৰ সমস্যা, কোনো নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নদীৰ খহনীয়া আদি।
১২। পৰিৱেশৰ আঞ্চলিক সমস্যাৰ দুটা উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ
১. অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাৰ বানপানীৰ সমস্যা।
২. মহানগৰ অঞ্চলত ভূ-গৰ্ভস্থ পানীৰ নাটনি।
১৩। গোলকীয় পৰিৱেশ সমস্যা বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ যিবোৰ পাৰিৱেশিক সমস্যাই এখন দেশ বা অঞ্চলৰ সীমা অতিক্ৰম কৰি সমগ্ৰ পৃথিৱীক প্ৰভাৱিত কৰে, সেইবোৰক গোলকীয় পৰিৱেশ সমস্যা বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি।
১৪। পৰিৱেশৰ প্ৰধান সমস্যাসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ
১. বায়ু, পানী আৰু মাটি প্ৰদূষণ
২. মৰুকৰণ
৩. ভূমিক্ষয়
৪. ভূমিস্খলন
৫. গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি
৬. কৃত্ৰিম বানপানী
৭. সাগৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতা বৃদ্ধি।
১৫। প্ৰদূষণৰ অৰ্থ লিখা।
উত্তৰঃ কোনো অনিষ্টকাৰী বা বৰ্জিত পদাৰ্থ পৰিৱেশত মিহলি হৈ বায়ু, পানী, মাটি আদিৰ স্বাভাৱিক গুণাগুণ নষ্ট কৰা প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰদূষণ বোলে।
১৬। প্ৰদূষক কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ অনিষ্টকাৰী পদাৰ্থ বা দ্রব্য পৰিৱেশত অধিক পৰিমাণে মিহলি হৈ জীৱ-জন্তু, উদ্ভিদ বা মানুহৰ ক্ষতি কৰে, সেইবোৰক প্ৰদূষক বোলে।
১৭। পানী প্ৰদূষণ কি আৰু কেনেকৈ হয়?
উত্তৰঃ হানিকাৰক পদাৰ্থ পানীৰ লগত মিহলি হৈ পানীৰ স্বাভাৱিক গুণ নষ্ট কৰাকে পানী প্ৰদূষণ বোলে।
পানী প্ৰদূষণৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল—
১. উদ্যোগৰ ৰাসায়নিক আৱৰ্জনা পানীত পেলোৱা।
২. নগৰ আৰু জনবসতিৰ পেলনীয়া পদাৰ্থ নদী-নলাত মিহলি হোৱা।
৩. কৃষিক্ষেত্ৰত ব্যৱহৃত ৰাসায়নিক সাৰ আৰু কীটনাশক পানীত মিহলি হোৱা।
৪. প্লাষ্টিক আৰু অন্যান্য কঠিন আৱৰ্জনা জলাশয়ত পেলোৱা।
১৮। মাটি প্ৰদূষণৰ বিষয়ে চমুটোকা লিখা।
উত্তৰঃ মাটিৰ সৈতে ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, বিষাক্ত ধাতু, কীটনাশক, ঔদ্যোগিক আৱৰ্জনা, প্লাষ্টিক, তেজস্ক্ৰিয় পদাৰ্থ আদি মিহলি হৈ মাটিৰ স্বাভাৱিক গুণ আৰু উৰ্বৰতা নষ্ট কৰাকে মাটি প্ৰদূষণ বোলে।
মাটি প্ৰদূষণৰ প্ৰধান কাৰণ হ’ল ৰাসায়নিক সাৰ-কীটনাশকৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰ, ঔদ্যোগিক আৰু নগৰীয়া আৱৰ্জনা, খনিজ সম্পদ আহৰণ আৰু বনাঞ্চল ধ্বংস।
১৯। বায়ু কেনেকৈ প্ৰদূষিত হয়?
উত্তৰঃ বায়ুমণ্ডলত থকা গেছসমূহৰ স্বাভাৱিক অনুপাত বিঘ্নিত হ’লে বা ধোঁৱা, ধূলি, ছাই, বিষাক্ত গেছ আদি মিহলি হৈ জীৱজগতৰ ক্ষতি কৰিলে বায়ু প্ৰদূষণ হয়।
প্ৰাকৃতিক কাৰণ: আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ, বনজুই আদি।
মানৱসৃষ্ট কাৰণ: উদ্যোগ, কল-কাৰখানা, যান-বাহন, জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দহন, নগৰীকৰণ আৰু আণৱিক বিস্ফোৰণ আদি।
২০। মৰুভূমি কাক বোলে? মৰুকৰণৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰঃ যি অঞ্চলত বৰষুণ অতি কম আৰু বাষ্পীভৱন বেছি হোৱাৰ বাবে উদ্ভিদ আৰু জীৱৰ স্বাভাৱিক বিকাশ কঠিন হয়, তেনে শুকান অঞ্চলক মৰুভূমি বোলে।
উৰ্বৰ বা উৎপাদনক্ষম ভূমিৰ জৈৱিক উৎপাদন ক্ষমতা হ্ৰাস পাই ধীৰে ধীৰে মৰুসদৃশ অৱস্থালৈ পৰিৱৰ্তিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক মৰুকৰণ বোলে।
২১। মৰুকৰণৰ কাৰণসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ মৰুকৰণৰ কাৰণ দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি—
প্ৰাকৃতিক কাৰণ:
১. দীঘলীয়া খৰাং
২. বৰষুণৰ অভাৱ
৩. গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি।
মানৱসৃষ্ট কাৰণ:
১. বনাঞ্চল ধ্বংস
২. অত্যধিক পশুচাৰণ
৩. কৃষিভূমিৰ অনিয়ন্ত্রিত সম্প্ৰসাৰণ
৪. জনসংখ্যাৰ অত্যধিক চাপ।
২২। মৰুকৰণ সমস্যাৰ সমাধান সম্ভৱনে?
