নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়
A. অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। জীৱদেহত নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ প্ৰয়োজন কিয়?
উত্তৰঃ জীৱদেহৰ বিভিন্ন অংগ-প্ৰত্যংগৰ কাৰ্য সঠিকভাৱে পৰিচালনা কৰি পৰস্পৰৰ মাজত সামঞ্জস্য বজাই ৰাখিবলৈ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয়ৰ প্ৰয়োজন হয়।
২। প্ৰাণীৰ শৰীৰত নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয় সাধন কৰা মুখ্য ব্যৱস্থা দুটা কি?
উত্তৰঃ প্ৰাণীদেহত নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয় মূলতঃ স্নায়ুতন্ত্ৰ আৰু অন্তঃস্ৰাৱী বা হৰম’ন তন্ত্ৰৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হয়।
৩। স্নায়ুতন্ত্ৰ কাক বোলে?
উত্তৰঃ নিউৰণ, স্নায়ু, মস্তিষ্ক আৰু স্নায়ুৰজ্জুৰ দ্বাৰা গঠিত যি তন্ত্ৰই উদ্দীপনা গ্ৰহণ, বাৰ্তা প্ৰেৰণ আৰু দেহৰ বিভিন্ন অংগৰ কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ আৰু সমন্বয় কৰে, তাক স্নায়ুতন্ত্ৰ বোলে।
৪। মানুহৰ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ প্ৰধান ভাগ কেইটা আৰু কি কি?
উত্তৰঃ মানুহৰ স্নায়ুতন্ত্ৰ প্ৰধানকৈ তিনিটা ভাগত বিভক্ত—
- কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
- প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
- স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ।
৫। কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ কি কি অংশৰে গঠিত?
উত্তৰঃ মস্তিষ্ক আৰু স্নায়ুৰজ্জুৰ দ্বাৰা কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ গঠিত।
৬। প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ কি?
উত্তৰঃ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰক দেহৰ বিভিন্ন অংগ-প্ৰত্যংগৰ সৈতে সংযোগ কৰা স্নায়ুসমূহৰ তন্ত্ৰক প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ বোলে।
৭। স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ কি?
উত্তৰঃ হৃদস্পন্দন, শ্বাস-প্ৰশ্বাস, পাচন, ঘাম নিঃসৰণ আদি অনৈচ্ছিক কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰা স্নায়ুতন্ত্ৰক স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰ বোলে।
৮। মস্তিষ্কৰ পৰা ওলোৱা স্নায়ুক কি বোলে?
উত্তৰঃ মস্তিষ্কৰ পৰা ওলোৱা স্নায়ুক কৰোটীয় বা Cranial স্নায়ু বোলে।
৯। গ্ৰাহক কি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশৰ পৰা উদ্দীপনা বা তথ্য চিনাক্ত কৰা সংবেদী কোষ বা স্নায়ুকোষৰ বিশেষ অগ্ৰাংশক গ্ৰাহক বোলে।
১০। সোৱাদ চিনাক্ত কৰা গ্ৰাহকক কি বোলে?
উত্তৰঃ সোৱাদ চিনাক্ত কৰা গ্ৰাহকক Gustatory receptor বোলে।
১১। গোন্ধ চিনাক্ত কৰা গ্ৰাহকক কি বোলে?
উত্তৰঃ গোন্ধ চিনাক্ত কৰা গ্ৰাহকক Olfactory receptor বোলে।
১২। স্নায়ুকোষৰ মাজেৰে বাৰ্তা কেনেদৰে সঞ্চালিত হয়?
উত্তৰঃ স্নায়ুকোষৰ মাজেৰে বাৰ্তা মূলতঃ বৈদ্যুতিক প্ৰেৰণা হিচাপে সঞ্চালিত হয়।
১৩। ছাইনেপ্ছ কি?
উত্তৰঃ দুটা আনুক্রমিক নিউৰণ বা স্নায়ুকোষৰ মাজত থকা অতি সৰু ফাঁকক ছাইনেপ্ছ বোলে।
১৪। দুটা নিউৰণৰ মাজৰ ছাইনেপ্ছৰে বাৰ্তা কেনেদৰে পাৰ হয়?
উত্তৰঃ এক্সনৰ শেষত বৈদ্যুতিক প্ৰেৰণাই ৰাসায়নিক পদাৰ্থ মুক্ত কৰে; সেই পদাৰ্থ ছাইনেপ্ছ পাৰ হৈ পৰৱৰ্তী নিউৰণত নতুন প্ৰেৰণা সৃষ্টি কৰে।
১৫। এটা নিউৰণৰ প্ৰধান অংশ কি কি?
উত্তৰঃ এটা নিউৰণৰ প্ৰধান অংশ হ’ল—
- কোষদেহ
- ডেনড্ৰাইট
- এক্সন।
১৬। দুই প্ৰকাৰৰ স্নায়ু প্ৰৱৰ্ধ কি কি?
উত্তৰঃ এক্সন আৰু ডেনড্ৰাইট।
১৭। এক্সনৰ কাম কি?
উত্তৰঃ এক্সনে কোষদেহৰ পৰা স্নায়ু বাৰ্তা আন নিউৰণ বা কাৰ্যকৰী অংগলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
১৮। ডেনড্ৰাইটৰ কাম কি?
উত্তৰঃ ডেনড্ৰাইটে গ্ৰাহক বা আন নিউৰণৰ পৰা উদ্দীপনা গ্ৰহণ কৰি কোষদেহলৈ পঠিয়ায়।
১৯। এক্সন আৰু ডেনড্ৰাইটৰ দুটা পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
- এক্সনে বাৰ্তা বাহিৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে; ডেনড্ৰাইটে বাৰ্তা গ্ৰহণ কৰে।
- এক্সন সাধাৰণতে দীঘল; ডেনড্ৰাইট তুলনামূলকভাৱে চুটি আৰু শাখাযুক্ত।
২০। সংজ্ঞাবাহী স্নায়ু কি?
