শিক্ষাৰ সাম্প্ৰতিক ধাৰাসমূহ
১। পৰিবেশ বুলিলে কি বুজা ? পৰিবেশৰ বিভিন্ন ভাগবোৰ কি কি ?
উত্তৰঃ মানুহ আৰু জীৱজগতক ঘিৰি থকা সকলো প্ৰাকৃতিক আৰু সামাজিক উপাদানৰ সমষ্টিক পৰিবেশ বোলে।
পৰিবেশৰ ভাগবোৰঃ
১। প্ৰাকৃতিক পৰিবেশ
২। সামাজিক পৰিবেশ
৩। সাংস্কৃতিক পৰিবেশ
৪। মানৱসৃষ্ট পৰিবেশ
২। পৰিবেশ শিক্ষা কাক বোলে ?
উত্তৰঃ মানুহক পৰিবেশ সম্বন্ধে জ্ঞান, সচেতনতা আৰু দায়িত্ববোধ সৃষ্টি কৰি পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ বাবে প্ৰশিক্ষণ দিয়াকে পৰিবেশ শিক্ষা বোলে।
৩। পৰিবেশ শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যবোৰ উল্লেখ কৰা ।
উত্তৰঃ ১। পৰিবেশ সম্বন্ধে জ্ঞান প্ৰদান কৰা।
২। পৰিবেশ সংৰক্ষণৰ মনোভাৱ গঢ়ি তোলা।
৩। প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ শিকোৱা।
৪। পৰিবেশ দূষণ ৰোধ কৰাৰ উপায় শিকোৱা।
৪। পৰিবেশ শিক্ষা প্রদানৰ বাবে শিক্ষানুষ্ঠানে কি কি নীতি অনুসৰণ কৰিব লাগে ?
উত্তৰঃ ১। বাস্তৱ অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি শিক্ষা দিব লাগে।
২। পৰিবেশৰ সমস্যাবোৰ বিশ্লেষণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব লাগে।
৩। শিক্ষাৰ্থীক সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ দিব লাগে।
৪। স্থানীয় পৰিবেশৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে।
৫। পৰিবেশ শিক্ষাৰ পৰিসৰত অন্তর্ভুক্ত হোৱা দিশবোৰ উল্লেখ কৰা ।
উত্তৰঃ ১। পৰিবেশ সংৰক্ষণ
২। পৰিবেশ দূষণ নিয়ন্ত্ৰণ
৩। বন সংৰক্ষণ
৪। বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ
৫। প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ
জনসংখ্যা শিক্ষা
৬। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ ধাৰণা কোনে দিছিল ?
উত্তৰঃ জনসংখ্যা শিক্ষাৰ ধাৰণা এস. থম্পচনে আগবঢ়াইছিল।
৭। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ সংজ্ঞা আৰু উদ্দেশ্য ।
উত্তৰঃ সংজ্ঞাঃ জনসংখ্যা বৃদ্ধি, ইয়াৰ সমস্যা আৰু সমাধানৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদান কৰা শিক্ষাকে জনসংখ্যা শিক্ষা বোলে।
উদ্দেশ্যঃ
১। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ সমস্যা বুজোৱা।
২। পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্বন্ধে জ্ঞান প্ৰদান কৰা।
৩। জনসংখ্যা আৰু সম্পদৰ সম্পৰ্ক বুজোৱা।
৪। দায়িত্বশীল নাগৰিক সৃষ্টি কৰা।
৮। জনসংখ্যা শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা ।
উত্তৰঃ ১। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ সমস্যা সমাধান কৰিবলৈ।
২। পৰিয়াল পৰিকল্পনা সম্বন্ধে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ।
৩। জীৱনৰ মান উন্নত কৰিবলৈ।
৪। সম্পদৰ সঠিক ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ।
৯। শিক্ষাৰ বিভিন্ন স্তৰত জনসংখ্যা শিক্ষা কেনেকৈ দিব পাৰি ?
উত্তৰঃ ১। পাঠ্যক্ৰমৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰি।
২। আলোচনা আৰু চেমিনাৰৰ জৰিয়তে।
৩। প্ৰদৰ্শনী আৰু প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে।
৪। সামাজিক সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে।
শাৰীৰিক শিক্ষা
১০। শাৰীৰিক শিক্ষা বুলিলে কি বুজা ?
উত্তৰঃ শাৰীৰিক ব্যায়াম আৰু খেল-ধূলাৰ জৰিয়তে দেহৰ সুস্থ বিকাশ সাধন কৰা শিক্ষাকে শাৰীৰিক শিক্ষা বোলে।
১১। পুৰণি আৰু আধুনিক শাৰীৰিক শিক্ষাৰ পাৰ্থক্য আছেনে ?
