সাম্ৰাজ্য
১। অতি চমু উত্তৰ লিখা
(ক) ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধান ভাষা কি আছিল?
উত্তৰঃ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধান ভাষা আছিল লেটিন।
(খ) সম্ৰাট কন্সটেণ্টাইনে কোন শতিকাত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ চতুৰ্থ শতিকাত।
(গ) পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য কেতিয়া গঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ নৱম শতিকাত (৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দত)।
(ঘ) ইথিওপিয়াত খ্ৰীষ্টান গীৰ্জা কেতিয়া স্থাপন হৈছিল?
উত্তৰঃ চতুৰ্থ শতিকাত (প্ৰায় ৩৩০ খ্ৰীষ্টাব্দত)।
(ঙ) চীনদেশত প্ৰথম ছপা গ্ৰন্থ কেতিয়া প্ৰকাশ হৈছিল?
উত্তৰঃ নৱম শতিকাত (৮৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত)।
(চ) পেপিৰি লিপি কিহত খোদিত কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ পেপিৰাছ গছৰ পাতত লিখা হৈছিল।
(ছ) ইউফ্ৰেটিছ নদীয়ে কোন দুটা সাম্ৰাজ্যক পৃথক কৰিছিল?
উত্তৰঃ ৰোমান আৰু ইৰাণীয় সাম্ৰাজ্যক।
(জ) ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক বুৰঞ্জীৰ এজন মুখ্য ‘খেলুৱৈ’ৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ অক্টাভিয়ান (আগষ্টাছ)।
(ঝ) টেচিটাচ কোন আছিল?
উত্তৰঃ টেচিটাচ এজন ৰোমান বুৰঞ্জীবিদ আছিল।
(ঞ) আধুনিক আলজেৰিয়াৰ পুৰণি নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ নুমিদিয়া।
২। চমু উত্তৰ লিখা
(ক) তুমি ৰোমান সাম্ৰাজ্যত বাস কৰা হলে নগৰ নে গাঁৱত থাকিলাহেঁতেন? কিয়?
উত্তৰঃ মই নগৰত থাকিলাহেঁতেন, কাৰণ নগৰত বাণিজ্য, খাদ্য সৰবৰাহ, শিক্ষা আৰু সুৰক্ষাৰ সুবিধা অধিক আছিল। অভাৱৰ সময়তো খাদ্য সংগ্ৰহ সহজ আছিল।
(খ) কিছুমান নগৰ, নদী, সাগৰ আৰু প্ৰদেশৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।
নগৰ: ৰোম, এণ্টিঅ’ক, আলেকজেণ্ড্ৰিয়া
নদী: ইউফ্ৰেটিছ, টাইগ্ৰিছ, নাইল
সাগৰ: ভূমধ্যসাগৰ, কৃষ্ণসাগৰ
প্ৰদেশ: চিৰিয়া, পেলেষ্টাইন, মেছোপটেমিয়া
তিনিখনৰ সংক্ষিপ্ত ব্যাখ্যা:
ৰোম: সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী আৰু ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ।
নাইল নদী: ইজিপ্তৰ কৃষি আৰু অৰ্থনীতিৰ মূল আধাৰ।
মেছোপটেমিয়া: টাইগ্ৰিছ আৰু ইউফ্ৰেটিছ নদীৰ মাজৰ উৰ্বৰা অঞ্চল।
(গ) ৰোমান গৃহিনীৰ বজাৰ তালিকা:
ঘেঁহু
অলিভ তেল
মদ
ফল-মূল
শাক-পাচলি
(ঘ) ৰোমান চৰকাৰে কিয় ৰূপৰ মুদ্ৰা বন্ধ কৰিছিল? কোন ধাতু ব্যৱহাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ৰূপৰ অভাৱৰ বাবে ৰূপৰ মুদ্ৰা তৈয়াৰ বন্ধ কৰা হৈছিল। তাৰ সলনি সোণৰ মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