উত্তৰঃ গ্ৰাহক অংগৰ পৰা কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰলৈ স্নায়ু প্ৰেৰণা কঢ়িয়াই নিয়া স্নায়ুক সংজ্ঞাবাহী বা সংবেদী স্নায়ু বোলে।
২১। আজ্ঞাবাহী স্নায়ু কি?
উত্তৰঃ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ পৰা পেশী বা গ্ৰন্থিৰ দৰে কাৰ্যকৰী অংগলৈ নিৰ্দেশ কঢ়িয়াই নিয়া স্নায়ুক আজ্ঞাবাহী বা চালক স্নায়ু বোলে।
২২। মিশ্ৰ স্নায়ু কি?
উত্তৰঃ যি স্নায়ুত সংজ্ঞাবাহী আৰু আজ্ঞাবাহী দুয়োবিধ তন্তু থাকে, তাক মিশ্ৰ স্নায়ু বোলে।
B. মস্তিষ্ক সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্নোত্তৰ
২৩। মগজুৰ দুটা মুখ্য কাৰ্য লিখা।
উত্তৰঃ
- চিন্তা, স্মৃতি, অনুভূতি আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
- দেহৰ চলন, সমতা আৰু বিভিন্ন অংগৰ কাৰ্যৰ মাজত সমন্বয় সাধন কৰে।
২৪। মগজুৰ কোন অংশই দেহৰ লৰচৰ আৰু সমতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
উত্তৰঃ চেৰিবেলাম।
২৫। প্ৰমস্তিষ্কৰ দুটা কাৰ্য লিখা।
উত্তৰঃ
- চিন্তা, স্মৃতি, বুদ্ধি আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সৈতে জড়িত।
- বিভিন্ন জ্ঞানেন্দ্ৰিয়ৰ পৰা অহা তথ্য গ্ৰহণ আৰু বিশ্লেষণ কৰে।
২৬। মস্তিষ্কৰ কোন অংশই অনৈচ্ছিক কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে?
উত্তৰঃ পশ্চাৎ মস্তিষ্কৰ মেডুলা অংশই হৃদস্পন্দন, শ্বাস-প্ৰশ্বাস আদি বহু অনৈচ্ছিক কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
২৭। সন্মুখ মগজু কি কি অংশৰে গঠিত?
উত্তৰঃ সন্মুখ মগজুত প্ৰমস্তিষ্ক বা Cerebrum, ঘ্ৰাণ-সংবেদী অংশ আৰু হাইপ’থেলামাছ-সহ কিছুমান নিয়ন্ত্ৰক অঞ্চল থাকে।
২৮। আমি ধূপকাঠিৰ গোন্ধ কেনেকৈ পাওঁ?
উত্তৰঃ ধূপকাঠিৰ গোন্ধৰ অণুৱে নাকৰ ঘ্ৰাণ গ্ৰাহকক উদ্দীপিত কৰে। সেয়া স্নায়ু প্ৰেৰণাৰ ৰূপত মস্তিষ্কলৈ যায় আৰু মস্তিষ্কে তাক গোন্ধ হিচাপে চিনাক্ত কৰে।
C. প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
২৯। প্ৰতীপ ক্ৰিয়া কি?
উত্তৰঃ কোনো উদ্দীপনাৰ প্ৰতি চিন্তা-বিবেচনা নকৰাকৈ দ্ৰুত আৰু অনৈচ্ছিকভাৱে হোৱা সঁহাৰিক প্ৰতীপ ক্ৰিয়া বোলে।
উদাহৰণঃ
- গৰম বস্তু স্পৰ্শ কৰিলে হাত তৎক্ষণাৎ আঁতৰোৱা।
- চকুত তীব্ৰ পোহৰ পৰিলে চকু মুদা।
৩০। প্ৰতীপ ধনু কি?
উত্তৰঃ প্ৰতীপ ক্ৰিয়াৰ সময়ত গ্ৰাহকৰ পৰা সংজ্ঞাবাহী স্নায়ু, স্নায়ুৰজ্জু, আজ্ঞাবাহী স্নায়ু আৰু কাৰ্যকৰী অংগলৈ স্নায়ু প্ৰেৰণাই যি পথ অনুসৰণ কৰে, তাক প্ৰতীপ ধনু বোলে।
৩১। প্ৰতীপ ক্ৰিয়া মূলতঃ ক’ত নিয়ন্ত্ৰিত হয়?
উত্তৰঃ স্নায়ুৰজ্জুত।
৩২। প্ৰতীপ ক্ৰিয়াত মগজুৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ প্ৰতীপ সঁহাৰিটো মূলতঃ স্নায়ুৰজ্জুৱে দ্ৰুতভাৱে সম্পন্ন কৰে। কিন্তু সংঘটিত ঘটনাৰ তথ্য মগজুলৈও যায়, যাতে মগজুৱে ঘটনাটো অনুভৱ, বিশ্লেষণ আৰু পৰৱৰ্তী কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে।
৩৩। প্ৰতীপ ক্ৰিয়া আৰু খোজ কঢ়াৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
| প্ৰতীপ ক্ৰিয়া | খোজ কঢ়া |
|---|---|
| অনৈচ্ছিক আৰু দ্ৰুত। | মূলতঃ ঐচ্ছিক কাৰ্য। |
| স্নায়ুৰজ্জুৱে মুখ্য ভূমিকা লয়। | মস্তিষ্কৰ বিভিন্ন অংশ, বিশেষকৈ চেৰিবেলাম, সমন্বয়ত সহায় কৰে। |
| আগতীয়াকৈ চিন্তা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। | ইচ্ছা আৰু নিয়ন্ত্ৰিত পেশী-চলনৰ সৈতে জড়িত। |
৩৪। ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া আৰু প্ৰতীপ ক্ৰিয়াৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া
- নিজৰ ইচ্ছা অনুসৰি কৰা হয়।
- মস্তিষ্কৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকে।
- উদাহৰণ— লিখা, দৌৰা।
প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
- ইচ্ছাৰ অধীন নহয়।
- সাধাৰণতে স্নায়ুৰজ্জুৰ জৰিয়তে দ্ৰুতভাৱে সম্পন্ন হয়।
- উদাহৰণ— গৰম বস্তুৰ পৰা হাত আঁতৰোৱা।
৩৫। স্নায়ুৰজ্জুত আঘাত হ’লে কি ঘটে?