উত্তৰঃ হয়, উপযুক্ত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিলে মৰুকৰণৰ গতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ বাবে—
১. বনানীকৰণ আৰু বন সংৰক্ষণ
২. বৰষুণৰ পানী সংৰক্ষণ
৩. ভূমিক্ষয় ৰোধ
৪. নিয়ন্ত্ৰিত পশুচাৰণ
৫. উপযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থা
৬. শুকান অঞ্চলত মাটি সংৰক্ষণ
৭. জনসচেতনতা আৰু চৰকাৰী নীতিৰ যথাযথ প্ৰয়োগ আদি প্ৰয়োজন।
২৩। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি কি? ইয়াৰ কাৰকসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ ভূপৃষ্ঠ আৰু নিম্ন বায়ুমণ্ডলৰ গড় উষ্ণতা ক্ৰমে বৃদ্ধি পোৱা অৱস্থাক গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি বোলে।
ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ হ’ল বায়ুমণ্ডলত সেউজগৃহ গেছৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি। কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড, মিথেন, নাইট্ৰাছ অক্সাইড, জলীয় বাষ্প আদি সেউজগৃহ গেছ।
ঔদ্যোগীকৰণ, যান-বাহন, জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ দহন, বনাঞ্চল ধ্বংস আৰু বিভিন্ন আধুনিক যন্ত্ৰ-পাতিৰ ব্যৱহাৰে সেউজগৃহ গেছৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰে।
২৪। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিয়ে কি ধৰণৰ সমস্যা সৃষ্টি কৰে?
উত্তৰঃ
১. মেৰু অঞ্চলৰ বৰফ গলে।
২. সাগৰপৃষ্ঠৰ উচ্চতা বৃদ্ধি পায়।
৩. উপকূলীয় অঞ্চল প্লাৱিত হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পায়।
৪. কৃষি উৎপাদন হ্ৰাস পাব পাৰে।
৫. উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতিৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে।
৬. মৰুকৰণ বৃদ্ধি পায়।
৭. জলবায়ুৰ স্বাভাৱিক ভাৰসাম্য ব্যাহত হয়।
২৫। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি ৰোধ কৰাৰ উপায় কি?
উত্তৰঃ
১. অপ্রয়োজনীয় গছ কটা বন্ধ কৰি অধিক গছ ৰোপণ কৰা।
২. জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰা।
৩. সৌৰশক্তি, বায়ুশক্তি, জৈৱশক্তি আদি নবীকৰণযোগ্য শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰা।
৪. উদ্যোগ আৰু যান-বাহনৰ পৰা নিৰ্গত ধোঁৱা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
৫. পৰিৱেশ-বান্ধৱ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰা।
৬. জনসাধাৰণৰ মাজত পৰিৱেশ সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা।
অতি চমু উত্তৰ
১। স্থলমণ্ডলে ভূপৃষ্ঠৰ কিমান শতাংশ আগুৰি আছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ২৯ শতাংশ।
২। জলমণ্ডলে ভূপৃষ্ঠৰ কিমান শতাংশ আগুৰি আছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৭১ শতাংশ।
৩। ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰা প্ৰায় কিমান উচ্চতালৈ বায়ুমণ্ডল বিস্তৃত বুলি পাঠত উল্লেখ আছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৪৮০ কিলোমিটাৰ।
৪। জীৱমণ্ডলত প্ৰায় কিমান উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ১.৭৫ নিযুত।
৫। ১৯৯১ চনত কোনটো আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ হৈছিল?
উত্তৰঃ ফিলিপাইনছৰ মাউণ্ট পিনাটুব’ আগ্নেয়গিৰি।
৬। মাউণ্ট পিনাটুব’ৰ উদ্গীৰণত প্ৰায় কিমান ছালফাৰ-ডাই-অক্সাইড বায়ুমণ্ডললৈ ওলাইছিল?
উত্তৰঃ প্ৰায় ১৫–২০ নিযুত টন।
৭। বায়ুমণ্ডলত নাইট্ৰ’জেনৰ পৰিমাণ কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৭৮.০৮ শতাংশ।
৮। বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেনৰ পৰিমাণ কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ২০.৯৮ শতাংশ।
৯। দুবিধ সেউজগৃহ গেছৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড আৰু মিথেন।
MCQ
১। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধিত আটাইতকৈ বেছি অৰিহণা যোগোৱা গেছটো কোনটো?
উত্তৰঃ (d) কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড।
২। গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি কি ধৰণৰ সমস্যা?
উত্তৰঃ (b) আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়/গোলকীয় সমস্যা।
৩। বহনক্ষম উন্নয়ন হৈছে—
উত্তৰঃ (b) বিবেচনাসম্পন্ন উন্নয়ন।
৪। পৃথিৱীৰ আনুমানিক বয়স কিমান?
