গিবন
লেখকৰ চমু পৰিচয়
হোমেন বৰগোহাঞি আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট ঔপন্যাসিক, গল্পকাৰ, প্ৰবন্ধকাৰ, আত্মজীৱনীকাৰ আৰু সাংবাদিক। তেওঁৰ জন্ম ১৯৩২ চনত হৈছিল। অসমীয়া সাহিত্যত তেওঁ চিন্তাশীল আৰু বিশ্লেষণধৰ্মী গদ্যশৈলীৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।
তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য উপন্যাসসমূহৰ ভিতৰত ‘সুবালা’, ‘পিতা-পুত্ৰ’, ‘হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায়’, ‘তিমিৰ তীৰ্থ’, ‘অস্তৰাগ’ আদি উল্লেখযোগ্য। ‘পিতা-পুত্ৰ’ উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৭৮ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰে। তেওঁৰ আত্মজীৱনীমূলক ৰচনাৰ ভিতৰত ‘আত্মানুসন্ধান’ আৰু ‘ধুমুহা আৰু ৰামধেনু’ উল্লেখযোগ্য। সাংবাদিক হিচাপেও তেওঁ অসমীয়া সমাজ-জীৱনলৈ উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে।
‘গিবন’ পাঠটিত লেখকে মহান ঐতিহাসিক এডৱাৰ্ড গিবনৰ জীৱন, অধ্যয়ন, বৌদ্ধিক বিকাশ, সাধনা আৰু তেওঁৰ অমৰ ইতিহাস গ্ৰন্থ ৰচনাৰ কাহিনী দাঙি ধৰিছে।
(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। এডৱাৰ্ড গিবন কোন আছিল?
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন অষ্টাদশ শতিকাৰ এগৰাকী বিখ্যাত ইংৰাজ ঐতিহাসিক আৰু লেখক আছিল।
২। এডৱাৰ্ড গিবনে অধ্যয়ন কৰা কলেজখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেগডালেন কলেজ।
৩। এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা প্ৰখ্যাত গ্ৰন্থ এখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ The History of the Decline and Fall of the Roman Empire।
৪। শ্বপেনহাৱাৰ কোন আছিল?
উত্তৰঃ শ্বপেনহাৱাৰ এগৰাকী বিখ্যাত জাৰ্মান দাৰ্শনিক আছিল।
৫। ‘Alexandria Quartet’ নামৰ উপন্যাসমালাৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ লৰেন্স ডাৰেল।
৬। গিবনৰ সম্পূৰ্ণ নাম কি?
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন।
৭। গিবন কোন শতিকাৰ লেখক আছিল?
উত্তৰঃ অষ্টাদশ শতিকাৰ।
৮। গিবনৰ প্ৰেমিকাৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰঃ ছুজান কাৰ্চদ।
৯। গিবনে কিমান বছৰ পৰিশ্ৰম কৰি তেওঁৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ প্ৰায় সোতৰ বছৰ।
১০। গিবনে ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস লিখাৰ প্ৰেৰণা ক’ত লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ৰোম নগৰীৰ কেপিটলৰ ভগ্নাৱশেষৰ মাজত বহি থাকোঁতে।
(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১১। জন মিল্টন কোন শতিকাৰ কবি আছিল? তেওঁ ৰচনা কৰা বিখ্যাত মহাকাব্যখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ জন মিল্টন সপ্তদশ শতিকাৰ বিখ্যাত ইংৰাজ কবি আছিল। তেওঁৰ প্ৰখ্যাত মহাকাব্যখনৰ নাম ‘Paradise Lost’।
১২। দাৰ্শনিক ৰুছোয়ে ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ৰুছোৰ দুখন উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থ হ’ল—
১. The Social Contract
২. Confessions
১৩। গিবনৰ সম্পূৰ্ণ নামটো কি? তেওঁ কোন শতিকাৰ লেখক?
উত্তৰঃ তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম এডৱাৰ্ড গিবন। তেওঁ অষ্টাদশ শতিকাৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত ইংৰাজ ঐতিহাসিক আৰু লেখক।
১৪। ‘Age of Reason’ নামৰ গ্ৰন্থখন কোনে ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ The Age of Reason গ্ৰন্থখন ইংৰাজ-আমেৰিকান চিন্তাবিদ থমাছ পেইনে ৰচনা কৰিছিল। গ্ৰন্থখন অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত প্ৰকাশ পাইছিল।
১৫। যৌৱনকালত এডৱাৰ্ড গিবন কোন দেশৰ, কোন চহৰৰ বাসিন্দা আছিল?
উত্তৰঃ যৌৱনকালৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সময়ছোৱাত গিবন ছুইজাৰলেণ্ডৰ লুজান চহৰত বাস কৰিছিল।
১৬। গিবনৰ জীৱনত লুজান চহৰৰ প্ৰভাৱ কেনেকুৱা আছিল?
উত্তৰঃ লুজানত কটোৱা সময় গিবনৰ বৌদ্ধিক বিকাশৰ বাবে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। অক্সফৰ্ড এৰি লুজানলৈ যোৱাৰ পাছত তেওঁ নিয়মিত অধ্যয়ন, ভাষা-চৰ্চা আৰু ইউৰোপীয় চিন্তাধাৰাৰ সংস্পৰ্শ লাভ কৰে।
তাত তেওঁ যুক্তিবাদী দৰ্শন আৰু ৰুছো-ভলতেয়াৰৰ দৰে চিন্তাবিদৰ ৰচনাৰ সৈতে পৰিচিত হয়। তেওঁৰ ধৰ্মীয় চিন্তা আৰু জীৱনদৃষ্টিতো পৰিৱৰ্তন আহে। লুজানতেই ছুজান কাৰ্চদৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠিছিল। সেয়ে গিবনৰ মানসিক আৰু বৌদ্ধিক ব্যক্তিত্ব গঢ়ি তোলাত লুজানৰ ভূমিকা অতি গভীৰ।
১৭। গিবনৰ প্ৰেমৰ কাহিনীটো চমুকৈ লিখা।
উত্তৰঃ লুজানত বাস কৰা সময়ত গিবন ছুজান কাৰ্চদ নামৰ এগৰাকী যুৱতীৰ প্ৰেমত পৰিছিল। এইটোৱেই তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰথম আৰু গভীৰ প্ৰেম আছিল।
কিন্তু গিবনৰ পিতৃয়ে এই সম্পৰ্কত সন্মতি নিদিয়াত তেওঁ পিতৃৰ ইচ্ছাৰ ওচৰত নতি স্বীকাৰ কৰি প্ৰেম ত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়। পাছত ছুজান কাৰ্চদৰ আন এজন ব্যক্তিৰ লগত বিবাহ হয়। এই অসম্পূৰ্ণ প্ৰেম গিবনৰ জীৱনৰ এক স্মৰণীয় ঘটনা হৈ ৰয়।
১৮। গিবনে তেওঁৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখন সমাপ্ত কৰাৰ দিনা কি অনুভৱ কৰিছিল?