উত্তৰঃ স্নায়ুৰজ্জুত আঘাত হ’লে প্ৰতীপ ক্ৰিয়াত ব্যাঘাত ঘটিব পাৰে। লগতে দেহৰ বিভিন্ন অংশ আৰু মস্তিষ্কৰ মাজত স্নায়ু বাৰ্তা আদান-প্ৰদান বাধাগ্ৰস্ত হৈ অনুভূতি আৰু চলনত সমস্যা দেখা দিব পাৰে।
D. উদ্ভিদৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু চলন
৩৬। উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ কি?
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি, বিকাশ, চলন আৰু বিভিন্ন শাৰীৰবৃত্তীয় কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থসমূহক উদ্ভিদ হৰম’ন বা সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ বোলে।
৩৭। উদ্ভিদৰ মুখ্য সঞ্জীৱনী পদাৰ্থসমূহৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
- অক্সিন
- জিবাৰেলিন
- চাইটোকাইনিন
- এবচাইছিক এছিড
- ইথিলিন।
৩৮। অক্সিনৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ অক্সিনে মূলতঃ কোষৰ দৈৰ্ঘ্য বৃদ্ধি কৰি কাণ্ডৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰে আৰু আলোকানুবেগ আদি দিশনির্দেশিত চলনত ভূমিকা লয়।
৩৯। জিবাৰেলিনৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ জিবাৰেলিনে কাণ্ডৰ বৃদ্ধি, বীজৰ অংকুৰণ আৰু কিছুমান উদ্ভিদত ফুল ধৰা আদি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰে।
৪০। চাইটোকাইনিনৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ চাইটোকাইনিনে কোষ বিভাজন বৃদ্ধি কৰে আৰু উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশৰ বিকাশত সহায় কৰে।
৪১। এবচাইছিক এছিডৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ এবচাইছিক এছিড সাধাৰণতে বৃদ্ধি দমনকাৰী হৰম’ন। ই পাত সৰা, বীজৰ সুপ্ত অৱস্থা আৰু জলাভাবত পত্ৰৰন্ধ্ৰ বন্ধ কৰাত সহায় কৰে।
৪২। ইথিলিনৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ ইথিলিনে বিশেষকৈ ফল পকোৱা আৰু পাত-ফুল সৰা আদি প্ৰক্ৰিয়াত সহায় কৰে।
৪৩। উদ্ভিদৰ চলন কেই প্ৰকাৰৰ?
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ চলন সাধাৰণভাৱে দুটা বৃহৎ ভাগত আলোচনা কৰিব পাৰি—
- বৃদ্ধি-নির্ভৰ বা দিশনির্দেশিত চলন
- বৃদ্ধি-নির্ভৰ নোহোৱা বা ন্যাস্টিক চলন।
৪৪। আলোকানুবেগ বা Phototropism কি?
উত্তৰঃ পোহৰৰ দিশৰ প্ৰতি উদ্ভিদ অংগৰ দিশনির্দেশিত বৃদ্ধিজনিত সঁহাৰিক আলোকানুবেগ বোলে। সাধাৰণতে কাণ্ড পোহৰৰ ফালে আৰু শিপা পোহৰৰ বিপৰীত ফালে বৃদ্ধি পায়।
৪৫। ভূকেন্দ্ৰানুবেগ বা Geotropism কি?
উত্তৰঃ মাধ্যাকর্ষণ শক্তিৰ প্ৰতি উদ্ভিদ অংগৰ দিশনির্দেশিত বৃদ্ধিক ভূকেন্দ্ৰানুবেগ বোলে। শিপা মাধ্যাকর্ষণৰ দিশে আৰু কাণ্ড বিপৰীত দিশে বৃদ্ধি পায়।
৪৬। জলানুবেগ বা Hydrotropism কি?
উত্তৰঃ পানীৰ উৎসৰ প্ৰতি উদ্ভিদ অংগ, বিশেষকৈ শিপাৰ দিশনির্দেশিত বৃদ্ধিক জলানুবেগ বোলে।
৪৭। ন্যাস্টিক চলন কি?
