ৰিম ঝিম ৰিম ঝিম বৰষুণ আহে
পাঠভিত্তিক
১। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিয়াই সঠিক বৃত্তটো পূৰ কৰা–
(ক) ৰ’দত গছৰ সেউজী পাতবোৰ কিদৰে থাকে?
(ক) হাঁহি থাকে
(খ) দোঁ খাই থাকে
(গ) নাচি থাকে
(ঘ) ওফোন্দ পাতি থাকে
উত্তৰঃ (খ) দোঁ খাই থাকে।
(খ) কবিয়ে কবিতাটোত কি গণিব নোৱাৰাৰ কথা কৈছে?
(ক) পানীৰ টোপ
(খ) ঘাঁহ-বন
(গ) সেউজী পাত
(ঘ) পূবালী বতাহ
উত্তৰঃ (ক) পানীৰ টোপ।
২। শব্দ-অৰ্থ মিলাওঁ আহা–
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| দোঁ খাই | বেঁকা হৈ মূৰ তল কৰি |
| ওফোন্দ | ঠেহ |
| বাজলে’ | বাহিৰলৈ |
| ভাহে | ওপঙে |
৩। তলত দিয়া প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ কোৱা আৰু লিখা।
(ক) কবিয়ে পথাৰ আৰু গছৰ সেউজী পাতবোৰ ৰ’দত কেনেদৰে থাকে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে কৈছে যে ৰ’দত পথাৰ শুকাই যায় আৰু গছৰ সেউজী পাতবোৰ দোঁ খাই থাকে।
(খ) কবিয়ে পানীৰ টোপালবোৰ কিয় গণি শেষ কৰিব নোৱাৰোঁ বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ বৰষুণৰ পানীৰ টোপালবোৰ অগণন হোৱাৰ বাবে কবিয়ে সেইবোৰ গণি শেষ কৰিব নোৱাৰোঁ বুলি কৈছে।
(গ) কবিয়ে কি গীত শুনি ভাল পায়?
উত্তৰঃ কবিয়ে ৰিমঝিম বৰষুণৰ মধুৰ শব্দৰ গীত শুনি ভাল পায়।
(ঘ) কবিতাটোত কোনে কোনে হাঁহে, ওফোন্দ পাতে আৰু চকুপানী টোকে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিতাটোত গছ-লতা আৰু ঘাঁহ-বনে মিচিকিয়াই হাঁহে, ডাৱৰে ওফোন্দ পাতে আৰু আকাশে চকুপানী টোকে বুলি কৈছে। বিজুলীয়েও আকাশত হাঁহি উঠা যেন লাগে।
(ঙ) কবিয়ে কাগজৰ নাও কেতিয়া আৰু ক’ত মেলি দিয়ে?
উত্তৰঃ বৰষুণ আঁতৰিলে কবিয়ে বাহিৰলৈ ওলাই নিজৰাত কাগজৰ নাও মেলি দিয়ে।
(চ) কবিয়ে কোনে, ক’ত আৰু কি হৈ ভাহে বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে কাগজৰ নাওখন ঢৌৱে ঢৌৱে নাচি নাচি নীলা আকাশত জোনটি হৈ ভাহে বুলি কল্পনা কৰিছে।
৪। তলত দিয়া প্ৰশ্নসমূহৰ উত্তৰ বাছি উলিয়াই শব্দজালত ঘেৰ দিয়া আৰু লিখা।
(ক) কবিয়ে কি বতাহে নাচি নাচি কথা পাতেহি বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে পূবালী বতাহে নাচি নাচি কথা পাতেহি বুলি কৈছে।
(খ) কবিয়ে পানীৰ টোপ কি কৰিব নোৱাৰোঁ বুলি কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে পানীৰ টোপ গণিব নোৱাৰোঁ বুলি কৈছে।
(গ) কাৰ সেউজী পাত দোঁ খাই থাকে?
উত্তৰঃ গছৰ সেউজী পাত দোঁ খাই থাকে।
(ঘ) কবিয়ে ৰিমঝিমকৈ কি অহাৰ কথা কৈছে?