উত্তৰঃ আছে।
পুৰণি শাৰীৰিক শিক্ষা
যুদ্ধৰ বাবে শৰীৰ প্ৰস্তুত কৰা।
সীমিত ব্যায়ামৰ ওপৰত গুৰুত্ব।
আধুনিক শাৰীৰিক শিক্ষা
শাৰীৰিক, মানসিক আৰু সামাজিক বিকাশ।
খেল-ধূলা আৰু ব্যায়ামৰ সমন্বয়।
১২। শাৰীৰিক শিক্ষাৰ উদ্দেশ্যবোৰ ।
উত্তৰঃ ১। দেহৰ সুস্থ বিকাশ সাধন কৰা।
২। শক্তি আৰু সহনশীলতা বৃদ্ধি কৰা।
৩। শৃংখলা আৰু সহযোগিতাৰ গুণ বিকাশ কৰা।
৪। মানসিক চাপ কমোৱা।
১৩। শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰয়োজন আছেনে ? আলোচনা কৰা ।
উত্তৰঃ শাৰীৰিক শিক্ষা অতি প্ৰয়োজনীয়। ই দেহৰ সুস্থতা বজাই ৰাখে, মানসিক বিকাশ সাধন কৰে আৰু সামাজিক গুণ যেনে সহযোগিতা আৰু শৃংখলা গঢ়ি তোলে। এজন সুস্থ আৰু সক্ৰিয় নাগৰিক গঢ়ি তুলিবলৈ শাৰীৰিক শিক্ষা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।
১৪। শাৰীৰিক শিক্ষা শিশুক জীৱনৰ কোন বয়সত প্ৰথমে দিব লাগে ?
উত্তৰঃ
শাৰীৰিক শিক্ষা শিশুক শৈশৱ কালত আৰম্ভ কৰিব লাগে।
মূল্যবোধ শিক্ষা
১৫। মূল্যবোধ কি ? সংজ্ঞা দিয়া ।
উত্তৰঃ
মানুহৰ আচৰণ আৰু চিন্তাক সঠিক পথত পৰিচালিত কৰা নৈতিক নীতি আৰু আদৰ্শক মূল্যবোধ বোলে।
১৬। মূল্যবোধৰ শিক্ষা বুলিলে কি বুজা ? বৈশিষ্ট্য কি কি ?
উত্তৰঃ
মূল্যবোধ শিক্ষা:
মানুহৰ ভিতৰত নৈতিক, সামাজিক আৰু আধ্যাত্মিক গুণ বিকাশ কৰাৰ বাবে প্ৰদান কৰা শিক্ষাকে মূল্যবোধ শিক্ষা বোলে।
বৈশিষ্ট্যঃ
১। নৈতিকতা বিকাশ কৰে।
২। সামাজিক দায়িত্ববোধ গঢ়ি তোলে।
৩। চৰিত্ৰ গঠন কৰে।
১৭। মূল্যবোধ শিক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু গুৰুত্ব ।
উত্তৰঃ
১। ভাল চৰিত্ৰ গঠন কৰে।
২। সামাজিক সম্প্ৰীতি বজাই ৰাখে।
৩। দায়িত্বশীল নাগৰিক গঢ়ি তোলে।
৪। নৈতিক জীৱন যাপন শিকায়।
১৮। বিদ্যালয়ত মূল্যবোধ শিক্ষা কেনেকৈ প্ৰদান কৰিব পাৰি ?
উত্তৰঃ
১। পাঠ্যক্ৰমৰ জৰিয়তে।
২। গল্প আৰু জীৱনী আলোচনা কৰি।
৩। শিক্ষকসকলৰ আদৰ্শ আচৰণৰ জৰিয়তে।
৪। সাংস্কৃতিক আৰু সামাজিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে।
মহিলা সবলীকৰণ
১৯। সবলীকৰণ বুলিলে কি বুজা ?
উত্তৰঃ
ব্যক্তিক নিজৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতা আৰু অধিকাৰ প্ৰদান কৰি শক্তিশালী কৰি তোলাকে সবলীকৰণ বোলে।
২০। মহিলা সবলীকৰণৰ সংজ্ঞা আৰু প্ৰয়োজনীয়তা ।
উত্তৰঃ
সংজ্ঞাঃ
মহিলাসকলক সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত সমান অধিকাৰ আৰু ক্ষমতা প্ৰদান কৰাক মহিলা সবলীকৰণ বোলে।
প্ৰয়োজনীয়তাঃ
১। লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰিবলৈ।
২। সমাজৰ উন্নতি সাধন কৰিবলৈ।
৩। মহিলাৰ আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰিবলৈ।
২১। মহিলা সবলীকৰণৰ উদ্দেশ্য ।
উত্তৰঃ
১। মহিলাক সমান অধিকাৰ প্ৰদান কৰা।
২। শিক্ষাৰ সুযোগ বৃদ্ধি কৰা।
৩। অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা প্ৰদান কৰা।
৪। সামাজিক বৈষম্য দূৰ কৰা।
২২। ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাত মহিলাৰ স্থিতি ।
উত্তৰঃ
বৰ্তমান ভাৰতীয় শিক্ষা ব্যৱস্থাত মহিলাৰ অৱস্থা আগতকৈ উন্নত হৈছে। চৰকাৰে বহু শিক্ষা আঁচনি গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত ছোৱালীৰ বিদ্যালয় উপস্থিতি বৃদ্ধি পাইছে। তথাপিও কিছুমান অঞ্চলত শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ বৈষম্য দেখা যায়।
২৩। মহিলা সবলীকৰণৰ বাবে লব পৰা শিক্ষা ব্যৱস্থা ।
উত্তৰঃ
১। ছোৱালীৰ শিক্ষা বাধ্যতামূলক কৰা।
২। বিনামূলীয়া শিক্ষা আৰু বৃত্তি প্ৰদান কৰা।
৩। বৃত্তিমূলক শিক্ষা ব্যৱস্থা বৃদ্ধি কৰা।
৪। সচেতনতা কাৰ্যসূচী চলোৱা।