চিঠি

---

(ক) অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। ‘চিঠি’ গল্পটো শীলভদ্ৰৰ কোনখন সংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ ‘চিঠি’ গল্পটো শীলভদ্ৰৰ ‘চিঠি আৰু অন্যান্য গল্প’ নামৰ গল্প সংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে।

২। শীলভদ্ৰই কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল?

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰই ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’ গল্প সংকলনৰ বাবে ১৯৯৪ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।

৩। কাৰ চিঠিৰ বাবে ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে অপেক্ষা কৰি আছিল?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে তেওঁৰ পুৰণি ঘনিষ্ঠ বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ উত্তৰ-চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল।

৪। প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ মৃত্যুৰ খবৰটো ভূদেৱ চৌধুৰীক কোনে দিছিল?

উত্তৰঃ প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ ভতিজা ল’ৰা এজনে ভূদেৱ চৌধুৰীক তেওঁৰ মৃত্যুৰ খবৰ দিছিল।

৫। ভূদেৱ চৌধুৰী টিংখঙলৈ কিয় গৈছিল?

উত্তৰঃ বাগানত অকলে থকা সময়ত পৰিবাৰৰ পৰা অহা চিঠিখন সোনকালে পাবলৈ ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে চাইকেলেৰে টিংখঙৰ ডাকঘৰলৈ চিঠিৰ খবৰ ল’বলৈ গৈছিল।

৬। শীলভদ্ৰৰ প্ৰকৃত নাম কি?

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰৰ প্ৰকৃত নাম ৰেৱতীমোহন দত্তচৌধুৰী।

৭। শীলভদ্ৰৰ প্ৰথম গল্প সংকলনখনৰ নাম কি?

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰৰ প্ৰথম গল্প সংকলনখনৰ নাম ‘বাস্তৱ’।

৮। ‘অনুসন্ধান’ কি ধৰণৰ গ্ৰন্থ?

উত্তৰঃ ‘অনুসন্ধান’ শীলভদ্ৰৰ এখন উপন্যাস।

---

(খ) চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

১। ‘চিঠি’ গল্পটোত ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে কাৰ কাৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ কথা আছে?

উত্তৰঃ গল্পটোত ভূদেৱ চৌধুৰীৰ জীৱনৰ দুটা সময়ত চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। চাকৰিৰ সময়ত বাগানত অকলে থাকোঁতে তেওঁ গাঁৱত থকা নিজৰ পৰিবাৰৰ চিঠিৰ বাবে ব্যাকুল হৈ অপেক্ষা কৰিছিল। পাছত অৱসৰ জীৱনত পুৰণি বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মালৈ চিঠি লিখাৰ পিছত তেওঁৰ উত্তৰ-চিঠিৰ বাবে আগ্ৰহেৰে অপেক্ষা কৰিছিল। এই দুয়োটা ঘটনাই চিঠিৰ সৈতে তেওঁৰ গভীৰ আবেগৰ সম্পৰ্ক প্ৰকাশ কৰে।

২। শীলভদ্ৰই লাভ কৰা দুটা বঁটাৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰই লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য বঁটাৰ ভিতৰত দুটা হ’ল—

১. অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা — ‘অনুসন্ধান’ উপন্যাসৰ বাবে।
২. সাহিত্য অকাদেমি বঁটা — ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’ গল্প সংকলনৰ বাবে।

তেওঁ পাছলৈ অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটাও লাভ কৰিছিল।

৩। ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে প্ৰশান্ত শৰ্মালৈ কিয় চিঠি লিখিছিল?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰী আৰু প্ৰশান্ত শৰ্মা বহুদিনৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু আছিল। অৱসৰৰ পিছত দুয়ো একে চহৰত থাকিলেও চহৰৰ দুই প্ৰান্তত বাস কৰাৰ বাবে নিয়মিত দেখা-সাক্ষাৎ নহৈছিল। বয়স, যাতায়াতৰ অসুবিধা আৰু টেলিফোনৰ সুবিধা নথকাৰ ফলত তেওঁলোকৰ যোগাযোগো কমি গৈছিল। এদিন পুৰণি বন্ধুৰ স্মৃতি মনলৈ অহাত ভূদেৱে সেই আন্তৰিক সম্পৰ্ক পুনৰ সজীৱ কৰিবলৈ প্ৰশান্তলৈ এখন চিঠি লিখিছিল।

৪। কাৰ চিঠি পুৰুষানুক্ৰমে সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে? তেওঁৰ চিঠি কিয় মূল্যৱান?