উত্তৰঃ বহু বছৰৰ কঠোৰ সাধনাৰ অন্তত গ্ৰন্থখন শেষ কৰাৰ মুহূৰ্তত গিবনে প্ৰথমে গভীৰ আনন্দ আৰু মুক্তিৰ অনুভৱ কৰিছিল। তেওঁৰ জীৱনৰ বৃহৎ কামটো সফলভাৱে সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি অনুভৱ কৰিছিল।
কিন্তু সেই আনন্দৰ পিছতেই তেওঁৰ মনত এক গভীৰ শূন্যতা আৰু বিষাদ জন্মে। বহু বছৰ ধৰি যি কাম তেওঁৰ জীৱনৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আৰু সংগী আছিল, সেই কাম হঠাৎ শেষ হৈ যোৱাত তেওঁ যেন একাকী হৈ পৰিছিল।
(গ) দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ
১৯। এডৱাৰ্ড গিবনৰ চমু পৰিচয় দিয়া।
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন (১৭৩৭–১৭৯৪) অষ্টাদশ শতিকাৰ এগৰাকী বিখ্যাত ইংৰাজ ঐতিহাসিক আৰু লেখক। ছাত্ৰজীৱনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ অসাধাৰণ মেধাৰ পৰিচয় দিব পৰা নাছিল, কিন্তু নিজৰ গভীৰ অধ্যয়ন, অধ্যৱসায় আৰু পৰিশ্ৰমৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ঐতিহাসিক হিচাপে পৰিগণিত হয়।
পোন্ধৰ বছৰ বয়সত তেওঁ অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেগডালেন কলেজত ভৰ্তি হয়। কিন্তু তাত তেওঁ সন্তোষজনক শিক্ষা লাভ কৰিব নোৱাৰি নিজে কিতাপ পঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলে। অক্সফৰ্ডত থাকোঁতেই তেওঁ প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্ম ত্যাগ কৰি ৰোমান কেথলিক ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ মন মেলাত পৰিয়ালে তেওঁক ছুইজাৰলেণ্ডৰ লুজান চহৰলৈ পঠিয়াই দিয়ে।
লুজানত তেওঁৰ বৌদ্ধিক জীৱনৰ নতুন অধ্যায় আৰম্ভ হয়। তেওঁ ভাষা, ইতিহাস, সাহিত্য আৰু দৰ্শনৰ বিস্তৃত অধ্যয়ন কৰে আৰু ইউৰোপীয় যুক্তিবাদী চিন্তাধাৰাৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে।
১৭৬৪ চনত ৰোম ভ্ৰমণৰ সময়ত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ অতীত গৌৰৱ আৰু ধ্বংসাৱশেষে তেওঁক গভীৰভাৱে আলোড়িত কৰে। তেতিয়াই তেওঁৰ মনত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ পতনৰ ইতিহাস লিখাৰ পৰিকল্পনা জন্মে।
দীৰ্ঘদিনীয়া অধ্যয়ন আৰু প্ৰায় সোতৰ বছৰৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফলত তেওঁ ‘The History of the Decline and Fall of the Roman Empire’ নামৰ অমৰ ইতিহাস গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে। এই মহাগ্ৰন্থ আৰু তেওঁৰ শক্তিশালী গদ্যশৈলীয়ে গিবনক বিশ্বৰ ইতিহাস-সাহিত্যত এক স্থায়ী আসন দিছে।
২০। এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস বিষয়ক গ্ৰন্থখনৰ চমু পৰিচয় দাঙি ধৰা।
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবনৰ জীৱনৰ শ্ৰেষ্ঠ কীৰ্তি হ’ল ‘The History of the Decline and Fall of the Roman Empire’। ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ উত্থান-পতন, অৱক্ষয় আৰু ঐতিহাসিক ৰূপান্তৰৰ বিস্তৃত কাহিনী এই মহাগ্ৰন্থত বৰ্ণিত হৈছে।
১৭৬৪ চনত ৰোম ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত গিবনৰ মনত এই ইতিহাস ৰচনাৰ প্ৰেৰণা জন্মে। তাৰ পাছত তেওঁ বহু বছৰ ধৰি তথ্য সংগ্ৰহ, পঠন-পাঠন আৰু বিশ্লেষণত নিয়োজিত থাকে। প্ৰায় সোতৰ বছৰৰ কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফলত গ্ৰন্থখন সম্পূৰ্ণ হয়।
গ্ৰন্থখনত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ অৱক্ষয়, খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ উত্থান, বিভিন্ন জাতিৰ আক্ৰমণ, ইছলামৰ বিস্তাৰ, কনষ্টাণ্টিনোপলৰ পতন আদি বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক ঘটনা বিস্তৃত ৰূপত আলোচনা কৰা হৈছে।
কেৱল তথ্যৰ সমষ্টি হিচাপে নহয়, গিবনৰ সূক্ষ্ম বিশ্লেষণ, নিৰ্মোহ দৃষ্টিভংগী আৰু শক্তিশালী গদ্যশৈলীৰ বাবেও গ্ৰন্থখন বিশেষ মূল্যৱান। এই ৰচনাই তেওঁক বিশ্বৰ শ্ৰেষ্ঠ ঐতিহাসিকসকলৰ শাৰীত স্থান দিছে।
২১। এডৱাৰ্ড গিবনে ক’ত আৰু কিদৰে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবনে পোন্ধৰ বছৰ বয়সত অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেগডালেন কলেজত ভৰ্তি হৈছিল। কিন্তু সেই সময়ৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষাব্যৱস্থাই তেওঁৰ জ্ঞানপিপাসা পূৰণ কৰিব পৰা নাছিল। অধ্যাপকসকলৰ পৰাও তেওঁ আশা কৰা সহায় লাভ কৰা নাছিল।
সেয়ে তেওঁ নিজে প্ৰচুৰ কিতাপ পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই স্ব-অধ্যয়নেই তেওঁৰ জ্ঞানৰ প্ৰধান ভিত্তি গঢ়ি তোলে।
অক্সফৰ্ডত থাকোঁতে ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত তেওঁৰ পৰিয়াল চিন্তিত হয় আৰু তেওঁক কলেজৰ পৰা আঁতৰাই ছুইজাৰলেণ্ডৰ লুজানলৈ পঠিয়ায়। লুজানত তেওঁ অধিক শৃংখলাবদ্ধভাবে পঢ়া-শুনা আৰম্ভ কৰে। ইতিহাস, সাহিত্য, ভাষা আৰু দৰ্শনৰ বিস্তৃত অধ্যয়নে তেওঁৰ মননশীলতা বৃদ্ধি কৰে।
ইউৰোপীয় যুক্তিবাদী চিন্তা আৰু বিভিন্ন মহান লেখকৰ ৰচনাই তেওঁৰ বৌদ্ধিক দৃষ্টিভংগী বহল কৰে। পিছত ইউৰোপ ভ্ৰমণ আৰু বিশেষকৈ ৰোম ভ্ৰমণে তেওঁৰ জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাক অধিক সমৃদ্ধ কৰে।
