কৰুণতম

---

(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা-পুথিখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা-পুথিখনৰ নাম ‘বনফৰিঙৰ ৰং’।

২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে কোনখন পুথিৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে ‘সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু’ কাব্যগ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।

৩। ‘কৰুণতম’ কবিতাটো কবিৰ কোনখন কবিতা-পুথিত সংকলিত হৈছে?

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটো ‘দিনৰ পাছত দিন’ নামৰ কাব্যপুথিত সংকলিত হৈছে।

৪। ‘কৰুণতম’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ আধুনিক শ্ৰেণীৰ কবিতা।

৫। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ কবিতাৰ এটা বৈশিষ্ট্য লিখা।

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ কবিতাৰ এটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ’ল লোকজীৱন, স্মৃতি, প্ৰকৃতি আৰু ব্যক্তিগত অনুভূতিক আধুনিক কাব্যভাষাৰে প্ৰকাশ কৰা।

---

(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা-পুথিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা-পুথি হ’ল—

১. বনফৰিঙৰ ৰং
২. সমীপেষু
৩. অন্তৰংগ

২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ দুখন গীতৰ পুথিৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ দুখন গীতৰ পুথি হ’ল—

১. সোণবৰণীয়া আই
২. সুৰীয়া মাত

৩। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন গৱেষণামূলক গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ হ’ল—

১. দেৱী
২. শিৱ
৩. সূৰ্য

৪। ‘কৰুণতম’ আৰু ‘সুবাস’ শব্দ দুটাৰ অৰ্থ লিখা।

উত্তৰঃ
কৰুণতম — অত্যন্ত কৰুণ, গভীৰভাৱে বেদনাদায়ক।
সুবাস — সুগন্ধ বা ভাল গোন্ধ।

৫। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হ’ল—

১. ব্যক্তিগত অনুভূতিৰ গভীৰ প্ৰকাশ — কবিয়ে নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি আৰু আত্মসংকটক কবিতাৰ বিষয় কৰিছে।
২. চিত্ৰকল্প আৰু প্ৰতীকৰ সাৰ্থক ব্যৱহাৰ — আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ, গামোচাৰ সুবাস আদিৰ মাজেৰে স্মৃতি, শিপা আৰু পৰিচয়ৰ অনুভূতি প্ৰকাশ কৰা হৈছে।

---

(গ) দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

১। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ নামকৰণৰ তাৎপৰ্য বিশ্লেষণ কৰা।

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ নামকৰণ অত্যন্ত সাৰ্থক আৰু তাৎপৰ্যপূৰ্ণ। ‘কৰুণতম’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে আটাইতকৈ বেদনাদায়ক বা গভীৰ কৰুণতাৰে ভৰা।

কবিতাটোত কবিয়ে পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি ৰোমন্থন কৰিছে। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে কবিৰ কৃষিজীৱী পিতৃৰ কথা মনত পেলায়। আনহাতে দোকানৰ জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসে শিপিনী মাতৃৰ স্মৃতি জগাই তোলে। এই স্মৃতিবোৰ কবিৰ বাবে মধুৰ, কিন্তু একে সময়তে গভীৰ বেদনাদায়ক, কাৰণ পিতৃ-মাতৃ এতিয়া তেওঁৰ ওচৰত নাই।

কবিয়ে উপলব্ধি কৰে যে পিতৃ-মাতৃয়ে নিজৰ কৰ্মৰ জৰিয়তে সময়ৰ বুকুত স্থায়ী পৰিচয় এৰি থৈ গৈছে। পিতৃৰ কৃষিকৰ্ম আৰু মাতৃৰ বয়নশিল্পে তেওঁলোকৰ অস্তিত্বক স্মৰণীয় কৰি ৰাখিছে।

কিন্তু কবি নিজে নিজৰ সন্তানৰ বাবে কি স্বাক্ষৰ বা পৰিচয় এৰি যাব পাৰিব, সেই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বিচাৰি নাপায়। এই অসহায় আত্মজিজ্ঞাসাই কবিতাটোৰ দুখক অধিক গভীৰ কৰি তোলে।

“মই মোক / মোৰ সন্তানৰ কাৰণে / ক’ত থৈ যাম / ক’ত?” — এই প্ৰশ্নৰ মাজতেই কবিতাটোৰ গভীৰতম বেদনা কেন্দ্ৰীভূত হৈছে।

সেয়ে পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি, নিজস্ব শিপাৰ প্ৰতি টান আৰু ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে নিজৰ কোনো স্থায়ী স্বাক্ষৰ এৰি যাব নোৱাৰাৰ দুখ—এই সকলো মিলিয়েই কবিতাটোৰ নাম ‘কৰুণতম’ সম্পূৰ্ণ সাৰ্থক কৰি তুলিছে।

