উভতি নহাৰ কবিতা
(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ পাঠটি ক’ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ পাঠটি নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘দলঙত তামীঘৰা’ নামৰ কাব্যসংকলনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে।
২। কোনখন পুথিৰ বাবে নৱকান্ত বৰুৱাই সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাই ‘ককাদেউতাৰ হাড়’ উপন্যাসখনৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।
৩। ৰোমাণ্টিক কবিতা আৰু আধুনিক কবিতাৰ এটি পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ৰোমাণ্টিক কবিতাত কল্পনা, আবেগ আৰু সৌন্দৰ্যচেতনা অধিক গুৰুত্ব পায়; আনহাতে আধুনিক কবিতাত বাস্তৱ জীৱন, যুক্তিবোধ আৰু জীৱনৰ কঠিন সত্য অধিক প্ৰাধান্য লাভ কৰে।
৪। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ এখন আধুনিক বাস্তৱবাদী আৰু দাৰ্শনিক কবিতা।
৫। ‘তামীঘৰা’ শব্দটিৰ অৰ্থ কি?
উত্তৰঃ ‘তামীঘৰা’ শব্দটিৰ অৰ্থ তম্বু।
(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। নৱকান্ত বৰুৱাৰ তিনিখন কবিতা-পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ তিনিখন কবিতা-পুথি হ’ল—
১. হে অৰণ্য হে মহানগৰ
২. এটি দুটি এঘাৰটি তৰা
৩. ৰাৱণ
২। নৱকান্ত বৰুৱাই ৰচনা কৰা দুখন উপন্যাসৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাই ৰচনা কৰা দুখন উপন্যাস হ’ল—
১. কপিলীপৰীয়া সাধু
২. ককাদেউতাৰ হাড়
৩। নৱকান্ত বৰুৱাই শিশু আৰু চেমনীয়াৰ উপযোগীকৈ ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ শিশু আৰু চেমনীয়াৰ উপযোগীকৈ নৱকান্ত বৰুৱাই ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থ হ’ল—
১. আখৰৰ জখলা
২. শিয়ালী পালেগৈ ৰতনপুৰ
৪। কবিৰ বাবে জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ কি? ‘জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো’ কবিয়ে কেইবাৰ খেলিছে?
উত্তৰঃ কবিৰ বাবে যন্ত্ৰণাই জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ। ‘জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো’ কবিয়ে এবাৰেই খেলিছে বুলি কৈছে।
৫। কবিৰ মতে পৃথিৱীলৈ ‘নতুন মানুহ’ আহিলে কি পৰিৱৰ্তন হ’ব?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে নতুন মানুহ আহিলে নতুন দিন, নতুন চিন্তা, নতুন সুৰ আৰু নতুন সৃষ্টিৰ যুগ আৰম্ভ হ’ব। নতুন প্ৰজন্মই নিজস্ব চিন্তা-চেতনাৰে পৃথিৱী আগুৱাই নিব। সেই নতুন সময়ত কবিৰ ব্যক্তিগত উপস্থিতি বা চিহ্ন নাথাকিলেও জীৱনৰ ধাৰা নতুন ৰূপে চলি থাকিব।
(গ) দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ
১। কবিয়ে কিয় পৃথিৱীলৈ উভতি নাহে বুলি ভাবিছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ত কবি নৱকান্ত বৰুৱাই জীৱন আৰু মৃত্যুক এক বাস্তৱবাদী দৃষ্টিভংগীৰে উপলব্ধি কৰিছে। তেওঁ জানে যে মানুহৰ জীৱন ক্ষণস্থায়ী আৰু মৃত্যু মানৱ জীৱনৰ এক অনিবার্য সত্য।
কবিৰ মতে, মানুহে এই পৃথিৱীত এবাৰেই জীৱন লাভ কৰে। জীৱনৰ সুখ, দুখ, যন্ত্ৰণা, আনন্দ আৰু ভালপোৱা—সকলো এই এটা জীৱনৰ ভিতৰতে অনুভৱ কৰিব লাগে। মৃত্যুৰ পাছত মানুহ পুনৰ আগৰ ৰূপত এই পৃথিৱীলৈ ঘূৰি আহে—এনে আশ্বাসত কবি নিৰ্ভৰ কৰা নাই।
সেয়েহে কবিয়ে জীয়াই থকাৰ সময়তেই পৃথিৱীখনক প্ৰাণভৰি ভাল পাইছে আৰু জীৱনৰ সুখ-দুখক গ্ৰহণ কৰিছে। যন্ত্ৰণাকো তেওঁ জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ বুলি মানিছে।
কবিয়ে উপলব্ধি কৰিছে যে তেওঁ গুচি যোৱাৰ পাছত নতুন মানুহ আহিব, নতুন যুগ আৰম্ভ হ’ব। পৃথিৱী নিজৰ নিয়মেৰে আগুৱাই থাকিব। কিন্তু কবি নিজে সেই নতুন সময়লৈ পুনৰ উভতি আহিব নোৱাৰে।
এই বাস্তৱ উপলব্ধিৰ বাবেই কবিয়ে দৃঢ়ভাৱে কৈছে যে তেওঁ পৃথিৱীলৈ পুনৰ উভতি নাহে।
২। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’টিৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ৰ মূলভাব হৈছে জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্ব, মৃত্যুৰ অনিবার্যতা, পৃথিৱীৰ প্ৰতি গভীৰ ভালপোৱা আৰু সময়ৰ নিৰন্তৰ গতিশীলতা।
কবিয়ে জানে যে এই জীৱন তেওঁ এবাৰেই লাভ কৰিছে। সেয়েহে জীৱনত পোৱা দুখ-যন্ত্ৰণাকো তেওঁ অবজ্ঞা কৰা নাই। বৰং যন্ত্ৰণাকেই জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছে। জীৱন তেওঁৰ বাবে এবাৰেই খেলিব পৰা এক ধেমালি।
এই পৃথিৱীয়ে কবিক বহু দুখ দিছে, তথাপিও তেওঁ পৃথিৱীক গভীৰভাৱে ভাল পাইছে। প্ৰকৃতি, সৌন্দৰ্য, গন্ধ, সুৰ আৰু সৰু সৰু অভিজ্ঞতাৰ মাজত তেওঁ জীৱনৰ আনন্দ বিচাৰি পাইছে।
কিন্তু কবি বাস্তৱবাদী। তেওঁ জানে যে মৃত্যুৰ পাছত তেওঁ উভতি নাহে। তেওঁৰ পাছত নতুন মানুহ আহিব, নতুন দিনৰ সৃষ্টি হ’ব, নতুন বীণা নতুন সুৰত বাজিব। সময়ৰ সেই নতুন ধাৰাত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অস্তিত্ব মচি যাব।
সেয়েহে কবিতাটোৰ কেন্দ্ৰীয় সাৰ হৈছে—জীৱন এবাৰেই পোৱা যায়; সেয়ে তাৰ দুখ-যন্ত্ৰণাসহ পৃথিৱীক ভাল পাই জীৱন পূৰ্ণভাৱে জীয়াই থাকিব লাগে।
৩। কবিয়ে নতুন দিনত তেওঁৰ একো চিন নাথাকিব বুলি কিয় ভাবিছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিয়ে সময়ৰ চিৰ পৰিৱৰ্তনশীল স্বভাৱ গভীৰভাৱে উপলব্ধি কৰিছে। তেওঁৰ মতে, কোনো ব্যক্তি বা যুগ স্থায়ী নহয়। পুৰণি মানুহ গুচি যায় আৰু নতুন মানুহ আহি নতুন চিন্তা, মূল্যবোধ আৰু সৃষ্টি লৈ নতুন যুগ গঢ়ি তোলে।
কবিৰ মৃত্যুৰ পাছত যিসকল নতুন মানুহ পৃথিৱীলৈ আহিব, তেওঁলোকে কবিৰ হুবহু অনুকৰণ নকৰে। তেওঁলোকে নিজস্ব সুৰত নতুন বীণা বজাব, অৰ্থাৎ নতুন চিন্তা-চেতনা আৰু নতুন সৃষ্টিশীলতাৰে নিজৰ সময় গঢ়িব।