সেয়ে গিবনৰ প্ৰকৃত শিক্ষা কেৱল বিদ্যালয় বা কলেজৰ পৰা অহা নাছিল; স্ব-অধ্যয়ন, কিতাপপ্ৰীতি, চিন্তা আৰু জীৱনৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁক মহান ঐতিহাসিক হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল।
২২। চমু টোকা লিখা — শ্বপেনহাৱাৰ।
উত্তৰঃ আৰ্থাৰ শ্বপেনহাৱাৰ (১৭৮৮–১৮৬০) এগৰাকী বিখ্যাত জাৰ্মান দাৰ্শনিক। তেওঁৰ দৰ্শনত মানুহৰ ইচ্ছা, দুখ, নৈতিকতা, নন্দনতত্ত্ব আৰু জীৱনৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে গভীৰ আলোচনা পোৱা যায়।
তেওঁৰ চিন্তাধাৰাই ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ বহু দাৰ্শনিক, সাহিত্যিক আৰু শিল্পীক প্ৰভাৱিত কৰিছিল। তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত গ্ৰন্থ হ’ল ‘The World as Will and Representation’।
২৩। চমু টোকা লিখা — ভলতেয়াৰ।
উত্তৰঃ ভলতেয়াৰ অষ্টাদশ শতিকাৰ ফ্ৰান্সৰ এগৰাকী বিখ্যাত লেখক, দাৰ্শনিক আৰু ব্যংগকাৰ। তেওঁ ধৰ্মীয় অসহিষ্ণুতা, সামাজিক অন্যায়, অন্ধবিশ্বাস আৰু স্বৈৰাচাৰৰ বিৰুদ্ধে তীক্ষ্ণ লেখনীৰে মাত মাতিছিল।
তেওঁৰ বিখ্যাত ব্যংগাত্মক উপন্যাস ‘Candide’। যুক্তি, ব্যক্তিস্বাধীনতা আৰু মুক্তচিন্তাৰ প্ৰচাৰত তেওঁৰ ৰচনাৰ উল্লেখযোগ্য ভূমিকা আছিল। ফৰাচী বিপ্লৱৰ আগৰ বৌদ্ধিক জাগৰণতো তেওঁৰ চিন্তাধাৰাই গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
২৪। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা— “যিসকল লেখকে সমগ্ৰ জীৱন ধৰি এখন মাত্ৰ মহৎ গ্ৰন্থ ৰচনাৰ সাধনাত ব্ৰতী হৈ থাকে, তেওঁলোকে সেই গ্ৰন্থ ৰচনাৰ সমাপ্তিৰ পিছত এক বিশেষ ধৰণৰ শূন্যতা অনুভৱ কৰে।”
উত্তৰঃ
প্ৰসংগঃ উক্ত কথাষাৰ হোমেন বৰগোহাঞিৰ ‘গিবন’ পাঠৰ পৰা লোৱা হৈছে। এডৱাৰ্ড গিবনে তেওঁৰ জীৱনৰ মহান ইতিহাস গ্ৰন্থখন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত অনুভৱ কৰা মানসিক অৱস্থাৰ প্ৰসংগত লেখকে এই কথা কৈছে।
ব্যাখ্যাঃ গিবনে প্ৰায় সোতৰ বছৰ ধৰি তেওঁৰ সমগ্ৰ মনোযোগ, শক্তি আৰু সময় The History of the Decline and Fall of the Roman Empire ৰচনাত নিয়োজিত কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখন কেৱল তেওঁৰ কাম নাছিল; ই তেওঁৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আৰু মানসিক সংগী হৈ পৰিছিল।
দীৰ্ঘ সাধনাৰ পাছত গ্ৰন্থখনৰ শেষ বাক্যটো লিখি শেষ কৰাৰ মুহূৰ্তত তেওঁৰ মন আনন্দ আৰু সফলতাৰ অনুভূতিয়ে ভৰি পৰিছিল। কিন্তু অলপ সময়ৰ পাছতেই তেওঁৰ মনলৈ এক গভীৰ শূন্যতা নামি আহিছিল।
ইয়াৰ কাৰণ হ’ল—দীৰ্ঘদিন ধৰি মানুহৰ জীৱনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ থকা কোনো মহান কাম শেষ হৈ গ’লে হঠাৎ জীৱনৰ এটা প্ৰধান লক্ষ্য আঁতৰি যোৱা যেন লাগে। বহু বছৰ ধৰি যাৰ সৈতে লেখক মানসিকভাবে জড়িত আছিল, তাৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ অনুভূতিয়ে একাকীত্ব আৰু বিষাদ সৃষ্টি কৰে।
সেয়ে লেখকে বুজাইছে যে মহৎ সৃষ্টিৰ সমাপ্তিয়ে কেৱল আনন্দই নিদিয়ে; তাৰ লগত স্ৰষ্টাৰ মনত গভীৰ শূন্যতাৰ অনুভূতিও জন্ম দিব পাৰে।
২৫। “ৰোমান সাম্ৰাজ্য যেনেকৈ এদিনাই গঢ়ি উঠা নাছিল, ঠিক তেনেকৈ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস ৰচনাও জানো সুদীৰ্ঘ প্ৰস্তুতিৰ অবিহনে সম্ভৱ?” — কথাষাৰৰ তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ কথাষাৰৰ মাধ্যমেৰে লেখকে বুজাইছে যে কোনো মহৎ সৃষ্টি হঠাৎ জন্ম নহয়। তাৰ আঁৰত থাকে বহুদিনৰ অধ্যয়ন, অভিজ্ঞতা, সাধনা আৰু প্ৰস্তুতি।
ৰোমান সাম্ৰাজ্য নিজেই বহু শতিকাৰ ঘটনা, যুদ্ধ, শাসন, ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তন আৰু সামাজিক বিকাশৰ ফল। এনে বিশাল বিষয়ৰ ইতিহাস ৰচনা কৰিবলৈ এজন লেখকৰ বিপুল জ্ঞান আৰু অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন।
গিবনৰ ক্ষেত্ৰতো সেয়াই ঘটিছিল। অক্সফৰ্ডৰ স্ব-অধ্যয়ন, লুজানৰ বৌদ্ধিক পৰিৱেশ, ইউৰোপীয় সাহিত্য-দৰ্শনৰ অধ্যয়ন আৰু ৰোম ভ্ৰমণ—এই সকলো অভিজ্ঞতাই ধীৰে ধীৰে তেওঁক মহান ইতিহাস গ্ৰন্থখন লিখিবলৈ সাজু কৰিছিল।
সেয়ে গিবনৰ অমৰ গ্ৰন্থখন কোনো আকস্মিক সৃষ্টি নহয়; ই সুদীৰ্ঘ প্ৰস্তুতি, অধ্যৱসায় আৰু একাগ্ৰ সাধনাৰ ফল।
২৬। গিবনৰ গ্ৰন্থখনৰ প্ৰতি লেখক হোমেন বৰগোহাঞিৰ দৃষ্টিভংগী কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে গিবনৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখনক বিশ্বৰ ইতিহাস-সাহিত্যৰ এক অসাধাৰণ কীৰ্তি হিচাপে মূল্যায়ন কৰিছে।
সময়ৰ সোঁতত বহু ইতিহাস গ্ৰন্থ বিস্মৃত হৈ গ’লেও গিবনৰ গ্ৰন্থ আজিও পাঠক আৰু পণ্ডিতৰ আগ্ৰহৰ বিষয়। ইয়াৰ মূল কাৰণ গিবনৰ গভীৰ অধ্যয়ন, ইতিহাস বিশ্লেষণৰ নিৰ্মোহ দৃষ্টি আৰু শক্তিশালী সাহিত্যিক গদ্যশৈলী।
লেখকৰ দৃষ্টিত গ্ৰন্থখন কেৱল অতীতৰ ঘটনাৰ বিৱৰণ নহয়; ই কঠোৰ সাধনা আৰু মনীষাৰ এক স্মাৰক।
২৭। লুজান চহৰত থকা সময়ত গিবনৰ মনত কেনেধৰণৰ পৰিৱৰ্তন আহিছিল?