উত্তৰঃ যি উদ্ভিদ চলনৰ দিশ উদ্দীপকৰ দিশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে, তাক ন্যাস্টিক চলন বোলে। নিলাজী বনৰ পাত মেল-বন্ধ হোৱাটো ইয়াৰ উদাহৰণ।
৪৮। নিলাজী বনৰ পাতৰ চলন আৰু কাণ্ডৰ পোহৰৰ ফালে বৃদ্ধিৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ নিলাজী বনৰ পাতৰ চলন ন্যাস্টিক আৰু তৎক্ষণাত হোৱা চলন; ইয়াৰ দিশ উদ্দীপকৰ দিশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। আনহাতে কাণ্ডৰ পোহৰৰ ফালে বৃদ্ধি আলোকানুবেগী চলন, যি উদ্দীপকৰ দিশ অনুসৰি বৃদ্ধি পায়।
৪৯। নিলাজী বনৰ পাতৰ চলন আৰু মানুহৰ ভৰিৰ চলনৰ পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ
- নিলাজী বনৰ পাতৰ চলনত স্নায়ু আৰু পেশী নাথাকে; কোষীয় পানীৰ পৰিমাণৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত চলন ঘটে।
- মানুহৰ ভৰিৰ চলন স্নায়ু আৰু পেশীৰ সমন্বিত কাৰ্যৰ ফল।
৫০। জলানুবেগৰ এটা পৰীক্ষামূলক আৰ্হি বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ এটা পাত্ৰত তিতা কাঠৰ গুড়ি বা মাটি লৈ বীজ অংকুৰিত কৰা হয়। পানীৰ উৎস এটা নিৰ্দিষ্ট দিশত ৰাখিলে কিছুদিন পাছত দেখা যায় যে শিপাবোৰ পানীৰ উৎসৰ ফালে বেঁকা হৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ পৰা শিপাৰ জলানুবেগী স্বভাৱ প্ৰমাণিত হয়।
E. অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰ আৰু হৰম’ন
৫১। অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি কি?
উত্তৰঃ নলীবিহীন যিবোৰ গ্ৰন্থিয়ে উৎপন্ন হৰম’ন পোনপটীয়াকৈ তেজত নিঃসৰণ কৰে, সেইবোৰক অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি বোলে।
৫২। বহিঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ গ্ৰন্থিয়ে নিজস্ব নলীৰ জৰিয়তে নিঃসৃত পদাৰ্থ নিৰ্দিষ্ট স্থানলৈ পঠিয়ায়, সেইবোৰক বহিঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি বোলে।
৫৩। অন্তঃস্ৰাৱী আৰু বহিঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ পাৰ্থক্য লিখা।
| অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি | বহিঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থি |
|---|---|
| নিঃসৰণ নলী নাথাকে। | নিঃসৰণ নলী থাকে। |
| হৰম’ন পোনে পোনে তেজত মিহলি হয়। | নিঃসৃত পদাৰ্থ নলীৰে নিৰ্দিষ্ট ঠাইলৈ যায়। |
| উদাহৰণ— থাইৰয়ড। | উদাহৰণ— লালটি গ্ৰন্থি। |
৫৪। অন্তঃস্ৰাৱী আৰু বহিঃস্ৰাৱী দুয়োধৰণৰ কাৰ্য কৰা গ্ৰন্থিটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ অগ্নাশয়।
৫৫। মানুহৰ দেহৰ পাঁচটা অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ
- পিটুইটাৰী
- থাইৰয়ড
- এড্ৰিনেল
- অগ্নাশয়
- থাইমাছ।
৫৬। হৰম’নক ৰাসায়নিক বাহক কিয় বোলে?
উত্তৰঃ হৰম’ন অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিৰ পৰা তেজত মিহলি হৈ দূৰৱৰ্তী লক্ষ্য অংগলৈ গৈ সেই অংগৰ কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। সেয়ে হৰম’নক ৰাসায়নিক বাহক বোলে।
৫৭। প্ৰাণীদেহৰ ৰাসায়নিক সমন্বয় কেনেদৰে সংঘটিত হয়?
উত্তৰঃ অন্তঃস্ৰাৱী গ্ৰন্থিসমূহে হৰম’ন তেজত নিঃসৰণ কৰে। তেজে এই হৰম’নসমূহ নিৰ্দিষ্ট লক্ষ্য অংগলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে। হৰম’নে বৃদ্ধি, বিপাক, প্ৰজনন, ৰক্তচাপ, তেজৰ গ্লুক’জ আদি বিভিন্ন কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰি দেহত ৰাসায়নিক সমন্বয় সাধন কৰে।
৫৮। এড্ৰিনেলিন হৰম’নৰ কাৰ্য কি?
উত্তৰঃ বিপদ, ভয় বা মানসিক চাপৰ সময়ত এড্ৰিনেলিনৰ নিঃসৰণ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ ফলত—
- হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি পায়।
- শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ হাৰ বৃদ্ধি পায়।
- পেশীলৈ তেজৰ যোগান বৃদ্ধি পায়।
- দেহ জৰুৰী অৱস্থাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ সাজু হয়।
৫৯। ইনচুলিন ক’ত উৎপন্ন হয়?
উত্তৰঃ অগ্নাশয়ত।
৬০। ইনচুলিনৰ মুখ্য কাম কি?
উত্তৰঃ ইনচুলিনে তেজত গ্লুক’জৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।
৬১। ডায়েবেটিছ ৰোগীক ইনচুলিন কিয় দিয়া হয়?
উত্তৰঃ কিছুমান ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ শৰীৰত প্ৰয়োজন অনুসৰি ইনচুলিন উৎপন্ন নহয়। তেতিয়া তেজত গ্লুক’জৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। ইনচুলিন প্ৰয়োগে এই গ্লুক’জৰ মাত্ৰা নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে।
৬২। আয়’ডিনযুক্ত লৱণ খোৱাটো কিয় প্ৰয়োজন?
উত্তৰঃ থাইৰয়ড গ্ৰন্থিয়ে থাইৰ’ক্সিন হৰম’ন তৈয়াৰ কৰিবলৈ আয়’ডিনৰ প্ৰয়োজন হয়। খাদ্যত আয়’ডিনৰ অভাৱ হ’লে গলগণ্ডৰ দৰে সমস্যা দেখা দিব পাৰে। সেয়ে আয়’ডিনযুক্ত লৱণ খোৱা প্ৰয়োজন।
৬৩। গলগণ্ড কোন হৰম’নৰ সৈতে জড়িত?
