শিক্ষাৰ সাম্প্ৰতিক ধাৰাসমূহ
১। পৰিৱেশ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ কোনো ব্যক্তি বা জীৱক চাৰিওফালৰ পৰা প্ৰভাৱিত কৰা সকলো জৈৱিক, অজৈৱিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক অৱস্থা আৰু উপাদানৰ সমষ্টিক পৰিৱেশ বোলে।
সহজ অৰ্থত, মানুহ আৰু অন্যান্য জীৱই যি চৌপাশত বাস কৰে আৰু যাৰ প্ৰভাৱত তেওঁলোকৰ জীৱন, আচৰণ আৰু বিকাশ ঘটে, সেই সামগ্ৰিক অৱস্থাই পৰিৱেশ।
২। পৰিৱেশৰ বিভিন্ন ভাগ কি কি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশক সাধাৰণতে তলৰ ভাগত আলোচনা কৰিব পাৰি—
-
প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ — বায়ু, পানী, মাটি, পাহাৰ, নদী, উদ্ভিদ, প্ৰাণী আদি।
-
সামাজিক পৰিৱেশ — পৰিয়াল, সমাজ, সামাজিক সম্পৰ্ক, অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান আদি।
-
সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ — ভাষা, ধৰ্ম, ৰীতি-নীতি, মূল্যবোধ, পৰম্পৰা আদি।
-
মানৱসৃষ্ট পৰিৱেশ — ঘৰ, পথ, নগৰ, উদ্যোগ, দলং, যানবাহন আদি।
৩। Environment শব্দটো ক’ৰ পৰা আহিছে?
উত্তৰঃ Environment শব্দটো ফৰাচী শব্দ Environner-ৰ পৰা আহিছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে “চাৰিওফালে ঘেৰি ৰখা”।
৪। পৰিৱেশ শিক্ষা কাক বোলে?
উত্তৰঃ পৰিৱেশ আৰু ইয়াৰ সমস্যাসমূহ সম্পর্কে জ্ঞান, সচেতনতা, মনোভাৱ, দক্ষতা আৰু দায়িত্ববোধ গঢ়ি তুলি পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ বাবে ব্যক্তিক সক্ষম কৰি তোলা শৈক্ষিক প্ৰক্ৰিয়াক পৰিৱেশ শিক্ষা বোলে।
পৰিৱেশ শিক্ষা কেৱল তথ্যভিত্তিক শিক্ষা নহয়; ই জ্ঞান + সচেতনতা + মূল্যবোধ + দক্ষতা + সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ শিক্ষা।
৫। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰঃ
-
পৰিৱেশ শিক্ষা বাস্তৱ জীৱন আৰু পৰিৱেশৰ সমস্যাৰ সৈতে জড়িত।
-
ই অভিজ্ঞতাভিত্তিক, সমস্যাকেন্দ্ৰিক আৰু কাৰ্যভিত্তিক শিক্ষা।
৬। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ অন্যান্য বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
ই এক অবিৰত আৰু জীৱনজোৰা শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়া।
-
পৰিৱেশক সামগ্ৰিকভাৱে অধ্যয়ন কৰে।
-
আন্তঃবিষয়ক দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰে।
-
স্থানীয়ৰ পৰা বিশ্বজনীন পৰিৱেশ সমস্যা অধ্যয়ন কৰে।
-
প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল মনোভাৱ গঢ়ি তোলে।
-
সমস্যা চিনাক্ত আৰু সমাধানৰ দক্ষতা বিকাশ কৰে।
-
শিক্ষাৰ্থীৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণত গুৰুত্ব দিয়ে।
৭। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
পৰিৱেশ শিক্ষাৰ মুখ্য উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল—
-
পৰিৱেশ সম্পর্কে সচেতনতা সৃষ্টি কৰা।
-
পৰিৱেশৰ বিভিন্ন উপাদান সম্পর্কে জ্ঞান প্ৰদান কৰা।
-
মানুহ আৰু পৰিৱেশৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক বুজোৱা।
-
পৰিৱেশৰ প্ৰতি ইতিবাচক মনোভাৱ আৰু মূল্যবোধ গঢ়ি তোলা।
-
পৰিৱেশৰ সমস্যা চিনাক্ত কৰাৰ দক্ষতা বিকাশ কৰা।
-
সমস্যাৰ সমাধানৰ কৌশল শিকোৱা।
-
পৰিৱেশ সংৰক্ষণত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ মনোভাৱ সৃষ্টি কৰা।
-
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ টেকসই ব্যৱহাৰ শিকোৱা।
৮। পৰিৱেশ শিক্ষা কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ
বৰ্তমান বিশ্বত—
-
বায়ু, পানী আৰু মাটি প্ৰদূষণ,
-
বনধ্বংস,
-
জৈৱবৈচিত্ৰ্য হ্ৰাস,
-
জলবায়ু পৰিৱৰ্তন,
-
গোলকীয় উষ্ণতা,
-
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ অতিব্যৱহাৰ,
-
অপৰিকল্পিত নগৰায়ন
আদি সমস্যাই ভয়ংকৰ ৰূপ লৈছে।
পৰিৱেশ শিক্ষাই মানুহক এই সমস্যাবোৰৰ কাৰণ আৰু পৰিণতি বুজায়, পৰিৱেশৰ প্ৰতি দায়িত্বশীল আচৰণ শিকায় আৰু সংৰক্ষণমূলক কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়ে সুস্থ আৰু টেকসই জীৱনৰ বাবে পৰিৱেশ শিক্ষা অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়।
৯। পৰিৱেশ সংৰক্ষণত শিক্ষাৰ ভূমিকা বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ
পৰিৱেশ সংৰক্ষণত শিক্ষাই তলৰ ধৰণে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে—
(ক) সচেতনতা সৃষ্টি
বায়ু, পানী, মাটি, বনাঞ্চল, বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰদূষণৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদান কৰে।
(খ) সংৰক্ষণমূলক মনোভাৱ
প্ৰকৃতি মানুহৰ অস্তিত্বৰ ভেটি বুলি উপলব্ধি কৰায়।
(গ) সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ
পানী, মাটি, বন, শক্তি আদি সম্পদ অপচয় নকৰিবলৈ শিক্ষা দিয়ে।
(ঘ) বৃক্ষৰোপণ
বিদ্যালয়ত বৃক্ষৰোপণ আৰু সামাজিক বনানীকৰণৰ কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিব পাৰি।
(ঙ) প্ৰদূষণ নিয়ন্ত্ৰণ
প্ৰদূষণৰ উৎস আৰু ৰোধৰ উপায় সম্পর্কে শিক্ষাৰ্থীক অৱগত কৰে।
(চ) জনসংখ্যা সচেতনতা
অতিৰিক্ত জনসংখ্যা আৰু পৰিৱেশৰ ওপৰত ইয়াৰ চাপ বুজিবলৈ সহায় কৰে।
(ছ) আইন সম্পর্কে জ্ঞান
পৰিৱেশ সুৰক্ষাৰ আইন-কানুন সম্পর্কে জনসাধাৰণক সচেতন কৰে।
১০। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ পৰিসৰ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
পৰিৱেশ শিক্ষাৰ পৰিসৰ বহল। ইয়াৰ অন্তৰ্গত—
-
পৰিৱেশ সম্পর্কে জনসচেতনতা।
-
বায়ু, পানী, মাটি আৰু শব্দ প্ৰদূষণ।
-