৩। ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন
(ক) যদি সম্ৰাট ট্ৰজানে ভাৰত দখল কৰিছিল…
উত্তৰঃ যদি সম্ৰাট ট্ৰজানে ভাৰত দখল কৰি বহু শতিকা শাসন কৰিছিল, তেন্তে ভাৰতৰ ভাষা, আইন-ব্যৱস্থা, স্থাপত্য আৰু সংস্কৃতিত ৰোমান প্ৰভাৱ অধিক দেখা গ’লহেঁতেন। লেটিন ভাষাৰ প্ৰচলন হ’ব পাৰিলেহেঁতেন। বাণিজ্যিক পথসমূহ অধিক বিকশিত হ’লহেঁতেন আৰু ৰোমান ধৰণৰ নগৰ পৰিকল্পনা দেখা গ’লহেঁতেন।
(খ) ৰোমান সমাজ আৰু অৰ্থনীতিৰ আধুনিক বৈশিষ্ট্যসমূহ:
ক্ষুদ্ৰ পৰিয়াল প্ৰথা
বিবাহ বিচ্ছেদৰ সুবিধা
মহিলাৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ
উন্নত বাণিজ্য ব্যৱস্থা
সোণ আৰু ৰূপৰ মুদ্ৰা ব্যৱস্থা
খনি, কৃষি আৰু কাৰখানাভিত্তিক উৎপাদন
(গ) প্ৰাচীন কালত শ্ৰমিক নিয়ন্ত্ৰণ:
প্ৰাচীন ভূমধ্যসাগৰীয় অঞ্চলত দাস প্ৰথা ব্যাপক আছিল। দাসসকলক কৃষি, খনি আৰু ঘৰুৱা কামত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। তদুপৰি হাজিৰাভিত্তিক মুক্ত শ্ৰমিকো নিয়োগ কৰা হৈছিল। কঠোৰ তদাৰক আৰু শাস্তিৰ ব্যৱস্থা আছিল।
(ঘ) চেংগিজ খাঁ আৰু মোগল সাম্ৰাজ্য:
Genghis Khan-এ পশুপালক জনজাতিক একত্ৰিত কৰি বৃহৎ সাম্ৰাজ্য গঢ়ি তুলিছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে শক্তিশালী সামৰিক সংগঠন, শৃংখলা আৰু বাণিজ্যিক পথ নিয়ন্ত্ৰণৰ জৰিয়তে দীঘলীয়া সময় সাম্ৰাজ্য বজাই ৰাখিছিল। ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে পশুপালক সমাজেও সুশৃংখল নেতৃত্ব থাকিলে সফল সাম্ৰাজ্য গঢ়ি তুলিব পাৰে।
(ঙ) সম্ৰাট ট্ৰজানৰ সপোন:
Trajan-ৰ সপোন আছিল ৰোমান সাম্ৰাজ্য অধিক বিস্তাৰ কৰা আৰু আলেকজেণ্ডাৰৰ দৰে পূৱ দিশ জয় কৰা। তেওঁ ইউফ্ৰেটিছ পাৰ হৈ পাৰ্থিয়ান অঞ্চল দখল কৰিছিল যদিও ভাৰত জয়ৰ সপোন পূৰ্ণ নহ’ল।
৪। চমু উত্তৰ
(ক) নিকট প্ৰাচ্য:
নিকট প্ৰাচ্য বুলিলে ভূমধ্যসাগৰৰ পূৱফালৰ অঞ্চলসমূহ—চিৰিয়া, পেলেষ্টাইন, মেছোপটেমিয়া আদি—বুজায়। ইয়াত আৰামাইক আৰু গ্ৰীক ভাষাৰ প্ৰচলন আছিল।
(খ) তৃতীয় শতিকাৰ সংকট:
তৃতীয় শতিকাত ৰোমান সাম্ৰাজ্য আভ্যন্তৰীণ বিদ্ৰোহ, সম্ৰাটৰ সঘন পৰিৱৰ্তন আৰু বিদেশী আক্ৰমণৰ বাবে সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। ই সাম্ৰাজ্যৰ দুৰ্বলতা প্ৰকাশ কৰিছিল।
(গ) পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য:
নৱম শতিকাত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰভাৱত গঠিত পবিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্য ইউৰোপৰ বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লৈছিল। ইয়াৰ প্ৰশাসনত লেটিন ভাষাৰ ব্যৱহাৰ হৈছিল আৰু ই খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত আছিল।