মানসিক স্বাস্থ্য আৰু স্বাস্থ্যবিজ্ঞান
ক. অতি চমু আৰু চমু প্ৰশ্নোত্তৰ
১। মানসিক স্বাস্থ্য কি?
উত্তৰঃ ব্যক্তিয়ে নিজৰ সামৰ্থ্য আৰু সীমাবদ্ধতা বুজি, আবেগ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি, দৈনন্দিন জীৱনৰ সমস্যা আৰু চাপৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি আৰু পৰিৱেশ তথা সমাজৰ লগত সুস্থভাৱে সমাযোজন কৰি চলিব পৰা মানসিক অৱস্থাক মানসিক স্বাস্থ্য বোলে।
২। মানসিক স্বাস্থ্যৰ এটা সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰঃ জে. এ. হেডফিল্ডৰ মতে, মানসিক স্বাস্থ্য হৈছে ব্যক্তিৰ সমগ্ৰ ব্যক্তিত্বৰ সুসামঞ্জস্য আৰু পূৰ্ণ কাৰ্যক্ষমতাৰ অৱস্থা।
৩। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান কি?
উত্তৰঃ ব্যক্তিৰ মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়ন, মানসিক সমস্যা বা বিকাৰৰ প্ৰতিৰোধ আৰু প্ৰয়োজন অনুসৰি তাৰ প্ৰতিকাৰ বা চিকিৎসাৰ উপায়সমূহৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নক মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান (Mental Hygiene) বোলে।
৪। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞা দিয়া।
উত্তৰঃ হেডফিল্ডৰ মতে, মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ আৰু মানসিক অসুস্থতা প্ৰতিৰোধৰ সৈতে জড়িত বিজ্ঞান।
৫। ‘Hygiene’ শব্দটো মূলত কোন ভাষাৰ শব্দ?
উত্তৰঃ ‘Hygiene’ শব্দটো গ্ৰীক ভাষাৰ পৰা আহিছে।
৬। স্বাস্থ্যবিজ্ঞান বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ব্যক্তি আৰু সমাজৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ, উন্নতি আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা নীতি, নিয়ম আৰু ব্যৱস্থাৰ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান বোলে।
৭। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানে কি অধ্যয়ন কৰে?
উত্তৰঃ মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানে—
-
মানসিক স্বাস্থ্যৰ উন্নতি,
-
মানসিক সমস্যাৰ কাৰণ,
-
মানসিক বিকাৰৰ প্ৰতিৰোধ,
-
মানসিক অসুস্থতাৰ প্ৰতিকাৰ,
-
ব্যক্তিত্ব বিকাশ,
-
সুস্থ সামাজিক সমাযোজন
আদি বিষয় অধ্যয়ন কৰে।
৮। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ দুটা উদ্দেশ্য লিখা।
উত্তৰঃ
-
মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ আৰু উন্নত কৰা।
-
মানসিক বিকাৰ বা অসুস্থতা প্ৰতিৰোধ কৰা।
৯। মানসিক স্বাস্থ্যৰ চাৰিটা উদ্দেশ্য লিখা।
উত্তৰঃ
-
ব্যক্তিৰ মানসিক আৰু আৱেগিক বিকাশ সাধন কৰা।
-
মানসিক সমস্যাৰ পৰা ব্যক্তিক সুৰক্ষিত কৰা।
-
পৰিৱেশ আৰু সমাজৰ লগত সুস্থ সমাযোজন গঢ়ি তোলা।
-
সুখী, উৎপাদনশীল আৰু সুষম জীৱন যাপন কৰাত সহায় কৰা।
১০। মানসিক অসুস্থতাৰ কেইটামান কাৰণ লিখা।
উত্তৰঃ
-
অত্যধিক মানসিক চাপ।
-
পাৰিবাৰিক সংঘাত।
-
দীঘলীয়া উদ্বেগ বা হতাশা।
-
সামাজিক বিচ্ছিন্নতা।
-
আঘাতজনক অভিজ্ঞতা।
-
শাৰীৰিক অসুস্থতা বা মগজুৰ কিছুমান সমস্যা।
-
বংশগত বা জৈৱিক প্ৰৱণতা।
-
মাদকদ্ৰব্যৰ অপব্যৱহাৰ।
১১। মানসিক অসুস্থতাত বংশগতিৰ প্ৰভাৱ থাকিব পাৰেনে?