বন আৰু বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ।
-
জৈৱবৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণ।
-
প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱস্থাপনা।
-
জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু পৰিৱেশ।
-
স্বাস্থ্য আৰু পৰিচ্ছন্নতা।
-
জলবায়ু পৰিৱৰ্তন।
-
শক্তি সংৰক্ষণ।
-
আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা।
-
টেকসই উন্নয়ন।
-
প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু ইয়াৰ ব্যৱস্থাপনা।
১১। শিক্ষানুষ্ঠানত পৰিৱেশ শিক্ষা কেনেদৰে প্ৰদান কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
প্ৰাথমিক স্তৰত
-
পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা।
-
গছ-গছনি আৰু জীৱ-জন্তুৰ পৰিচয়।
-
পানী অপচয় নকৰা।
-
প্ৰকৃতি পৰ্যবেক্ষণ।
-
বিদ্যালয় চৌহদ পৰিষ্কাৰ ৰখা।
মাধ্যমিক স্তৰত
-
বিজ্ঞান, ভূগোল আৰু সমাজবিজ্ঞানৰ সৈতে পৰিৱেশ বিষয় সংযোগ কৰা।
-
স্থানীয় পৰিৱেশ সমস্যা অধ্যয়ন।
-
Project work।
-
বৃক্ষৰোপণ।
-
Field visit।
-
আলোচনা, debate আৰু seminar।
-
পৰিৱেশ দিৱস পালন।
উচ্চ শিক্ষা স্তৰত
-
পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ গভীৰ অধ্যয়ন।
-
গৱেষণা আৰু ক্ষেত্ৰ অধ্যয়ন।
-
টেকসই উন্নয়ন আৰু নীতি সম্পৰ্কীয় অধ্যয়ন।
১২। পৰিৱেশ শিক্ষা প্ৰদানৰ নীতিসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ
-
বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিব লাগে।
-
স্থানীয় পৰিৱেশৰ পৰা শিক্ষা আৰম্ভ কৰিব লাগে।
-
সমস্যাভিত্তিক পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
-
শিক্ষাৰ্থীক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ দিব লাগে।
-
আন্তঃবিষয়ক দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
-
জ্ঞানৰ লগতে আচৰণগত পৰিৱৰ্তনত গুৰুত্ব দিব লাগে।
-
বর্তমান আৰু ভৱিষ্যৎ দুয়োটা দিশ বিবেচনা কৰিব লাগে।
১৩। বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰতি বছৰে ৫ জুন তাৰিখে।
১৪। প্ৰথম আন্তঃচৰকাৰী পৰিৱেশ শিক্ষা সন্মিলন ক’ত আৰু কেতিয়া অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৭৭ চনত Tbilisi, Georgia-ত UNESCO আৰু UNEP-ৰ উদ্যোগত প্ৰথম Intergovernmental Conference on Environmental Education অনুষ্ঠিত হৈছিল।
১৫। Tbilisi Conference-ৰ গুৰুত্ব কি?
উত্তৰঃ ১৯৭৭ চনৰ Tbilisi Conference-ত পৰিৱেশ শিক্ষাৰ লক্ষ্য, উদ্দেশ্য আৰু guiding principles সুস্পষ্টভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। আধুনিক পৰিৱেশ শিক্ষাৰ বিকাশত এই সন্মিলন এক মাইলৰ খুঁটি।
১৬। Earth Summit ক’ত অনুষ্ঠিত হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯৯২ চনত Rio de Janeiro, Brazil-ত United Nations Conference on Environment and Development বা Earth Summit অনুষ্ঠিত হৈছিল।
১৭। জনসংখ্যা শিক্ষা মানে কি?
উত্তৰঃ
পৰিয়াল, সমাজ, দেশ আৰু বিশ্বৰ জনসংখ্যাৰ আকাৰ, গাঁথনি, বিতৰণ, বৃদ্ধি আৰু ইয়াৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক তথা পৰিৱেশগত প্ৰভাৱ সম্পর্কে জ্ঞান প্ৰদান কৰি যুক্তিসংগত আৰু দায়িত্বশীল মনোভাৱ গঢ়ি তোলা শিক্ষাকে জনসংখ্যা শিক্ষা বোলে।
১৮। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ ধাৰণাৰ বিকাশত কোনসকলৰ নাম উল্লেখযোগ্য?
উত্তৰঃ
জনসংখ্যা শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে Alva Myrdal-এ ১৯৪০ৰ দশকত মত আগবঢ়াইছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত Sloan R. Wayland-এ “Population Education” শব্দটো প্ৰচলিত কৰি ধাৰণাটোক সুস্পষ্ট ৰূপ দিয়ে।
১৯। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
জনসংখ্যাৰ আকাৰ, বৃদ্ধি আৰু গাঁথনি সম্পর্কে জ্ঞান দিয়া।
-
জনবিস্ফোৰণৰ ফল সম্পর্কে সচেতন কৰা।
-
জনসংখ্যা আৰু সম্পদৰ সম্পর্ক বুজোৱা।
-
জনসংখ্যা আৰু জীৱনমানৰ সম্পর্ক বুজোৱা।
-
পৰিয়ালৰ আকাৰ সম্পর্কে যুক্তিসংগত সিদ্ধান্তৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলা।
-
স্বাস্থ্য আৰু দায়িত্বশীল পাৰিবাৰিক জীৱনৰ জ্ঞান দিয়া।
-
জনসংখ্যা আৰু পৰিৱেশৰ সম্পর্ক উপলব্ধি কৰোৱা।
-
মানৱ সম্পদৰ গুণগত উন্নয়নত সহায় কৰা।
২০। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
১। শৈক্ষিক কাৰ্যসূচী
ই এক সুপৰিকল্পিত শিক্ষা কাৰ্যসূচী।
২। বহুবিষয়ক
ই সমাজবিজ্ঞান, অৰ্থনীতি, জীৱবিজ্ঞান, ভূগোল, পৰিসংখ্যা, স্বাস্থ্য বিজ্ঞান আদি বিষয়ৰ সৈতে সম্পর্কিত।
৩। মূল্যবোধভিত্তিক
যুক্তিসংগত আৰু দায়িত্বশীল সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ মনোভাৱ সৃষ্টি কৰে।
৪। সমস্যাকেন্দ্ৰিক
জনসংখ্যা বৃদ্ধি, সম্পদ, স্বাস্থ্য, দৰিদ্ৰতা, পৰিৱেশ আদি সমস্যা অধ্যয়ন কৰে।
৫। সামগ্ৰিক
ই কেৱল পৰিয়াল পৰিকল্পনা বা যৌন শিক্ষা নহয়; জনসংখ্যাৰ বিস্তৃত সামাজিক-অৰ্থনৈতিক দিশক সামৰি লয়।
২১। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
-
জনসংখ্যাৰ দ্রুত বৃদ্ধিৰ ফল বুজিবলৈ।
-
সম্পদৰ ওপৰত জনসংখ্যাৰ চাপ সম্পর্কে সচেতন কৰিবলৈ।
-
দৰিদ্ৰতা, নিবনুৱা, বাসস্থান আৰু খাদ্য সমস্যাৰ সৈতে জনসংখ্যাৰ সম্পর্ক বুজিবলৈ।
-
পৰিয়ালৰ স্বাস্থ্য আৰু জীৱনমান উন্নত কৰিবলৈ।
-
দায়িত্বশীল নাগৰিক সৃষ্টি কৰিবলৈ।
-
মানৱ সম্পদ উন্নত কৰিবলৈ।
-
পৰিৱেশ সংৰক্ষণত সহায় কৰিবলৈ।
-
যুক্তিসংগত জনসংখ্যা-সম্পৰ্কীয় সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ।
২২। জনবিস্ফোৰণ কি?
