SVN Class 3 Mathematics Chapter 6 Solution | হৰণ | 2026 |

হৰণ

অনুশীলনীঃ ৬(ক)

১।  থুপত সমানে ভগাই হৰণ কৰাঃ

ক)  ৬➗২=৩

 খ) ১২➗৩=

গ) ১৫➗৫=

ঘ) ২৮➗৪=

ঙ) ৩০➗৬=

Ans:

ক)  ৬➗২=৩

 খ) ১২➗৩= ৪

গ) ১৫➗৫= ৩

ঘ) ২৮➗৪= ৭

ঙ) ৩০➗৬= ৫

২। বাৰে বাৰে কৰা বিয়োগৰ সহায়ত হৰণ কৰাঃ

ক) ৩০➗৫                      খ) ৩৬➗৪                          গ) ৩৬➗৩

ঘ) ৫৪➗৬                       ঙ) ৪২➗৬                           চ) ৪২➗৩

Ans: 

ক) ৩০➗৫ =  ৬                    খ) ৩৬➗৪ =  ৯                   গ) ৩৬➗৩= ১২

ঘ) ৫৪➗৬ =  ৯                     ঙ) ৪২➗৬ = ৭                    চ) ৪২➗৩ = ১৪

৩। খালী ঘৰত সংখ্যা লিখাঃ

ক) ২ ৰে হৰণ

                             ১০        ১২       ১৪       ১৬      ১৮      ২০

        ➗২               ৫         

Ans: 

ক) ২ ৰে হৰণ

                             ১০        ১২       ১৪       ১৬      ১৮      ২০

        ➗২               ৫          ৬        ৭          ৮        ৯        ১০

খ) ৪ ৰে হৰণ 

                  ১৬        ২০            ২৪            ২৮            ৩২            ৩৬           ৪০

           ➗৪

                  ৪ 

Ans: 

                 ১৬        ২০            ২৪            ২৮            ৩২            ৩৬           ৪০

       ➗৪

                  ৪           ৫              ৬               ৭              ৮               ৯              ১০

গ) ৫ ৰে হৰণ

                  ৩০           ৩৫            ৪০          ৪৫           ৫০        ৬০

      ➗৫

                  ৬            

Ans:            

৩০           ৩৫            ৪০          ৪৫           ৫০        ৬০

➗৫

     ৬              ৭               ৮              ৯             ১০          ১২ 

ঘ)  ৭ ৰে হৰণ

                 ২৮          ৪২           ৪৯          ৭০          ২১           ৩৫

     ➗৭

               ৪

  Ans: 

ঘ)  ৭ ৰে হৰণ

                 ২৮          ৪২           ৪৯          ৭০          ২১           ৩৫

     ➗৭

               ৪              ৬              ৭               ১০           ৩            ৫

৪। পূৰণ নেওতা ব্যৱহাৰ কৰি হৰণ কৰা। কাষত লিখিবা-

৩২ ➗৮=৪

৫৬➗৮=

২৪➗৮=

৪২➗৭=

৩৫➗৭=

৩৬➗৪=

৬০➗৬=

৪৯➗৭=

৪৫➗৫=

২৪➗৩=

৩২➗৪=

৮১➗৯=

৫৪➗৯=

Ans: 

৩২ ➗৮=৪

৫৬➗৮= ৭

২৪➗৮= ৩

৪২➗৭= ৬

৩৫➗৭= ৫

৩৬➗৪= ৯

৬০➗৬= ১০

৪৯➗৭= ৭

৪৫➗৫= ৯

২৪➗৩= ৮

৩২➗৪= ৮

৮১➗৯= ৯

৫৪➗৯= ৬

৫। ৬ টা কল ৬ জন বন্ধুৰ মাজত সমানে ভগালে গাইপতি কিমানটাকৈ ভাগত পৰিব?

Ans:

৬ টা কল ৬ জন বন্ধুৰ মাজত সমানে ভগালে গাইপতি ভাগত ১ টাকৈ পৰিব।

৬। ৪৮ টা শিলিখা ৪ টা বটলত সমানে ভৰালে প্ৰতিটো বটলত কেইটাকৈ শিলিখা থাকিব?

Solution:  শিলিখা আছিল = ৪৮ টা

                  বটল আছিল = ৪ টা

            সমানে ভগালে প্ৰতিটো বটলত পৰিব= ৪৮➗৪

                                                                              =১২টাকৈ

৭। ১৮ টা আমলখি ৬ জনী বান্ধবীৰ মাজত সমানে ভগালে প্ৰত্যেকৰে ভাগত কেইটাকৈ পৰিব?

Solution :    আমলখি আছিল= ১৮টা

                      বান্ধবী আছিল= ৬ জনী

          প্ৰত্যেকৰে মাজত সমানে ভগালে ভাগত পৰিব = ১৮➗৬

                                                                                              = ৩ টাকৈ

৮। এটা শ্ৰেণীত ৩৫ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছে। ব্যায়ামৰ বাবে প্ৰতিটো  দলত ৫ জনকৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী ল’লে মুঠ দল কেইটা হ’ব?