উত্তৰঃ (b) প্ৰায় ৪৬০০ নিযুত বছৰ।
৫। এছিড বৰষুণ সাধাৰণতে কোন অঞ্চলত সৃষ্টি হয়?
উত্তৰঃ (b) ঔদ্যোগিক অঞ্চলত।
৬। বায়ুমণ্ডলত নাইট্ৰ’জেনৰ পৰিমাণ—
উত্তৰঃ (b) ৭৮.০৮%।
৭। বায়ুমণ্ডলত অক্সিজেনৰ পৰিমাণ—
উত্তৰঃ (a) ২০.৯৮%।
৮। বায়ুমণ্ডলত আৰ্গনৰ পৰিমাণ—
উত্তৰঃ প্ৰায় ০.৯৩%।
৯। ভৌগোলিক দিশৰ পৰা পৰিৱেশ সমস্যা কিমান প্ৰকাৰৰ?
উত্তৰঃ (a) ৩ প্ৰকাৰৰ।
১০। মাউণ্ট পিনাটুব’ৰ উদ্গীৰণ কোন চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ (c) ১৯৯১ চনত।
১১। শিল্প বিপ্লৱ প্ৰথমে কোন মহাদেশত আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ (d) ইউৰোপত।
১২। ১৯৭৭ চনত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মৰুকৰণ বিষয়ক সন্মিলন ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ (b) নাইৰোবিত।
১। পৃথিৱীৰ মুঠ মাটিকালি কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৫১০ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ।
২। ২০১৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা কিমান আছিল?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৭৩০ কোটি বা ৭.৩ বিলিয়ন।
৩। মহাসাগৰৰ গড় গভীৰতা কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৪,০০০ মিটাৰ।
৪। প্ৰশান্ত মহাসাগৰত প্ৰায় কিমান দ্বীপ আছে?
উত্তৰঃ প্ৰায় ২০ হাজাৰ।
৫। প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ কেইখনমান দ্বীপৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ জাপান, টাইৱান, ফিলিপাইন আৰু নিউজিলেণ্ড।
৬। প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ গভীৰতম খাতটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ মেৰিয়ানা বা চেলেঞ্জাৰ খাত।
৭। পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম মহাসাগৰ কোনখন?
উত্তৰঃ আটলান্টিক মহাসাগৰ।
৮। এছিয়া মহাদেশৰ মাটিকালি কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৪৪.৬ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ।
৯। দক্ষিণ মহাসাগৰৰ আয়তন কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ২০ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ।
১০। ভাৰত মহাসাগৰৰ গড় গভীৰতা কিমান?
উত্তৰঃ প্ৰায় ৪,০০০ মিটাৰ।
১। পৃথিৱীৰ স্থলমণ্ডল আৰু জলমণ্ডলৰ বিষয়ে চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ মুঠ পৃষ্ঠভাগৰ প্ৰায় ২৯ শতাংশ স্থলভাগ আৰু ৭১ শতাংশ জলভাগ।
স্থলমণ্ডল: পৃথিৱীৰ কঠিন স্থলভাগক স্থলমণ্ডল বোলে। ই প্ৰায় ১৪৯ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চল আগুৰি আছে। এছিয়া, আফ্ৰিকা, ইউৰোপ, উত্তৰ আমেৰিকা, দক্ষিণ আমেৰিকা, ওছেনিয়া আৰু এণ্টাৰ্কটিকা স্থলমণ্ডলৰ সাতখন মহাদেশ।
জলমণ্ডল: পৃথিৱীৰ সাগৰ, মহাসাগৰ, নদী, হ্ৰদ আদি সকলো জলভাগ মিলি জলমণ্ডল গঠিত হৈছে। ই প্ৰায় ৩৬১ নিযুত বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চল আগুৰি আছে। প্ৰশান্ত, আটলান্টিক, ভাৰত, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ—এই পাঁচখন প্ৰধান মহাসাগৰ জলমণ্ডলৰ অংশ।
২। মহাদেশীয় বিস্থাপন সূত্ৰ অনুসৰি আদিতে পৃথিৱীৰ অৱস্থা কেনে আছিল?