সময়ৰ সোঁতত ব্যক্তিৰ শাৰীৰিক অস্তিত্ব নোহোৱা হৈ যায় আৰু স্মৃতিও লাহে লাহে ক্ষীণ হয়। সেইবাবে কবিয়ে অনুভৱ কৰিছে যে আগন্তুক নতুন দিনত তেওঁৰ ব্যক্তিগত উপস্থিতিৰ কোনো চিন নাথাকিব।
ইয়াৰ মাজেৰে কবিয়ে ব্যক্তিৰ ক্ষণস্থায়িত্ব আৰু সময়ৰ চিৰনতুন গতিশীলতা প্ৰকাশ কৰিছে।
৪। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ত পৃথিৱীৰ প্ৰতি কবিৰ ভালপোৱা কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ত পৃথিৱীৰ প্ৰতি কবিৰ গভীৰ আৰু আন্তৰিক ভালপোৱা স্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
কবিয়ে এই পৃথিৱীত দুখ, যন্ত্ৰণা আৰু অভাৱৰ মুখামুখি হৈছে। তথাপিও তেওঁ জীৱনৰ প্ৰতি বিমুখ হোৱা নাই। বৰং যন্ত্ৰণাকেই জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ কৰি লৈ জীৱনক ভাল পাইছে।
পৃথিৱীৰ সৰু সৰু বস্তুৰ মাজতো কবিয়ে সৌন্দৰ্য বিচাৰি পাইছে। আলিৰ কাষৰ জাবৰৰ মাজৰ পৰা বকুল ফুল বুটলি লোৱাৰ দৰে সাধাৰণ ঘটনাতো তেওঁ জীৱনৰ মাধুৰ্য উপলব্ধি কৰিছে।
কবিৰ বাবে পৃথিৱী কেৱল সুখৰ ঠাই নহয়; দুখ-যন্ত্ৰণাসহ এই পৃথিৱীখনেই তেওঁৰ আপোন। সেয়েহে তেওঁ গুচি যাব লাগিব বুলি জানিও পৃথিৱীৰ প্ৰতি কোনো অভিমান পোষণ কৰা নাই।
শেষত কবিৰ অনুভূতি যেন এই স্বীকাৰোক্তিত সংহত হয়— পৃথিৱীখনক তেওঁ প্ৰাণভৰি ভাল পাই গ’ল। এই ভালপোৱা মোহময় পুনৰাগমনৰ আশা নহয়, বৰং জীৱনক তাৰ সম্পূৰ্ণ বাস্তৱ ৰূপত গ্ৰহণ কৰা এক গভীৰ মানৱীয় অনুভূতি।
(ঘ) প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা
১।
“যন্ত্ৰণা মোৰ জীয়াৰ মন্ত্ৰ
সেই মন্ত্ৰকে গালোঁ
জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো মই
এবাৰেই খেলি গ’লোঁ।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি নৱকান্ত বৰুৱা ৰচিত **‘উভতি নহাৰ কবিতা’**ৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে জীৱনৰ দুখ-যন্ত্ৰণা আৰু জীৱনৰ একমাত্ৰ সুযোগৰ বিষয়ে গভীৰ বাস্তৱবাদী উপলব্ধি প্ৰকাশ কৰিছে।
কবিৰ মতে, জীৱন কেৱল সুখেৰে ভৰা নহয়। জীৱনৰ লগত দুখ, হতাশা আৰু যন্ত্ৰণা ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত। কিন্তু কবিয়ে সেই যন্ত্ৰণাৰ পৰা পলাই যোৱা নাই। বৰং যন্ত্ৰণাকেই জীয়াই থকাৰ শক্তি আৰু প্ৰেৰণালৈ ৰূপান্তৰ কৰিছে।
‘জীয়াই থকাৰ ধেমালি’ বুলি কবিয়ে জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্ব আৰু অনিশ্চয়তাক বুজাইছে। এই খেল বা ধেমালি মানুহে এবাৰেই খেলিবলৈ পায়। এবাৰ জীৱন শেষ হ’লে পুনৰ সেই একে জীৱন লাভ কৰা নাযায়।
সেয়েহে কবিয়ে জীৱনৰ দুখ-যন্ত্ৰণা গ্ৰহণ কৰি এই একমাত্ৰ জীৱনক সম্পূৰ্ণভাৱে জীয়াই থাকিবলৈ বিচাৰিছে। পংক্তিকেইটাৰ মাজেৰে জীৱনৰ বাস্তৱতা, যন্ত্ৰণাৰ সৃষ্টিশীল শক্তি আৰু জীৱনৰ একমাত্ৰতা সুন্দৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।
২।
“কোনোবা আহিব মোৰ দৰে কোনো দিনা?
মোৰ সুৰতে বাজিব নতুন বীণা?