উত্তৰঃ বিশ্বকবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ চিঠি পুৰুষানুক্ৰমে সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে।

ৰবীন্দ্ৰনাথ বিশ্ববিশ্ৰুত কবি আৰু সাহিত্যিক আছিল। তেওঁৰ পৰা কোনোবাই এখন চিঠি বা আনকি এশাৰী উত্তৰ পালেও তাক অমূল্য সম্পদ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁৰ চিঠিবোৰত তেওঁৰ চিন্তা, অনুভৱ, ব্যক্তিত্ব আৰু সময়ৰ বহু মূল্যবান তথ্য প্ৰতিফলিত হোৱা বাবে সেইবোৰৰ সাহিত্যিক আৰু ঐতিহাসিক মূল্যও অপৰিসীম।

৫। বৰ্তমান সময়ত চিঠিৰ প্ৰাসংগিকতা কিয় কমি গ’ল?

উত্তৰঃ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিৰ ফলত বৰ্তমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা অতি দ্ৰুত হৈ পৰিছে। টেলিফোন, মোবাইল ফোন, ই-মেইল, মেছেজিং আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে খবৰ আদান-প্ৰদান কৰিব পৰা যায়। ফলত আগৰ দৰে এখন চিঠি লিখি ডাকত পঠিয়াই বহুদিন অপেক্ষা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। এই কাৰণেই দৈনন্দিন যোগাযোগত চিঠিৰ ব্যৱহাৰ আৰু প্ৰাসংগিকতা যথেষ্ট কমি গৈছে।

তথাপি হাতে লিখা চিঠিৰ সৈতে জড়িত আন্তৰিকতা, অপেক্ষা আৰু স্মৃতিৰ মূল্য আধুনিক যোগাযোগ মাধ্যমত সম্পূৰ্ণৰূপে পোৱা নাযায়।

---

(গ) দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

১। শীলভদ্ৰৰ সাহিত্য-কৃতিৰ চমু পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰ অসমীয়া সাহিত্যৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চুটিগল্পকাৰ আৰু ঔপন্যাসিক। তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম ৰেৱতীমোহন দত্তচৌধুৰী। ‘শীলভদ্ৰ’ ছদ্মনামেৰে তেওঁ সাহিত্য ৰচনা কৰি অসমীয়া সাহিত্যত এক স্বকীয় স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।

তেওঁ উপন্যাস ৰচনাৰে সাহিত্যিক জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল যদিও চুটিগল্পকাৰ হিচাপেই অধিক খ্যাতি লাভ কৰে। তেওঁৰ গল্পত সাধাৰণ মানুহৰ জীৱন, সুখ-দুখ, নিঃসঙ্গতা, পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক, স্মৃতি আৰু মনস্তাত্ত্বিক অনুভূতি অত্যন্ত স্বাভাৱিক আৰু সংযত ভাষাৰে প্ৰকাশ পাইছে।

তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গল্প সংকলনসমূহৰ ভিতৰত ‘বাস্তৱ’, ‘কোনো ক্ষোভ নাই’, ‘সমুদ্ৰতীৰ’, ‘তৰুৱা কদম’, ‘উত্তৰণ’, ‘দায়িত্ব আৰু অন্যান্য গল্প’, ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’, ‘তর্পণ’, ‘চিঠি আৰু অন্যান্য গল্প’, ‘আপোন মানুহ’ আদি উল্লেখযোগ্য।

উপন্যাসৰ ক্ষেত্ৰতো শীলভদ্ৰৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য। ‘অনুসন্ধান’ তেওঁৰ এখন প্ৰসিদ্ধ উপন্যাস। তেওঁ অনুবাদ সাহিত্যতো কাম কৰিছিল।

সাহিত্যিক কৃতিত্বৰ স্বীকৃতিস্বৰূপ তেওঁ ‘অনুসন্ধান’ৰ বাবে অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা আৰু ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’ৰ বাবে ১৯৯৪ চনত সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰে। জীৱনজোৰা সাহিত্য সাধনাৰ বাবে অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটাৰে তেওঁক সন্মানিত কৰা হয়।

অসমীয়া চুটিগল্পক বাস্তৱ জীৱনৰ সূক্ষ্ম অনুভূতি, মনস্তত্ত্ব আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কেৰে সমৃদ্ধ কৰাত শীলভদ্ৰৰ অৱদান বিশেষভাৱে স্মৰণীয়।