Solution:  শ্ৰেণীত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছিল = ৩৫জন

      প্ৰতিটো দলত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছিল = ৫ জনকৈ

                                              মুঠ দল হব= ৩৫x৫

                                                                  ৭টা

৯। ঘৰৰ ফুলনিত ২৮ টা ফুলৰ পুলি ৪ টা ভেটিত সমানে ৰুলে প্ৰতিটো ভেটিত কেইটাকৈ ৰুব পাৰিব?

Solution:                  ফুলনিত ফুল আছিল = ২৮টা

                                               ভেটি আছিল = ৪টা

                          প্ৰতিটো ভেটিত ৰুৱা হ’ব = ২৮x৪

                                                                       =৭ টাকৈ

১০। ৫৬ টা বগৰী ৮ জন ল’ৰা-ছোৱালীৰ মাজত সমানে ভগালে প্ৰতিজনে কেইটাকৈ পাব নিৰ্ণয় কৰা।

Solution:                        বগৰী আছিল = ৫৬ টা

                           লৰা -ছোৱালী আছিল = ৮জন    

              সমানে ভগালে প্ৰতিজনে পাব= ৫৬x৮ 

                                                               = ৭টাকৈ

অনুশীলনীঃ ৬(খ)

১। হৰণফল উলিওৱাঃ

ক) ৬৩➗৩ = ২১

 খ) ৪৫➗৩ = ১৫

 গ) ৭২➗৮ = ৯

ঘ) ১০৮➗৯ = ১২                       

ঙ) ৮৪➗৭ =  ১২                 

চ) ৮১➗৯ = ৯

=                                

=

=

=

২। ভাগফল আৰু ভাগশেষ উলিওৱাঃ

ক) ২৮ ➗৫                খ) ৭৩➗৮          গ) ১০৬➗৯

ঘ) ৩৬৯➗৭               ঙ) ১৪৪➗৮         চ) ১০০➗৭

ছ) ১০৯➗৩                জ) ৬৭৩➗৮       ঝ) ১৯৮➗৮

ঞ) ১৫০➗৮               ট) ৯২➗৯            ঠ) ৬৭৫➗৬

Ans: 

ক) ২৮ ➗৫ = ভাগফল ৫ আৰু ভাগশেষ ৩

খ) ৭৩➗৮ = ভাগফল ৯ আৰু ভাগশেষ ১

গ) ১০৬➗৯ = ভাগফল ১১ আৰু ভাগশেষ ৭

ঘ) ৩৬৯➗৭ = ভাগফল ৫২ আৰু ভাগশেষ৫

 ঙ) ১৪৪➗৮ =  ভাগফল ১৮ আৰু ভাগশেষ ০   

চ) ১০০➗৭ =   ভাগফল ১৪ আৰু ভাগশেষ ২

ছ) ১০৯➗৩ = ভাগফল ৩৬ আৰু ভাগশেষ ১

জ) ৬৭৩➗৮ = ভাগফল ৮৪ আৰু ভাগশেষ ১

ঝ) ১৯৮➗৮ = ভাগফল ২৪ আৰু ভাগশেষ ৬

ঞ) ১৫০➗৮ =  ভাগফল ১৮ আৰু ৬ভাগশেষ 

ট) ৯২➗৯ = ভাগফল ১০ আৰু ভাগশেষ ২

ঠ) ৬৭৫➗৬ = ভাগফল ১১২ আৰু ভাগশেষ ৩

৩। চুটি নিয়মেৰে হৰণ কৰাঃ

ক) ৪ ➗ ৮৭   

খ) ৫➗১৩০

গ) ৭➗ ৬২৫

ঘ) ৮➗৫৭৩

ঙ) ৯➗৬৭৮

চ) ৩➗৭১২

ছ) ৭➗১৩৯

জ) ৬➗১০৯

ঝ) ৭➗৭৫৩

ঞ) ৭➗৩৫৭

ট) ৯➗৯১

ঠ) ৬➗৩২৪

Ans: 

ক) ৪ ➗ ৮৭  = ২২

খ) ৫➗১৩০ = ২৬

গ) ৭➗ ৬২৫ = ৮৯.২৮

ঘ) ৮➗৫৭৩ = ৭১.৬২

ঙ) ৯➗৬৭৮ = ৭৫.৩৩

চ) ৩➗৭১২ = ২৩৭.৩৩

ছ) ৭➗১৩৯ = ১৯.৮৫

জ) ৬➗১০৯ = ১৮.১৬

ঝ) ৭➗৭৫৩ = ১০৭.৫৭

ঞ) ৭➗৩৫৭ = ৫১

ট) ৯➗৯১ = ১০.১১

ঠ) ৬➗৩২৪ = ৫৪

৪। নৰেনৰ দোকানত ২৭ কিল’গ্ৰাম আলু আছে। তিনিজন গ্ৰাহকে সমপৰিমাণে কিনিলে। প্ৰতিজনে কিমান কিল’গ্ৰামকৈ আলু কিনিলে?