উত্তৰঃ জনসংখ্যা ইমান দ্রুত আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত হাৰত বৃদ্ধি পোৱা যে উপলব্ধ সম্পদ আৰু সা-সুবিধাৰ ওপৰত অত্যধিক চাপ সৃষ্টি হয়, সেই অৱস্থাক জনবিস্ফোৰণ বোলে।
ইয়াৰ ফলত—
-
খাদ্য সমস্যা,
-
নিবনুৱা,
-
বাসস্থানৰ অভাৱ,
-
দৰিদ্ৰতা,
-
পৰিৱেশ অৱনমন
আদি সমস্যাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
২৩। শিক্ষানুষ্ঠানত জনসংখ্যা শিক্ষা কেনেদৰে প্ৰদান কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
প্ৰাথমিক স্তৰত
-
সুস্থ পৰিয়ালৰ ধাৰণা।
-
স্বাস্থ্য, পুষ্টি আৰু পৰিচ্ছন্নতা।
-
পৰিয়াল আৰু সমাজৰ সম্পর্ক।
মাধ্যমিক স্তৰত
-
জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু ইয়াৰ কাৰণ।
-
জনসংখ্যা আৰু সম্পদ।
-
স্বাস্থ্য আৰু কৈশোৰ শিক্ষা।
-
জীৱন দক্ষতা।
-
জনসংখ্যা আৰু পৰিৱেশ।
উচ্চ স্তৰত
-
জনসংখ্যাতত্ত্ব।
-
Birth rate, death rate, migration।
-
জনসংখ্যা নীতি।
-
অৰ্থনীতি আৰু জনসংখ্যা।
-
গৱেষণা আৰু তথ্য বিশ্লেষণ।
শিক্ষণ পদ্ধতি হিচাপে আলোচনা, chart, project, survey, seminar আৰু field study ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।
২৪। বিশ্ব জনসংখ্যা দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰতি বছৰে ১১ জুলাই তাৰিখে।
২৫। শাৰীৰিক শিক্ষা কি?
উত্তৰঃ
সুনিয়োজিত শাৰীৰিক কাৰ্য, খেল-ধেমালি, ব্যায়াম, যোগ, নৃত্য আদি কাৰ্যৰ মাধ্যমেৰে ব্যক্তিৰ শাৰীৰিক, মানসিক, সামাজিক আৰু আবেগিক বিকাশ সাধন কৰা শৈক্ষিক প্ৰক্ৰিয়াক শাৰীৰিক শিক্ষা বোলে।
শাৰীৰিক শিক্ষা কেৱল “শৰীৰ গঠন” নহয়; ই ব্যক্তিৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশৰ শিক্ষা।
২৬। পুৰণি আৰু আধুনিক শাৰীৰিক শিক্ষাৰ মাজত পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
| পুৰণি ধাৰণা | আধুনিক ধাৰণা |
|---|---|
| শৰীৰ শক্তিশালী কৰাত মূল গুৰুত্ব | ব্যক্তিৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশত গুৰুত্ব |
| যুদ্ধ আৰু সামৰিক প্ৰশিক্ষণৰ সৈতে জড়িত | স্বাস্থ্য, খেল, বিনোদন আৰু ব্যক্তিত্বৰ সৈতে জড়িত |
| সীমিত ব্যায়াম | খেল, যোগ, নৃত্য, ব্যায়াম, recreation |
| দৈহিক শক্তি মুখ্য | দৈহিক, মানসিক, সামাজিক আৰু নৈতিক বিকাশ |
২৭। শাৰীৰিক শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
শাৰীৰিক বৃদ্ধি আৰু বিকাশ সাধন।
-
শৰীৰ সুস্থ আৰু সবল কৰা।
-
অংগ-সঞ্চালনৰ দক্ষতা বৃদ্ধি।
-
সহনশীলতা, শক্তি আৰু নমনীয়তা বৃদ্ধি।
-
মানসিক স্বাস্থ্য উন্নত কৰা।
-
আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰা।
-
সহযোগিতা আৰু দলীয় মনোভাৱ সৃষ্টি কৰা।
-
অনুশাসন আৰু নেতৃত্বৰ গুণ বিকাশ কৰা।
-
অৱসৰ সময়ৰ সঠিক ব্যৱহাৰ শিকোৱা।
-
সুস্থ জীৱনযাপনৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলা।
২৮। শাৰীৰিক শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
(ক) সুস্থ শৰীৰ
নিয়মীয়া শাৰীৰিক কাৰ্যই শৰীৰ সবল আৰু কাৰ্যক্ষম কৰি তোলে।
(খ) মানসিক সুস্থতা
খেল আৰু ব্যায়ামে মানসিক চাপ, উদ্বেগ আৰু ক্লান্তি হ্ৰাস কৰে।
(গ) স্বাস্থ্য সচেতনতা
পুষ্টি, পৰিচ্ছন্নতা আৰু সুস্থ অভ্যাসৰ জ্ঞান দিয়ে।
(ঘ) সামাজিক বিকাশ
দলীয় খেলৰ মাধ্যমেৰে সহযোগিতা, সহনশীলতা, বন্ধুত্ব আৰু নিয়মানুবর্তিতা বিকাশ পায়।
(ঙ) আত্মবিশ্বাস
খেলত সফলতা আৰু অনুশীলনে আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
(চ) নেতৃত্ব
দল পরিচালনা আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সুযোগে নেতৃত্বৰ গুণ সৃষ্টি কৰে।
২৯। শিশুক কেতিয়াৰ পৰা শাৰীৰিক শিক্ষা দিব লাগে?