২। ‘কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ পাইছে—বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ মাজেৰে কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা, মৰম আৰু কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ পাইছে।

কবিৰ পিতৃ কৃষিৰ সৈতে জড়িত আছিল। সেয়েহে আহিন মাহৰ সজাল ধৰা পথাৰৰ গোন্ধে কবিৰ মনত পিতৃৰ স্মৃতি জগাই তোলে। পিতৃৰ শ্ৰম, মাটি আৰু জীৱনসংগ্ৰাম কবিৰ বাবে গৌৰৱৰ বিষয়।

একেদৰে কবিৰ মাতৃ এগৰাকী দক্ষ শিপিনী আছিল। দোকানত জাপ ভাঙি থোৱা গামোচাৰ সুবাস কবিৰ মনত মাতৃৰ স্মৃতি উজলাই তোলে। গামোচা বোৱা কেৱল জীৱিকাৰ কাম নাছিল; তাত মাতৃৰ শিল্পবোধ, শ্ৰম, স্নেহ আৰু সংস্কৃতিৰো প্ৰকাশ আছিল।

কবিয়ে অনুভৱ কৰে যে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে নিজৰ কৰ্মৰ মাজেৰে এক স্থায়ী পৰিচয় সৃষ্টি কৰি গৈছে। তেওঁলোকৰ স্মৃতি কোনো বিমূৰ্ত অনুভূতি নহয়; মাটিৰ গোন্ধ আৰু গামোচাৰ সুবাসৰ দৰে বাস্তৱ অনুভূতিৰ মাজতেই জীয়াই আছে।

এই উপলব্ধিৰ মাজেৰেই কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ কৰ্মনিষ্ঠা, সততা আৰু সৃষ্টিশীলতাৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ পাইছে। সেয়ে ক’ব পাৰি যে ‘কৰুণতম’ কবিতাটো কেৱল বেদনাৰ কবিতা নহয়, ই কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ সশ্ৰদ্ধ স্মৰণো।

৩। ‘কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটিত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ বহুমাত্ৰিক ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে।

প্ৰথমতে, পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাৰ ব্যক্তিগত দুখ কবিতাটোৰ অন্যতম উৎস। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে কৃষক পিতৃৰ স্মৃতি আৰু গামোচাৰ সুবাসে শিপিনী মাতৃৰ স্মৃতি জাগ্ৰত কৰে। এই দুয়োটা অনুভৱ কবিৰ মনত শূন্যতা আৰু বিষাদৰ সৃষ্টি কৰে।

দ্বিতীয়তে, কবিৰ দুখ কেৱল পিতৃ-মাতৃক হেৰুৱাৰ বেদনাতে সীমাবদ্ধ নহয়। ইয়াৰ লগত জড়িত হৈ আছে নিজৰ অস্তিত্ব আৰু পৰিচয়ৰ প্ৰশ্ন। পিতৃ-মাতৃয়ে কৰ্মৰ জৰিয়তে স্মৃতিৰ স্বাক্ষৰ এৰি গৈছে, অথচ কবিয়ে নিজে কি ৰূপে নিজৰ সন্তানৰ বাবে স্মৰণীয় হৈ থাকিব সেই বিষয়ে নিশ্চিত নহয়।

এই অনিশ্চয়তাই কবিক গভীৰ আত্মসংকটত পেলায়। তেওঁ যেন নিজৰ শিপা, পৰম্পৰা আৰু ভবিষ্যৎৰ মাজত নিজকে অসহায়ভাৱে থিয় হৈ থকা অনুভৱ কৰে।

“মই মোক / মোৰ সন্তানৰ কাৰণে / ক’ত থৈ যাম / ক’ত?” — এই প্ৰশ্নটোৱেই কবিৰ গভীৰতম দুখ আৰু অসহায়তাৰ প্ৰকাশ।

সেয়ে কবিতাটিত পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি, আত্মপৰিচয়ৰ সংকট আৰু ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে নিজৰ স্থায়ী স্বাক্ষৰ এৰি যাব নোৱাৰাৰ আশংকা—এই সকলো মিলি এক গভীৰ দুখবোধৰ সৃষ্টি কৰিছে।

৪। ‘কৰুণতম’ কবিতাত প্ৰকাৰান্তৰে গ্ৰাম্য জীৱন আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ সংঘাতৰ চিত্ৰ অংকিত হোৱা বুলি ক’ব পাৰি নেকি? বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ বিশ্লেষণ কৰিলে দেখা যায় যে ইয়াত সূক্ষ্মভাৱে গ্ৰাম্য জীৱনৰ স্বাভাবিকতা আৰু আধুনিক নগৰীয়া জীৱনৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সংঘাত প্ৰকাশ পাইছে।

আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে কৃষিভিত্তিক গাঁৱলীয়া জীৱনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এই জীৱনত মাটি, শ্ৰম, পৰিয়াল আৰু জীৱিকাৰ মাজত এক স্বাভাবিক যোগসূত্ৰ আছে। কবিৰ পিতৃ এই কৃষিজীৱনৰ প্ৰতিনিধি।

মাতৃৰ স্মৃতি জড়িত গামোচা অসমীয়া গ্ৰাম্য সংস্কৃতি, হাতেৰে কৰা শিল্প আৰু পৰম্পৰাৰ প্ৰতীক। এই দুয়োটা স্মৃতিয়েই কবিক শিপাৰ সৈতে যুক্ত কৰে।

ইয়াৰ বিপৰীতে আধুনিক জীৱনত কবিয়ে নিজকে এই স্বাভাবিক কৰ্ম-সংস্কৃতিৰ পৰা বিচ্ছিন্ন অনুভৱ কৰিছে। নিজৰ সন্তানৰ বাবে তেনে স্পষ্ট, স্থায়ী, কৰ্মভিত্তিক স্বাক্ষৰ কি এৰি যাব পাৰিব—সেই বিষয়ে তেওঁ অনিশ্চিত।

এই অনিশ্চয়তাই আধুনিক জীৱনৰ এক প্ৰকাৰৰ শিপাহীনতা, কৃত্ৰিমতা আৰু পৰিচয় সংকটৰ ইংগিত দিয়ে।

সেয়েহে ক’ব পাৰি যে ‘কৰুণতম’ কবিতাত প্ৰত্যক্ষভাৱে নহ’লেও পৰম্পৰাগত গ্ৰাম্য জীৱনৰ শিপাযুক্ত স্বাভাবিকতা আৰু আধুনিক নগৰীয়া জীৱনৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সংঘাত গভীৰভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছে।

৫। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা—

“মই মোক
মোৰ সন্তানৰ কাৰণে
ক’ত থৈ যাম
ক’ত?”

উত্তৰঃ উদ্ধৃত কবিতাফাঁকি ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ ৰচিত ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।

ইয়াত কবিয়ে নিজৰ অস্তিত্ব, পৰিচয় আৰু ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতাক লৈ গভীৰ আত্মজিজ্ঞাসা প্ৰকাশ কৰিছে।

কবিয়ে পিতৃ-মাতৃৰ জীৱনৰ ফালে চাই অনুভৱ কৰে যে তেওঁলোকে নিজৰ কৰ্মৰ মাজেৰে স্থায়ী পৰিচয় এৰি থৈ গৈছে। কৃষক পিতৃক আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে আৰু শিপিনী মাতৃক গামোচাৰ সুবাসে আজিও জীৱন্ত কৰি ৰাখিছে।

কিন্তু কবি নিজে নিজৰ সন্তানৰ বাবে তেনে কোনো সহজে চিনাক্ত কৰিব পৰা স্মৃতি, কৰ্ম বা আদৰ্শ এৰি যাব পাৰিব নে নাই, সেই বিষয়ে নিশ্চিত নহয়।

‘মই মোক ক’ত থৈ যাম’—ইয়াৰ অৰ্থ কোনো ভৌতিক বস্তু ক’ত ৰাখিব সেই কথা নহয়। ইয়াত কবিয়ে সুধিছে—নিজৰ স্বকীয়তা, আদৰ্শ, স্মৃতি আৰু অস্তিত্ব ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ মাজত কেনেদৰে জীয়াই ৰাখিব?

এই প্ৰশ্নৰ স্পষ্ট উত্তৰ নাপোৱাৰ ফলতেই কবিৰ মনত গভীৰ অসহায়তা আৰু কৰুণ বোধৰ সৃষ্টি হৈছে।

সেয়েহে পংক্তিকেইটাত আধুনিক মানুহৰ আত্মপৰিচয়ৰ সংকট, শিপাহীনতা আৰু ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে নিজস্ব স্বাক্ষৰ এৰি যাব নোৱাৰাৰ গভীৰ বেদনা প্ৰকাশ পাইছে।

---

অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ

১। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ কবি কোন?

উত্তৰঃ ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ।

২। ‘কৰুণতম’ শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰঃ অত্যন্ত কৰুণ বা গভীৰভাৱে বেদনাদায়ক।

৩। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে কবিক কাক মনত পেলায়?

উত্তৰঃ কবিৰ কৃষক পিতৃক।

৪। গামোচাৰ সুবাসে কবিক কাক মনত পেলায়?