উত্তৰঃ পাৰে। কিছুমান মানসিক বিকাৰত বংশগত বা জৈৱিক প্ৰৱণতাই ভূমিকা ল’ব পাৰে, যদিও পৰিৱেশ, অভিজ্ঞতা আৰু সামাজিক কাৰকেও গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পেলায়।
১২। মানসিকভাৱে অসুস্থ লোকক কেনেকৈ সহায় কৰিব পাৰি?
উত্তৰঃ
-
সহানুভূতি আৰু সন্মানেৰে আচৰণ কৰা।
-
তিৰস্কাৰ বা অপমান নকৰা।
-
বিশ্বাসযোগ্য পৰিয়াল বা ব্যক্তিৰ সহায় লোৱা।
-
প্ৰয়োজন হ’লে মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ, চিকিৎসক বা উপযুক্ত মানসিক স্বাস্থ্য পেছাদাৰৰ পৰামৰ্শ লোৱা।
-
সুস্থ, নিৰাপদ আৰু সমৰ্থনমূলক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা।
-
নিয়মীয়া ঘুম, আহাৰ, ব্যায়াম আৰু দৈনন্দিন অভ্যাস বজাই ৰখাত সহায় কৰা।
খ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ ইতিহাস
১। ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছে লিখা বিখ্যাত গ্ৰন্থখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ A Mind That Found Itself।
২। A Mind That Found Itself কেতিয়া প্ৰকাশ পাইছিল?
উত্তৰঃ ১৯০৮ চনত।
৩। মানসিক স্বাস্থ্য আন্দোলনৰ ক্ষেত্ৰত ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছৰ অৱদান কি?
উত্তৰঃ ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছে নিজৰ মানসিক চিকিৎসালয়ৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত A Mind That Found Itself লিখি মানসিক ৰোগীৰ প্ৰতি মানৱীয় ব্যৱহাৰ, চিকিৎসা ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰ আৰু মানসিক স্বাস্থ্য সজাগতাৰ প্ৰয়োজনীয়তা জনসাধাৰণৰ আগত দাঙি ধৰিছিল। তেওঁৰ উদ্যোগে আধুনিক Mental Hygiene Movement-ৰ বিকাশত বিশেষ ভূমিকা লৈছিল।
৪। National Committee for Mental Hygiene কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ ১৯০৯ চনত।
৫। ‘Mental Hygiene’ শব্দটোৰ প্ৰাচীন ব্যৱহাৰৰ সৈতে কোনজনৰ নাম জড়িত?
উত্তৰঃ William Sweetser-ৰ নাম জড়িত। তেওঁ ১৮৪৩ চনত Mental Hygiene শীৰ্ষক গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল।
গ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ প্ৰকৃতি
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ প্ৰকৃতি বা বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান এক বিজ্ঞানসন্মত আৰু বিকাশশীল বিষয়।
-
ই কেৱল মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসাত সীমাবদ্ধ নহয়।
-
ই মানসিক স্বাস্থ্যৰ সংৰক্ষণ, উন্নয়ন আৰু প্ৰতিৰোধমূলক দিশত গুৰুত্ব দিয়ে।
-
মানসিক আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ পাৰস্পৰিক সম্পর্কক স্বীকাৰ কৰে।
-
ব্যক্তিৰ সমগ্ৰ ব্যক্তিত্বৰ সুষম বিকাশৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।
-
পৰিৱেশৰ লগত উপযুক্ত সমাযোজনক মানসিক স্বাস্থ্যৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰে।
-
ইয়াৰ পৰিসৰ শিক্ষা, মনোবিজ্ঞান, চিকিৎসা, সমাজবিজ্ঞান, পৰিয়াল আৰু শিশুবিকাশলৈ বিস্তৃত।
-
ই ব্যক্তি আৰু সমাজ দুয়োৰে কল্যাণৰ লগত জড়িত।
-
মানসিক স্বাস্থ্য কেৱল মানসিক ৰোগ নথকাৰ অৱস্থা নহয়।
-
মানসিক স্বাস্থ্য এক গতিশীল আৰু আপেক্ষিক অৱস্থা।
২। “মানসিক স্বাস্থ্য এক আপেক্ষিক ধাৰণা”—ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ মানসিক স্বাস্থ্য এক স্থিৰ আৰু অপৰিৱৰ্তনীয় অৱস্থা নহয়। ব্যক্তি, বয়স, পৰিৱেশ, সংস্কৃতি, জীৱনৰ অভিজ্ঞতা, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু সমস্যাৰ প্ৰকৃতি অনুসৰি মানসিক সুস্থতাৰ প্ৰকাশ ভিন্ন হ’ব পাৰে।
এজন ব্যক্তি এটা পৰিস্থিতিত ভালদৰে সমাযোজন কৰিব পাৰিলেও আন এটা পৰিস্থিতিত অসুবিধা পাব পাৰে। সেয়েহে মানসিক স্বাস্থ্যক সম্পূৰ্ণ বা একে মানদণ্ডৰে সকলো ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি। সেইবাবে মানসিক স্বাস্থ্যক আপেক্ষিক ধাৰণা বুলি কোৱা হয়।
ঘ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ কাৰ্য
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ তিনিটা প্রধান কাৰ্য কি কি?