উত্তৰঃ শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰাক্-প্ৰাথমিক বা শৈশৱ কালৰ পৰাই শিশুৰ বয়স আৰু সামৰ্থ্য অনুসৰি আৰম্ভ কৰিব লাগে।
৩০। বিদ্যালয়ত শাৰীৰিক শিক্ষা কেনেদৰে প্ৰদান কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
প্ৰাক্-প্ৰাথমিক স্তৰত
-
দৌৰা,
-
জঁপিওৱা,
-
খোজকঢ়া,
-
ছন্দময় সঞ্চালন,
-
সহজ খেল।
প্ৰাথমিক স্তৰত
-
লঘু খেল,
-
খো-খো,
-
কাবাডী,
-
সহজ ব্যায়াম,
-
যোগ,
-
সাঁতোৰ।
মাধ্যমিক স্তৰত
-
ফুটবল,
-
ভলিবল,
-
বাস্কেটবল,
-
athletics,
-
যোগ,
-
সাঁতোৰ,
-
gymnastics,
-
দলীয় খেল।
৩১। শাৰীৰিক শিক্ষা সম্বন্ধে কোঠাৰী আয়োগৰ পৰামৰ্শসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
সকলো শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে শাৰীৰিক শিক্ষাৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে।
-
কাৰ্যসূচী শিক্ষাৰ্থীৰ বয়স, আগ্ৰহ আৰু ক্ষমতা অনুযায়ী হ’ব লাগে।
-
শাৰীৰিক শিক্ষা অন্যান্য শৈক্ষিক কাৰ্যৰ পৰিপূৰক হ’ব লাগে।
-
খেল আৰু শাৰীৰিক কাৰ্যৰ বাবে উপযুক্ত সুবিধা সৃষ্টি কৰিব লাগে।
-
প্ৰতিভাশালী খেলুৱৈক বিশেষ প্ৰশিক্ষণ দিব লাগে।
-
যোগ্য শাৰীৰিক শিক্ষা শিক্ষক নিয়োগ কৰিব লাগে।
৩২। আত্মবিশ্বাস আৰু দলীয় মনোভাৱ গঢ়ি তোলাত শাৰীৰিক শিক্ষাৰ ভূমিকা লিখা।
উত্তৰঃ
খেল-ধেমালি আৰু দলীয় শাৰীৰিক কাৰ্যৰ মাধ্যমেৰে শিক্ষাৰ্থীয়ে—
-
সফলতা আৰু ব্যৰ্থতা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকে।
-
আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
-
দলৰ স্বাৰ্থক ব্যক্তিগত স্বাৰ্থৰ ওপৰত স্থান দিবলৈ শিকে।
-
সহযোগিতা আৰু সমন্বয় শিকে।
-
নেতৃত্ব আৰু আনৰ নেতৃত্ব মানি চলা শিকে।
-
নিয়ম-শৃংখলা মানি চলিবলৈ শিকে।
সেয়ে আত্মবিশ্বাস আৰু দলীয় মনোভাৱ বিকাশত শাৰীৰিক শিক্ষাৰ বিশেষ ভূমিকা আছে।
৩৩। মূল্যবোধ কি?
উত্তৰঃ
মানুহৰ আচৰণ, সিদ্ধান্ত, পছন্দ আৰু জীৱনৰ লক্ষ্যক সঠিক দিশত পৰিচালিত কৰা গ্ৰহণযোগ্য আদৰ্শ, বিশ্বাস আৰু মানদণ্ডক মূল্যবোধ বোলে।
যেনে—
-
সত্য,
-
ন্যায়,
-
সততা,
-
সহযোগিতা,
-
সহানুভূতি,
-
দায়িত্ববোধ,
-
শৃংখলা।
৩৪। মূল্যবোধ শিক্ষা কি?
উত্তৰঃ
ব্যক্তিৰ মাজত নৈতিক, সামাজিক, মানৱীয়, সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক মূল্যবোধ বিকাশ কৰি সুস্থ চৰিত্ৰ আৰু দায়িত্বশীল জীৱন গঢ়ি তোলাৰ শৈক্ষিক প্ৰক্ৰিয়াক মূল্যবোধ শিক্ষা বোলে।
৩৫। মূল্যবোধ শিক্ষাৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
চৰিত্ৰ গঠনত সহায় কৰে।
-
নৈতিক বিচাৰবোধ সৃষ্টি কৰে।
-
সামাজিক দায়িত্ব বিকাশ কৰে।
-
মানৱীয় গুণৰ বিকাশ কৰে।
-
ব্যক্তি আৰু সমাজৰ মাজত সমন্বয় স্থাপন কৰে।
-
আচৰণৰ ইতিবাচক পৰিৱৰ্তন ঘটায়।
-
জীৱনমুখী আৰু আচৰণভিত্তিক শিক্ষা।
৩৬। মূল্যবোধৰ প্ৰকাৰসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ
১। সামাজিক মূল্যবোধ
সহযোগিতা, বন্ধুত্ব, ভাতৃত্ববোধ, সহনশীলতা, দায়িত্ববোধ।
২। নৈতিক মূল্যবোধ
সততা, সত্যবাদিতা, ন্যায়, কৰ্তব্যনিষ্ঠা।
৩। বৌদ্ধিক মূল্যবোধ
সত্য অনুসন্ধান, যুক্তিবাদ, মুক্ত চিন্তা।
৪। সৌন্দৰ্যবোধক মূল্যবোধ
সৌন্দৰ্য, শিল্প, সংগীত আৰু প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি appreciation।
৫। অর্থনৈতিক মূল্যবোধ
অর্থ আৰু সম্পদৰ যুক্তিসংগত ব্যৱহাৰ।
৬। স্বাস্থ্য আৰু দৈহিক মূল্যবোধ
স্বাস্থ্য, পৰিচ্ছন্নতা আৰু সুস্থ জীৱনযাপন।
৭। আধ্যাত্মিক/ধৰ্মীয় মূল্যবোধ
আত্মসংযম, সহিষ্ণুতা, শান্তি, কৰুণা আৰু আধ্যাত্মিক চিন্তা।
৩৭। সামাজিক মূল্যবোধ কি?
উত্তৰঃ সমাজৰ লোকসকলৰ মাজত ঐক্য, ন্যায়, সহযোগিতা, ভাতৃত্ববোধ, সহানুভূতি, সহনশীলতা আৰু দায়িত্ববোধ সৃষ্টি কৰা মূল্যবোধক সামাজিক মূল্যবোধ বোলে।
৩৮। বৰ্তমান সমাজত মূল্যবোধ শিক্ষা কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ
বৰ্তমান সমাজত বিজ্ঞান আৰু প্রযুক্তিৰ উন্নতিৰ লগতে—
-
হিংসা,
-
অসহিষ্ণুতা,
-
দুর্নীতি,
-
স্বাৰ্থপৰতা,
-
সামাজিক সংঘাত,
-
নৈতিক অৱক্ষয়
আদিৰ সমস্যাও দেখা যায়।
মূল্যবোধ শিক্ষাই—
-
ভাল চৰিত্ৰ গঢ়ে।
-
সৎ আৰু দায়িত্বশীল নাগৰিক সৃষ্টি কৰে।
-
সামাজিক ন্যায় আৰু সম্প্ৰীতি গঢ়ে।
-
সহনশীলতা বৃদ্ধি কৰে।
-
নৈতিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে।
-
মানৱীয়তা আৰু ভাতৃত্ববোধ সৃষ্টি কৰে।
-
ৰাষ্ট্ৰীয় সংহতিত সহায় কৰে।
৩৯। বিদ্যালয়ত মূল্যবোধ শিক্ষা কেনেদৰে প্ৰদান কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
পাঠ্যক্ৰমৰ জৰিয়তে
-
ভাষাৰ গল্প-কবিতা,
-
ইতিহাসৰ মহান ব্যক্তিৰ জীৱনী,
-
সমাজবিজ্ঞান,
-
বিজ্ঞানত বৈজ্ঞানিক সততা,
-
পৰিৱেশ অধ্যয়ন।
সহ-পাঠ্যক্ৰমিক কাৰ্যৰ জৰিয়তে
-
প্ৰাতঃসভা।
-
দলীয় গীত।
-
নাটক।
-
বিতৰ্ক।
-
সমাজসেৱা।
-
NCC/Scout/Guide।
-
বৃক্ষৰোপণ।
-
শিবিৰ আৰু দলীয় কৰ্ম।
শিক্ষক আদৰ্শৰ জৰিয়তে
শিক্ষকৰ সততা, সময়ানুবর্তিতা, ন্যায়সংগত আচৰণ আৰু সহানুভূতি শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে জীৱন্ত উদাহৰণ হ’ব লাগে।
৪০। মূল্যবোধ শিক্ষা প্ৰদানৰ দুটা মুখ্য পদ্ধতি কি?