উত্তৰঃ লুজানলৈ যোৱাৰ আগতে গিবনৰ চিন্তা বহু পৰিমাণে ধৰ্মীয় দ্বন্দ্বৰ মাজত আবদ্ধ আছিল। কিন্তু লুজানৰ বৌদ্ধিক পৰিৱেশত তেওঁ ইউৰোপৰ যুক্তিবাদী চিন্তা, দৰ্শন, সাহিত্য আৰু ইতিহাসৰ গভীৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে।
ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ চিন্তা অধিক স্বাধীন, অনুসন্ধিৎসু আৰু বিশ্লেষণমূলক হৈ উঠে। অন্ধ বিশ্বাসৰ পৰিৱৰ্তে যুক্তি আৰু প্ৰমাণৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিবলৈ শিকে।
এই বৌদ্ধিক পৰিৱৰ্তনেই পিছলৈ তেওঁৰ ইতিহাস ৰচনাৰ নিৰ্মোহ আৰু সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগী গঢ়াত সহায় কৰে।
২৮। গিবনৰ মৃত্যুৰ সময়ৰ মানসিক অৱস্থা কেনেকুৱা আছিল?
উত্তৰঃ জীৱনৰ শেষ সময়ত গিবনে মৃত্যুক আতংকৰ বস্তু হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নাছিল। তেওঁৰ মনত এক ধৰণৰ প্ৰশান্তি আৰু নিৰ্ভয়তা আছিল।
জীৱনৰ মহান কৰ্ম সম্পন্ন কৰি যোৱা এজন মানুহ হিচাপে তেওঁ মৃত্যুৰ সন্মুখীন হৈছিল শান্ত চিত্তে। ১৭৯৪ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
২৯। ‘গিবন’ পাঠটোৰ মূলভাব লিখা।
উত্তৰঃ ‘গিবন’ পাঠটোৰ মূল বিষয় এডৱাৰ্ড গিবনৰ জীৱনকেন্দ্ৰিক হ’লেও পাঠটোৱে মূলত অধ্যৱসায়, গভীৰ অধ্যয়ন, একাগ্ৰতা আৰু মহৎ সৃষ্টিৰ সাধনাৰ মূল্য বুজাইছে।
গিবন ছাত্ৰজীৱনত অসাধাৰণ প্ৰতিভাসম্পন্ন নাছিল। কিন্তু তেওঁ হতাশ নহ’ল। নিজে কিতাপ পঢ়ি, চিন্তা কৰি আৰু অভিজ্ঞতাৰ পৰা শিকি ধীৰে ধীৰে নিজকে মহান পণ্ডিত হিচাপে গঢ়ি তোলে।
ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস লিখিবলৈ তেওঁ বহু বছৰ প্ৰস্তুতি গ্ৰহণ কৰে আৰু প্ৰায় সোতৰ বছৰ একাগ্ৰতাৰে কাম কৰে। তাৰ ফলত বিশ্বসাহিত্যৰ এক অমৰ গ্ৰন্থ সৃষ্টি হয়।
পাঠটোৱে এই শিক্ষা দিয়ে যে প্ৰতিভাতকৈ অধ্যৱসায়, নিয়মানুবর্তিতা, গভীৰ অধ্যয়ন আৰু লক্ষ্যৰ প্ৰতি অবিচল নিষ্ঠাই মানুহক মহৎ কৃতিত্বলৈ লৈ যাব পাৰে।
৩০। ‘গিবন’ পাঠটোৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে কি শিক্ষা লাভ কৰে?
উত্তৰঃ ‘গিবন’ পাঠটোৰ পৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে প্ৰথমে এই শিক্ষা লাভ কৰে যে আৰম্ভণিতে সাধাৰণ মেধাৰ হোৱা মানেই জীৱনত অসাধাৰণ সফলতা লাভ কৰিব নোৱাৰা নহয়।
গিবনৰ সফলতাৰ মূল আছিল কৌতূহল, কিতাপপ্ৰীতি, স্ব-অধ্যয়ন, অধ্যৱসায় আৰু একাগ্ৰতা। তেওঁ বহু বছৰ ধৰি একেটা লক্ষ্যত অবিচল থাকি বিশ্বখ্যাত গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।
সেয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নিজৰ দুৰ্বলতাত হতাশ নহৈ নিয়মিত অধ্যয়ন, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু দৃঢ় লক্ষ্যৰে আগবাঢ়িলে বৃহৎ সাফল্য অৰ্জন কৰিব পাৰে।
হোমেন বৰগোহাঞি বিষয়ক অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
৩১। হোমেন বৰগোহাঞিৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৩২ চনত।
৩২। হোমেন বৰগোহাঞিৰ কেইখনমান উপন্যাসৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ‘সুবালা’, ‘পিতা-পুত্ৰ’, ‘হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায়’, ‘তিমিৰ তীৰ্থ’ আৰু ‘অস্তৰাগ’।
৩৩। হোমেন বৰগোহাঞিৰ এখন চুটিগল্পৰ পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ‘বিভিন্ন কোৰাচ’।
৩৪। হোমেন বৰগোহাঞিৰ আত্মজীৱনীমূলক ৰচনা এখনৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ‘আত্মানুসন্ধান’।
৩৫। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে সম্পাদনা কৰা কেইখনমান কাকতৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ ‘সাপ্তাহিক নীলাচল’, ‘নাগৰিক’, ‘অসমবাণী’ আদি।
৩৬। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘পিতা-পুত্ৰ’ উপন্যাসৰ বাবে।
অন্যান্য গুৰুত্বপূৰ্ণ অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
৩৭। গিবনৰ মৃত্যু কিমান চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৭৯৪ চনত।
৩৮। লুজান কোন দেশৰ চহৰ?