উত্তৰঃ কবিৰ শিপিনী মাতৃক।

৫। কবিৰ পিতৃৰ জীৱিকা কি আছিল?

উত্তৰঃ কৃষিকৰ্ম।

৬। কবিৰ মাতৃ কোন কৰ্মৰ সৈতে জড়িত আছিল?

উত্তৰঃ বয়ন বা শিপিনী শিল্পৰ সৈতে।

৭। কবিতাটোৰ মূল বেদনা কি?

উত্তৰঃ পিতৃ-মাতৃৰ স্মৃতি আৰু সন্তানৰ বাবে নিজৰ কোনো স্থায়ী স্বাক্ষৰ এৰি যাব নোৱাৰাৰ আশংকা।

৮। ‘গামোচা’ কবিতাটিত কিহৰ প্ৰতীক?

উত্তৰঃ মাতৃৰ শ্ৰম, শিল্পবোধ, স্মৃতি আৰু অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক।

৯। ‘আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ’ কিহৰ প্ৰতীক?

উত্তৰঃ কৃষক পিতৃ, মাটি আৰু গ্ৰাম্য জীৱনৰ স্মৃতিৰ প্ৰতীক।

১০। কবিতাটোৰ শেষত কবিয়ে কিহৰ সংকট অনুভৱ কৰিছে?

উত্তৰঃ নিজৰ পৰিচয় আৰু ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে স্থায়ী স্মৃতি এৰি যাব নোৱাৰাৰ সংকট।

---

MCQ

১। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ কবি কোন?

A) নলিনীবালা দেৱী
B) নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ
C) মামণি ৰয়ছম গোস্বামী
D) অজন্তা

উত্তৰঃ B) নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ

২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা-পুথি কোনখন?

A) বনফৰিঙৰ ৰং
B) অন্তৰংগ
C) সমীপেষু
D) দিনৰ পাছত দিন

উত্তৰঃ A) বনফৰিঙৰ ৰং

৩। ‘কৰুণতম’ কবিতাটো কোনখন কাব্যপুথিত সংকলিত?

A) অন্তৰংগ
B) বনফৰিঙৰ ৰং
C) দিনৰ পাছত দিন
D) সমীপেষু

উত্তৰঃ C) দিনৰ পাছত দিন

৪। ‘কৰুণতম’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?

A) ভক্তিমূলক
B) ৰোমাণ্টিক
C) লোকগীতি
D) আধুনিক

উত্তৰঃ D) আধুনিক

৫। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে লাভ কৰিছিল?

A) সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু
B) বনফৰিঙৰ ৰং
C) অন্তৰংগ
D) সমীপেষু

উত্তৰঃ A) সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতু

৬। আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধে কবিক কাক মনত পেলায়?

A) মাতৃক
B) পিতৃক
C) সন্তানক
D) ভনীক

উত্তৰঃ B) পিতৃক

৭। গামোচাৰ সুবাসে কবিক কাক মনত পেলায়?

A) পিতৃক
B) বন্ধুক
C) মাতৃক
D) সন্তানক

উত্তৰঃ C) মাতৃক

৮। কবিৰ পিতৃ কোন কৰ্মৰ সৈতে জড়িত আছিল?

A) বয়ন
B) ব্যৱসায়
C) শিক্ষকতা
D) কৃষিকৰ্ম

উত্তৰঃ D) কৃষিকৰ্ম

৯। কবিৰ মাতৃৰ মূল কৰ্ম কি আছিল?

A) বয়ন
B) কৃষি
C) শিক্ষকতা
D) ব্যৱসায়

উত্তৰঃ A) বয়ন

১০। ‘সুবাস’ শব্দৰ অৰ্থ কি?

A) শব্দ
B) সুগন্ধ
C) বেদনা
D) স্মৃতি

উত্তৰঃ B) সুগন্ধ

১১। ‘কৰুণতম’ শব্দৰ অৰ্থ কি?

A) আনন্দদায়ক
B) সুন্দৰ
C) গভীৰ বেদনাদায়ক
D) শান্ত

উত্তৰঃ C) গভীৰ বেদনাদায়ক

১২। কবিতাটোৰ শেষত কবিয়ে কি প্ৰশ্ন কৰিছে?

A) মই ক’লৈ যাম?
B) মোৰ পিতৃ ক’ত?
C) মোৰ মাতৃ ক’ত?
D) মই মোক মোৰ সন্তানৰ কাৰণে ক’ত থৈ যাম?

উত্তৰঃ D) মই মোক মোৰ সন্তানৰ কাৰণে ক’ত থৈ যাম?

১৩। ‘দেৱী’, ‘শিৱ’ আৰু ‘সূৰ্য’ কি?

A) গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ
B) কবিতা-পুথি
C) উপন্যাস
D) নাটক

উত্তৰঃ A) গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ

১৪। ‘সোণবৰণীয়া আই’ কি?

A) উপন্যাস
B) গীতৰ পুথি
C) নাটক
D) আত্মজীৱনী

উত্তৰঃ B) গীতৰ পুথি

১৫। ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ মূল বিষয় কি?

A) যুদ্ধ
B) প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য
C) স্মৃতি, দুখ আৰু আত্মপৰিচয়
D) ভক্তি

উত্তৰঃ C) স্মৃতি, দুখ আৰু আত্মপৰিচয়

১৬। গামোচা কবিতাটিত কিহৰ প্ৰতীক?

A) নগৰীয়া জীৱন
B) ৰাজনীতি
C) বিলাসিতা
D) মাতৃৰ শ্ৰম আৰু সংস্কৃতি

উত্তৰঃ D) মাতৃৰ শ্ৰম আৰু সংস্কৃতি

১৭। কবিৰ গভীৰতম দুখ কিহৰ সৈতে জড়িত?

A) নিজৰ সন্তানৰ বাবে স্থায়ী পৰিচয় এৰি যাব নোৱাৰাৰ আশংকা
B) ধন নথকাৰ বাবে
C) চাকৰি নথকাৰ বাবে
D) ভ্ৰমণ কৰিব নোৱাৰাৰ বাবে

উত্তৰঃ A) নিজৰ সন্তানৰ বাবে স্থায়ী পৰিচয় এৰি যাব নোৱাৰাৰ আশংকা

১৮। ‘কৰুণতম’ কবিতাত কোন জীৱনৰ প্ৰতি টান প্ৰকাশ পাইছে?

A) নগৰীয়া বিলাসী জীৱন
B) গ্ৰাম্য আৰু শিপাযুক্ত জীৱন
C) বিদেশী জীৱন
D) ৰাজদৰবাৰৰ জীৱন

উত্তৰঃ B) গ্ৰাম্য আৰু শিপাযুক্ত জীৱন

১৯। আধুনিক কবিতাৰ এটা বৈশিষ্ট্য কোনটো?

A) কেৱল পৌৰাণিক কাহিনী
B) কেৱল ছন্দ
C) ব্যক্তিগত অনুভূতিক নতুন চিত্ৰকল্পেৰে প্ৰকাশ
D) কেৱল ভক্তি

উত্তৰঃ C) ব্যক্তিগত অনুভূতিক নতুন চিত্ৰকল্পেৰে প্ৰকাশ

২০। ‘মই মোক / মোৰ সন্তানৰ কাৰণে / ক’ত থৈ যাম’ পংক্তিত কি প্ৰকাশ পাইছে?

A) আনন্দ
B) বীৰত্ব
C) ব্যঙ্গ
D) আত্মপৰিচয়ৰ গভীৰ সংকট

উত্তৰঃ D) আত্মপৰিচয়ৰ গভীৰ সংকট

Teacher Generate Question Answer

কৰুণতম

আৰ্হি প্ৰশ্নঃ

(ক) অতি চমু প্ৰশ্নঃ (মূল্যাংক-১)

১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা পুথিখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ প্ৰথম কবিতা পুথিখনৰ নাম হল- ‘বনফৰিঙৰ ৰং’।

2। নিমলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে কোনখন পুথিৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে?

উত্তৰঃ নিমলপ্ৰভা বৰদলৈয়ে ‘সুদীৰ্ঘ দিন আৰু ঋতুৰ’ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে।

৩। `কৰুণতম’ কবিতাটো কবিৰ কোনখন কবিতা পুথিত সংকলিত হৈছে ?

উত্তৰঃ দিনৰ পাছত দিন’ নামৰ কাব্যপুথিত সংকলিত হৈছে।

৪। `কৰুণতম’ কোন শ্ৰেণীৰ কবিতা?

উত্তৰঃ কৰুণতম কবিতাটো আধুনিক শ্ৰেণীৰ কবিতা।

৫। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ কবিতাৰ এটা বৈশিষ্ট্য লিখা?

উত্তৰঃ নগৰীয়া জীৱনৰ প্ৰতি বিদ্বেষ আৰু গাঁৱলীয়া জীৱনৰ প্ৰতি আকর্ষণ তেওঁৰ কবিতাৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য।

(খ) চমু প্ৰশ্নঃ

১। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা পুথিৰ নাম লিখা ?

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ তিনিখন কবিতা পুথিৰ নাম হল- ‘দিনৰ পাছত দিন’, ‘সমীপেষু’ আৰু ‘অন্তৰংগ’,

২। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ দুখন গীতৰ পুথিৰ নাম লিখা ?