উত্তৰঃ
-
প্ৰত্যক্ষ পদ্ধতি — পাঠ আৰু আলোচনাৰ জৰিয়তে।
-
পৰোক্ষ পদ্ধতি — বিদ্যালয়ৰ পৰিৱেশ, সহ-পাঠ্যক্ৰমিক কাৰ্য আৰু শিক্ষকৰ আদৰ্শ আচৰণৰ জৰিয়তে।
৪১। সবলীকৰণ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ব্যক্তিক নিজৰ জীৱন সম্পর্কে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ, সম্পদ আৰু সুযোগ লাভ, অধিকাৰ প্ৰয়োগ আৰু সমাজত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াক সবলীকৰণ বোলে।
৪২। মহিলা সবলীকৰণ কি?
উত্তৰঃ
মহিলাসকলক পুৰুষৰ সমানে অধিকাৰ, শিক্ষা, অৰ্থনৈতিক সুযোগ, স্বাধীনতা, সম্পদ, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষমতা আৰু সামাজিক-ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ প্ৰদান কৰি আত্মনিৰ্ভৰ আৰু ক্ষমতাশালী কৰি তোলাৰ প্ৰক্ৰিয়াক মহিলা সবলীকৰণ বোলে।
৪৩। মহিলা সবলীকৰণৰ উদ্দেশ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰা।
-
মহিলাৰ শিক্ষাৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰা।
-
আৰ্থিক স্বাধীনতা সৃষ্টি কৰা।
-
সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰা।
-
সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা।
-
আত্মবিশ্বাস গঢ়ি তোলা।
-
মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পর্কে সচেতন কৰা।
-
নাৰী নিৰ্যাতন আৰু বৈষম্য হ্ৰাস কৰা।
-
স্বাস্থ্য আৰু সুৰক্ষাৰ সুবিধা নিশ্চিত কৰা।
-
সমান মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰা।
৪৪। মহিলা সবলীকৰণ কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ?
উত্তৰঃ
-
সমাজৰ আধা জনসংখ্যাৰ পূৰ্ণ বিকাশ নিশ্চিত কৰে।
-
লিংগ বৈষম্য কমায়।
-
পৰিয়ালৰ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষাৰ মান উন্নত কৰে।
-
মহিলাক আত্মনিৰ্ভৰ কৰে।
-
সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰে।
-
দৰিদ্ৰতা হ্ৰাসত সহায় কৰে।
-
সামাজিক ন্যায় নিশ্চিত কৰে।
-
ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নত মহিলাৰ সম্পূৰ্ণ অংশগ্ৰহণ সম্ভৱ কৰে।
৪৫। মহিলা সবলীকৰণত শিক্ষাৰ ভূমিকা বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ
শিক্ষা মহিলা সবলীকৰণৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী মাধ্যমসমূহৰ অন্যতম।
(ক) অধিকাৰৰ জ্ঞান
শিক্ষাই মহিলাক নিজৰ আইনগত আৰু সাংবিধানিক অধিকাৰ সম্পর্কে সচেতন কৰে।
(খ) আত্মবিশ্বাস
জ্ঞান আৰু দক্ষতাই আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
(গ) অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা
শিক্ষা আৰু বৃত্তিমূলক প্রশিক্ষণে চাকৰি আৰু আত্মসংস্থাপনৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰে।
(ঘ) সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ
শিক্ষিত মহিলাই নিজৰ স্বাস্থ্য, পৰিয়াল, সন্তানৰ শিক্ষা আৰু অৰ্থনৈতিক বিষয়ত অধিক সচেতন সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে।
(ঙ) কুসংস্কাৰ দূৰীকৰণ
বাল্যবিবাহ, যৌতুক, লিংগ বৈষম্য আদি সামাজিক কু-প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে সচেতনতা সৃষ্টি কৰে।
(চ) ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ
শিক্ষাই গণতান্ত্ৰিক অধিকাৰ আৰু ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ সম্পর্কে জ্ঞান দিয়ে।
(ছ) স্বাস্থ্য
মাতৃস্বাস্থ্য, শিশুৰ স্বাস্থ্য, পুষ্টি আৰু পৰিচ্ছন্নতাৰ জ্ঞান বৃদ্ধি কৰে।
সেয়েহে শিক্ষা হৈছে মহিলা সবলীকৰণৰ ভিত্তি।
৪৬। মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে শিক্ষা ব্যৱস্থাই কি কি পদক্ষেপ ল’ব পাৰে?
উত্তৰঃ
-
ছোৱালীৰ বিদ্যালয়ত নামভৰ্তি বৃদ্ধি কৰা।
-
বিদ্যালয় ত্যাগ ৰোধ কৰা।
-
বিনামূলীয়া বা সুলভ শিক্ষা প্ৰদান।
-
বৃত্তি আৰু আৰ্থিক সহায়।
-
বিদ্যালয়ত নিৰাপদ পৰিৱেশ।
-
পৃথক শৌচাগাৰৰ ব্যৱস্থা।
-
বৃত্তিমূলক আৰু কাৰিকৰী প্রশিক্ষণ।
-
ডিজিটেল শিক্ষা আৰু প্রযুক্তিগত দক্ষতা।
-
লিংগ সমতা ভিত্তিক পাঠ্যক্ৰম।
-
অভিভাৱক আৰু সমাজত সচেতনতা সৃষ্টি কৰা।
৪৭। ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাত মহিলাৰ অৱস্থা সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰঃ
স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতত মহিলা শিক্ষাৰ যথেষ্ট বিকাশ ঘটিছে। ছোৱালীৰ বিদ্যালয় আৰু উচ্চ শিক্ষাত অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পাইছে আৰু চৰকাৰে বিভিন্ন বৃত্তি, বিনামূলীয়া শিক্ষা, আবাসিক বিদ্যালয়, মধ্যাহ্ন ভোজন, সুৰক্ষা আৰু দক্ষতা বিকাশমূলক আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছে।
তথাপিও কিছুমান অঞ্চল আৰু সামাজিক গোটত—
-
বিদ্যালয় ত্যাগ,
-
বাল্যবিবাহ,
-
আৰ্থিক বাধা,
-
লিংগ বৈষম্য,
-
নিৰাপত্তাজনিত সমস্যা
আদি সমস্যা এতিয়াও আছে। সেয়ে সমতা নিশ্চিত কৰিবলৈ অধিক প্ৰচেষ্টাৰ প্ৰয়োজন।
৪৮। “নাৰী সবলীকৰণৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নীতি” কোন চনত গৃহীত হয়?
উত্তৰঃ ২০০১ চনত National Policy for the Empowerment of Women গৃহীত হয়।
৪৯। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস কেতিয়া পালন কৰা হয়?