উত্তৰঃ ছুইজাৰলেণ্ডৰ।
৩৯। ‘Adolphe’ উপন্যাসখনৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ বেঞ্জামিন কঁষ্টেট।
৪০। শ্বপেনহাৱাৰৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ The World as Will and Representation।
৪১। ভলতেয়াৰৰ বিখ্যাত ব্যংগাত্মক উপন্যাসখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ Candide।
৪২। গিবনৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৭৩৭ চনত।
৪৩। গিবনে কিমান বছৰ বয়সত মেগডালেন কলেজত ভৰ্তি হৈছিল?
উত্তৰঃ পোন্ধৰ বছৰ বয়সত।
শব্দাৰ্থ
| শব্দ | অৰ্থ |
|---|---|
| ঐতিহাসিক | ইতিহাস অধ্যয়ন আৰু ৰচনা কৰা ব্যক্তি |
| অধ্যৱসায় | ধৈৰ্যসহ নিয়মিত চেষ্টা |
| নিৰ্মোহ | পক্ষপাতহীন |
| সংশয়বাদী | সহজে কোনো মত অন্ধভাৱে বিশ্বাস নকৰা ব্যক্তি |
| যুক্তিবাদ | যুক্তিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা চিন্তাধাৰা |
| অৱক্ষয় | অধঃপতন |
| সাম্ৰাজ্য | সম্ৰাটৰ অধীন বৃহৎ ৰাজ্য |
| ভগ্নাৱশেষ | ধ্বংস হৈ ৰৈ যোৱা অংশ |
| বৌদ্ধিক | জ্ঞান আৰু চিন্তাৰ সৈতে জড়িত |
| একাগ্ৰতা | একেটা বিষয়ত সম্পূৰ্ণ মনোযোগ |
| সাধনা | লক্ষ্য পূৰণৰ বাবে দীঘলীয়া চেষ্টা |
| শূন্যতা | মনত খালী বা উদ্দেশ্যহীন অনুভৱ |
| অমৰ কীৰ্তি | যি সৃষ্টি যুগ যুগ ধৰি স্মৰণীয় |
| যুগান্তকাৰী | যুগ সলনি কৰিব পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ |
MCQ — বহু বিকল্পধৰ্মী প্ৰশ্ন
১। ‘গিবন’ পাঠটোৰ লেখক কোন?
(ক) প্ৰফুল্লদত্ত গোস্বামী
(খ) হোমেন বৰগোহাঞি
(গ) কালিৰাম মেধি
(ঘ) কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ
উত্তৰঃ (খ) হোমেন বৰগোহাঞি
২। এডৱাৰ্ড গিবন কোন আছিল?
(ক) কবি
(খ) ঐতিহাসিক
(গ) বিজ্ঞানী
(ঘ) চিত্ৰকৰ
উত্তৰঃ (খ) ঐতিহাসিক
৩। গিবন কোন শতিকাৰ লেখক?
(ক) ষোড়শ
(খ) সপ্তদশ
(গ) অষ্টাদশ
(ঘ) ঊনবিংশ
উত্তৰঃ (গ) অষ্টাদশ
৪। গিবনে কোন কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল?
(ক) ট্ৰিনিটি কলেজ
(খ) মেগডালেন কলেজ
(গ) কিংছ কলেজ
(ঘ) ইটন কলেজ
উত্তৰঃ (খ) মেগডালেন কলেজ
৫। গিবনৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থখন কিহৰ ইতিহাস?
(ক) গ্ৰীক সাম্ৰাজ্য
(খ) ৰোমান সাম্ৰাজ্য
(গ) ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য
(ঘ) মোগল সাম্ৰাজ্য
উত্তৰঃ (খ) ৰোমান সাম্ৰাজ্য
৬। গিবনে প্ৰায় কিমান বছৰ তেওঁৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখনৰ বাবে পৰিশ্ৰম কৰিছিল?
(ক) ৭ বছৰ
(খ) ১০ বছৰ
(গ) ১৭ বছৰ
(ঘ) ২৫ বছৰ
উত্তৰঃ (গ) ১৭ বছৰ
৭। গিবনে ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস লিখাৰ প্ৰেৰণা ক’ত লাভ কৰিছিল?
(ক) লণ্ডনত
(খ) ৰোমত
(গ) পেৰিছত
(ঘ) লুজানত
উত্তৰঃ (খ) ৰোমত
৮। লুজান কোন দেশত অৱস্থিত?
(ক) ফ্ৰান্স
(খ) জাৰ্মানী
(গ) ছুইজাৰলেণ্ড
(ঘ) ইটালী
উত্তৰঃ (গ) ছুইজাৰলেণ্ড
৯। গিবনৰ প্ৰেমিকাৰ নাম কি?
(ক) ছুজান কাৰ্চদ
(খ) হেলেন
(গ) জুলিয়েট
(ঘ) এলিজাবেথ
উত্তৰঃ (ক) ছুজান কাৰ্চদ
১০। শ্বপেনহাৱাৰ কোন দেশৰ দাৰ্শনিক?
(ক) ফ্ৰান্স
(খ) জাৰ্মানী
(গ) ইংলেণ্ড
(ঘ) ইটালী
উত্তৰঃ (খ) জাৰ্মানী
১১। ‘The World as Will and Representation’ কাৰ ৰচনা?
(ক) ৰুছো
(খ) শ্বপেনহাৱাৰ
(গ) ভলতেয়াৰ
(ঘ) মিল্টন
উত্তৰঃ (খ) শ্বপেনহাৱাৰ
১২। ‘Paradise Lost’ কাৰ ৰচনা?
(ক) জন মিল্টন
(খ) ভলতেয়াৰ
(গ) ৰুছো
(ঘ) গিবন
উত্তৰঃ (ক) জন মিল্টন
১৩। জন মিল্টন কোন শতিকাৰ কবি?