২। ‘চিঠি’ চুটিগল্পটিৰ কাহিনীভাগ চমুকৈ তোমাৰ নিজৰ ভাষাত লিখা।

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰৰ ‘চিঠি’ গল্পটোৰ কেন্দ্ৰত আছে ভূদেৱ চৌধুৰী আৰু তেওঁৰ বহুদিনৰ পুৰণি বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ আন্তৰিক বন্ধুত্ব।

অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ভূদেৱ চৌধুৰীৰ জীৱন কিছু নিঃসঙ্গ আৰু একঘেয়ে হৈ পৰিছিল। এদিন হঠাতে তেওঁৰ মনত পুৰণি বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ কথা জাগি উঠে। দুয়ো একে চহৰত থাকিলেও বহুদিন ধৰি দেখা-সাক্ষাৎ বা যোগাযোগ হোৱা নাছিল। সেইবাবে ভূদেৱে প্ৰশান্তলৈ এখন চিঠি লিখে। প্ৰথমে ‘তুমি’ বুলি লিখিবলৈ লৈ পিছত পুৰণি বন্ধুত্বৰ আন্তৰিকতা মনত পৰাত ‘তই’ বুলি সম্বোধন কৰে।

চিঠিখন পঠিওৱাৰ পিছত ভূদেৱ প্ৰশান্তৰ উত্তৰৰ বাবে অপেক্ষা কৰিবলৈ ধৰে। ডাক অহাৰ সময় হ’লেই তেওঁৰ মনত আশাৰ সৃষ্টি হয়। কিন্তু প্ৰশান্তৰ পৰা কোনো উত্তৰ নাহে।

ইয়াৰ কিছুদিন পিছত প্ৰশান্তৰ ভতিজা এজনে ভূদেৱক তেওঁৰ মৃত্যুৰ খবৰ দিয়ে। বন্ধুৰ মৃত্যু সংবাদ শুনি ভূদেৱ গভীৰভাৱে শোকাহত হয় আৰু প্ৰশান্তৰ ঘৰলৈ যায়।

তাত গৈ তেওঁ জানিব পাৰে যে তেওঁৰ চিঠিখন পাই প্ৰশান্ত অত্যন্ত আনন্দিত হৈছিল। চিঠিখন সকলোকে দেখুৱাই তেওঁ ভূদেৱৰ সৈতে কটোৱা পুৰণি দিনবোৰৰ স্মৃতি ৰোমন্থন কৰিছিল। আনকি উত্তৰ লিখিবলৈ লেফাফাও অনাই থৈছিল। কিন্তু উত্তৰ লিখাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু ঘটে।

এই কথা জানি ভূদেৱে উপলব্ধি কৰে যে তেওঁ সাধাৰণ বুলি ভাবি লিখা এখন চিঠিয়ে মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তত বন্ধুৰ জীৱনত অপাৰ আনন্দ কঢ়িয়াই আনিছিল। গল্পটোৱে এইদৰে চিঠিৰ মাজত নিহিত মৰম, স্মৃতি আৰু মানৱীয় সম্পৰ্কৰ গভীৰ মূল্য প্ৰকাশ কৰিছে।

৩। ভূদেৱ চৌধুৰীৰ চিঠিখনে প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ ঘৰত কেনে প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি কৰিছিল?

উত্তৰঃ বহুদিনৰ মূৰত পুৰণি বন্ধু ভূদেৱ চৌধুৰীৰ পৰা এখন চিঠি পাই প্ৰশান্ত শৰ্মা অত্যন্ত আনন্দিত হৈছিল। তেওঁৰ বাবে সেই চিঠিখন কেৱল এখন সাধাৰণ চিঠি নাছিল; ই যেন পুৰণি বন্ধুত্বৰ স্মৃতি পুনৰ জীৱন্ত কৰি তোলা এক অমূল্য উপহাৰ আছিল।

চিঠিখন পোৱাৰ পিছত প্ৰশান্তে ঘৰলৈ অহা মানুহকো আগ্ৰহেৰে সেইখন দেখুৱাইছিল। তেওঁ ভূদেৱৰ সৈতে কটোৱা পুৰণি দিন, একেলগে কৰা কাম আৰু বিভিন্ন স্মৰণীয় ঘটনাৰ কথা কৈ থাকিছিল। তেওঁৰ মন যেন হঠাতে অতীতৰ সুখৰ দিনবোৰলৈ ঘূৰি গৈছিল।