উত্তৰঃ প্ৰতি বছৰে ৮ মাৰ্চ তাৰিখে।
৫০। Protection of Women from Domestic Violence Act কেতিয়া গৃহীত হয়?
উত্তৰঃ Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005-এ ১৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০০৫ তাৰিখে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ অনুমোদন লাভ কৰে আৰু ২৬ অক্টোবৰ ২০০৬ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হয়।
৫১। মহিলাৰ বাবে লোকসভা আৰু ৰাজ্যিক বিধানসভাত আসন সংৰক্ষণ সম্পর্কে কি ব্যৱস্থা কৰা হৈছে?
উত্তৰঃ
Constitution (106th Amendment) Act, 2023 বা Nari Shakti Vandan Adhiniyam-এ লোকসভা, ৰাজ্যিক বিধানসভা আৰু দিল্লী বিধানসভাৰ প্ৰায় এক-তৃতীয়াংশ (৩৩%) আসন মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষণৰ বিধান কৰিছে।
অৱশ্যে এই সংৰক্ষণ census-ৰ তথ্য প্ৰকাশ আৰু তাৰ পিছত delimitation সম্পন্ন হোৱাৰ পিছত কাৰ্যকৰী হ’ব।
চ. গুৰুত্বপূৰ্ণ অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ
৫২। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ মূল লক্ষ্য কি?
উত্তৰঃ পৰিৱেশ সচেতন, দায়িত্বশীল আৰু সমস্যা সমাধানত সক্ৰিয় নাগৰিক সৃষ্টি কৰা।
৫৩। পৰিৱেশ শিক্ষা কি এককালীন প্ৰক্ৰিয়া?
উত্তৰঃ নহয়, ই এক জীৱনজোৰা আৰু অবিৰত শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়া।
৫৪। জনসংখ্যা শিক্ষা কেৱল পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ শিক্ষা নে?
উত্তৰঃ নহয়। ই জনসংখ্যাৰ আকাৰ, গাঁথনি, বিতৰণ, সম্পদ, স্বাস্থ্য, সমাজ, অৰ্থনীতি আৰু পৰিৱেশৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পর্ক অধ্যয়ন কৰা বহল শিক্ষা।
৫৫। জনসংখ্যা শিক্ষা কি মূল্যবোধভিত্তিক শিক্ষা?
উত্তৰঃ হয়। ই যুক্তিসংগত আৰু দায়িত্বশীল সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ মনোভাৱ গঢ়ে।
৫৬। শাৰীৰিক শিক্ষা কেৱল খেল-ধেমালি নে?
উত্তৰঃ নহয়। খেল-ধেমালি শাৰীৰিক শিক্ষাৰ এটা মাধ্যমহে; ইয়াৰ লক্ষ্য ব্যক্তিৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ।
৫৭। মূল্যবোধ শিক্ষা চৰিত্ৰ গঠনত কেনেকৈ সহায় কৰে?
উত্তৰঃ সততা, শৃংখলা, দায়িত্ব, ন্যায়, সহযোগিতা আৰু সহানুভূতিৰ দৰে গুণ বিকাশ কৰি।
৫৮। মহিলা সবলীকৰণৰ মূল ভিত্তি কি?
উত্তৰঃ শিক্ষা, সমান অধিকাৰ, অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ সুযোগ।
ছ. খালী ঠাই পূৰণ কৰা
১। Environment শব্দটো ফৰাচী ______ শব্দৰ পৰা আহিছে।
উত্তৰঃ Environner
২। বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস ______ তাৰিখে পালন কৰা হয়।
উত্তৰঃ ৫ জুন
৩। প্ৰথম Intergovernmental Conference on Environmental Education ______ চনত অনুষ্ঠিত হৈছিল।
উত্তৰঃ ১৯৭৭
৪। ১৯৭৭ চনৰ পৰিৱেশ শিক্ষা সন্মিলন ______-ত অনুষ্ঠিত হৈছিল।
উত্তৰঃ Tbilisi
৫। Earth Summit অনুষ্ঠিত হৈছিল ______-ত।
উত্তৰঃ Rio de Janeiro, Brazil
৬। জনসংখ্যা শিক্ষাই জনসংখ্যাৰ গুণগত আৰু ______ দিশ সাঙুৰি লয়।
উত্তৰঃ পৰিমাণগত
৭। World Population Day ______ তাৰিখে পালন কৰা হয়।
উত্তৰঃ ১১ জুলাই
৮। Population Education শব্দটো প্ৰচলিত কৰাৰ সৈতে ______-ৰ নাম বিশেষভাৱে জড়িত।
উত্তৰঃ Sloan R. Wayland
৯। শাৰীৰিক শিক্ষা ব্যক্তিৰ ______ বিকাশত সহায় কৰে।
উত্তৰঃ সৰ্বাংগীণ
১০। মূল্যবোধ শিক্ষাই ব্যক্তি এজনৰ ______ গঠনত সহায় কৰে।
উত্তৰঃ চৰিত্ৰ
১১। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস ______ তাৰিখে পালন কৰা হয়।
উত্তৰঃ ৮ মাৰ্চ
১২। National Policy for the Empowerment of Women ______ চনত গৃহীত হয়।
উত্তৰঃ ২০০১
১৩। Protection of Women from Domestic Violence Act ______ চনৰ।
উত্তৰঃ ২০০৫
১৪। Women’s Reservation-ৰ সাংবিধানিক ব্যৱস্থা ______ Amendment Act, 2023-ৰ জৰিয়তে কৰা হৈছে।
উত্তৰঃ 106th
১৫। মহিলাৰ বাবে প্ৰায় ______ শতাংশ আসন সংৰক্ষণৰ বিধান কৰা হৈছে।
উত্তৰঃ ৩৩
জ. MCQ — ২০টা
১। বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস পালন কৰা হয়—
A) ৫ জুন
B) ১১ জুলাই
C) ৮ মাৰ্চ
D) ২২ এপ্ৰিল
উত্তৰঃ A) ৫ জুন
২। Tbilisi Conference অনুষ্ঠিত হৈছিল—
A) ১৯৭২
B) ১৯৭৭
C) ১৯৯২
D) ২০০১
উত্তৰঃ B) ১৯৭৭
৩। প্ৰথম Intergovernmental Conference on Environmental Education অনুষ্ঠিত হৈছিল—
A) London
B) Delhi
C) Tbilisi
D) Rio
উত্তৰঃ C) Tbilisi
৪। Earth Summit 1992 অনুষ্ঠিত হৈছিল—
A) Moscow
B) Paris
C) Geneva
D) Rio de Janeiro
উত্তৰঃ D) Rio de Janeiro
৫। পৰিৱেশ শিক্ষাৰ এটা মূল লক্ষ্য—
A) সচেতনতা সৃষ্টি
B) কেৱল পৰীক্ষা