ওহোঁ সেয়া হ’ব নতুন মানুহ
সেই দিনো হ’ব নতুন দিন
মোৰ তাত একো নাথাকে চিন।”
উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি নৱকান্ত বৰুৱা ৰচিত **‘উভতি নহাৰ কবিতা’**ৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
ইয়াত কবিয়ে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্ম আৰু সময়ৰ চিৰপৰিৱৰ্তনশীল স্বভাৱৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
কবিয়ে প্ৰথমে প্ৰশ্ন কৰিছে—ভৱিষ্যতে তেওঁৰ দৰে কোনোবা আহিব নেকি, তেওঁৰ সুৰতে নতুন বীণা বাজিব নেকি। কিন্তু লগে লগে তেওঁ নিজেই ইয়াৰ উত্তৰ নাকচ কৰিছে। কাৰণ আগন্তুক মানুহ হ’ব সম্পূৰ্ণ নতুন মানুহ আৰু তেওঁলোকৰ সময়ো হ’ব নতুন।
তেওঁলোকৰ চিন্তা-চেতনা, জীৱনবোধ, সৃষ্টি আৰু সুৰ হ’ব নিজস্ব। তেওঁলোকে পুৰণিক কেৱল অনুকৰণ নকৰি নতুন যুগৰ উপযোগী নতুন পথ গঢ়িব।
এই নতুন সময়ত কবিৰ ব্যক্তিগত অস্তিত্বৰ কোনো চিহ্ন নাথাকিব। ইয়াৰ মাজেৰে কবিয়ে কোনো হতাশা প্ৰকাশ কৰা নাই; বৰং সময়ৰ স্বাভাৱিক গতিক স্বীকাৰ কৰিছে।
পংক্তিকেইটাত ব্যক্তিৰ ক্ষণস্থায়িত্ব, নতুন প্ৰজন্মৰ স্বকীয়তা আৰু সময়ৰ চিৰনতুন গতি গভীৰ দাৰ্শনিক ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে।
অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ
১। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ৰ কবি কোন?
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱা।
২। কবিতাটোৰ মূল বিষয় কি?
উত্তৰঃ জীৱনৰ ক্ষণস্থায়িত্ব, মৃত্যুৰ অনিবার্যতা আৰু পৃথিৱীৰ প্ৰতি ভালপোৱা।
৩। কবিয়ে জীৱনক কিহৰ লগত তুলনা কৰিছে?
উত্তৰঃ এবাৰেই খেলিব পৰা ধেমালিৰ লগত।
৪। কবিৰ জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ কি?
উত্তৰঃ যন্ত্ৰণা।
৫। কবিয়ে পৃথিৱীলৈ কিমানবাৰ আহিব বুলি ভাবে?
উত্তৰঃ এই জীৱন এবাৰেই পোৱা যায় বুলি কবিয়ে অনুভৱ কৰিছে।
৬। ‘নতুন মানুহ’ কাক বুজাইছে?
উত্তৰঃ আগন্তুক নতুন প্ৰজন্মক।
৭। ‘নতুন বীণা’ কিহৰ প্ৰতীক?
উত্তৰঃ নতুন চিন্তা, নতুন সৃষ্টি আৰু নতুন যুগৰ প্ৰতীক।
৮। কবিতাত কবিৰ দৃষ্টিভংগী কেনে?
উত্তৰঃ আধুনিক, বাস্তৱবাদী আৰু দাৰ্শনিক।
৯। কবিয়ে পৃথিৱীখনক কিয় ভাল পায়?
উত্তৰঃ দুখ-যন্ত্ৰণাৰ মাজতো পৃথিৱীৰ সৌন্দৰ্য, সুৰ, গন্ধ আৰু জীৱনৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক আকৃষ্ট কৰে।
১০। কবিতাটোৰ শেষৰ অন্তৰ্নিহিত অনুভূতি কি?
উত্তৰঃ পৃথিৱীৰ প্ৰতি গভীৰ ভালপোৱা আৰু পুনৰ উভতি নহাৰ বাস্তৱ স্বীকাৰোক্তি।
MCQ
১। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ কোনখন কাব্যসংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে?
A) হে অৰণ্য হে মহানগৰ
B) দলঙত তামীঘৰা
C) ৰাৱণ
D) সম্ৰাট
উত্তৰঃ B) দলঙত তামীঘৰা
২। নৱকান্ত বৰুৱাই কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
A) ককাদেউতাৰ হাড়
B) কপিলীপৰীয়া সাধু
C) ৰাৱণ
D) দলঙত তামীঘৰা
উত্তৰঃ A) ককাদেউতাৰ হাড়
৩। ‘তামীঘৰা’ শব্দৰ অৰ্থ কি?
A) দলং
B) ঘৰ
C) তম্বু
D) আশ্ৰম
উত্তৰঃ C) তম্বু
৪। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?
A) ৰোমাণ্টিক
B) ভক্তিমূলক
C) হাস্যৰসাত্মক
D) আধুনিক বাস্তৱবাদী
উত্তৰঃ D) আধুনিক বাস্তৱবাদী
৫। কবিৰ জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ কি?
A) যন্ত্ৰণা
B) আনন্দ
C) প্ৰেম
D) আশা
উত্তৰঃ A) যন্ত্ৰণা
৬। ‘জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো’ কবিয়ে কেইবাৰ খেলিছে?
A) দুবাৰ
B) এবাৰ
C) বহুবাৰ
D) তিনিবাৰ
উত্তৰঃ B) এবাৰ
৭। নৱকান্ত বৰুৱাৰ এখন উপন্যাস কোনখন?