প্ৰশান্তে ভূদেৱৰ চিঠিৰ উত্তৰ লিখিবলৈও বিশেষ আগ্ৰহ দেখুৱাইছিল। সেই উদ্দেশ্যে পুতেকৰ হতুৱাই লেফাফা অনাই থৈছিল। কিন্তু উত্তৰ লিখাৰ আগতেই আকস্মিকভাৱে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

ভূদেৱে পাছত প্ৰশান্তৰ পৰিয়ালৰ মুখেৰে এই সকলো কথা জানি গভীৰভাৱে আবেগিক হৈ পৰে। তেওঁ বুজি পায় যে তেওঁৰ সামান্য চিঠিখনে বন্ধুৰ জীৱনৰ শেষৰ কেইদিনত অপৰিসীম আনন্দ আৰু সান্ত্বনা যোগাইছিল।

৪। আপোনজনৰ পৰা চিঠি পোৱা আৰু আপোনজনৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকাৰ মধুৰতাখিনি গল্পটোত কেনেদৰে প্ৰকাশ পাইছে বুজাই লিখা।

উত্তৰঃ ‘চিঠি’ গল্পটোত আপোনজনৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা আৰু চিঠি পোৱাৰ আনন্দ অতি হৃদয়স্পৰ্শীভাৱে প্ৰকাশ পাইছে।

ভূদেৱ চৌধুৰী বাগানত চাকৰি কৰি থকা সময়ত তেওঁৰ পৰিবাৰ কিছুদিন গাঁৱৰ ঘৰত আছিল। সেই সময়ত পত্নী তথা পৰিয়ালৰ খবৰ পোৱাৰ একমাত্ৰ উপায় আছিল চিঠি। নির্দিষ্ট দিনত চিঠি অহাৰ সম্ভাৱনা থাকিলে তেওঁ অধীৰ আগ্ৰহেৰে অপেক্ষা কৰিছিল। কেতিয়াবা অপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি নিজেই চাইকেলেৰে টিংখঙৰ ডাকঘৰলৈ গৈ চিঠিৰ খবৰ লৈছিল। ইয়াৰ পৰা আপোনজনৰ এখন চিঠিৰ মূল্য কিমান গভীৰ আছিল সেয়া বুজা যায়।

অৱসৰৰ পিছতো ভূদেৱৰ সেই চিঠি-প্ৰীতি নোহোৱা হোৱা নাছিল। পুৰণি বন্ধু প্ৰশান্তলৈ চিঠি লিখাৰ পিছত তেওঁ বন্ধুৰ উত্তৰৰ বাবে ব্যাকুল হৈ পৰিছিল। ডাক অহাৰ সময়ত তেওঁৰ মনত এক বিশেষ আশা আৰু উৎসুকতা জাগিছিল।

আনফালে, ভূদেৱৰ চিঠিখন পাই প্ৰশান্ত শৰ্মাই লাভ কৰা আনন্দ আৰু অধিক হৃদয়স্পৰ্শী। বহুদিনৰ মূৰত পুৰণি বন্ধুৰ চিঠি পাই তেওঁ অতীতৰ সুখময় দিনবোৰলৈ যেন পুনৰ ঘূৰি গৈছিল। তেওঁ সকলোকে চিঠিখন দেখুৱাইছিল আৰু উত্তৰ লিখাৰ ব্যৱস্থাও কৰিছিল।

এই ঘটনাবোৰৰ জৰিয়তে গল্পকাৰে দেখুৱাইছে যে চিঠি কেৱল খবৰ আদান-প্ৰদানৰ মাধ্যম নহয়। আপোনজনৰ হাতে লিখা কেইটামান শব্দই মানুহৰ মনত আশা, মৰম, স্মৃতি আৰু সান্নিধ্যৰ গভীৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰিব পাৰে। এই অপেক্ষা আৰু প্ৰাপ্তিৰ আনন্দই চিঠিক বিশেষ মধুৰতা প্ৰদান কৰে।

৫। ‘চিঠি’ গল্পটিৰ নামকৰণৰ সাৰ্থকতা বিচাৰ কৰা।

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰৰ ‘চিঠি’ গল্পটোৰ নামকৰণ সম্পূৰ্ণৰূপে সাৰ্থক আৰু অৰ্থবহ। কাৰণ গল্পটোৰ কাহিনী, চৰিত্ৰসমূহৰ অনুভূতি আৰু মূল বক্তব্য—সকলো এখন চিঠিক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই বিকশিত হৈছে।