(ক) ষোড়শ
(খ) সপ্তদশ
(গ) অষ্টাদশ
(ঘ) ঊনবিংশ
উত্তৰঃ (খ) সপ্তদশ
১৪। ‘The Social Contract’ কাৰ ৰচনা?
(ক) থমাছ পেইন
(খ) ৰুছো
(গ) ডাৰেল
(ঘ) গিবন
উত্তৰঃ (খ) ৰুছো
১৫। ‘Candide’ কাৰ ৰচনা?
(ক) ভলতেয়াৰ
(খ) মিল্টন
(গ) শ্বপেনহাৱাৰ
(ঘ) গিবন
উত্তৰঃ (ক) ভলতেয়াৰ
১৬। ‘Alexandria Quartet’ কাৰ ৰচনা?
(ক) লৰেন্স ডাৰেল
(খ) থমাছ পেইন
(গ) বেঞ্জামিন কঁষ্টেট
(ঘ) ৰুছো
উত্তৰঃ (ক) লৰেন্স ডাৰেল
১৭। ‘Adolphe’ উপন্যাসৰ লেখক কোন?
(ক) গিবন
(খ) বেঞ্জামিন কঁষ্টেট
(গ) ভলতেয়াৰ
(ঘ) মিল্টন
উত্তৰঃ (খ) বেঞ্জামিন কঁষ্টেট
১৮। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে কোনখন উপন্যাসৰ বাবে সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?
(ক) সুবালা
(খ) পিতা-পুত্ৰ
(গ) অস্তৰাগ
(ঘ) তিমিৰ তীৰ্থ
উত্তৰঃ (খ) পিতা-পুত্ৰ
১৯। গিবনৰ জীৱনৰ সফলতাৰ মূল শক্তি কি আছিল?
(ক) ধন
(খ) অধ্যৱসায় আৰু একাগ্ৰতা
(গ) বংশগৌৰৱ
(ঘ) ৰাজনৈতিক ক্ষমতা
উত্তৰঃ (খ) অধ্যৱসায় আৰু একাগ্ৰতা
২০। ‘গিবন’ পাঠটোৰ প্ৰধান শিক্ষা কি?
(ক) জন্মগত প্ৰতিভাই সকলো
(খ) অধ্যৱসায় আৰু সাধনাই মহৎ কৃতিত্ব আনে
(গ) ইতিহাস পঢ়া প্রয়োজন নাই
(ঘ) ভ্ৰমণেই শিক্ষাৰ একমাত্ৰ পথ
উত্তৰঃ (খ) অধ্যৱসায় আৰু সাধনাই মহৎ কৃতিত্ব আনে
Teacher Generate Question Answer
(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন।
১। এডৱাৰ্ড গিবন কোন আছিল?
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন বিশ্বৰ এগৰাকী ঐতিহাসিক আৰু লেখক আছিল।
২। এডৱাৰ্ড গিবনে অধ্যয়ন কৰা কলেজখনৰ নাম লিখা ৷
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবনে অধ্যয়ন কৰা কলেজখনৰ নাম অক্সফোৰ্ড মেগডালেন ।
৩। এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা প্ৰখ্যাত গ্ৰন্থ এখনৰ নাম লিখা ৷
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা প্ৰখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম ”The History of the Decline and Fall of the Roman Empire” ।
৪। শ্বপেনহাৱাৰ কোন?
উত্তৰঃ শ্বপেনহাৱাৰ এগৰাকী বিখ্যাত জাৰ্মান দাৰ্শনিক।
৫। ‘আলেকজেন্দ্ৰিয়ান কোৱাৰ্টেট’ নামৰ উপন্যাসমালাৰ লেখক কোন?
উত্তৰঃ ‘আলেকজেন্দ্ৰিয়ান কোৱাৰ্টেট’ নামৰ উপন্যাসমালাৰ লেখক লৰেঞ্চ ডাৰেল।
(খ) চমু প্ৰশ্ন।
১। জন মিল্টন কোন শতিকাৰ কবি আছিল? তেওঁ ৰচনা কৰা বিখ্যাত মহাকাব্যখনৰ নাম লিখা ৷
উত্তৰঃ জন মিল্টন সপ্তদশ শতিকাৰ কবি আছিল। তেওঁ ৰচনা কৰা বিখ্যাত মহাকাব্যখনৰ নাম ‘পেৰাডাইজ লষ্ট’ ।
২। দাৰ্শনিক ৰুছোয়ে ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম লিখা ৷
উত্তৰঃ দাৰ্শনিক ৰুছোয়ে ৰচনা কৰা দুখন গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল ‘The Social Contract’ আৰু ‘Confessions’ ।
৩। গিবনৰ সম্পূৰ্ণ নামটো কি?তেওঁ কোন শতিকাৰ লেখক?
উত্তৰঃ গিবনৰ সম্পূৰ্ণ নামটো এডৱাৰ্ড গিবন। তেওঁ সপ্তদশ শতিকাৰ লেখক।
৪। ‘Age of Reason’ নামৰ গ্ৰন্থখন কোনে কেতিয়া ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘Age of Reason’ নামৰ গ্ৰন্থখন অষ্টদশ শতিকাৰ থমাছ পেইনে ৰচনা কৰিছিল।
৫। যৌৱনকালত এডৱাৰ্ড গিবন কোনখন দেশৰ, কোনখন চহৰৰ বাসিন্দা আছিল?