উত্তৰঃ মহাদেশীয় বিস্থাপন সূত্ৰ অনুসৰি আজিৰ পৰা প্ৰায় ৩০০ নিযুত বছৰ আগতে পৃথিৱীৰ সকলো স্থলভাগ একেলগে সংযুক্ত হৈ এটা বৃহৎ ভূখণ্ড গঠন কৰিছিল। এই মহাভূখণ্ডটোক পেঞ্জিয়া আৰু ইয়াক আগুৰি থকা বিশাল জলভাগক পান্থালাছা বোলা হৈছিল।
পিছত পেঞ্জিয়াৰ মাজেৰে টেথিছ সাগৰ সৃষ্টি হৈ ইয়াক দুটা ডাঙৰ অংশত বিভক্ত কৰে। উত্তৰ অংশটোক লৰেছিয়া আৰু দক্ষিণ অংশটোক গণ্ডোৱানালেণ্ড বোলা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই দুই ভূখণ্ড পুনৰ বিভক্ত হৈ বৰ্তমানৰ মহাদেশসমূহৰ সৃষ্টি হয়।
৩। মহাসাগৰৰ তলিভাগৰ ভূ-অৱয়ৱসমূহৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ মহাসাগৰৰ তলিভাগ সমান নহয়। ইয়াত মহীসোপান, মহীঢাল, গভীৰ সমুদ্ৰতলীয় দ্ৰোণী, সামুদ্ৰিক শৈলসিৰা আৰু গভীৰ সমুদ্ৰখাত আদি বিভিন্ন ভূ-অৱয়ৱ দেখা যায়।
(ক) মহীসোপান: উপকূলৰ কাষত থকা তুলনামূলক অগভীৰ অংশ। ইয়াৰ গভীৰতা প্ৰায় ২০০ মিটাৰলৈ।
(খ) মহীঢাল: মহীসোপানৰ পিছৰ অধিক এঢলীয়া আৰু গভীৰ অংশ। ই প্ৰায় ২০০০ মিটাৰ বা তাতকৈ গভীৰলৈ নামি যায়।
(গ) গভীৰ সমুদ্ৰতলীয় দ্ৰোণী: মহীঢালৰ পিছত থকা বিস্তৃত গভীৰ অঞ্চল। ইয়াৰ গড় গভীৰতা প্ৰায় ৪০০০ মিটাৰ।
(ঘ) গভীৰ সমুদ্ৰখাত: মহাসাগৰৰ তলত থকা অতি গভীৰ আৰু সংকীৰ্ণ খাত। মেৰিয়ানা খাত পৃথিৱীৰ গভীৰতম সামুদ্ৰিক খাতসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম।
৪। মহাসাগৰ আৰু মহাদেশসমূহৰ বিতৰণ সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ স্থলমণ্ডল সাতখন মহাদেশ আৰু জলমণ্ডল পাঁচখন প্ৰধান মহাসাগৰত বিভক্ত।
মহাদেশসমূহ হ’ল—এছিয়া, ইউৰোপ, আফ্ৰিকা, উত্তৰ আমেৰিকা, দক্ষিণ আমেৰিকা, ওছেনিয়া আৰু এণ্টাৰ্কটিকা।
মহাসাগৰসমূহ হ’ল—
- প্ৰশান্ত মহাসাগৰ: এছিয়া আৰু আমেৰিকা মহাদেশদ্বয়ৰ মাজত।
- আটলান্টিক মহাসাগৰ: আমেৰিকা আৰু ইউৰোপ-আফ্ৰিকাৰ মাজত।
- ভাৰত মহাসাগৰ: এছিয়াৰ দক্ষিণে, আফ্ৰিকাৰ পূবে আৰু ওছেনিয়াৰ পশ্চিমে।
- উত্তৰ মহাসাগৰ: এছিয়া, ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাৰ উত্তৰে।
- দক্ষিণ মহাসাগৰ: এণ্টাৰ্কটিকাক আগুৰি থকা দক্ষিণীয় জলভাগ।
৫। পৃথিৱীৰ স্থলভাগৰ প্ৰধান ভূ-অৱয়ৱসমূহৰ বিষয়ে লিখা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ স্থলভাগ অসমান আৰু বিভিন্ন ভূ-অৱয়ৱেৰে গঠিত। ইয়াৰ প্ৰধান ভূ-অৱয়ৱসমূহ হ’ল—
পৰ্বত-পাহাৰ: হিমালয়, কাৰাকোৰাম, এণ্ডিজ, ৰকি, আল্পছ আদি।
মালভূমি: তিব্বত, পামিৰ, দাক্ষিণাত্য, ইৰাণ, মংগোলীয় মালভূমি আদি।
সমভূমি: গংগা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ, সিন্ধু, হোৱাংহো, আমাজান, মিছিছিপি আদি নদীয়ে গঠন কৰা বিস্তৃত সমভূমি অঞ্চল।
ইয়াৰ উপৰি নদী উপত্যকা, উপকূলীয় সমভূমি, মৰুভূমি আদি ভূ-অৱয়ৱো দেখা যায়।
৬। এছিয়া মহাদেশৰ প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্যসমূহ চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ এছিয়া পৃথিৱীৰ বৃহত্তম মহাদেশ আৰু ইয়াৰ ভূ-প্ৰকৃতি অত্যন্ত বৈচিত্ৰ্যময়।
পৰ্বত: হিমালয়, কাৰাকোৰাম, কুনলুন, টিয়েনচান, আলটাই, ইউৰাল আদি প্ৰধান পৰ্বতমালা। পৃথিৱীৰ উচ্চতম শৃংগ মাউণ্ট এভাৰেষ্ট আৰু দ্বিতীয় উচ্চতম শৃংগ K2 এই মহাদেশতে আছে।
মালভূমি: তিব্বত, পামিৰ, মংগোলীয়, ইৰাণ, আৰৱ আৰু দাক্ষিণাত্য মালভূমি উল্লেখযোগ্য।
নদ-নদী: গংগা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ, সিন্ধু, ওবি, লেনা, ইয়েনিছি, আমুৰ, হোৱাংহো, ইয়াংচি, মেকং, ইৰাৱতী আদি।
হ্ৰদ: বৈকাল, বলখাচ, ডাল, লোকটক, চিল্কা আদি।
মৰুভূমি: গোবি, থৰ আৰু আৰৱ মৰুভূমি।
দ্বীপ: জাপান, টাইৱান, ফিলিপাইন, সুমাত্ৰা, জাভা, বৰ্ণিঅ’ আদি।
৭। কাৰণ দৰ্শাই উত্তৰ লিখা
(ক) পৃথিৱীৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ উত্তৰ গোলাৰ্ধত কিয় বাস কৰে?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ অধিকাংশ স্থলভাগ উত্তৰ গোলাৰ্ধত অৱস্থিত। ইয়াত বিস্তৃত সমভূমি, বহু নদ-নদী, উৰ্বৰ ভূমি, অনুকূল জলবায়ু আৰু প্ৰচুৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আছে। কৃষি, উদ্যোগ আৰু যোগাযোগৰ সুবিধাও অধিক। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ বৃহৎ অংশ জলভাগে আগুৰি আছে। সেয়ে উত্তৰ গোলাৰ্ধত জনসংখ্যাৰ ঘনত্ব অধিক।
(খ) এছিয়া মহাদেশৰ জলবায়ু বৈচিত্ৰ্যময় কিয়?