উত্তৰঃ
-
প্ৰতিৰোধমূলক কাৰ্য
-
প্ৰতিকাৰমূলক বা আৰোগ্যমূলক কাৰ্য
-
সংৰক্ষণমূলক বা উন্নয়নমূলক কাৰ্য
২। প্ৰতিৰোধমূলক কাৰ্য বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানসিক ৰোগ, অপসমাযোজন, অত্যধিক মানসিক চাপ, আচৰণগত সমস্যা আদিয়ে দেখা দিয়াৰ আগতেই উপযুক্ত শিক্ষা, পৰামৰ্শ, সুস্থ পৰিৱেশ আৰু জীৱনশৈলীৰ মাধ্যমেৰে সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস কৰাকে প্ৰতিৰোধমূলক কাৰ্য বোলে।
৩। প্ৰতিকাৰমূলক বা আৰোগ্যমূলক কাৰ্য বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ ইতিমধ্যে সৃষ্টি হোৱা মানসিক সমস্যা বা বিকাৰৰ কাৰণ চিনাক্ত কৰি উপযুক্ত চিকিৎসা, মনোবৈজ্ঞানিক সহায়, পৰামৰ্শ বা অন্যান্য প্ৰমাণভিত্তিক ব্যৱস্থাৰ সহায়ত সুস্থতা পুনৰ স্থাপন কৰিবলৈ কৰা কাৰ্যক প্ৰতিকাৰমূলক বা আৰোগ্যমূলক কাৰ্য বোলে।
৪। সংৰক্ষণমূলক কাৰ্য বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ সুস্থ ব্যক্তিৰ মানসিক স্বাস্থ্য ভাল অৱস্থাত বজাই ৰখা, আত্মবিশ্বাস, আবেগিক স্থিৰতা, সামাজিক সমাযোজন আৰু মানসিক সুস্থতা অধিক উন্নত কৰাৰ উপায়সমূহক সংৰক্ষণমূলক কাৰ্য বোলে।
৫। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ কাৰ্যসমূহ বৰ্ণনা কৰা।
উত্তৰঃ
(ক) নিদানমূলক কাৰ্য
মানসিক সমস্যা, আচৰণগত অসুবিধা, উদ্বেগ, অপসমাযোজন আদি চিনাক্ত আৰু বিশ্লেষণ কৰা।
(খ) প্ৰতিৰোধমূলক কাৰ্য
মানসিক অসুস্থতা সৃষ্টি হোৱাৰ আগতেই তাৰ সম্ভাৱ্য কাৰণ হ্ৰাস কৰাৰ চেষ্টা কৰা।
(গ) প্ৰতিকাৰমূলক কাৰ্য
মানসিক সমস্যাৰ উপযুক্ত চিকিৎসা আৰু পৰামৰ্শৰ ব্যৱস্থা কৰা।
(ঘ) সংৰক্ষণমূলক কাৰ্য
ব্যক্তিৰ বিদ্যমান সুস্থ মানসিক অৱস্থা বজাই ৰখা আৰু উন্নত কৰা।
(ঙ) উন্নয়নমূলক কাৰ্য
আত্মবিশ্বাস, ব্যক্তিত্ব, সমস্যা সমাধান ক্ষমতা, সামাজিক দক্ষতা আৰু আবেগ নিয়ন্ত্ৰণৰ বিকাশ সাধন কৰা।
ঙ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ উদ্দেশ্য আৰু গুৰুত্ব
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ উদ্দেশ্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ কৰা।
-
মানসিক অসুস্থতা প্ৰতিৰোধ কৰা।
-
মানসিক সমস্যাৰ আগতীয়া চিনাক্তকৰণ কৰা।
-
মানসিক অসুস্থতাৰ প্ৰতিকাৰৰ ব্যৱস্থা কৰা।
-
ব্যক্তিৰ সুষম ব্যক্তিত্ব বিকাশ কৰা।
-
আবেগ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষমতা গঢ়ি তোলা।
-
সামাজিক আৰু পাৰিবাৰিক সমাযোজন উন্নত কৰা।
-
আত্মবিশ্বাস আৰু আত্মমৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰা।
-
জীৱনৰ সমস্যা আৰু হতাশাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰা।
-
সুখী, স্বাস্থ্যসন্মত আৰু উৎপাদনশীল জীৱন গঢ়ি তোলা।
২। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান কিয় প্ৰয়োজনীয়?