A) ৰাৱণ
B) হে অৰণ্য হে মহানগৰ
C) কপিলীপৰীয়া সাধু
D) এটি দুটি এঘাৰটি তৰা
উত্তৰঃ C) কপিলীপৰীয়া সাধু
৮। ‘নতুন মানুহ’ বুলি কাক বুজোৱা হৈছে?
A) কবিৰ বন্ধু
B) পুৰণি মানুহ
C) কবিক
D) আগন্তুক প্ৰজন্মক
উত্তৰঃ D) আগন্তুক প্ৰজন্মক
৯। নৱকান্ত বৰুৱাৰ শিশু-সাহিত্যৰ এখন গ্ৰন্থ কোনখন?
A) আখৰৰ জখলা
B) অভিযান
C) বনফুল
D) অলকানন্দা
উত্তৰঃ A) আখৰৰ জখলা
১০। কবিয়ে পৃথিৱীখনক কেনেদৰে গ্ৰহণ কৰিছে?
A) ঘৃণাৰে
B) ভালপোৱাৰে
C) ভয়েৰে
D) উদাসীনতাৰে
উত্তৰঃ B) ভালপোৱাৰে
১১। কবিতাটোৰ মূল দাৰ্শনিক সত্য কোনটো?
A) মানুহ অমৰ
B) পুনৰ্জন্ম নিশ্চিত
C) জীৱন ক্ষণস্থায়ী
D) মৃত্যু নাই
উত্তৰঃ C) জীৱন ক্ষণস্থায়ী
১২। কবিৰ পাছত পৃথিৱীলৈ কি আহিব?
A) একেই দিন
B) পুৰণি যুগ
C) কবিয়েই পুনৰ
D) নতুন দিন আৰু নতুন মানুহ
উত্তৰঃ D) নতুন দিন আৰু নতুন মানুহ
১৩। কবিৰ মতে নতুন মানুহে কি কৰিব?
A) নতুন সুৰ সৃষ্টি কৰিব
B) একো নকৰিব
C) পুৰণিকে পুনৰাবৃত্তি কৰিব
D) পৃথিৱী ত্যাগ কৰিব
উত্তৰঃ A) নতুন সুৰ সৃষ্টি কৰিব
১৪। নৱকান্ত বৰুৱাৰ এখন কবিতা-পুথি কোনখন?
A) ককাদেউতাৰ হাড়
B) এটি দুটি এঘাৰটি তৰা
C) কপিলীপৰীয়া সাধু
D) শিয়ালী পালেগৈ ৰতনপুৰ
উত্তৰঃ B) এটি দুটি এঘাৰটি তৰা
১৫। ‘নতুন বীণা’ কিহৰ প্ৰতীক?
A) বাদ্যযন্ত্ৰৰ
B) সংগীত বিদ্যালয়ৰ
C) নতুন চিন্তা আৰু সৃষ্টিৰ
D) পুৰণি স্মৃতিৰ
উত্তৰঃ C) নতুন চিন্তা আৰু সৃষ্টিৰ
১৬। কবিতাটিত কবিয়ে মৃত্যুক কেনেদৰে গ্ৰহণ কৰিছে?
A) অলৌকিক ঘটনা হিচাপে
B) আনন্দৰ উৎস হিচাপে
C) পুনৰ জন্মৰ দুৱাৰ হিচাপে
D) জীৱনৰ অনিবার্য পৰিণতি হিচাপে
উত্তৰঃ D) জীৱনৰ অনিবার্য পৰিণতি হিচাপে
১৭। কবিৰ জীৱনবোধ কিহৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত?
A) বাস্তৱতাৰ ওপৰত
B) কেৱল কল্পনাৰ ওপৰত
C) অলৌকিকতাৰ ওপৰত
D) পৌৰাণিকতাৰ ওপৰত
উত্তৰঃ A) বাস্তৱতাৰ ওপৰত
১৮। কবিয়ে জীৱনক কিহৰ লগত তুলনা কৰিছে?
A) যুদ্ধ
B) ধেমালি
C) নদী
D) বীণা
উত্তৰঃ B) ধেমালি
১৯। ‘মোৰ তাত একো নাথাকে চিন’ কথাষাৰে কি বুজাইছে?
A) কবি অমৰ হ’ব
B) কবি উভতি আহিব
C) নতুন যুগত কবিৰ ব্যক্তিগত অস্তিত্ব নাথাকিব
D) পৃথিৱী শেষ হ’ব
উত্তৰঃ C) নতুন যুগত কবিৰ ব্যক্তিগত অস্তিত্ব নাথাকিব
২০। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ৰ মূল সুৰ কি?