উত্তৰঃ ‘সোণবৰণীয়া আই’ আৰু ‘সুৰীয়া মাত’ তেওঁৰ গীতৰ পুথি।

৩। নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ গবেষনামূলক গ্ৰন্থ তিনিখনৰ নাম লিখা ?

উত্তৰঃ নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ গবেষনামূলক গ্ৰন্থ তিনিখনৰ নাম হল- ‘দেৱী’, ‘শিৱ’ আৰু ‘সূৰ্য্য়’।

৪।’কৰুণতম’ আৰু ‘সুবাস’ শব্দৰ অৰ্থ লিখা?

উত্তৰঃ ‘কৰণতম’ শব্দৰ অৰ্থ হ’ল অধিক দুখজনক আৰু ‘সুভাস’ শব্দটিৰ অৰ্থ হ’ল সুগন্ধ।

৫। `কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা বৈশিষ্ট লিখা ?

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাৰ আধাৰত আধুনিক কবিতাৰ দুটা বৈশিষ্ট্য হ’ল: আধুনিক কবিতাত নগৰীয়া জীৱনৰ প্রতি বিদ্বেষভাব আৰু গাঁৱলীয়া জীৱনৰ প্ৰতি আকর্ষণ প্রকাশ পায়। দ্বিতীয়তে, আধুনিক কবিতাত চুটি চুটি কাব্যিক বাক্য প্রয়োগ কৰা হয়।

(গ) দীঘল প্ৰশ্ন।

১। `কৰুণতম’ কবিতাৰ নামাকৰণৰ তাৎপৰ্য বিশ্লেষণ কৰা ৷

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটিত কবিৰ মনত উদয় হোৱা অতীত স্মৃতি আৰু গভীৰ দুখ-কাৰুণ্যৰ অনুভৱ সুস্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে। কবিয়ে নিজৰ দেউতাকক হেৰুৱাইছে আৰু দেউতাক এজন খেতিয়ক আছিল বাবে আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ পালে কবিৰ মনত দেউতাকৰ স্মৃতি জাগি উঠে। সেইদৰে, দোকানৰ জাপ ভঙা গামোচাৰ সুভাসে কবিৰ অন্তৰত মাতৃৰ স্মৃতিও উজলাই তোলে। কবিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে নিজৰ কৰ্মৰ জৰিয়তে সময়ৰ বুকুত এক স্বাক্ষৰ ৰাখি থৈ গৈছে। কিন্তু কবিয়ে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁ নিজে নিজৰ সন্তান বা ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে তেনে কোনো স্থায়ী স্বাক্ষৰ ৰাখি থৈ যাব পৰা নাই। এই উপলব্ধিৰ ফলতেই কবিৰ অন্তৰত এক গভীৰ দুখ আৰু কাৰুণ্যৰ জন্ম হয়। সেয়েহে কবিতাটোত প্ৰকাশ পাই থকা এই গভীৰ বিষাদ আৰু বেদনাৰ অনুভৱৰ বাবেই কবিতাটোৰ নাম ‘কৰুণতম’ সম্পূৰ্ণ সাৰ্থক হৈছে।

২। `কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা প্ৰকাশ পাইছে বিচাৰ কৰা ৷

উত্তৰঃ `কৰুণতম’ কবিতাটোৰমাজেৰে নিজ পিতৃ মাতৃৰ প্ৰতি থকা কবিৰ গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু ভালপোৱা প্ৰকাশ পাইছে । আহিনৰ সজাল ধৰা ধাননি-পথাৰৰ গোন্ধ পালে কবিৰ পিতৃ-স্মৃতি জাগ্ৰত হয় । কাৰন কবিৰ পিতৃ এজন কৃষক আছিল । কৃষি-কৰ্মৰে তেওঁ পৰিয়ালটিক ভৰণ-পোষণ দিছিল । সেই কৰ্ম তেওঁৰ বাবে কেৱল বৃওিয়েই নাছিল; বৰঞ্চই আছিল জীৱনৰ সাধনা । পিতৃৰ সেই কৰ্ম-সাধনাক লৈ কবি গৌৰবান্বিত । সেইদৰে দোকানৰ জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসে কবিৰ মনত মাতৃৰ স্মৃতি জাগ্ৰত কৰা । কাৰন কবিৰ মাতৃ এগৰাকী পাকৈত শিপিনী আছিল । গামোচাত সপোনৰ ফুল তুলি মাতৃয়ে নিজ কলা- কুশলতাৰ পৰিচয় দিছিল ।