C) কেৱল চাকৰি
D) কেৱল খেল
উত্তৰঃ A) সচেতনতা সৃষ্টি
৬। World Population Day পালন কৰা হয়—
A) ৫ জুন
B) ১১ জুলাই
C) ৮ মাৰ্চ
D) ১ ডিচেম্বৰ
উত্তৰঃ B) ১১ জুলাই
৭। “Population Education” শব্দৰ সৈতে বিশেষভাৱে জড়িত—
A) Dewey
B) Gandhi
C) Sloan R. Wayland
D) Montessori
উত্তৰঃ C) Sloan R. Wayland
৮। জনবিস্ফোৰণ বুলিলে বুজায়—
A) জন্মহাৰ শূন্য হোৱা
B) জনসংখ্যা কমা
C) প্ৰব্ৰজন বন্ধ হোৱা
D) অতি দ্রুত আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত জনসংখ্যা বৃদ্ধি
উত্তৰঃ D) অতি দ্রুত আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত জনসংখ্যা বৃদ্ধি
৯। শাৰীৰিক শিক্ষাৰ মুখ্য উদ্দেশ্য—
A) সৰ্বাংগীণ বিকাশ
B) কেৱল পেশী বৃদ্ধি
C) কেৱল প্ৰতিযোগিতা
D) কেৱল বিনোদন
উত্তৰঃ A) সৰ্বাংগীণ বিকাশ
১০। দলীয় খেলৰ জৰিয়তে বিশেষকৈ বিকাশ হয়—
A) একাকীত্ব
B) সহযোগিতা
C) ভয়
D) নিষ্ক্ৰিয়তা
উত্তৰঃ B) সহযোগিতা
১১। সততা, ন্যায় আৰু কৰ্তব্যনিষ্ঠা হৈছে—
A) অৰ্থনৈতিক মূল্যবোধ
B) সৌন্দৰ্যবোধ
C) নৈতিক মূল্যবোধ
D) দৈহিক মূল্যবোধ
উত্তৰঃ C) নৈতিক মূল্যবোধ
১২। মূল্যবোধ শিক্ষা মূলত সহায় কৰে—
A) কেৱল নম্বৰ বৃদ্ধিত
B) কেৱল খেলত
C) কেৱল অর্থ উপাৰ্জনত
D) চৰিত্ৰ গঠনত
উত্তৰঃ D) চৰিত্ৰ গঠনত
১৩। মহিলা সবলীকৰণৰ এটা মুখ্য লক্ষ্য—
A) লিংগ সমতা
B) নাৰী শিক্ষা বন্ধ কৰা
C) অধিক নিৰ্ভৰশীল কৰা
D) সিদ্ধান্তৰ অধিকাৰ কমোৱা
উত্তৰঃ A) লিংগ সমতা
১৪। International Women’s Day পালন কৰা হয়—
A) ৫ জুন
B) ৮ মাৰ্চ
C) ১১ জুলাই
D) ২৪ জানুৱাৰী
উত্তৰঃ B) ৮ মাৰ্চ
১৫। National Policy for Empowerment of Women গৃহীত হয়—
A) ১৯৮৬
B) ১৯৯২
C) ২০০১
D) ২০০৫
উত্তৰঃ C) ২০০১
১৬। Protection of Women from Domestic Violence Act হৈছে—
A) ১৯৯২
B) ২০০১
C) ২০০৩
D) ২০০৫
উত্তৰঃ D) ২০০৫
১৭। পৰিৱেশ শিক্ষা হৈছে—
A) অবিৰত শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়া
B) কেৱল প্ৰাথমিক স্তৰৰ শিক্ষা
C) কেৱল বিজ্ঞানৰ পাঠ
D) কেৱল বন সংৰক্ষণ
উত্তৰঃ A) অবিৰত শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়া
১৮। জনসংখ্যা শিক্ষা—
A) কেৱল যৌন শিক্ষা
B) এক বহুবিষয়ক শিক্ষা
C) কেৱল পৰিয়াল পৰিকল্পনা
D) কেৱল ভূগোল
উত্তৰঃ B) এক বহুবিষয়ক শিক্ষা
১৯। শাৰীৰিক শিক্ষাই—
A) কেৱল শৰীৰ বিকাশ কৰে
B) কেৱল মনৰ বিকাশ কৰে
C) শাৰীৰিক, মানসিক আৰু সামাজিক বিকাশত সহায় কৰে
D) কেৱল খেলুৱৈৰ বাবে
উত্তৰঃ C) শাৰীৰিক, মানসিক আৰু সামাজিক বিকাশত সহায় কৰে
২০। Constitution (106th Amendment) Act, 2023 সম্পর্কিত—
A) পৰিৱেশ সংৰক্ষণ
B) জনসংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণ
C) শাৰীৰিক শিক্ষা
D) মহিলাৰ বিধানসভাগত আসন সংৰক্ষণ
উত্তৰঃ D) মহিলাৰ বিধানসভাগত আসন সংৰক্ষণ
Teacher Generate Question Answer
শিক্ষাৰ সাম্প্ৰতিক ধাৰাসমূহ
১। পৰিবেশ বুলিলে কি বুজা ? পৰিবেশৰ বিভিন্ন ভাগবোৰ কি কি ?
উত্তৰঃ মানুহ আৰু জীৱজগতক ঘিৰি থকা সকলো প্ৰাকৃতিক আৰু সামাজিক উপাদানৰ সমষ্টিক পৰিবেশ বোলে।
পৰিবেশৰ ভাগবোৰঃ
১। প্ৰাকৃতিক পৰিবেশ
২। সামাজিক পৰিবেশ
৩। সাংস্কৃতিক পৰিবেশ
৪। মানৱসৃষ্ট পৰিবেশ
২। পৰিবেশ শিক্ষা কাক বোলে ?
উত্তৰঃ মানুহক পৰিবেশ সম্বন্ধে জ্ঞান, সচেতনতা আৰু দায়িত্ববোধ সৃষ্টি কৰি পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়াকে পৰিবেশ শিক্ষা বোলে।
৩। পৰিবেশ শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যবোৰ উল্লেখ কৰা ।
উত্তৰঃ ১। পৰিবেশ সম্বন্ধে জ্ঞান প্ৰদান কৰা।
২। পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলা।
৩। প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ শিকোৱা।
৪। পৰিবেশ দূষণ ৰোধ কৰাৰ উপায় শিকোৱা।
৪। পৰিবেশ শিক্ষা প্রদানৰ বাবে শিক্ষানুষ্ঠানে কি কি নীতি অনুসৰণ কৰিব লাগে ?
উত্তৰঃ ১। বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি শিক্ষা দিব লাগে।
২। পৰিবেশৰ সমস্যাবোৰ বিশ্লেষণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব লাগে।
৩। শিক্ষাৰ্থীক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ দিব লাগে।
৪। স্থানীয় পৰিবেশৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে।
৫। পৰিবেশ শিক্ষাৰ পৰিসৰত অন্তর্ভুক্ত হোৱা দিশবোৰ উল্লেখ কৰা ।
উত্তৰঃ ১। পৰিবেশ সংৰক্ষণ
২। পৰিবেশ দূষণ নিয়ন্ত্ৰণ
৩। বন সংৰক্ষণ
৪। বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ
৫। প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ
জনসংখ্যা শিক্ষা
৬। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ ধাৰণা কোনে দিছিল ?