উত্তৰঃ থাইৰ’ক্সিন হৰম’নৰ অভাৱৰ সৈতে গলগণ্ডৰ সমস্যা জড়িত।
৬৪। ডায়েবেটিছ কোন হৰম’নৰ অভাৱৰ সৈতে জড়িত?
উত্তৰঃ ইনচুলিনৰ অভাৱ বা ইনচুলিনৰ কাৰ্যত সমস্যাৰ সৈতে ডায়েবেটিছ জড়িত।
৬৫। পিটুইটাৰী গ্ৰন্থিয়ে নিঃসৰণ কৰা দুটা হৰম’ন আৰু কাম লিখা।
উত্তৰঃ
- বৃদ্ধি হৰম’ন — দেহৰ বৃদ্ধি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
- থাইৰয়ড উদ্দীপক হৰম’ন (TSH) — থাইৰয়ড গ্ৰন্থিৰ কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে।
F. বৰ্ণনাধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ
৬৬। নিউৰণৰ গঠন আৰু কাৰ্য বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ নিউৰণ হৈছে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ গঠনগত আৰু কাৰ্যগত একক। নিউৰণৰ মুখ্য অংশ তিনিটা—
- কোষদেহ: ইয়াত কোষকেন্দ্ৰ থাকে আৰু কোষৰ জৈৱিক কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
- ডেনড্ৰাইট: চুটি আৰু শাখাযুক্ত প্ৰৱৰ্ধ। ই গ্ৰাহক বা আন নিউৰণৰ পৰা স্নায়ু প্ৰেৰণা গ্ৰহণ কৰে।
- এক্সন: দীঘল প্ৰৱৰ্ধ। ই কোষদেহৰ পৰা স্নায়ু প্ৰেৰণা আন নিউৰণ, পেশী বা গ্ৰন্থিলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে।
স্নায়ু বাৰ্তাই সাধাৰণতে ডেনড্ৰাইট → কোষদেহ → এক্সন দিশত গতি কৰে। এক্সনৰ শেষত ৰাসায়নিক পদাৰ্থ মুক্ত হৈ ছাইনেপ্ছ পাৰ কৰি পৰৱৰ্তী নিউৰণক উদ্দীপিত কৰে।
৬৭। স্নায়ুকোষৰ প্ৰকাৰ আৰু কাৰ্য লিখা।
উত্তৰঃ কাৰ্যৰ ভিত্তিত নিউৰণ তিনিপ্ৰকাৰৰ—
(ক) সংজ্ঞাবাহী নিউৰণ
গ্ৰাহক অংগৰ পৰা উদ্দীপনা কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰলৈ কঢ়িয়াই নিয়ে।
(খ) আজ্ঞাবাহী নিউৰণ
কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ পৰা নিৰ্দেশ পেশী বা গ্ৰন্থিলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
(গ) অন্তৰ্বাহী বা সংযোগী নিউৰণ
কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ ভিতৰত সংজ্ঞাবাহী আৰু আজ্ঞাবাহী নিউৰণৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰে।
৬৮। স্নায়ুতন্ত্ৰৰ মুখ্য কাৰ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
- বাহ্যিক আৰু আভ্যন্তৰীণ উদ্দীপনা চিনাক্ত কৰে।
- বিভিন্ন জ্ঞানেন্দ্ৰিয়ৰ পৰা তথ্য মস্তিষ্ক আৰু স্নায়ুৰজ্জুলৈ আনে।
- দেহৰ বিভিন্ন অংগলৈ নিৰ্দেশ প্ৰেৰণ কৰে।
- পেশীৰ চলন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
- ঐচ্ছিক আৰু বহু অনৈচ্ছিক কাৰ্যৰ সমন্বয় সাধন কৰে।
- চিন্তা, স্মৃতি, বুদ্ধি আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত সহায় কৰে।
- প্ৰতীপ ক্ৰিয়াৰ মাধ্যমে দেহক আকস্মিক বিপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
৬৯। স্নায়বিক সমন্বয় কি?
উত্তৰঃ স্নায়ুতন্ত্ৰৰ সহায়ত বাহ্যিক বা আভ্যন্তৰীণ উদ্দীপনা গ্ৰহণ কৰি তাৰ তথ্য কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা আৰু তাৰ পৰা উপযুক্ত নিৰ্দেশ কাৰ্যকৰী অংগলৈ পঠিয়াই দেহৰ বিভিন্ন কাৰ্যৰ মাজত সামঞ্জস্য ৰক্ষা কৰা প্ৰক্ৰিয়াক স্নায়বিক সমন্বয় বোলে।
৭০। স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ কাৰ্য বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ স্বয়ংক্ৰিয় স্নায়ুতন্ত্ৰই আমাৰ ইচ্ছাৰ অধীন নথকা বহু আভ্যন্তৰীণ কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। যেনে—
- হৃদস্পন্দন
- শ্বাস-প্ৰশ্বাসৰ হাৰ
- পাচন
- ঘাম নিঃসৰণ
- ৰক্তনলীৰ সংকোচন-প্ৰসাৰণ।
ই সাধাৰণতে sympathetic আৰু parasympathetic এই দুটা অংশৰ জৰিয়তে বিপৰীতধৰ্মী কাৰ্য কৰি দেহৰ স্বাভাৱিক অৱস্থা বজাই ৰাখে।
৭১। স্নায়ুতন্ত্ৰ আৰু হৰম’নীয় নিয়ন্ত্ৰণৰ তুলনা কৰা।
| স্নায়বিক নিয়ন্ত্ৰণ | হৰম’নীয় নিয়ন্ত্ৰণ |
|---|---|
| স্নায়ু প্ৰেৰণাৰ দ্বাৰা হয়। | হৰম’নৰ দ্বাৰা হয়। |
| বাৰ্তা অতি দ্ৰুত যায়। | তুলনামূলক ধীৰে কাম কৰে। |
| প্ৰভাৱ সাধাৰণতে স্বল্পকালীন। | প্ৰভাৱ অধিক সময় স্থায়ী হ’ব পাৰে। |
| স্নায়ুৰ নির্দিষ্ট পথ অনুসৰণ কৰে। | তেজৰ সৈতে দেহৰ বিভিন্ন স্থানলৈ যায়। |
| পেশী, গ্ৰন্থি আদিৰ তাৎক্ষণিক কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণত গুৰুত্বপূর্ণ। | বৃদ্ধি, বিপাক, প্ৰজনন আদি দীৰ্ঘম্যাদী কাৰ্যত গুৰুত্বপূর্ণ। |
৭২। উদ্ভিদৰ ৰাসায়নিক সমন্বয় কেনেদৰে সংঘটিত হয়?