মাতৃৰ শিল্পীসুলভ কৰ্মক লৈও কবিয়ে পৰম গৌৰৱবোধ কৰে । কবিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে নিৰ্দ্দিষ্ট কৰ্ম-সাধনাৰে সময়ৰ বুকুত নিজৰ স্বাক্ষৰ ৰাখি যাবলৈ সক্ষম হৈছে । মহৎ কৰ্মাদৰ্শৰে নিজ সন্তান অৰ্থাৎ ভবিষত প্ৰজন্মৰ মনত নিজৰ যাউতিযুগীয়াকৈ খোদিত কৰি যাব পাৰিছে । কবিৰ মনত যুগমীয়া সাঁচ বহোৱাই থৈ যোৱা পিতৃ-মাতৃৰ কৰ্মৰ তেনে বিশেষ স্মৃতিচিহ্নবোৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ লগে লগে কবিৰ অন্তৰত পিতৃ-মাতৃৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তি জাগৰিত হয় । গাঁৱৰ সহজ-সৰল জীৱন আৰু অসমীয়া সংস্কৃতিৰ ধাৰক আৰু বাহক পিতৃ-মাতৃয়ে সৎ উপায়েৰে এই পৃথিৱীত অস্তিত্ব ৰাখি যাবলৈ সক্ষম হৈছে কিন্তু আধুনিকতাৰ হেঁচাত অস্তিত্বৰ সংকটত ভোগা কবিয়ে কেনেধৰনৰ কৰ্মাদৰ্শৰে সন্তানৰ বাবে নিজৰ স্মৃতি ৰাখি যাব- সেয়া কবিৰ বাবে এক চৰম বেদনাদায়ক প্ৰশ্ন । -এনেদৰে কবিয়ে পিতৃ-মাতৃয়ে এৰি থৈ যোৱা আদৰ্শ স্মৰন কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰতি গভীৰ শ্ৰদ্ধা আৰু ভক্তিৰ ভাৱ প্ৰকাশ পাইছে ।

৩। `কৰুণতম’ কবিতাত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বিচাৰ কৰা ৷

উত্তৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটিত কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ হৃদয়স্পৰ্শী ৰূপত প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰথমতে, কবিয়ে নিজৰ দেউতাকক হেৰুৱাৰ দুখ অনুভৱ কৰিছে। কবিৰ দেউতাক এজন খেতিয়ক আছিল। সেয়েহে আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ কবিৰ নাকত আহি লাগিলে তেওঁ দেউতাকক স্মৰণ কৰে আৰু তেওঁৰ অন্তৰ কাৰুণ্যৰে ভৰি পৰে। এই গোন্ধ কবিৰ বাবে কেৱল প্ৰাকৃতিক অনুভৱ নহয়, ই দেউতাকৰ স্মৃতি আৰু শ্ৰমমুখৰ জীৱনৰ প্ৰতীক হৈ উঠে।

দ্বিতীয়তে, কবিৰ মাকৰ মৃত্যুৱেও কবিৰ মনত গভীৰ দুখৰ সৃষ্টি কৰিছে। কবিৰ মাক এজনী শিপিনী আছিল। দোকানৰ জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসে কবিৰ মনত আইৰ স্মৃতি জাগ্ৰত কৰে আৰু তেওঁৰ মন বিষাদময় হৈ পৰে। এইদৰে কবিৰ পিতৃ-মাতৃয়ে নিজৰ শ্ৰম আৰু কৰ্মৰ জৰিয়তে কবিৰ মনত চিৰস্থায়ী স্মৃতিৰ স্বাক্ষৰ ৰাখি গৈছে।

কিন্তু এই স্মৃতিৰ লগে লগে কবিয়ে এটা বেদনাদায়ক আত্ম উপলব্ধিও প্ৰকাশ কৰিছে। কবিয়ে অনুভৱ কৰে যে পিতৃ-মাতৃয়ে সময়ৰ বুকুত নিজৰ অস্তিত্বৰ চিন ৰাখি থৈ গৈছে, অথচ তেওঁ নিজে নিজৰ সন্তান বা ভবিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে একো স্বাক্ষৰ ৰাখি থৈ যাব পৰা নাই। এই আত্মগ্লানি আৰু অপূৰ্ণতাৰ অনুভৱেই কবিৰ অন্তৰৰ দুখবোধক অধিক গভীৰ আৰু কৰুণ কৰি তুলিছে।

এইদৰে ‘কৰুণতম’ কবিতাটিত স্মৃতি, বেদনা আৰু আত্ম উপলব্ধিৰ সংমিশ্ৰণে কবিৰ অন্তৰৰ গভীৰ দুখবোধ সুস্পষ্টভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

৪। `কৰুণতম’ কবিতাত প্ৰকাৰান্তৰে গ্ৰাম্য জীৱন আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ সংঘাতৰ চিএ অংকন হোৱা বুলি ক’ব পাৰি নেকি বিচাৰ কৰা ৷