উত্তৰঃ যৌৱন কালত এডৱাৰ্ড গিবন ছুইজাৰলেণ্ডৰ লুছান চহৰৰ বাসিন্দা আছিল।
(গ) দীঘল প্ৰশ্ন।
১। এডৱাৰ্ড গিবনৰ চমু পৰিচয় দিয়া ৷
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন (১৭৩৭–১৭৯৪) এজন খ্যাতনামা ইংৰাজ ঐতিহাসিক আৰু লেখক আছিল। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল ১৭৩৭ চনত ইংলেণ্ডত। ছাত্ৰাৱস্থাত তেওঁ বিশেষ অসাধাৰণ মেধাৰ পৰিচয় দিব পৰা নাছিল। পোন্ধৰ বছৰ বয়সত তেওঁ অক্সফোর্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেগডালেন কলেজত ভর্তি হয়। কলেজত পঢ়ি থকা সময়তে তেওঁ প্ৰচুৰ কিতাপ অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু চিন্তাশীল মনোভাৱ গঢ় লৈ উঠিছিল।
এই সময়ছোৱাত গিবনে প্ৰটেষ্টান ধৰ্ম ত্যাগ কৰি ৰোমান কেথলিক ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিবলৈ মন মেলাত তেওঁৰ অভিভাৱকসকল আতংকিত হৈ পৰে। ফলস্বৰূপে তেওঁক কলেজৰ পৰা আঁতৰাই ছুইজাৰলেণ্ডৰ লুছান চহৰলৈ পঠাই দিয়া হয়। লুছানত থাকি তেওঁ ৰুছো, ভল্টেয়াৰ আদি চিন্তাশীল লেখকৰ ৰচনাৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু সেই সময়ৰ ইউৰোপীয় যুক্তিবাদী চিন্তাধাৰাৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হয়। গিবনৰ যৌৱনৰ গুৰুত্বপূর্ণ বছৰসমূহ লুছানতেই অতিবাহিত হয়।
শিক্ষা জীৱন সমাপ্ত কৰাৰ পিছত গিবনে ইউৰোপ ভ্ৰমণ কৰে। ১৭৬৪ চনত ৰোম ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়তে ৰোম নগৰীৰ ইতিহাস আৰু অতীত গৌৰৱে তেওঁৰ মন গভীৰভাৱে আন্দোলিত কৰে। সেই সময়তেই তেওঁ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস ৰচনা কৰাৰ সংকল্প গ্ৰহণ কৰে। পিছত স্বদেশলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ দীঘলীয়া সাতচল্লিশ বছৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰম কৰি The History of the Decline and Fall of the Roman Empire নামৰ অমৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে।
এই মহাগ্ৰন্থই এডৱাৰ্ড গিবনক বিশ্বৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ঐতিহাসিক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শক্তিশালী আৰু ব্যতিক্ৰমী ৰচনাশৈলীৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে খ্যাতি লাভ কৰে। ১৭৯৪ চনৰ ১৬ জানুৱাৰীত মাত্ৰ ৫৬ বছৰ বয়সতে এই মহান ঐতিহাসিক আৰু লেখকৰ পৰলোক প্ৰাপ্তি হয়।
২। এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস বিষয়ক গ্ৰন্থখনৰ চমু পৰিচয় দাঙি ধৰা ৷
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবনে ৰচনা কৰা ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস বিষয়ক বিশ্ববিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম হৈছে “The History of the Decline and Fall of the Roman Empire”। এই বিপুলায়তনৰ ইতিহাস গ্ৰন্থখন মুঠ সাতটা খণ্ডত বিভক্ত আৰু ইয়াত প্ৰায় চৈধ্যটা শতাব্দী জুৰি বিস্তৃত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস সন্নিবিষ্ট হৈছে।
গিবনে কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৭৬৪ চনত ৰোম ভ্ৰমণ কৰে। ৰোম নগৰীত থকা কালতে তেওঁ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ গৌৰৱময় অতীত আৰু অৱক্ষয়ৰ ইতিহাস লিখিবলৈ গভীৰভাৱে অনুপ্ৰাণিত হয়। স্বদেশলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ প্ৰায় সুদীর্ঘ সোতৰ বছৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰম কৰি এই মহাগ্ৰন্থখন ৰচনা কৰি উলিয়ায়।
গ্ৰন্থখনত সম্ৰাট এন্টনিনেছৰ ৰাজত্বকালৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তুৰ্কীসকলৰ দ্বাৰা কনষ্টান্টিনোপল অধিকাৰৰ সময়লৈকে ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ উত্থান-পতনৰ ইতিহাস বিস্তৃতভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ অৱক্ষয়ৰ সূচনা, খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ উত্থান, ইছলামৰ বিজয় অভিযান, ইউৰোপত জাতীয় ৰাষ্ট্ৰ গঠনৰ আৰম্ভণি আদি বহু যুগান্তকাৰী ঘটনা জীৱন্ত ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। অসংখ্য চৰিত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক ঘটনাক গিবনে নিজৰ যাদুকৰী লেখনিশৈলীৰে সজীৱ কৰি তুলিছে।
গভীৰ অধ্যয়ন, সূক্ষ্ম পৰ্যবেক্ষণ আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফলস্বৰূপে ৰচিত এই গ্ৰন্থখনে এডৱাৰ্ড গিবনক বিশ্বৰ এজন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ঐতিহাসিক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ই আজি বিশ্ব সাহিত্যৰ এক অমূল্য তথা আপুৰুগীয়া সম্পদ হিচাপে স্বীকৃত।
৩। এডৱাৰ্ড গিবনে ক’ত কিদৰে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল বুজাই লিখা ৷
উত্তৰঃ এডৱাৰ্ড গিবন আছিল এজন ইংৰাজ ঐতিহাসিক। ছাত্ৰ অৱস্থাত তেওঁ কোনো অসাধাৰণ মেধাৰ পৰিচয় দিব পৰা নাছিল; তেওঁ আছিল অতি সাধাৰণ বিধৰ ছাত্ৰ। পোন্ধৰ বছৰ বয়সত তেওঁ অক্সফোর্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মেগডালেন কলেজত ভর্তি হয়। সেই সময়ত অক্সফোর্ডৰ শৈক্ষিক পৰিৱেশ অতি শোচনীয় আছিল আৰু অধ্যাপকসকলৰ পৰা তেওঁ বিশেষ সহায় লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। সেয়ে গিবনে প্ৰচুৰ কিতাপ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে নিজে নিজেই জ্ঞান আয়ত্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