উত্তৰঃ
মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ জ্ঞান ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক জীৱনৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। কাৰণ—
-
ই মানসিক সুস্থতাৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰায়।
-
মানসিক সমস্যা আগতীয়াকৈ চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে।
-
মানসিক অসুস্থতা প্ৰতিৰোধৰ উপায় শিকায়।
-
চাপ, উদ্বেগ আৰু সংঘাত নিয়ন্ত্ৰণত সহায় কৰে।
-
আত্মবিশ্বাস আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণ বৃদ্ধি কৰে।
-
পৰিৱেশৰ লগত সুস্থ সমাযোজন শিকায়।
-
ব্যক্তিত্বৰ সুষম বিকাশ কৰে।
-
ব্যক্তি আৰু সমাজৰ মাজত সুস্থ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলে।
৩। এজন মানসিকভাৱে সুস্থ ব্যক্তিৰো মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ প্ৰয়োজন কিয়?
উত্তৰঃ মানসিক সুস্থতা এবাৰ লাভ কৰিলে চিৰস্থায়ী হৈ নাথাকে। জীৱনৰ নতুন সমস্যা, চাপ, দায়িত্ব, পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন আৰু সামাজিক সংঘাতে মানসিক অৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ জ্ঞান থাকিলে সুস্থ ব্যক্তিয়েও—
-
মানসিক চাপ মোকাবিলা কৰিব পাৰে।
-
সুস্থ অভ্যাস বজাই ৰাখিব পাৰে।
-
নতুন পৰিস্থিতিৰ লগত খাপ খাব পাৰে।
-
মানসিক সমস্যাৰ আগতীয়া লক্ষণ চিনাক্ত কৰিব পাৰে।
-
নিজৰ সুস্থতা সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে।
সেয়েহে মানসিকভাৱে সুস্থ ব্যক্তিৰ বাবেও মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ জ্ঞান প্ৰয়োজনীয়।
চ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ আধুনিক মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ অতি ব্যাপক। ই কেৱল মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসালৈ সীমাবদ্ধ নহয়।
ইয়াৰ পৰিসৰত অন্তৰ্ভুক্ত—
-
ব্যক্তিৰ মানসিক স্বাস্থ্য — আবেগ, চিন্তা, মনোভাৱ, আত্মবিশ্বাস আদি।
-
মানসিক সমস্যা আৰু বিকাৰ — উদ্বেগ, হতাশা, অপসমাযোজন, অস্বাভাৱিক আচৰণ আদি।
-
শিশুৰ মানসিক বিকাশ — শিশুৰ প্ৰয়োজন, আচৰণ, আবেগ আৰু সামাজিক বিকাশ।
-
পৰিয়াল — পিতৃ-মাতৃৰ আচৰণ, মৰম, শাসন, ঘৰুৱা পৰিৱেশ।
-
বিদ্যালয় — শিক্ষক-শিক্ষাৰ্থীৰ সম্পর্ক, পৰামৰ্শ, অনুশাসন আৰু বিদ্যালয়ৰ পৰিৱেশ।
-
সামাজিক জীৱন — হিংসা, অসামাজিক আচৰণ, উচ্ছৃংখলতা, সামাজিক সংঘাত।
-
ব্যক্তিত্ব বিকাশ — আত্মনিয়ন্ত্ৰণ, আত্মমৰ্যাদা আৰু সুস্থ ব্যক্তিত্ব।
-
শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ সৈতে সম্পর্ক — দেহ আৰু মনৰ পাৰস্পৰিক প্ৰভাৱ।
-
পৰামৰ্শ আৰু নির্দেশনা — শিক্ষা, বৃত্তি আৰু ব্যক্তিগত সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰত সহায়।
-