উত্তৰঃ কবিয়ে ৰিমঝিমকৈ বৰষুণ অহাৰ কথা কৈছে।
৫। তলত দিয়া কবিতাৰ স্তৱককেইটা গদ্যৰূপত লিখা।
(ক)
পদ্যৰূপঃ
এটোপা দুটোপা কৰি বৰষুণ আহে,
গছ-লতা ঘাঁহ-বনে মিচিকি হাঁহে।
গদ্যৰূপঃ এটোপ দুটোপকৈ বৰষুণ পৰিলে গছ-লতা আৰু ঘাঁহ-বনবোৰ পানী পাই সজীৱ হৈ উঠে। সেই কাৰণে সেইবোৰে যেন মিচিকিয়াই হাঁহে।
(খ)
পদ্যৰূপঃ
ইমান পানীৰ টোপ
নোৱাৰোঁ গণিব,
ভাল পাওঁ ৰিম ঝিম
গীতহে শুনিব।
গদ্যৰূপঃ বৰষুণৰ পানীৰ টোপালবোৰ ইমান বেছি যে সেইবোৰ গণি শেষ কৰিব নোৱাৰি। কবিয়ে ৰিমঝিম বৰষুণৰ মধুৰ শব্দ শুনি বৰ ভাল পায়।
(গ)
পদ্যৰূপঃ
বৰষুণ আঁতৰিলে বাজলে’ ওলাওঁ,
মেলি দিওঁ নিজৰাত কাগজৰ নাও।
গদ্যৰূপঃ বৰষুণ আঁতৰাৰ পাছত কবিয়ে বাহিৰলৈ ওলাই নিজৰাত কাগজৰ নাও মেলি দিয়ে আৰু সেই নাও ভাহি যোৱা চাই আনন্দ পায়।
৬। কবিতাটোৰপৰা অন্ত্যধ্বনি মিল থকা শব্দবোৰ মিলাই লিখা।
| শব্দ | মিল থকা শব্দ |
|---|---|
| শুকাই | খাই |
| আহে | হাঁহে |
| গণিব | শুনিব |
| বতাহে | কথাহে |
| অকণি | গণি |
| ওলাওঁ | নাও |
৭। কবিতাটিৰ মূলভাব কোৱা আৰু লিখা।
উত্তৰঃ কবিতাটোৰ মূলভাব হৈছে বৰষুণৰ আগমন আৰু তাৰ লগত জড়িত শিশুমনৰ আনন্দ। খৰালি ৰ’দত পথাৰ শুকাই যায় আৰু গছৰ পাত দোঁ খাই পৰে। বৰষুণ অহাৰ লগে লগে গছ-লতা, ঘাঁহ-বন পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে। ডাৱৰ, বিজুলী, বতাহ আৰু বৰষুণে প্ৰকৃতিক এক মনোৰম ৰূপ দিয়ে। কবিয়ে ৰিমঝিম বৰষুণৰ গীত শুনি আনন্দ পায় আৰু বৰষুণ আঁতৰিলে নিজৰাত কাগজৰ নাও মেলি খেলি ভাল পায়। এইদৰে কবিতাটোত বৰষুণৰ সৌন্দৰ্য আৰু শৈশৱৰ আনন্দময় মনোভাৱ প্ৰকাশ পাইছে।
অধ্যয়ন
৮। তলত দিয়া শব্দকেইটাৰ বিপৰীত অৰ্থ বুজোৱা শব্দবোৰ কবিতাটোৰপৰা বাছি উলিয়াই লিখা।
| শব্দ | বিপৰীত শব্দ |
|---|---|
| কান্দে | হাঁহে |
| ডুবে | ভাহে |
| আৰম্ভ | শেষ |
| পাৰোঁ | নোৱাৰোঁ |
| জপাই | মেলে |
| সোমাওঁ | ওলাওঁ |
৯। বাক্য ৰচনা কৰা–
(i) পথাৰ
উত্তৰঃ কৃষকে পথাৰত ধান খেতি কৰিছে।
(ii) বৰষুণ
উত্তৰঃ বাৰিষা কালত বেছিকৈ বৰষুণ পৰে।
(iii) ডাৱৰ
উত্তৰঃ ক’লা ডাৱৰে আকাশখন ঢাকি পেলালে।
(iv) নিজৰা
উত্তৰঃ পাহাৰৰ বুকুৰপৰা এটি সৰু নিজৰা বৈ আহিছে।
(v) নাও
উত্তৰঃ ল’ৰা-ছোৱালীবোৰে কাগজৰ নাও সাজি পানীত মেলিলে।
১০। পঢ়া আৰু লিখা।
(ক) তলত দিয়া পদ্যফাকিত বাৰে বাৰে উচ্চাৰিত হোৱা ধ্বনিটো লিখা।
“বগাকৈ বগলী বহলাই বহিছে
বলুকাত বিয়লি বেলা,
বকুল বাগৰিছে ববচা বনতে
বুটলি বিলাওঁগৈ ব’লা।”
উত্তৰঃ পদ্যফাকিত বাৰে বাৰে উচ্চাৰিত হোৱা ধ্বনিটো হ’ল ‘ব’।
(খ) তলত দিয়া পদ্যফাকিত পুনৰাবৃত্তি হোৱা ধ্বনিটো লিখা।
“ইমান পানীৰ টোপ
নোৱাৰোঁ গণিব
ভালপাওঁ ৰিম ঝিম
গীতহে শুনিব।”
উত্তৰঃ পদ্যফাকিত পুনৰাবৃত্তি হোৱা ধ্বনিটো হ’ল ‘ব’ ধ্বনি।