অক্সফোর্ডত পঢ়ি থকা কালতেই গিবনে প্ৰটেষ্টান ধৰ্ম ত্যাগ কৰি ৰোমান কেথলিক ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই সিদ্ধান্তত তেওঁৰ অভিভাৱকসকল চিন্তিত হৈ পৰে আৰু তেওঁক অক্সফোর্ডৰ পৰা এৰুৱাই চুইজাৰলেণ্ডৰ লুছান চহৰলৈ পঠাই দিয়ে। তাত তেওঁ ফৰাচী দাৰ্শনিকসকলৰ ৰচনা আৰু ইউৰোপৰ যুক্তিবাদী ভাবধাৰাৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হয় আৰু পৰৱৰ্তী শিক্ষা লাভ কৰে।
কলেজীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি ১৭৬৪ চনত গিবনে ইউৰোপ ভ্ৰমণ কৰে আৰু ৰোম নগৰী দৰ্শন কৰে। ৰোমত থকা কালতে তেওঁ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাস লিখিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হয়। স্বদেশলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ প্ৰায় সুদীর্ঘ সোতৰ বছৰ অক্লান্ত পৰিশ্ৰম কৰি “The History of the Decline and Fall of the Roman Empire” নামৰ বিশ্ববিখ্যাত ইতিহাস গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰে। এই গ্ৰন্থখনেই তেওঁক বিশ্বৰ এজন প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ঐতিহাসিক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
৪। চমু টোকা লিখা ।
ক) শ্বপেনহাৱাৰ, খ) ভলতেয়াৰ
উত্তৰঃ আৰ্থাৰ শ্বপেনহাৱাৰঃ (১৭৮৮-১৮৬০) এগৰাকী বিখ্যাত জার্মান দার্শনিক আছিল। তেখেতৰ নন্দনতাত্ত্বিক, নৈতিক আৰু মনোবৈজ্ঞানিক লিখনিসমূহ ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ চিন্তানায়ক আৰু শিল্পীসকলক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল। তেওঁৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম “The World as Will and Representation”।
ভলতেয়াৰঃ অষ্টাদশ শতিকাৰ ফ্ৰান্সৰ এগৰাকী বিখ্যাত লেখক আৰু দাৰ্শনিক। তেওঁ মূলত ব্যঙ্গাত্মক ৰচনাৰ বাবে প্ৰসিদ্ধ। সমকালীন ফ্ৰান্সৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশৰ ওপৰত তেওঁৰ লিখা ব্যঙ্গাত্মক সাহিত্য ফ্ৰান্সীসী সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ হিচাপে গণ্য হয়। ‘কান্দিদ’ হৈছে তেওঁ ৰচনা কৰা এখন প্ৰখ্যাত ব্যঙ্গাত্মক উপন্যাস। লগতে, ভলতেয়াৰ ফ্ৰান্সী বিপ্লৱৰ আদৰ্শৰ অন্যতম অনুপ্ৰেৰক আছিল।
৫। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰা। “যিসকল লেখকে সমগ্ৰ জীৱন ধৰি এখন মাত্ৰ মহৎ গ্ৰন্থ ৰচনাৰ সাধনাত ব্ৰতী হৈ থাকে, তেওঁলোকে সেই গ্ৰন্থ ৰচনাৰ সমাপ্তিৰ পিছত এক বিশেষ ধৰণৰ শূন্যতা অনুভৱ কৰে৷”
উত্তৰঃ উক্ত বাক্য়শাৰী আমাৰ পাঠ্য় কুথিৰ অন্তৰ্গত হোমেন বৰগোহাঞি দেৱৰ দ্বাৰা ৰতিত ‘গিবন’ নামৰ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।
এডৱাৰ্ড গিবনে বহু বছৰ ধৰি “The History of the Decline and Fall of the Roman Empire” গ্ৰন্থখন ৰচনা কৰিছিল। গ্ৰন্থখন লিখি শেষ কৰাৰ পিছত, তেওঁৰ মনত এক ধৰণৰ বিস্তৃত শূন্যতা আৰু উদং অনুভূতিৰ উদয় হৈছিল।
লিখকৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, যিসকল লেখকে সমগ্ৰ জীৱন ধৰি এখন মাত্র মহৎ গ্ৰন্থ ৰচনাৰ বাবে একাগ্ৰচিত্তে সময়, মন আৰু মগজু নিবিষ্ট কৰে, সেই গ্ৰন্থৰ সমাপ্তি হওঁতে তেওঁলোকৰ মনত এক বিশেষ ধৰণৰ শূন্যতা অনুভূত হয়। দীর্ঘদিনীয়া কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ অন্তত গ্ৰন্থৰ সমাপ্তি হৈ যোৱাৰ পিছত লেখকৰ মনত অন্যান্য চিন্তা উদয় নকৰে; কাম শেষ হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ জীৱনত এক ধৰণৰ খালি ভাব বা নিঃসঙ্গতা দেখা দিয়ে।
এডৱাৰ্ড গিবনেও তেনেকৈ বহু বছৰ ধৰি গ্ৰন্থ ৰচনাৰ কাৰ্যত নিযুক্ত থাকি, সমাপ্তি হোৱাৰ পিছত এক বিস্তৃত শূন্যতাৰ অনুভৱ কৰিছিল। লিখকে এই অৱস্থা প্ৰকাশ কৰি দেখুৱাইছে যে, মহৎ গ্ৰন্থ ৰচনা কৰাটো কেৱল দীৰ্ঘদিনীয়া একাগ্ৰতা, ধৈৰ্য আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ ফল নহয়, সেইবোৰৰ অন্তত লেখকৰ ব্যক্তিগত অনুভৱ, অস্তিত্ব আৰু মনৰ শূন্যতাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াও অতি গুৰুত্বপূর্ণ।
এইদৰে উক্বাত বাক্য়শাৰীত মহৎ গ্ৰন্থৰ সমাপ্তি পোৱাৰ পাছত লেখকৰ মনত উদয় হোৱা অনুভূতিৰ সূক্ষ্ম আভাস প্ৰদান কৰিছে।
অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন আৰু উত্তৰঃ
১। হোমেন বৰগোহাঞিৰ জন্ম কিমান চনত হৈছিল?
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিৰ জন্ম ১৯৩২ চনত হৈছিল।
২। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে লিখা কেইখনমান উপন্যাসৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে লিখা কেইখনমান উপন্যাস হ’ল- ‘সুবালা’, ‘পিতাপুএ’, ‘হালধীয়া চৰায়ে বাওধান খায়’, ‘তিমিৰ ৰ্তীথ’ আৰু ‘অস্তৰাগ’ আদি ।
৩। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে লিখা চুটিগল্পৰপুথিৰ নাম উল্লেখ কৰা৷
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে লিখা চুটি গল্পৰ পুথিকেইখন হ’ল ‘বিভিন্ন কোৰাচ’ আৰু ‘বিভিন্ন নৰক’ ।
৪। বৰগোহাঞিৰ আত্মজীৱনীমূলক ৰচনাসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ বৰগোহাঞিৰ আত্মজীৱনীমূলক ৰচনা সমূহ হ’ল- ‘আত্মানুসন্ধান’, ‘ধুমুহা’ আৰু ‘ৰামধেনু’ আদি। .
৫। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে সম্পাদনা কৰা কেইখনমান বাতৰি কাকতৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে সম্পাদনা কৰা কেইখনমান বাতৰি কাকত হ’ল- ‘সাপ্তাহিক নীলাচল’, ‘নাগৰিক’ আৰু ‘অসমবাণী’।
৬। কি গ্ৰন্থৰ বাবে বৰগোহাঞি দেৱে সাহিত্য অকাডেমী বঁটা লাভ কৰিছিল?
উত্তৰঃ ‘পিতাপুএ’ উপন্যাস বাবে বৰগোহাঞি দেৱে সাহিত্য অকাডেমী বঁটা লাভ কৰিছিল।
৭। হোমেন বৰগোহাঞিয়ে অসম সাহিত্য সভাৰ কোন বৰ্ষৰ সভাপতিৰ আাসন অলংকৃত কৰিছিল?
উত্তৰঃ হোমেন বৰগোহাঞিয়ে অসম সাহিত্য সভাৰ ২০০১-০২ বৰ্ষৰ সভাপতিৰ আসন অলংকৃত কৰিছিল।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post