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ স্নায়ুতন্ত্ৰ নাই। উদ্ভিদত বৃদ্ধি, বিকাশ আৰু উদ্দীপনাৰ প্ৰতি সঁহাৰি মূলতঃ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বা উদ্ভিদ হৰম’নৰ সহায়ত নিয়ন্ত্ৰিত হয়।
অক্সিনে কোষ বৃদ্ধি, জিবাৰেলিনে কাণ্ডৰ বৃদ্ধি আৰু অংকুৰণ, চাইটোকাইনিনে কোষ বিভাজন, এবচাইছিক এছিডে বৃদ্ধি দমন আৰু জলাভাবত পত্ৰৰন্ধ্ৰ বন্ধ কৰাত, আৰু ইথিলিনে ফল পকোৱাত সহায় কৰে। এই হৰম’নসমূহৰ সমন্বিত কাৰ্যই উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি সঁহাৰি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
G. উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থৰ ওপৰত দীঘল উত্তৰ
৭৩। উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ বা হৰম’নসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ দেহত অতি কম পৰিমাণে উৎপন্ন হৈ বৃদ্ধি, বিকাশ, চলন আৰু অন্যান্য শাৰীৰবৃত্তীয় কাৰ্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থক উদ্ভিদ হৰম’ন বা সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ বোলে।
মুখ্য উদ্ভিদ হৰম’নসমূহ হ’ল—
১. অক্সিন
ই মূলতঃ কাণ্ড আৰু মূলৰ অগ্ৰভাগৰ বৃদ্ধি পোৱা কলাত উৎপন্ন হয়। কোষ দীঘল কৰাত আৰু আলোকানুবেগী চলনত সহায় কৰে।
২. জিবাৰেলিন
ই কাণ্ড দীঘল কৰা, বীজ অংকুৰণ আৰু কিছুমান উদ্ভিদত ফুল ধৰাত সহায় কৰে।
৩. চাইটোকাইনিন
ই কোষ বিভাজন বৃদ্ধি কৰে আৰু উদ্ভিদৰ নতুন কলা বিকাশত সহায় কৰে।
৪. এবচাইছিক এছিড
ই বৃদ্ধি দমনকাৰী হৰম’ন। জলাভাবত পত্ৰৰন্ধ্ৰ বন্ধ কৰা, বীজৰ সুপ্ত অৱস্থা বজাই ৰখা আৰু কিছুমান ক্ষেত্ৰত পাত সৰাত সহায় কৰে।
৫. ইথিলিন
ই গেছীয় উদ্ভিদ হৰম’ন। ফল পকোৱা আৰু পাত-ফুল সৰা আদি প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা লয়।
H. বহু বিকল্পধৰ্মী প্ৰশ্নোত্তৰ (MCQ)
১। তলৰ কোনটো উদ্ভিদৰ সঞ্জীৱনী পদাৰ্থ?
(a) ইনচুলিন
(b) থাইৰ’ক্সিন
(c) অ’ইষ্ট্ৰ’জেন
(d) চাইটোকাইনিন
উত্তৰঃ (d) চাইটোকাইনিন।
২। প্ৰতীপ ক্ৰিয়া মুখ্যতঃ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে—
(a) চেৰিবেলাম
(b) মগজু
(c) স্নায়ুৰজ্জু
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (c) স্নায়ুৰজ্জু।
৩। মগজুৰ কোন অংশই দেহৰ সমতা ৰক্ষা কৰে?
(a) মেডুলা
(b) চেৰিবেলাম
(c) প্ৰমস্তিষ্ক
(d) পন্স
উত্তৰঃ (b) চেৰিবেলাম।
৪। তেজৰ চেনিৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত মুখ্য ভূমিকা লোৱা হৰম’ন—
(a) এড্ৰিনেলিন
(b) থাইৰ’ক্সিন
(c) ইনচুলিন
(d) টেষ্ট’ষ্টেৰন
উত্তৰঃ (c) ইনচুলিন।
৫। উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত বাধা দিয়া হৰম’ন—
(a) অক্সিন
(b) জিবাৰেলিন
(c) চাইটোকাইনিন
(d) এবচাইছিক এছিড
উত্তৰঃ (d) এবচাইছিক এছিড।
৬। শিপাৰ মাধ্যাকর্ষণৰ দিশে বৃদ্ধি কিহৰ উদাহৰণ?
(a) পোহৰানুবেগ
(b) জলানুবেগ
(c) ভূকেন্দ্ৰানুবেগ
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (c) ভূকেন্দ্ৰানুবেগ।
৭। নিউৰণৰ কোন অংশই পৰিৱেশৰ পৰা তথ্য গ্ৰহণ কৰে?