গল্পৰ নায়ক ভূদেৱ চৌধুৰীৰ জীৱনত চিঠিৰ এক বিশেষ স্থান আছে। বাগানত চাকৰি কৰি থকাৰ সময়ত তেওঁ পৰিবাৰৰ চিঠিৰ বাবে ব্যাকুলভাৱে অপেক্ষা কৰিছিল। অৱসৰৰ পিছত পুৰণি বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মালৈ এখন চিঠি লিখে আৰু তাৰ উত্তৰৰ অপেক্ষা কৰিবলৈ ধৰে।

ভূদেৱৰ সেই চিঠিখনেই প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ জীৱনৰ শেষৰ কেইদিনত অপাৰ আনন্দ কঢ়িয়াই আনে। বহুদিনৰ মূৰত বন্ধুৰ চিঠি পাই প্ৰশান্তৰ অতীতৰ স্মৃতি পুনৰ সজীৱ হৈ উঠে। তেওঁ সকলোকে চিঠিখন দেখুৱায় আৰু উত্তৰ লিখিবলৈও আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।

গল্পত ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ চিঠিৰ উদাহৰণৰ জৰিয়তে চিঠিৰ সাহিত্যিক আৰু আবেগিক মূল্যৰ কথাও প্ৰকাশ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি আধুনিক যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ ফলত চিঠিৰ ব্যৱহাৰ কমি যোৱাৰ প্ৰসংগও গল্পত স্থান পাইছে।

অৰ্থাৎ গল্পৰ আৰম্ভণি, বিকাশ, আবেগ আৰু পৰিসমাপ্তি সকলোতে ‘চিঠি’য়েই কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰিছে। সেয়েহে ‘চিঠি’ নামটোৱে গল্পটোৰ মূল বিষয় আৰু অন্তৰ্নিহিত অনুভূতিক যথাযথভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।

---

অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ

১। ‘চিঠি’ গল্পৰ মুখ্য চৰিত্ৰ দুজন কোন?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰী আৰু প্ৰশান্ত শৰ্মা।

২। ভূদেৱ চৌধুৰী আৰু প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ মাজত কেনে সম্পৰ্ক আছিল?

উত্তৰঃ তেওঁলোক বহুদিনৰ অতি ঘনিষ্ঠ বন্ধু আছিল।

৩। ভূদেৱে প্ৰশান্তলৈ লিখা চিঠিত ‘তুমি’ কাটি কি লিখিছিল?

উত্তৰঃ পুৰণি বন্ধুত্বৰ আন্তৰিকতা প্ৰকাশ কৰিবলৈ তেওঁ ‘তুমি’ কাটি ‘তই’ লিখিছিল।

৪। প্ৰশান্ত শৰ্মাই ভূদেৱৰ চিঠিখনৰ উত্তৰ দিবলৈ কি ব্যৱস্থা কৰিছিল?

উত্তৰঃ তেওঁ পুতেকৰ হতুৱাই এটা লেফাফা অনাই থৈছিল।

৫। প্ৰশান্তে ভূদেৱৰ চিঠিখন পাই কি কৰিছিল?

উত্তৰঃ তেওঁ অত্যন্ত আনন্দিত হৈছিল, চিঠিখন আনক দেখুৱাইছিল আৰু ভূদেৱৰ সৈতে কটোৱা পুৰণি দিনবোৰৰ কথা কৈছিল।

৬। ভূদেৱৰ চাকৰিকালত চিঠিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ কিদৰে প্ৰকাশ পাইছিল?

উত্তৰঃ পৰিবাৰৰ চিঠি অহাৰ দিনত তেওঁ অপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি চাইকেলেৰে টিংখঙৰ ডাকঘৰলৈ চিঠিৰ খবৰ ল’বলৈ গৈছিল।

৭। গল্পটোত চিঠিক কিহৰ প্ৰতীক হিচাপে দেখা যায়?

উত্তৰঃ আন্তৰিকতা, স্নেহ, স্মৃতি আৰু মানুহৰ মাজৰ মানসিক সংযোগৰ প্ৰতীক হিচাপে।

৮। আধুনিক যোগাযোগ ব্যৱস্থাই কি হ্ৰাস কৰিছে?

উত্তৰঃ হাতে লিখা চিঠিৰ ব্যৱহাৰ আৰু চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ অভ্যাস।

৯। ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’ কি ধৰণৰ গ্ৰন্থ?