(গ) শংকৰদেৱৰ পদফাকিত পুনৰাবৃত্তি হোৱা শব্দাংশটো লিখা।
“হেন শুনি জাম্বৱন্ত।
ধাইলা মহা বলৱন্ত।।”
উত্তৰঃ পুনৰাবৃত্তি হোৱা শব্দাংশটো হ’ল ‘ৱন্ত’।
১১। তলত দিয়া বিশেষ্য পদবোৰৰ বিশেষণ পদৰ ৰূপটো লিখা আৰু বাক্য গঠন কৰা।
| বিশেষ্য | বিশেষণ | বাক্য |
|---|---|---|
| ঘৰ | ঘৰুৱা | ঘৰুৱা কাম-কাজ নিয়াৰিকৈ কৰিব লাগে। |
| সাৰ | সাৰুৱা | সাৰুৱা মাটিত শস্য ভাল হয়। |
| নিথৰ | নিথৰুৱা | নিথৰুৱা মানুহজনক সকলোৱে সহায় কৰিলে। |
| ভাগৰ | ভাগৰুৱা | বহু দূৰ খোজ কাঢ়ি তেওঁ ভাগৰুৱা হৈ পৰিল। |
| জাবৰ | জাবৰুৱা | জাবৰুৱা ঠাইত ৰোগ-বেমাৰ সহজে বিয়পে। |
-সম্প্ৰসাৰণ
১২। পঢ়া আৰু আবৃত্তি কৰা।
বসন্ত
মালতী ফুলিল, সেউতী উঠিল,
কেতেকী গা-মূৰি দিলে;
সুৰীয়া কুলিয়ে গল কঁপাই গাই
বননিৰ বাতৰি দিলে।
বকুলে সিঁচিলে তৰা একোকণি,
মদাৰে খেলিলে ফাঁকু;
যুতি ফুলজুপি নিশাহ এৰিলে,
পদুমে মেলিলে চকু।
থুৰিত কৰবীৰে সাঁচিলে মৌটুপি,
ভূমিয়ে মেলিলে চঁপা;
চৰাই হালধীয়া মৌ-মতলীয়া
উলটি কৰিলে কৃপা।
১৩। ওপৰৰ কবিতাকেইফাকিত উল্লেখ থকা চৰাই আৰু ফুলৰ নামবোৰ লিখা।
উত্তৰঃ
চৰাইৰ নামঃ কুলি, হালধীয়া চৰাই।
ফুলৰ নামঃ মালতী, সেউতী, কেতেকী, বকুল, মদাৰ, যুতি, পদুম, কৰবী, চঁপা।
১৪। তলত দিয়া শব্দসমূহ ব্যৱহাৰ কৰি একোটাকৈ কবিতা লিখিবলৈ যত্ন কৰা।
আকাশ, পাহাৰ, ফুল, মেঘ, নদী, গছ-গছনি, পখিলা, বৰষুণ
উত্তৰঃ
নীল আকাশত মেঘে কৰে খেল,
পাহাৰৰ কোলাত ফুলৰ মেল।
গছ-গছনিত পখিলা উৰে,
বৰষুণ আহি ধৰণী ভৰে।
নদী বৈ যায় কলকল সুৰে,
সেউজীয়া প্ৰকৃতি হাঁহে দূৰে।
ফুলে ফুলে সুবাস ভৰে মন,
বৰষুণে আনে নতুন জীৱন।
১৫। বৰষুণৰ বতৰত তুমি কৰি ভালপোৱা কামবোৰৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।
উত্তৰঃ
১। কাগজৰ নাও সাজি পানীত মেলা।
২। খিৰিকীৰ কাষত বহি বৰষুণ চোৱা।
৩। ৰিমঝিম বৰষুণৰ শব্দ শুনা।
৪। গৰম চাহ বা জলপান খোৱা।
৫। গল্পৰ কিতাপ পঢ়া।
৬। ঘৰৰ ভিতৰত পৰিয়ালৰ লগত খেল-ধেমালি কৰা।
১৬। দলত আলোচনা কৰি কোৱা।
(ক) ধুমুহা-বৰষুণ আহিলে তুমি কি কৰা?
উত্তৰঃ ধুমুহা-বৰষুণ আহিলে মই ঘৰৰ ভিতৰত নিৰাপদে থাকোঁ। দুৱাৰ-খিৰিকী ভালদৰে বন্ধ কৰি বৈদ্যুতিক সঁজুলিৰ পৰা আঁতৰি থাকোঁ আৰু বাহিৰলৈ নোলাওঁ।
(খ) শিল-বৰষুণ পৰিলে তোমাৰ কেনে লাগে?
উত্তৰঃ শিল-বৰষুণ পৰিলে মোক আচৰিত আৰু অলপ ভয় লাগে। মই ঘৰৰ ভিতৰত নিৰাপদে থাকি শিল পৰাৰ দৃশ্য চাই থাকোঁ।
(গ) বৰষুণ দিলে তোমাৰ চৌপাশৰ কি কি পৰিৱৰ্তন চকুত পৰে?
উত্তৰঃ বৰষুণ দিলে গছ-লতা আৰু ঘাঁহ-বন সজীৱ আৰু সেউজীয়া হৈ পৰে। পথাৰ আৰু পুখুৰীত পানী জমা হয়, বাট-পথ ভিজি যায়, আকাশ ডাৱৰে ঢাকে আৰু চৌপাশৰ বতাহ শীতল হৈ পৰে।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post