A) বীৰত্ব
B) ভক্তি
C) হাস্য
D) পৃথিৱীৰ প্ৰতি ভালপোৱা আৰু জীৱনৰ অনিত্যতা
উত্তৰঃ D) পৃথিৱীৰ প্ৰতি ভালপোৱা আৰু জীৱনৰ অনিত্যতা
Teacher Generate Question Answer
উভতি নহাৰ কবিতা
(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন :
১। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ পাঠটি ক’ ৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে ?
উত্তৰঃ ‘উভতি নহাৰ কবিতা’টি নৱকান্ত বৰুৱাৰ ‘দলঙত তামীঘৰা’ নামৰ কাব্য সংকলনৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে।
২। কোনখন পুথিৰ বাবে নৱকান্ত বৰুৱাই সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাই ‘ককাদেউতাৰ হাড়’ উপন্যাসখনৰ বাবে সাহিত্য একাদেমি বঁটা লাভকৰিছিল।
৩। ৰোমান্টিক কবিতা আৰু আধুনিক কবিতাৰ এটি পার্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ ৰেমান্টিক কবিতা অতি কল্পনা প্রৱণ। আনহাতে আধুনিক কবিতা বাস্তৱবাদী।
৪। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ কোন শ্রেণীৰ কবিতা?
উত্তৰঃ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ আধুনিক বাস্তৱবাদী কবিতা।
৫। ‘তামীঘৰা’ শব্দটিৰ অর্থ লিখা।
উত্তৰঃ ‘তামীঘৰা’ শব্দটিৰ অর্থ হল তম্বু।
(খ) চমু প্ৰশ্ন:
১। নৱকান্ত বৰুৱাৰ তিনিখন কবিতা পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱাৰ তিনিখন কবিতা পুথিৰ নাম হল ‘ৰাৱণ’, ‘সম্ৰাট’, আৰু ‘এটি দুটি এঘাৰটি তৰা’।
২। নৱকান্ত বৰুৱাই ৰচনা কৰা দুখন উপন্যাসৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ নৱকান্ত বৰুৱা ৰচনা কৰা উপন্যাসসমূহৰ ভিতৰত ‘কপিলীপৰীয়া সাধু’ আৰু ‘ককাদেউতাৰ হাড়’।
৩। নৱকান্ত বৰুৱাই শিশু আৰু চেমনীয়াৰ উপযোগীকৈ ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ শিশু আৰু চেমনীয়াৰ উপযোগীকৈ লিখা গ্ৰন্থৰাজি হ’ল ‘আখৰৰ জখলা’ আৰু ‘শিয়ালী পালেগৈ ৰতনপুৰ’।
৪। কবিৰ বাবে জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ কি ? ‘জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো’ কবিয়ে কেইবাৰ খেলিছে ?
উত্তৰঃ কবিৰ বাবে জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰটো হ’ল যন্ত্ৰণা।
৫। কবিৰ মতে পৃথিৱীলৈ ‘নতুন মানুহ’ আহিলে কি পৰিৱৰ্তন হʼব ?
উত্তৰঃ কবিৰ মতে পৃথিবীলৈ ‘নতুন মানুহ আহিলে’ সময়ৰ ধাৰা আগবাঢ়ি যাব আৰু নতুন চিন্তা-চেতনাৰে ভৰা এখন নতুন পৃথিৱীৰ সৃষ্টি হ’ব। কবিৰ পিছত জন্ম লোৱা নতুন মানুহে নিজ নিজ ধৰণে জীৱন যাপন কৰিব, নিজৰ কাম নিজে কৰি যাব আৰু নতুন নতুন সৃষ্টিৰ জন্ম দিব। নতুন কবিতা, নতুন গীত আৰু নতুন ভাবনাই সমাজত ঠাই পাব। সময় সলনি হোৱাৰ লগে লগে পুৰণি সকলো ধীৰে ধীৰে আঁতৰাই যাব আৰু কবিৰ অস্তিত্বো সেই নতুন সময়ত লুপ্ত হৈ পৰিব। এইদৰে নতুন মানুহৰ আগমনে পৃথিৱীত চিন্তা, সৃষ্টিশীলতা আৰু জীৱনধাৰাত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনিব।