Solution:  

নৰেনৰ দোকানত আলু আছিল = ২৭ কিলগ্ৰাম

                          গ্ৰাহক আছিল =৩জন 

  সমপৰিমাণে কিনিলে প্ৰতিজনৰ ভাগত পৰিব = ৯ কিলগ্ৰাম

৫। এখন বিদ্যালয়ত ২৮৩ জন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছে। ব্যায়ামৰ সময়ত আচাৰ্যই ৮ টা  শাৰীত  ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক থিয় হ’বলৈ দিলে। প্ৰতিটো শাৰীত কেইজনকৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব। কেইজন ছাত্ৰ-ছাত্ৰী শাৰীৰ বাহিৰত থাকিব?

Solution:  

বিদ্যালয়খনত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আছিল = ২৮৩ জন।

                         শাৰী হবলৈ দিলে= ৮ টা।

প্ৰতিটো শাৰীত ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব = ৩৫

৬। ৰাহুলৰ জন্মদিনৰ উপহাৰ হিচাপে ৮ জন বন্ধু-বান্ধবীয়ে ৪৩২ টকাৰ হেমকোষ অভিধান খন উপহাৰ দিলে। উপহাৰটো কিনিবলৈ প্ৰতিজনৰ কিমান টকা খৰচ হ’ল?

Solution: 

            বন্ধু-বান্ধবী আছিল = ৮জন

                    পইচা তুলিলে = ৪৩২ টকা

প্ৰতিজনে টকা দিব লাগিব =  ৫৪ টকা

৭। ১৫৪ ডাল মমবাতিক ৭ টা পেকেটত ভৰালে কিমানটা পেকেট হ’ব?

Solution:

                                   মমবাতি আছিল =১৫৪ ডাল

                                      পেকেট আছিল= ৭ টা

সমানে ভগালে প্ৰতিটো পেকেটত হব  = ২২

৮। এজোপা তামোল গছত ৩২০ টা তামোল আছে। তামোল কেইটা ৪ টা ভাগত ভগালে প্ৰতিটো ভাগত কিমানটা তামোল হ’ব?

Solution: 

গছডালত তামোল আছিল = ৩২০ টা

                  ভাগ কৰিব লাগিব = ৪ টা

প্ৰতিটো ভাগতে সমানে পৰিব = ৮০

অনুশীলনীঃ ৬(গ)

১।  খালী ঠাইবোৰ পূৰ কৰাঃ

Ans: 

২। খালী ঠাইবোৰ পূৰ কৰাঃ

Ans:

অনুশীলনী-৬ (ঘ)

১। উত্তৰ লিখা一

    ক) ৮❌৬=৪৮ হ’লে                            ৪৮➗৬= কিমান

                                                                    ৪৮➗৮= কিমান

উত্তৰঃ   ৪৮➗৬= ৮

              ৪৮➗৮= ৬

    খ) ১২৫❌৫=৬২৫ হ’লে                     ৬২৫➗৫= কিমান

                                                                    ৬২৫➗১২৫=কিমান

উত্তৰঃ ৬২৫➗৫=১২৫

            ৬২৫➗১২৫=৫

  গ) ৯❌১২=১০৮ হ’লে                        ১০৮➗৯= কিমান

                                                                  ১০৮➗১২=কিমান

উত্তৰঃ১০৮➗৯=১২

            ১০৮➗১২=৯

    ঘ) ১৩❌১১=১৪৩ হ’লে                     ১৪৩➗১১=কিমান

                                                                  ১৪৩➗১৩=কিমান

উত্তৰঃ১৪৩➗১১=১৩

            ১৪৩➗১৩=১১

    ২। খালী ঠাই পূৰণ কৰাঃ

    ক) ৭❌⬜= ১০৫

উত্তৰঃ ৭❌১৫= ১০৫

   খ) ১৫❌⬜= ১০৫

উত্তৰঃ ১৫❌৭= ১০৫

    গ) ⬜❌৩=৬৩

উত্তৰঃ ২১❌৩=৬৩

   ঘ) ⬜❌৩=৪২

উত্তৰঃ১৪❌৩=৪২

   ঙ) ৭২➗৬=⬜

উত্তৰঃ ৭২➗৬=১২

৩। দুটা সংখ্য়াৰ পূৰণফল ১৮০ । এটা সংখ্য়া ৯ হ’লে আনটো সংখ্য়া কিমান?

উত্তৰঃ আনটো সংখ্য়া ২০ হ’ব।

৪। দুটা সংখ্য়াৰ পূৰণফল ৩৬০ । এটা সংখ্য়া ১৫ হ’লে আনটো সংখ্য়া কিমান?

উত্তৰঃ  আনটো সংখ্য়া ২৪ হ’ব।

৫। দুটা সংখ্য়াৰ পূৰণফল ৪৫০। এটা সংখ্য়া ৯০ হ’লে আনটো সংখ্য়া কিমান?

উত্তৰঃ আনটো সংখ্য়া ৫ হ’ব।