(a) এক্সন
(b) ডেনড্ৰাইট
(c) মায়েলিন
(d) কোষদেহ
উত্তৰঃ (b) ডেনড্ৰাইট।
৮। এটা নিউৰণৰ পৰা পৰৱৰ্তী নিউৰণলৈ ছাইনেপ্ছ পাৰ কৰি বাৰ্তা মূলতঃ কিহৰ সহায়ত যায়?
(a) চুম্বকীয় শক্তি
(b) ৰাসায়নিক পদাৰ্থ
(c) তাপ
(d) পোহৰ
উত্তৰঃ (b) ৰাসায়নিক পদাৰ্থ।
৯। নিউৰণৰ কোন অংশৰ শেষত বৈদ্যুতিক সংকেত ৰাসায়নিক সংকেতলৈ পৰিণত হয়?
(a) এক্সন
(b) কোষদেহ
(c) ডেনড্ৰাইট
(d) কোষকেন্দ্ৰ
উত্তৰঃ (a) এক্সন।
১০। পৰিৱেশৰ কোনো পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি হোৱা তাৎক্ষণিক অনৈচ্ছিক সঁহাৰি—
(a) ঐচ্ছিক ক্ৰিয়া
(b) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া
(c) বৃদ্ধি চলন
(d) ৰেচন
উত্তৰঃ (b) প্ৰতীপ ক্ৰিয়া।
১১। প্ৰতীপ ধনু সাধাৰণতে ক’ত গঠিত হয়?
(a) মস্তিষ্ক
(b) স্নায়ুৰজ্জু
(c) পেশী
(d) হৃদযন্ত্ৰ
উত্তৰঃ (b) স্নায়ুৰজ্জু।
১২। মানুহৰ শৰীৰৰ মুখ্য সমন্বয় সাধনকাৰী কেন্দ্ৰ—
(a) স্নায়ু
(b) মস্তিষ্ক
(c) পেশী
(d) গ্ৰন্থি
উত্তৰঃ (b) মস্তিষ্ক।
১৩। মস্তিষ্ক আৰু স্নায়ুৰজ্জুৱে গঠন কৰে—
(a) প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
(b) কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
(c) অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰ
(d) ৰেচন তন্ত্ৰ
উত্তৰঃ (b) কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ।
১৪। কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰক দেহৰ আন অংশৰ সৈতে সংযোগ কৰা তন্ত্ৰ—
(a) প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ
(b) অন্তঃস্ৰাৱী তন্ত্ৰ
(c) ৰেচন তন্ত্ৰ
(d) পাচনতন্ত্ৰ
উত্তৰঃ (a) প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ।
১৫। দুটা নিউৰণৰ মাজৰ ফাঁকক কি বোলে?
(a) ডেনড্ৰাইট
(b) ছাইনেপ্ছ
(c) এক্সন
(d) প্ৰেৰণা
উত্তৰঃ (b) ছাইনেপ্ছ।
১৬। মগজুৰ কাৰ্য—
(a) চিন্তা কৰা
(b) হৃদস্পন্দনৰ নিয়ন্ত্ৰণ
(c) দেহৰ সমতা ৰক্ষা
(d) ওপৰৰ আটাইকেইটা
উত্তৰঃ (d) ওপৰৰ আটাইকেইটা।
Human Generate Question Answer
প্রশ্নঃ প্রান্তীয় স্নায়ুতন্ত্র কি?
উত্তৰঃ কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্রক দেহৰ বিভিন্ন অংগ-প্ৰত্যংগৰ লগত সংযোগ কৰা স্নায়ুতন্ত্রক প্রান্তীয় স্নায়ুতন্ত্র বোলে।—
প্রশ্নঃ মগজুৰ দুটা কার্য লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) চিন্তা-ভাবনা আৰু সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰে।
(খ) দেহৰ সমতা আৰু সমন্বয় ৰক্ষা কৰে।
প্রশ্নঃ মগজুৰ যি অংশই দেহ লৰচৰ আৰু সমতা নিয়ন্ত্রণ কৰে, সেই অংশৰ নাম কি?
উত্তৰঃ চেৰিবেলাম।
প্রশ্নঃ দুই প্ৰকাৰৰ স্নায়ু প্ৰৱৰ্ধ কি কি?
উত্তৰঃ এক্সন আৰু ডেনড্ৰাইট।
প্রশ্নঃ মস্তিষ্কৰ পৰা ওলোৱা স্নায়ুক কি বোলা হয়?
উত্তৰঃ ক্রেনিয়েল স্নায়ু।
প্রশ্নঃ প্রমস্তিষ্কৰ দুটা কার্য লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) চিন্তা আৰু স্মৰণ শক্তি নিয়ন্ত্রণ কৰে।
(খ) ইন্দ্ৰিয়ৰ পৰা আহা উদ্দীপনা গ্ৰহণ কৰে।
প্রশ্নঃ অনৈচ্ছিক ক্ৰিয়া কোন অংশই নিয়ন্ত্রণ কৰে?
উত্তৰঃ মধ্য মস্তিষ্ক আৰু পশ্চাৎ মস্তিষ্ক।
প্রশ্নঃ প্রতীপ ক্রিয়াত মগজুৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ প্রতীপ ক্রিয়া মূলতঃ স্নায়ুৰজ্জুত হয়, কিন্তু মগজুৱে তথ্য সংগ্ৰহ আৰু নিয়ন্ত্রণত সহায় কৰে।
প্রশ্নঃ এক্সন আৰু ডেনড্ৰাইটৰ মাজৰ দুটা পার্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) এক্সনে বাৰ্তা বাহিৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে, ডেনড্ৰাইটে বাৰ্তা গ্ৰহণ কৰে।
(খ) এক্সন দীঘল, ডেনড্ৰাইট চুটি।
প্রশ্নঃ উদ্ভিদৰ চলন কেই প্ৰকাৰৰ?