(গ)দীঘল প্ৰশ্ন:
১। কবিয়ে কিয় পৃথিৱীলৈ উভতি নাহে বুলি ভাবিছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবি নৱকান্ত বৰুৱা পৰম্পৰাগত হিন্দু ধৰ্মদৰ্শনৰ পুনৰ্জন্মৰ ধাৰণাত বিশ্বাস নকৰে; তেওঁ এজন বাস্তৱবাদী কবি। কবিয়ে লক্ষ্য কৰিছে যে আজিলৈকে কোনো মানুহেই মৃত্যুৰ পিছত পুনৰ পৃথিৱীলৈ উভতি অহা নাই। তেওঁৰ উপলব্ধিত মৃত্যুয়েই মানৱ জীৱনৰ চূড়ান্ত আৰু শেষ পৰিণতি, যাৰ পিছত একো অৱশিষ্ট নাথাকে। সেয়েহে কবিৰ মতে মানুহ এবাৰ মৃত্যুৰ মুখত পৰিলে পুনৰ পৃথিৱীলৈ ঘূৰি আহিব নোৱাৰে। এই বাস্তৱ উপলব্ধিৰ বাবেই কবিয়ে পৃথিৱীলৈ উভতি নাহে বুলি ভাবিছে।
২। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’টিৰ মূলভাব লিখা ।
উত্তৰঃ কবিতাটোত কবিয়ে পৃথিৱীৰ প্ৰতি থকা নিজৰ গভীৰ প্ৰেম আৰু জীৱনৰ ক্ষণস্থায়ী সত্যক দাৰ্শনিক দৃষ্টিকোণেৰে উপস্থাপন কৰিছে। কবিয়ে অনুভৱ কৰে যে জীৱনটো এটা ধেমালি বা ক্ষন্তেকীয়া নাটক, য’ত তেওঁ এবাৰেই অংশগ্ৰহণ কৰিছে। জীৱনত দুখ-যন্ত্ৰণা আহিলেও তেওঁ তাক জীয়াই থকাৰ মন্ত্ৰ হিচাপে লৈ হাঁহি হাঁহি জীৱনটোক ভাল পাই গৈছে। কবিয়ে এই পৃথিৱী এৰি এদিন গুচি যাব লাগিব আৰু তেওঁ কেতিয়াও উভতি নাহে, কাৰণ এইয়াই প্ৰকৃতিৰ চিৰন্তন নিয়ম। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নতুন প্ৰজন্ম আহিব, তেওঁলোকে নতুন ধ্যান-ধাৰণাৰে জগতখন আগুৱাই লৈ যাব। সেয়েহে, সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে তেওঁৰ দৰে পুৰণি চিন্তাৰ কোনো চিন বা মূল্য নতুন যুগত নাথাকিব বুলি কবিয়ে বিশ্বাস কৰে।
৩। কবিয়ে নতুন দিনত তেওঁৰ একো চিন নাথাকিব বুলি কিয় ভাবিছে, বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিয়ে উপলব্ধি কৰিছে যে মানৱ জীৱন ক্ষণস্থায়ী। মানুহ এজনৰ মৃত্যুৰ লগে লগে তেওঁৰ শাৰীৰিক অস্তিত্বৰ অন্ত হয় আৰু তেওঁ কেতিয়াও পুনৰ পৃথিৱীলৈ উভতি নাহে। সময়ৰ সোঁতত এজন মানুহৰ স্মৃতি আৰু চিন ধীৰে ধীৰে মচি যায়। কবিৰ পিছত নতুন মানুহ জন্ম ল’ব আৰু তেওঁলোকে নিজৰ নিজা চিন্তা, অনুভৱ আৰু সৃষ্টিৰে নতুন যুগ গঢ়ি তুলিব। নতুন দিনত নতুন ধ্যান-ধাৰণা আৰু নতুন সৃষ্টি ঠাই পাব, যাৰ মাজত কবিৰ কোনো অস্তিত্ব বা চিন নাথাকিব। সেয়েহে কবিয়ে ভাবিছে যে নতুন দিনত তেওঁৰ একো চিন নাথাকিব।
৪। ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ত পৃথিৱীৰ প্ৰতি কবিৰ ভালপোৱা কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কবিয়ে পৃথিৱীখনক অতি ভাল পায়। পৃথিৱীৰ প্ৰতি কবিৰ ভালপোৱা অনুভূতিটো তেওঁৰ কাম-কাজৰ মাজেদি প্রকাশ কৰি গৈছে। পৃথিৱীৰ প্রতি কবিৰ ভালপোৱা অনুভৱটো বহুত বাৰ তেওঁৰ কবিতা, গীত আদিৰ মাজেদি প্রকাশ কৰিছে। তেওঁ পৃথিৱীত বহুত যন্ত্রণাও পাইছে, তথাপি তেওঁ পৃথিৱীখনক ভাল পায়। পৃথিৱীৰ জাবৰ-জোথৰৰ পৰা তেওঁ তেওঁৰ ভাললগা বস্তুও সংগ্রহ কৰিছে। কিন্তু তেওঁ মৃত্যুৰ পিছতো এইখন পৃথিৱীক ভাল পাই থাকিব যদিও তেওঁ দুনাই এইখন পৃথিবীলৈ উভতি নাহে।