উত্তৰঃ এছিয়া মহাদেশৰ বিস্তৃতি বিষুৱীয় অঞ্চলৰ পৰা উচ্চ অক্ষাংশলৈকে। বিশাল আয়তন, পৰ্বতমালা, মৰুভূমি, সাগৰৰ পৰা দূৰত্ব আৰু উচ্চতাৰ তাৰতম্যৰ বাবে ইয়াত অঞ্চলভেদে জলবায়ুৰ যথেষ্ট পাৰ্থক্য দেখা যায়। সেয়ে এছিয়াৰ জলবায়ু অতি বৈচিত্ৰ্যময়।
(গ) এণ্টাৰ্কটিকা মহাদেশত স্থায়ী জনবসতি নাই কিয়?
উত্তৰঃ এণ্টাৰ্কটিকা পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ শীতল অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম। ইয়াৰ অধিকাংশ ভূমি বছৰজুৰি ঘন বৰফেৰে আৱৰি থাকে আৰু প্ৰবল শীত, বৰফৰ ধুমুহা আৰু কৃষি-উৎপাদনৰ অনুপযোগী পৰিস্থিতি থাকে। সেয়ে ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ স্থায়ী বসতি গঢ়ি উঠা নাই।
৮। চমু উত্তৰ
(ক) এছিয়া আৰু ইউৰোপৰ মাজত প্ৰাকৃতিক সীমা কিহে সৃষ্টি কৰিছে?
উত্তৰঃ ইউৰাল পৰ্বতমালা আৰু ইউৰাল নদীয়ে।
(খ) পৃথিৱীৰ দীৰ্ঘতম স্থলভাগীয় পৰ্বতমালা কোনটো আৰু ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ এণ্ডিজ পৰ্বতমালা; দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত।
(গ) মাটিকালিৰ ভিত্তিত পৃথিৱীৰ বৃহত্তম আৰু ক্ষুদ্ৰতম মহাদেশৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ বৃহত্তম—এছিয়া; ক্ষুদ্ৰতম—ওছেনিয়া।
(ঘ) কোনখন দেশ এছিয়া আৰু ইউৰোপ দুয়োখন মহাদেশতে বিস্তৃত?
উত্তৰঃ ৰাছিয়া।
(ঙ) পৃথিৱীৰ বৃহত্তম আৰু ক্ষুদ্ৰতম দেশৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ বৃহত্তম—ৰাছিয়া; ক্ষুদ্ৰতম—ভেটিকান চিটি।
(চ) উত্তৰ আমেৰিকাৰ প্ৰধান পৰ্বতশ্ৰেণী কোনটো?
উত্তৰঃ ৰকি পৰ্বতমালা। ই মহাদেশখনৰ পশ্চিম অংশত বিস্তৃত।
(ছ) পৃথিৱীৰ বৃহৎ উষ্ণ মৰুভূমি কোনখন আৰু ক’ত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ চাহাৰা মৰুভূমি; আফ্ৰিকা মহাদেশত।
(জ) এছিয়াৰ উত্তৰমুখী আৰু পূবমুখী দুখনকৈ নদীৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ উত্তৰমুখী—ওবি আৰু লেনা। পূবমুখী—আমুৰ আৰু হোৱাংহো।
(ঝ) অষ্ট্ৰেলিয়াৰ এখন প্ৰধান পৰ্বতশ্ৰেণী, নদী আৰু মৰুভূমিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ গ্ৰেট ডিভাইডিং ৰেঞ্জ, ডাৰ্লিং নদী আৰু গ্ৰেট ভিক্টোৰিয়া মৰুভূমি।
(ঞ) ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলত অৱস্থিত ইউৰোপৰ তিনিখন দেশৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ইটালী, ফ্ৰান্স আৰু গ্ৰীচ।
৯। চমুটোকা
(ক) পেঞ্জিয়া
উত্তৰঃ মহাদেশীয় বিস্থাপন সূত্ৰ অনুসৰি প্ৰায় ৩০০ নিযুত বছৰ আগতে পৃথিৱীৰ সকলো স্থলভাগ একেলগে সংযুক্ত হৈ এটা বৃহৎ মহাভূখণ্ড গঠন কৰিছিল। ইয়াক পেঞ্জিয়া বোলা হৈছিল। পেঞ্জিয়াক আগুৰি থকা বিশাল জলভাগ আছিল পান্থালাছা। পিছত পেঞ্জিয়া বিভক্ত হৈ লৰেছিয়া আৰু গণ্ডোৱানালেণ্ড হয় আৰু ইয়াৰ পৰাই বৰ্তমানৰ মহাদেশসমূহৰ সৃষ্টি হয়।
(খ) উত্তৰ মহাসাগৰ
উত্তৰঃ উত্তৰ মহাসাগৰ পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ সৰু মহাসাগৰ। ই উত্তৰ মেৰুৰ চাৰিওফালে অৱস্থিত আৰু এছিয়া, ইউৰোপ আৰু উত্তৰ আমেৰিকাই ইয়াক আগুৰি আছে। ইয়াৰ বৃহৎ অংশ বছৰৰ বেছিভাগ সময় বৰফেৰে আৱৰি থাকে।
(গ) ওছেনিয়া মহাদেশ