উত্তৰঃ জনসংখ্যা শিক্ষাৰ ধাৰণা এস. থম্পচনে আগবঢ়াইছিল।
৭। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ সংজ্ঞা আৰু উদ্দেশ্য ।
উত্তৰঃ সংজ্ঞাঃ জনসংখ্যা বৃদ্ধি, ইয়াৰ সমস্যা আৰু সমাধানৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদান কৰা শিক্ষাকে জনসংখ্যা শিক্ষা বোলে।
উদ্দেশ্যঃ
১। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ সমস্যা বুজোৱা।
২। পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্বন্ধে জ্ঞান প্ৰদান কৰা।
৩। জনসংখ্যা আৰু সম্পদৰ সম্পৰ্ক বুজোৱা।
৪। দায়িত্বশীল নাগৰিক সৃষ্টি কৰা।
৮। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা ।
উত্তৰঃ ১। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ।
২। পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্বন্ধে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ।
৩। জীৱনৰ মান উন্নত কৰিবলৈ।
৪। সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ।
৯। শিক্ষাৰ বিভিন্ন স্তৰত জনসংখ্যা শিক্ষা কেনেকৈ দিব পাৰি ?
উত্তৰঃ ১। পাঠ্যক্ৰমৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰি।
২। আলোচনা আৰু চেমিনাৰৰ জৰিয়তে।
৩। প্ৰদৰ্শনী আৰু প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে।
৪। সামাজিক সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে।
শাৰীৰিক শিক্ষা
১০। শাৰীৰিক শিক্ষা বুলিলে কি বুজা ?
উত্তৰঃ শাৰীৰিক ব্যায়াম আৰু খেল-ধূলাৰ জৰিয়তে দেহৰ সুস্থ বিকাশ সাধন কৰা শিক্ষাকে শাৰীৰিক শিক্ষা বোলে।
১১। পুৰণি আৰু আধুনিক শাৰীৰিক শিক্ষাৰ পাৰ্থক্য আছেনে ?
উত্তৰঃ আছে।
পুৰণি শাৰীৰিক শিক্ষা
যুদ্ধৰ বাবে শৰীৰ প্ৰস্তুত কৰা।
সীমিত ব্যায়ামৰ ওপৰত গুৰুত্ব।
আধুনিক শাৰীৰিক শিক্ষা
শাৰীৰিক, মানসিক আৰু সামাজিক বিকাশ।
খেল-ধূলা আৰু ব্যায়ামৰ সমন্বয়।
১২। শাৰীৰিক শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যবোৰ ।
উত্তৰঃ ১। দেহৰ সুস্থ বিকাশ সাধন কৰা।
২। শক্তি আৰু সহনশীলতা বৃদ্ধি কৰা।
৩। শৃংখলা আৰু সহযোগিতাৰ গুণ বিকাশ কৰা।
৪। মানসিক চাপ কমোৱা।
১৩। শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰয়োজন আছেনে ? আলোচনা কৰা ।
উত্তৰঃ শাৰীৰিক শিক্ষা অতি প্ৰয়োজনীয়। ই দেহৰ সুস্থতা বজাই ৰাখে, মানসিক বিকাশ সাধন কৰে আৰু সামাজিক গুণ যেনে সহযোগিতা আৰু শৃংখলা গঢ়ি তোলে। এজন সুস্থ আৰু সক্ৰিয় নাগৰিক গঢ়ি তুলিবলৈ শাৰীৰিক শিক্ষা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
১৪। শাৰীৰিক শিক্ষা শিশুক জীৱনৰ কোন বয়সত প্ৰথমে দিব লাগে ?
উত্তৰঃ
শাৰীৰিক শিক্ষা শিশুক শৈশৱ কালত আৰম্ভ কৰিব লাগে।
মূল্যবোধ শিক্ষা
১৫। মূল্যবোধ কি ? সংজ্ঞা দিয়া ।
উত্তৰঃ
মানুহৰ আচৰণ আৰু চিন্তাক সঠিক পথত পৰিচালিত কৰা নৈতিক নীতি আৰু আদৰ্শক মূল্যবোধ বোলে।
১৬। মূল্যবোধৰ শিক্ষা বুলিলে কি বুজা ? বৈশিষ্ট্য কি কি ?
উত্তৰঃ
মূল্যবোধ শিক্ষা:
মানুহৰ ভিতৰত নৈতিক, সামাজিক আৰু আধ্যাত্মিক গুণ বিকাশ কৰাৰ বাবে প্ৰদান কৰা শিক্ষাকে মূল্যবোধ শিক্ষা বোলে।
বৈশিষ্ট্যঃ
১। নৈতিকতা বিকাশ কৰে।
২। সামাজিক দায়িত্ববোধ গঢ়ি তোলে।
৩। চৰিত্ৰ গঠন কৰে।
১৭। মূল্যবোধ শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু গুৰুত্ব ।
উত্তৰঃ
১। ভাল চৰিত্ৰ গঠন কৰে।
২। সামাজিক সম্প্ৰীতি বজাই ৰাখে।
৩। দায়িত্বশীল নাগৰিক গঢ়ি তোলে।
৪। নৈতিক জীৱন যাপন শিকায়।
১৮। বিদ্যালয়ত মূল্যবোধ শিক্ষা কেনেকৈ প্ৰদান কৰিব পাৰি ?
উত্তৰঃ
১। পাঠ্যক্ৰমৰ জৰিয়তে।
২। গল্প আৰু জীৱনী আলোচনা কৰি।
৩। শিক্ষকসকলৰ আদৰ্শ আচৰণৰ জৰিয়তে।
৪। সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে।
মহিলা সবলীকৰণ
১৯। সবলীকৰণ বুলিলে কি বুজা ?
উত্তৰঃ
ব্যক্তিক নিজৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা আৰু অধিকাৰ প্ৰদান কৰি শক্তিশালী কৰি তোলাকে সবলীকৰণ বোলে।
২০। মহিলা সবলীকৰণৰ সংজ্ঞা আৰু প্ৰয়োজনীয়তা ।
উত্তৰঃ
সংজ্ঞাঃ
মহিলাসকলক সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত সমান অধিকাৰ আৰু ক্ষমতা প্ৰদান কৰাক মহিলা সবলীকৰণ বোলে।
প্ৰয়োজনীয়তাঃ
১। লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰিবলৈ।
২। সমাজৰ উন্নতি সাধন কৰিবলৈ।
৩। মহিলাৰ আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰিবলৈ।
২১। মহিলা সবলীকৰণৰ উদ্দেশ্য ।
উত্তৰঃ
১। মহিলাক সমান অধিকাৰ প্ৰদান কৰা।
২। শিক্ষাৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰা।
৩। অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা।
৪। সামাজিক বৈষম্য দূৰ কৰা।
২২। ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাত মহিলাৰ স্থিতি ।
উত্তৰঃ
বৰ্তমান ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাত মহিলাৰ অৱস্থা আগতকৈ উন্নত হৈছে। চৰকাৰে বহু শিক্ষা আঁচনি গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত ছোৱালীৰ বিদ্যালয় উপস্থিতি বৃদ্ধি পাইছে। তথাপিও কিছুমান অঞ্চলত শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্য দেখা যায়।
২৩। মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে লব পৰা শিক্ষা ব্যৱস্থা ।
উত্তৰঃ
১। ছোৱালীৰ শিক্ষা বাধ্যতামূলক কৰা।
২। বিনামূলীয়া শিক্ষা আৰু বৃত্তি প্ৰদান কৰা।
৩। বৃত্তিমূলক শিক্ষা ব্যৱস্থা বৃদ্ধি কৰা।
৪। সচেতনতা কাৰ্যসূচী চলোৱা।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post