উত্তৰঃ এখন গল্প সংকলন।

১০। ‘চিঠি’ গল্পৰ মূল বক্তব্য কি?

উত্তৰঃ মানুহৰ আন্তৰিক সম্পৰ্কত চিঠিৰ দৰে সামান্য মাধ্যমেও অপাৰ আনন্দ, স্নেহ আৰু স্মৃতি বহন কৰিব পাৰে—এইটোৱেই গল্পটোৰ মূল বক্তব্য।

---

MCQ

১। শীলভদ্ৰৰ প্ৰকৃত নাম কি?

A) ৰেৱতীমোহন দত্তচৌধুৰী
B) ভূদেৱ চৌধুৰী
C) প্ৰশান্ত শৰ্মা
D) হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা

উত্তৰঃ A) ৰেৱতীমোহন দত্তচৌধুৰী

২। ‘চিঠি’ গল্পটো কোনখন সংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে?

A) বাস্তৱ
B) চিঠি আৰু অন্যান্য গল্প
C) মধুপুৰ বহুদূৰ
D) অনুসন্ধান

উত্তৰঃ B) চিঠি আৰু অন্যান্য গল্প

৩। শীলভদ্ৰই সাহিত্য অকাদেমি বঁটা কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে লাভ কৰিছিল?

A) বাস্তৱ
B) অনুসন্ধান
C) মধুপুৰ বহুদূৰ
D) আপোন মানুহ

উত্তৰঃ C) মধুপুৰ বহুদূৰ

৪। শীলভদ্ৰই সাহিত্য অকাদেমি বঁটা কিমান চনত লাভ কৰিছিল?

A) ১৯৯০
B) ১৯৯২
C) ২০০২
D) ১৯৯৪

উত্তৰঃ D) ১৯৯৪

৫। ভূদেৱ চৌধুৰীৰ পুৰণি বন্ধুৰ নাম কি?

A) প্ৰশান্ত শৰ্মা
B) শীলভদ্ৰ
C) ৰবীন্দ্ৰনাথ
D) মধুপুৰ

উত্তৰঃ A) প্ৰশান্ত শৰ্মা

৬। প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ মৃত্যুৰ খবৰ ভূদেৱক কোনে দিছিল?

A) তেওঁৰ পুতেকে
B) ভতিজা ল’ৰা এজনে
C) ডাকোৱালে
D) পত্নীয়ে

উত্তৰঃ B) ভতিজা ল’ৰা এজনে

৭। ভূদেৱে প্ৰশান্তলৈ কিয় চিঠি লিখিছিল?

A) টকা বিচাৰি
B) নিমন্ত্ৰণ জনাবলৈ
C) পুৰণি বন্ধুত্বৰ যোগাযোগ পুনৰ স্থাপন কৰিবলৈ
D) চাকৰিৰ খবৰ দিবলৈ

উত্তৰঃ C) পুৰণি বন্ধুত্বৰ যোগাযোগ পুনৰ স্থাপন কৰিবলৈ

৮। প্ৰশান্তে চিঠিৰ উত্তৰ দিবলৈ কি অনাইছিল?

A) পোষ্টকাৰ্ড
B) কলম
C) কাগজ
D) লেফাফা

উত্তৰঃ D) লেফাফা

৯। ভূদেৱে প্ৰশান্তলৈ লিখোঁতে ‘তুমি’ কাটি কি লিখিছিল?

A) তই
B) আপুনি
C) বন্ধু
D) ককাই

উত্তৰঃ A) তই

১০। কাৰ চিঠি পুৰুষানুক্ৰমে সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে?

A) শীলভদ্ৰৰ
B) ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ
C) প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ
D) ভূদেৱ চৌধুৰীৰ

উত্তৰঃ B) ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ

১১। ভূদেৱ বাগানত অকলে থাকোঁতে কাৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰিছিল?

A) বন্ধুৰ
B) কৰ্মচাৰীৰ
C) পৰিবাৰৰ
D) মালিকৰ

উত্তৰঃ C) পৰিবাৰৰ

১২। ভূদেৱে চিঠিৰ খবৰ ল’বলৈ ক’লৈ গৈছিল?

A) গুৱাহাটী
B) ডিব্ৰুগড়
C) শিৱসাগৰ
D) টিংখং

উত্তৰঃ D) টিংখং

১৩। প্ৰশান্তে ভূদেৱৰ চিঠিখন পাই কেনে অনুভৱ কৰিছিল?