৫। প্ৰসংগ সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা।
(ক)যন্ত্ৰণা মোৰ জীয়াৰ মন্ত্ৰ
সেই মন্ত্ৰকে গালোঁ
জীয়াই থকাৰ ধেমালিটো মই
এবাৰেই খেলি গ’লোঁ ।
উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাকি আমাৰ পাঠ্যপুথি ৰ অন্তৰ্গত নৱকান্ত বৰুৱাই ৰচনা কৰা ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ নামৰ কবিতাটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
দুখ-যন্ত্রণাৰ মাজতো কবিয়ে যে পৃথিৱীখনক ভাল পায় সেই প্রসংগত কবিয়ে উক্ত কবিতাফাকিৰ অৱতাৰণা কৰিছে। পৃথিৱীখনত জন্ম গ্রহণ কৰি কবিয়ে বহুতো দুখ-শোক, যন্ত্রণা আদি পাইছে। এই দুখ-যন্ত্ৰণাৰ মাজেদি তেওঁ জীয়াই থকাৰ প্ৰেৰণা লাভ কৰিছে। অর্থাৎ যন্ত্রণাই হৈছে কবিৰ বাবে জীয়াই থকাৰ প্ৰেৰণা। তেওঁৰ সৃষ্টিকৰ্মৰ মাজেদি সেই যন্ত্ৰণাৰ মন্ত্রকেই বাৰে বাৰে গাইছে। তেওঁৰ মতে জীয়াই থকাটো হৈছে এক যন্ত্রণাময় ধেমালি। এই ধেমালি তেওঁ যিমান পাৰে সিমান খেলি গৈছে। কাৰণ তেওঁ জানে যে মানব জীৱনটো ক্ষন্তেকীয়া। তেওঁ এদিনাখন মৰি যাব আৰু দুনাই এইখন পৃথিবীলৈ ঘুৰি নাহে। তেওঁ তেওঁৰ সকলো খেল এবাৰতেই খেলি গ’ল অর্থাৎ তেওঁ এবাৰতেই যিমান পাৰে সিমান পৃথিৱীখনক উপভোগ কৰি গ’ল।
(খ) কোনোবা আহিব মোৰ দৰে কোনো দিনা ?
মোৰ সুৰতে বাজিব নতুন বীণা ?
ওহোঁ সেয়া হʼব নতুন মানুহ
সেই দিনো হʼব নতুন দিন
মোৰ তাত একো নাথাকে চিন ।
উত্তৰঃ ব্যাখ্যাকৰিবলগীয়া পংক্তিকেইটা আমাৰ পাঠ্যপুথিত সন্নিৱিষ্ট নৱকান্ত বৰুৱা ৰচিত ‘উভতি নহাৰ কবিতা’ শীৰ্ষক কাব্যৰ পৰা উদ্ধৃত কৰা হৈছে।
সময়ৰ গতিশীলতাৰ ফলত পুৰণি ধাৰণা উটি গৈ হেৰাই যাব আৰু তাৰ ঠাই ল’ব নতুন আদৰ্শই— কবিয়ে এই ব্যাখ্যেয় কবিতাফাকিৰ জৰিয়তে এই চিৰন্তন সত্যটোৱেই দাঙি ধৰিছে।
প্ৰকৃতিৰ নীতি অনুসৰিয়েই কবিয়ে এই পৃথিৱীত জন্ম লৈছে। পৃথিৱীখনক ভাল পায় বাবে কবিয়ে দুখ-যন্ত্ৰণা পাহৰি হাঁহি হাঁহি জীৱন অতিবাহিত কৰিছে। কিন্তু কবিয়ে জানে যে এদিন তেওঁ পৃথিৱী এৰি যাব লাগিব। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁক অনুকৰণ কৰি উত্তৰ প্ৰজন্মই হয়তো বহু কাম কৰিব। কিন্তু তেওঁলোক হ’ব এক নতুন যুগৰ মানুহ। নতুন চিন্তা-চৰ্চা, ধ্যান-ধাৰণাৰে তেওঁলোকে আগবাঢ়ি যাব, য’ত পুৰণিৰ কোনো গুৰুত্ব নাথাকিব। সময় চিৰ পৰিৱৰ্তনশীল। সময়ৰ বুকুত উঠি নৱপ্ৰজন্ম সম্পূৰ্ণ পৃথক হৈ পৰিব। সেয়েহে কবিয়ে অনুভৱ কৰে যে নতুন আদৰ্শৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে তেওঁৰ দৰে পুৰণি চিন্তাৰ কোনো চিন বা মূল্য নতুন দিনত নাথাকিব।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post