উত্তৰঃ অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, নিউগিনি আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ বহু সৰু-ডাঙৰ দ্বীপ মিলি ওছেনিয়া গঠিত। ই মাটিকালিৰ ফালৰ পৰা আটাইতকৈ সৰু মহাদেশ। অষ্ট্ৰেলিয়া ইয়াৰ বৃহত্তম দেশ। গ্ৰেট ডিভাইডিং ৰেঞ্জ, মূৰে-ডাৰ্লিং নদী ব্যৱস্থা আৰু গ্ৰেট ভিক্টোৰিয়া মৰুভূমি ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰাকৃতিক বৈশিষ্ট্য।
(ঘ) এছিয়া মহাদেশৰ নদ-নদী
উত্তৰঃ এছিয়াত বহু ডাঙৰ নদী আছে। দক্ষিণ-মধ্য অংশত সিন্ধু, গংগা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ; উত্তৰত ওবি, ইয়েনিছি আৰু লেনা; পূবত আমুৰ, হোৱাংহো আৰু ইয়াংচি; দক্ষিণ-পূবত মেকং আৰু ইৰাৱতী উল্লেখযোগ্য। এই নদীসমূহে বিস্তৃত সমভূমি সৃষ্টি কৰি কৃষি, জনবসতি আৰু ব্যৱসায়-বাণিজ্যত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে।
(ঙ) আফ্ৰিকা মহাদেশৰ হ্ৰদসমূহ
উত্তৰঃ আফ্ৰিকাত বহু বৃহৎ হ্ৰদ আছে। ভিক্টোৰিয়া, টাংগানিকা, মালাৱি, এলবাৰ্ট, চাড, টুৰ্কানা আৰু কিভু আদি ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য হ্ৰদ।
(চ) ইউৰোপ মহাদেশৰ নদ-নদী
উত্তৰঃ ইউৰোপৰ প্ৰধান নদীসমূহ হ’ল—ৰাইন, ৰোণ, ছেইন, ডানিয়ুব, ভল্গা, ডন, এলবে, ওডাৰ, ভিষ্টুলা, থেমচ আৰু পো। এই নদীসমূহ কৃষি, পৰিবহণ, উদ্যোগ আৰু নগৰ বিকাশত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
(ছ) আপেলেছিয়ান উচ্চভূমি অঞ্চল
উত্তৰঃ উত্তৰ আমেৰিকাৰ পূব অংশত বিস্তৃত প্ৰাচীন উচ্চভূমি অঞ্চলটোক আপেলেছিয়ান উচ্চভূমি বোলে। ই বহু পৰ্বত-পাহাৰ, ভগ্ন মালভূমি আৰু উপত্যকাৰে গঠিত। অঞ্চলটো অৰণ্য আৰু খনিজ সম্পদত চহকী।
(জ) উত্তৰ আমেৰিকা মহাদেশৰ হ্ৰদসমূহ
উত্তৰঃ উত্তৰ আমেৰিকাৰ উল্লেখযোগ্য হ্ৰদসমূহ হ’ল—ছুপিৰিঅ’ৰ, মিচিগান, হুৰ’ন, এৰি, ওণ্টেৰিঅ’, গ্ৰেট বিয়াৰ, গ্ৰেট শ্লেভ আৰু গ্ৰেট ছল্ট লেক।
১০। পাৰ্থক্য লিখা
(ক) মহীসোপান আৰু মহীঢাল
| পাৰ্থক্য | মহীসোপান | মহীঢাল |
|---|---|---|
| অৱস্থান | উপকূলৰ কাষৰ অগভীৰ সমুদ্ৰভাগ | মহীসোপানৰ পিছৰ গভীৰ অংশ |
| ঢাল | অতি মৃদু | তুলনামূলকভাৱে থিয় |
| গভীৰতা | প্ৰায় ২০০ মিটাৰলৈ | ইয়াৰ পিছত দ্ৰুতগতিত গভীৰতা বৃদ্ধি পায় |
(খ) এভাৰেষ্ট আৰু গডউইন অষ্টিন (K2)
| পাৰ্থক্য | এভাৰেষ্ট | K2 |
|---|---|---|
| পৰ্বতমালা | হিমালয় | কাৰাকোৰাম |
| উচ্চতাৰ স্থান | পৃথিৱীৰ সৰ্বোচ্চ শৃংগ | পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ শৃংগ |
| উচ্চতা | প্ৰায় ৮,৮৪৯ মিটাৰ | প্ৰায় ৮,৬১১ মিটাৰ |
(গ) ওছেনিয়া আৰু এণ্টাৰ্কটিকা
| পাৰ্থক্য | ওছেনিয়া | এণ্টাৰ্কটিকা |
|---|---|---|
| প্ৰকৃতি | অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু বহু দ্বীপেৰে গঠিত | বৰফেৰে আৱৰা দক্ষিণ মেৰুৰ মহাদেশ |
| জনবসতি | স্থায়ী জনবসতি আছে | স্থায়ী সাধাৰণ জনবসতি নাই |
| দেশ | বহু স্বাধীন দেশ আছে | কোনো এখন স্বাধীন দেশত বিভক্ত নহয় |
(ঘ) গোবি আৰু আটাকামা মৰুভূমি
| পাৰ্থক্য | গোবি | আটাকামা |
|---|---|---|
| অৱস্থান | এছিয়া | দক্ষিণ আমেৰিকা |
| প্ৰকৃতি | শীতল মৰুভূমি | অত্যন্ত শুকান মৰুভূমি |
১১। শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা
(ক) পৃথিৱীৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম মহাসাগৰ কোনখন?