A) অত্যন্ত আনন্দিত হৈছিল
B) খং কৰিছিল
C) উপেক্ষা কৰিছিল
D) ভয় পাইছিল

উত্তৰঃ A) অত্যন্ত আনন্দিত হৈছিল

১৪। ‘অনুসন্ধান’ৰ বাবে শীলভদ্ৰই কোনটো বঁটা লাভ কৰিছিল?

A) সাহিত্য অকাদেমি বঁটা
B) অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা
C) জ্ঞানপীঠ বঁটা
D) ভাৰত ৰত্ন

উত্তৰঃ B) অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা

১৫। ‘মধুপুৰ বহুদূৰ’ কি?

A) উপন্যাস
B) কবিতা পুথি
C) গল্প সংকলন
D) নাটক

উত্তৰঃ C) গল্প সংকলন

১৬। বৰ্তমান সময়ত চিঠিৰ প্ৰাসংগিকতা কমাৰ মূল কাৰণ কি?

A) মানুহে লিখিব নাজানে
B) কাগজ পোৱা নাযায়
C) ডাকঘৰ নাই
D) আধুনিক যোগাযোগ মাধ্যমৰ বিস্তাৰ

উত্তৰঃ D) আধুনিক যোগাযোগ মাধ্যমৰ বিস্তাৰ

১৭। ‘চিঠি’ গল্পৰ কেন্দ্ৰীয় অনুভূতি কি?

A) বন্ধুত্ব আৰু আন্তৰিকতা
B) যুদ্ধ
C) ৰাজনীতি
D) হাস্যৰস

উত্তৰঃ A) বন্ধুত্ব আৰু আন্তৰিকতা

১৮। প্ৰশান্তৰ বাবে ভূদেৱৰ চিঠিখন কিহৰ দৰে হৈ পৰিছিল?

A) সমস্যাৰ কাৰণ
B) অমূল্য উপহাৰ
C) সাধাৰণ কাগজ
D) চৰকাৰী জাননী

উত্তৰঃ B) অমূল্য উপহাৰ

১৯। ‘চিঠি’ গল্পত চিঠিয়ে মূলত কি প্ৰকাশ কৰিছে?

A) আৰ্থিক সমস্যা
B) সামাজিক সংঘাত
C) মানুহৰ স্নেহ, স্মৃতি আৰু মানসিক সংযোগ
D) ৰাজনৈতিক চিন্তা

উত্তৰঃ C) মানুহৰ স্নেহ, স্মৃতি আৰু মানসিক সংযোগ

২০। ‘চিঠি’ গল্পৰ নামকৰণ কিয় সাৰ্থক?

A) গল্পত ডাকঘৰৰ বৰ্ণনা আছে
B) লেখক ডাকোৱাল আছিল
C) গল্পখন চিঠিৰ আকাৰত লিখা
D) সমগ্ৰ কাহিনী আৰু মূল অনুভূতি চিঠিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈছে

উত্তৰঃ D) সমগ্ৰ কাহিনী আৰু মূল অনুভূতি চিঠিক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈছে

Teacher Generate Question Answer

চিঠি

(ক) অতি চমু প্ৰশ্ন :

১। ‘চিঠি’ গল্পটো শীলভদ্ৰৰ কোনখন সংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে?

উত্তৰঃ ‘চিঠি’ গল্পটো শীলভদ্ৰৰ ‘চিঠি আৰু অন্যান্য গল্প’ সংকলনৰ পৰা লোৱা হৈছে।

২। শীলভদ্রই কোনখন গ্ৰন্থৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল ?

উত্তৰঃ শীলভদ্রই ১৯৯৪ চনত ‘মধুপুৰ বহু দূৰ’ গল্প সংকলনৰ বাবে সাহিত্য অকাদেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।

৩। কাৰ চিঠিৰ বাবে ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে অপেক্ষা কৰি আছিল?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু প্রশান্ত শর্মাৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল।

৪। প্রশান্ত শৰ্মাৰ মৃত্যুৰ খবৰটো ভূদেৱ চৌধুৰীক কোনে দিছিল?