উত্তৰঃ দুটা—
(ক) বৃদ্ধি চলন
(খ) স্বতঃস্ফূর্ত চলন
প্রশ্নঃ প্রতীপ ক্রিয়া আৰু খোজ কঢ়াৰ মাজত পার্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) প্রতীপ ক্রিয়া খৰতকীয়া আৰু অনৈচ্ছিক, খোজ কঢ়া ঐচ্ছিক।
(খ) প্রতীপ ক্রিয়া স্নায়ুৰজ্জুতে নিয়ন্ত্রিত, খোজ মস্তিষ্কে নিয়ন্ত্রণ কৰে।
প্রশ্নঃ উদ্ভিদৰ সঞ্জীবনী পদার্থ কি?
উত্তৰঃ উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি আৰু বিকাশ নিয়ন্ত্রণ কৰা ৰাসায়নিক পদার্থবোৰক সঞ্জীবনী পদার্থ বোলে। যেনে- অক্সিন, জিবাৰেলিন, চাইটোকাইনিন।
প্রশ্নঃ অন্তঃস্রাবী গ্রন্থি কি?
উত্তৰঃ যিবোৰ গ্রন্থিয়ে পোনে পোনে তেজত হৰম’ন নিঃসৰণ কৰে, সেইবোৰক অন্তঃস্রাবী গ্রন্থি বোলে।
প্রশ্নঃ অন্তঃস্রাবী আৰু বহিঃস্রাবী গ্রন্থিৰ মাজৰ পাৰ্থক্য কি?
উত্তৰঃ
অন্তঃস্রাবী গ্রন্থিয়ে তেজত হৰম’ন নিঃসৰণ কৰে, বহিঃস্রাবী গ্রন্থিয়ে নলীযোগে নিঃসৰণ কৰে।
প্রশ্নঃ দুয়ো ধৰণৰ কাৰ্য কৰা গ্রন্থিটোৰ নাম কি?
উত্তৰঃ অগ্নাশয়।
প্রশ্নঃ এড্ৰিনেলিন হৰম’নৰ কাৰ্য লিখা।
উত্তৰঃ
(ক) হৃদস্পন্দন বৃদ্ধি কৰে।
(খ) শ্বাস-প্রশ্বাস তীব্ৰ কৰে।
(গ) পেশীত তেজৰ যোগান বৃদ্ধি কৰে।
প্রশ্নঃ প্রতীপ ক্রিয়া কি? উদাহৰণ দিয়া।
উত্তৰঃ
উদ্দীপনাৰ প্রতি দ্ৰুত আৰু অনৈচ্ছিক সঁহাৰিক প্রতীপ ক্রিয়া বোলে।
উদাহৰণ—
(ক) গৰম বস্তু ছুঁই হাত আঁতৰোৱা।
(খ) উজ্জ্বল পোহৰত চকু বন্ধ কৰা।
প্রশ্নঃ স্নায়ুৰজ্জুত আঘাত হ’লে কি ঘটে?
উত্তৰঃ প্রতীপ ক্রিয়া আৰু অনৈচ্ছিক কাৰ্যত ব্যাঘাত ঘটে।
প্রশ্নঃ মস্তিষ্কৰ কোন অংশই অনৈচ্ছিক কার্য নিয়ন্ত্রণ কৰে?
উত্তৰঃ মেডুলা।
প্রশ্নঃ ইনচুলিন ক’ত উৎপন্ন হয়?
উত্তৰঃ অগ্নাশয়ত।
প্রশ্নঃ আয়ডিনযুক্ত লবণ খোৱাটো কিয় প্রয়োজন?
উত্তৰঃ থাইৰ’ক্সিন হৰম’ন উৎপাদনৰ বাবে আয়ডিন প্রয়োজন; অভাৱত গৰল ৰোগ হয়।
প্রশ্নঃ ডায়েবেটিছ ৰোগীক ইনচুলিন কিয় দিয়া হয়?
উত্তৰঃ তেজত চেনিৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্রণ কৰিবলৈ।
MCQ অংশ
প্রশ্নঃ কোনটো উদ্ভিদৰ সঞ্জীবনী পদার্থ?
(a) ইনচুলিন
(b) থাইৰ’ক্সিন
(c) অ’বেষ্ট্ৰ’জেন
(d) চাইটোকাইনিন
উত্তৰঃ (d) চাইটোকাইনিন
প্রশ্নঃ প্রতীপ ক্রিয়া নিয়ন্ত্রণ কৰে—
(a) চেৰিবেলাম
(b) মগজু
(c) স্নায়ুৰজ্জু
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (c) স্নায়ুৰজ্জু
প্রশ্নঃ মগজুৰ সমতা নিয়ন্ত্রণ কৰা অংশ—
(a) মেডুলা
(b) চেৰিবেলাম
(c) প্রমস্তিষ্ক
(d) পন্স
উত্তৰঃ (b) চেৰিবেলাম
প্রশ্নঃ তেজত চেনিৰ পৰিমাণ নিয়ন্ত্রণ কৰা হৰম’ন—
(a) এড্ৰিনেলিন
(b) থাইৰ’ক্সিন
(c) ইনচুলিন
(d) টেষ্ট’ষ্টেৰন
উত্তৰঃ (c) ইনচুলিন
প্রশ্নঃ উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত বাধা দিয়া হৰম’ন—
(a) অক্সিন
(b) জিবাৰেলিন
(c) চাইটোকাইনিন
(d) এবচাইছিক এছিড
উত্তৰঃ (d) এবচাইছিক এছিড
প্রশ্নঃ শিপাৰ গতি কিহৰ উদাহৰণ?
(a) পোহৰানুবেগ
(b) জলানুবেগ
(c) ভূকেন্দ্রাবেগ
(d) এটাও নহয়
উত্তৰঃ (c) ভূকেন্দ্রাবেগ
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post