উত্তৰঃ (৩) আটলান্টিক মহাসাগৰ।
(খ) পৃথিৱীৰ ক্ষুদ্ৰতম মহাদেশ কোনখন?
উত্তৰঃ (৪) ওছেনিয়া মহাদেশ।
(গ) ফকলেণ্ড দ্বীপ কোন মহাসাগৰত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ (১) আটলান্টিক মহাসাগৰ।
(ঘ) এছিয়া আৰু আফ্ৰিকাক কোনখন সাগৰে পৃথক কৰিছে?
উত্তৰঃ (২) লোহিত সাগৰ।
(ঙ) এছিয়া আৰু ইউৰোপক প্ৰাকৃতিকভাৱে কিহে পৃথক কৰিছে?
উত্তৰঃ (১) ইউৰাল পৰ্বতমালা।
(চ) ইকুৱেডৰ কোন মহাদেশত অৱস্থিত?
উত্তৰঃ (২) দক্ষিণ আমেৰিকা।
(ছ) ব্ৰাজিলৰ ৰাজধানী কি?
উত্তৰঃ (৩) ব্ৰাছিলিয়া।
তুমি দিয়া অসমৰ অতি চমু প্ৰশ্নসমূহ
১। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি অসমৰ জনসংখ্যা কিমান আছিল?
উত্তৰঃ ২৬,৬৫৫,৫২৮ জন।
২। মাটিকালিৰ হিচাপত অসমৰ সৰ্ববৃহৎ জিলাখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ কাৰ্বি আংলং।
৩। অসমত প্ৰথম ৰেলসেৱা কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৮৪ চনত।
৪। অসমত প্ৰথম জাহাজসেৱা কেতিয়া আৰম্ভ হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৮৪৯ চনত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত।
৫। ‘পনীয়া সোণ’ বুলিলে কিহক বুজায়?
উত্তৰঃ খনিজ তেলক।
৬। ‘সোণালী সূতা’ বুলিলে কিহক বুজায়?
উত্তৰঃ মুগা সূতাক।
৭। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল মতে অসমত কিমানখন নগৰ আৰু গাঁও আছিল?
উত্তৰঃ নগৰ ১০২খন আৰু গাঁও ২৬,২৪৭খন।
৮। ডিমা হাছাও জিলাত থকা প্ৰধান পৰ্বতশ্ৰেণীটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ বৰাইল পৰ্বতশ্ৰেণী।
৯। অসমৰ খাৰুৱা তেল উৎপাদনৰ বাবে বিখ্যাত দুখন ঠাইৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ডিগবৈ আৰু নাহৰকটীয়া।
Human Generate Question Answer
১) পৰিৱেশ বুলিলে কি বুজায়?
উত্তৰঃ
পৰিৱেশ বুলিলে কোনো জীৱ বা জীৱ-সম্প্ৰদায়ৰ চাৰিওফালৰ অৱস্থাক বুজায়। ইয়াত জীৱৰ জীৱন ধাৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সকলো জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদান অন্তৰ্ভুক্ত থাকে।
২) জৈৱিক আৰু অজৈৱিক উপাদানসমূহ
জৈৱিক উপাদানঃ
অণুজীৱ, উদ্ভিদ, পশু-পক্ষী আদি।
অজৈৱিক উপাদানঃ
মাটি, পানী, বায়ু, পোহৰ, তাপ আদি।
৩) স্থলমণ্ডল কি?
উত্তৰঃ
শিল, মাটি, বালি আদিৰে গঠিত পৃথিৱীৰ স্থলভাগক স্থলমণ্ডল বোলে। ইয়াত পাহাৰ, পৰ্বত, সমভূমি, মালভূমি আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
৪) জলমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত কি কি?
উত্তৰঃ
সাগৰ, মহাসাগৰ, নদী, হ্ৰদ, জলাশয় আদি।
৫) বায়ুমণ্ডল কিহেৰে গঠিত?
উত্তৰঃ
নাইট্ৰ’জেন, অক্সিজেন, কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড, হাইড্ৰ’জেন, আৰ্গন আদি গেছৰে বায়ুমণ্ডল গঠিত।
৬) জীৱমণ্ডলৰ বিস্তৃতি
উত্তৰঃ
জীৱমণ্ডলে পৃথিৱীৰ জীৱ থকা অংশসমূহ সামৰি লয়—স্থলভাগ, পানীৰ অংশ আৰু বায়ুমণ্ডলৰ নিম্নস্তৰ। ইয়াত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী বাস কৰে।
৭) চাৰিটা মণ্ডলৰ মাজৰ সম্পৰ্ক
উত্তৰঃ
স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, বায়ুমণ্ডল আৰু জীৱমণ্ডলৰ মাজত নিবিড় সম্পৰ্ক আছে।
জীৱমণ্ডলৰ অস্তিত্ব আন তিনিটাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
বায়ু, পানী আৰু মাটি একেলগে জীৱন ধাৰণ সম্ভৱ কৰে।
এইবোৰৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াই পৰিৱেশ গঠন কৰে।
৮) পৰিৱেশ পৰিৱৰ্তনৰ কাৰক
উত্তৰঃ
জনসংখ্যা বৃদ্ধি
উদ্যোগীকৰণ
নগৰীকৰণ
পৰিবহণৰ বিকাশ
বনাঞ্চল ধ্বংস
৯) পৰিৱেশ সমস্যা কি?