উত্তৰঃ প্রশান্ত শৰ্মাৰ মৃত্যুৰ খবৰটো ভূদেৱ চৌধুৰীক প্রশান্ত শৰ্মাৰ ভতিজা ল’ৰাজনে দিছিল।

৫। ভূদেৱ চৌধুৰী টিংখঙলৈ কিয় গৈছিল?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰী কর্মসূত্রে বাগানত থকাত তেওঁৰ পৰিবাৰ কিছুদিন গাৱঁত আছিল। তেতিয়াই তেওঁলােকৰ মাজত চিঠিৰ আদান প্রদান হৈছিল। পৰিবাৰৰ চিঠিখন সােনকালে পাবলৈ বা অন্য কিবা চিঠি আহিছে বুলি ভাবি টিংখঙলৈ তেওঁ খবৰ লবলৈ গৈছিল।

(খ)চমু প্ৰশ্ন:

১। ‘চিঠি’ গল্পটোত ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে কাৰ কাৰ চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ কথা আছে ?

উত্তৰঃ ‘চিঠি’ গল্পটোত ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে বিয়াৰ পিছত কিছুদিনৰ বাবে গাঁৱৰ ঘৰত থকা নিজৰ পৰিয়ালৰ পৰা আহিব পৰা চিঠি আৰু তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু প্ৰশান্ত শৰ্মাৰ পৰা আহিব পৰা চিঠিৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ কথা আছে।

২। শীলভদ্রই লাভ কৰা দুটা বঁটাৰ নাম লিখা।

উত্তৰঃ শীলভদ্ৰই লাভ কৰা দুটা বঁটাৰ নাম হ’ল— ১৯৯০ চনত ‘অনুসন্ধান’ উপন্যাসৰ বাবে অসম প্ৰকাশন পৰিষদ বঁটা আৰু সাহিত্যক্ষেত্ৰলৈ জীৱনজোৰা অৱদানৰ বাবে ২০০২ চনত প্ৰদান কৰা অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা

৩। ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে প্রশান্ত শর্মালৈ কিয় চিঠি লিখিছিল?

উত্তৰঃ ভূদেৱ চৌধুৰী আৰু প্ৰশান্ত শৰ্মা দুয়ো ঘনিষ্ঠ বন্ধু আছিল যদিও তেওঁলোক দুয়ো একে চহৰৰ দুই প্ৰান্তত বাস কৰাৰ বাবে নিয়মিত যোগাযোগ নাছিল। গাড়ী বা টেলিফোনৰ সুবিধা নথকা আৰু চিঠি-পত্ৰ লিখাৰ অভ্যাস নথকাৰ বাবে বহুদিন ধৰি তেওঁলোকৰ মাজত কোনো যোগাযোগ স্থাপন হোৱা নাছিল। সেইবাবে বহুদিনৰ অন্তৰালৰ পাছত হঠাতে বন্ধুৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিবলৈ ভূদেৱ চৌধুৰীয়ে প্ৰশান্ত শৰ্মালৈ চিঠি লিখিছিল।

৪। কাৰ চিঠি পুৰুষানুক্রমে সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে? তেওঁৰ চিঠি কিয় মূল্যৱান ?

উত্তৰঃ বিশ্বকবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ চিঠি পুৰুষানুক্ৰমে সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে। কাৰণ তেখেত এজন বিশ্ববিখ্যাত কবি আৰু মহান সাহিত্যিক আছিল। তেখেতৰ চিঠিসমূহত তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱন, চিন্তাধাৰা, অনুভৱ আৰু যুগৰ সামাজিক–সাংস্কৃতিক ছবি প্ৰতিফলিত হয়। সেইবাবে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ চিঠিসমূহ সাহিত্যিক আৰু ঐতিহাসিক দৃষ্টিৰে অতি মূল্যৱান বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু সঞ্চয় কৰি থ’বলগীয়া সম্পত্তি বুলি কোৱা হৈছে।

৫। বর্তমান সময়ত চিঠিৰ প্রাসঙ্গিকতা কিয় কমি গ’ল?

উত্তৰঃ বর্তমান সময় আধুনিক প্ৰযুক্তি বিদ্যাৰ যুগ। মানুহে কম সময়ত সোনকালে কাম সম্পন্ন কৰাত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। ম’বাইল ফোন, টেলিফোন, ইণ্টাৰনেট আৰু কম্পিউটাৰৰ দৰে আধুনিক যোগাযোগ মাধ্যমৰ জৰিয়তে অতি দ্ৰুতভাৱে যোগাযোগ সম্ভৱ হৈছে। এইবোৰ সহজলভ্য আৰু তৎক্ষণাৎ ব্যৱহাৰযোগ্য হোৱাৰ বাবে পৰম্পৰাগত চিঠিৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পাইছে। সেইবাবে বর্তমান সময়ত চিঠিৰ প্ৰাসঙ্গিকতা কমি যোৱা দেখা যায়।