উওৰঃ ‘কৰুণতম’ কবিতাটোৰ বিষয়বস্তুক গভীৰভাৱে অধ্যয়ন কৰিলে প্ৰকাৰান্তৰে ইয়াত গ্ৰাম্য জীৱন আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ মাজৰ সংঘাতৰ এক সূক্ষ্ম চিত্ৰ অংকিত হোৱা বুলি ক’ব পাৰি।

কবিতাটোত কবিৰ অতীতৰ সজীৱ, প্ৰাণস্পৰ্শী স্মৃতিত প্ৰকাশ পাইছে গাঁৱলীয়া সমাজৰ আহিন মাহৰ পথাৰৰ ধাননিৰ পৰা ভাঁহি অহা পথৰুৱা গোন্ধ আৰু গামোচাৰ জাপ-ভঙা সুবাস। এই দুয়োটা উপাদানেই গ্ৰাম্য জীৱনৰ অকৃত্ৰিমতা আৰু গভীৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক। এই গোন্ধবোৰে কবিৰ অন্তৰত পিতৃ-মাতৃৰ গভীৰ স্মৃতি জাগ্ৰত কৰি তোলে। কিন্তু তেওঁ অতীতৰ গাম্ভীৰ্যপূৰ্ণ স্মৃতিৰ সমধৰ্মী ৰূপত ভৱিষ্যতক স্থাপন কৰিবলৈ অসমৰ্থ বুলি যি দুখ প্ৰকাশ কৰিছে, সেয়াই আধুনিক নগৰীয়া জীৱনৰ প্ৰতিচ্ছবি। কবিয়ে যিদৰে এফালে আহিনৰ পথাৰৰ গোন্ধ আৰু জাপ-ভঙা গামোচাৰ সুবাসৰ কথা কৈ গ্ৰাম্য জীৱনৰ গুণ-গৰিমা আৰু অকৃত্ৰিমতাৰ এখন সার্থক চিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছে, সেইদৰে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মলৈ তেওঁ একো স্মৃতি বা চিন-মোকাম এৰি যাব নোৱাৰিব বুলি আক্ষেপ কৰি নগৰীয়া সভ্য সমাজৰ এখন কৃত্ৰিম, নিস্তেজ আৰু শূন্যতাৰে ভৰা ছবি অংকিত কৰিছে। এইদৰে কবিতাটোত গ্ৰাম্য অকৃত্রিমতা আৰু নগৰীয়া কৃত্ৰিমতাৰ মাজৰ সংঘাত ফুটি উঠিছে।

৫। প্রসংগ সংগতি দর্শাই ব্যাখ্যা কৰা।

মই মোক

মোৰ সন্তানৰ কাৰণে

ক’ত থৈ যাম

ক’ত??

উত্তৰঃ উক্ত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিত সন্নিৱিষ্ট ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ ৰচিত ‘কৰুণতম’ শীৰ্ষক কবিতাটোৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।

ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে এৰি থৈ যাব পৰাকৈ নিজৰ স্বকীয় আদৰ্শৰ বিষয়ে নিশ্চিত হ’ব নোৱাৰি গভীৰ সংশয়ত পৰা কবিয়ে এই ব্যাখ্যেয় কবিতাফাকিৰ অৱতাৰণা কৰিছে।

কবি বৰদলৈ নিজৰ সমাজ আৰু অসমীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ। তেওঁ বিচাৰে যে তেওঁৰ পুৰুষানুক্ৰমিক আদৰ্শ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মলৈও প্ৰবাহিত হওক। এদিন তেওঁ নিজে তেওঁৰ কৃষক পিতৃ আৰু শিপিনী মাতৃৰ কৰ্মৰ চিনৰ মাজেৰে তেওঁলোকৰ আদৰ্শ উপলব্ধি কৰিছিল। কিন্তু বৰ্তমানৰ আধুনিকতা আৰু কৃত্ৰিমতাৰে ভৰা জীৱনত তেওঁ নিজৰ সন্তানৰ বাবে তেওঁৰ স্বকীয়তাৰ কোনো চিন বা আদৰ্শ কেনে কামৰ দ্বাৰা ৰাখি থৈ যাব পাৰিব, সেই বিষয়ে তেওঁ নিশ্চিত নহয়। এই গভীৰ অনিশ্চয়তা আৰু কৰুণ দুখবোধেই এই পংক্তিকেইটাত পৰিস্ফুট হৈ উঠিছে, য’ত কবিয়ে নিজৰ অস্তিত্ব হেৰুৱাৰ দুখত ম্ৰিয়মান হৈছে।