উত্তৰঃ
যেতিয়া পৰিৱেশৰ বিভিন্ন মণ্ডলৰ মাজৰ ভাৰসাম্য নষ্ট হয় আৰু তাৰ ফলত সমস্যাৰ সৃষ্টি হয়, তাক পৰিৱেশ সমস্যা বোলে।
১০) পৰিৱেশ সমস্যাৰ ভাগ
উত্তৰঃ
স্থানীয় সমস্যা
আঞ্চলিক সমস্যা
গোলকীয় সমস্যা
১১) স্থানীয় সমস্যা কি? উদাহৰণ
উত্তৰঃ
যি সমস্যা সৰু এলেকাত সীমাবদ্ধ থাকে তাক স্থানীয় সমস্যা বোলে।
উদাহৰণঃ নলা-নৰ্দমা সমস্যা, সৰু উদ্যোগৰ প্ৰদূষণ।
১২) আঞ্চলিক সমস্যাৰ উদাহৰণ
উত্তৰঃ
অসমৰ বানপানী
ভূ-গৰ্ভস্থ পানীৰ অভাৱ
১৩) গোলকীয় সমস্যা কি?
উত্তৰঃ
যি সমস্যা সমগ্ৰ পৃথিৱীক প্ৰভাৱিত কৰে তাক গোলকীয় সমস্যা বোলে।
উদাহৰণঃ গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি।
১৪) পৰিৱেশৰ প্ৰধান সমস্যা
উত্তৰঃ
প্ৰদূষণ
মৰুকৰণ
ভূমিক্ষয়
ভূমিস্খলন
গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি
সাগৰ পৃষ্ঠ বৃদ্ধি
১৫) প্ৰদূষণ কি?
উত্তৰঃ
অনিষ্টকাৰী পদাৰ্থে পৰিৱেশ দূষিত কৰা প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰদূষণ বোলে।
১৬) পানী প্ৰদূষণ
উত্তৰঃ
পানীত অপদ্ৰব্য মিহলি হৈ তাৰ গুণ নষ্ট হ’লে পানী প্ৰদূষণ হয়।
কাৰণঃ
উদ্যোগৰ আৱৰ্জনা
নগৰৰ পেলনীয়া পদাৰ্থ
কৃষিৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ
১৭) মাটি প্ৰদূষণ
উত্তৰঃ
বিষাক্ত পদাৰ্থ মাটিত মিহলি হৈ মাটিৰ গুণ নষ্ট হোৱাক মাটি প্ৰদূষণ বোলে।
কাৰণঃ
ৰাসায়নিক সাৰ
উদ্যোগৰ আৱৰ্জনা
বনাঞ্চল ধ্বংস
১৮) বায়ু প্ৰদূষণ
উত্তৰঃ
বায়ুৰ স্বাভাৱিক গঠন নষ্ট হৈ জীৱৰ ক্ষতি কৰিলে বায়ু প্ৰদূষণ হয়।
কাৰণঃ
প্ৰাকৃতিকঃ আগ্নেয়গিৰি, বনজুই
মানৱসৃষ্টঃ যান-বাহন, উদ্যোগ, ইন্ধন ব্যৱহাৰ
১৯) মৰুভূমি আৰু মৰুকৰণ
মৰুভূমিঃ কম বৰষুণ হোৱা শুকান এলেকা।
মৰুকৰণঃ উৰ্বৰ ভূমি মৰুভূমিত পৰিণত হোৱা প্ৰক্ৰিয়া।
২০) মৰুকৰণৰ কাৰণ
উত্তৰঃ
খৰাং বতৰ
গ্লোবেল ৱাৰ্মিং
বনাঞ্চল ধ্বংস
অতিরিক্ত পশুচাৰণ
২১) মৰুকৰণ সমাধান
উত্তৰঃ
বন সংৰক্ষণ
চৰকাৰী নীতি
নিয়ন্ত্ৰিত পশুচাৰণ
জনসচেতনতা
২২) গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি কি?
উত্তৰঃ
পৃথিৱীৰ উষ্ণতা ধীৰে ধীৰে বৃদ্ধি পোৱাক গোলকীয় উত্তাপ বৃদ্ধি বোলে।
কাৰণঃ
সেউজগৃহ গেছ বৃদ্ধি
উদ্যোগ, যান-বাহন
জীৱাশ্ম ইন্ধন ব্যৱহাৰ
২৩) ইয়াৰ প্ৰভাৱ
উত্তৰঃ
বৰফ গলন
সাগৰ পৃষ্ঠ বৃদ্ধি
কৃষি উৎপাদন হ্ৰাস
জীৱজগতৰ পৰিৱৰ্তন
২৪) ৰোধৰ উপায়
উত্তৰঃ
গছ ৰোপণ
ইন্ধন ব্যৱহাৰ হ্ৰাস
পৰিৱেশ সচেতনতা
প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post