প্ৰতিৰোধ আৰু পুনৰ্বাসন — মানসিক সমস্যাৰ আগতীয়া প্ৰতিৰোধ আৰু অসুস্থ ব্যক্তিক পুনৰ স্বাভাৱিক জীৱনলৈ অনা।
ছ. মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ নীতি
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ প্রধান নীতিসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
নিজৰ লগত সুস্থ সমাযোজনৰ নীতি।
-
পৰিৱেশৰ লগত সমাযোজনৰ নীতি।
-
মানসিক অসুস্থতাৰ প্ৰতিৰোধৰ নীতি।
-
মানসিক সমস্যাৰ প্ৰতিকাৰ বা চিকিৎসাৰ নীতি।
-
মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণৰ নীতি।
-
সুষম ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ নীতি।
২। নিজৰ লগত সমাযোজনৰ নীতি ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ ব্যক্তিয়ে নিজৰ সামৰ্থ্য, সীমাবদ্ধতা, ইচ্ছা, আবেগ আৰু বাস্তৱ অৱস্থা গ্ৰহণ কৰি আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু আত্মমৰ্যাদাৰ সৈতে জীৱন যাপন কৰাটো নিজৰ লগত সুস্থ সমাযোজন।
৩। পৰিৱেশৰ লগত সমাযোজনৰ নীতি কি?
উত্তৰঃ ব্যক্তি নিজৰ ব্যক্তিগত প্ৰয়োজন আৰু সামাজিক নিয়মৰ মাজত উপযুক্ত ভাৰসাম্য ৰাখি পৰিয়াল, বিদ্যালয়, কৰ্মক্ষেত্ৰ আৰু সমাজৰ লগত সুস্থ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাকে পৰিৱেশৰ লগত সমাযোজন বোলে।
জ. মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান ব্যক্তি
১। মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান লোক কোন?
উত্তৰঃ যি ব্যক্তিয়ে নিজৰ আবেগ আৰু আচৰণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি, বাস্তৱতাভিত্তিক সিদ্ধান্ত লৈ, জীৱনৰ সমস্যা মোকাবিলা কৰি আৰু পৰিৱেশ তথা সমাজৰ লগত উপযুক্তভাৱে সমাযোজন কৰি চলিব পাৰে তেওঁক মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান ব্যক্তি বোলে।
২। মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান ব্যক্তিৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ লিখা।
উত্তৰঃ
-
আত্মবিশ্বাসী হয়।
-
নিজকে বাস্তৱভাৱে মূল্যায়ন কৰিব পাৰে।
-
আবেগিকভাৱে স্থিৰ।
-
বৌদ্ধিকভাৱে পৰিপক্ক।
-
বাস্তৱবাদী চিন্তা কৰে।
-
জীৱনত লক্ষ্য থাকে।
-
সমস্যা সমাধানৰ চেষ্টা কৰে।
-
হতাশা সহ্য কৰিব পাৰে।
-
সমাজৰ লগত সুস্থ সমাযোজন কৰিব পাৰে।
-
আনৰ অধিকাৰ আৰু অনুভূতিক সন্মান কৰে।
-
নিজৰ কামত আনন্দ আৰু সন্তুষ্টি অনুভৱ কৰে।
-
পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ লগত খাপ খাব পাৰে।
-
দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
-
সুস্থ সামাজিক সম্পর্ক বজাই ৰাখে।
ঝ. মানসিক আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্য
১। মানসিক স্বাস্থ্য আৰু দৈহিক স্বাস্থ্যৰ সম্পর্ক ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ মানসিক আৰু দৈহিক স্বাস্থ্যৰ মাজত ঘনিষ্ঠ পাৰস্পৰিক সম্পর্ক আছে। দেহ আৰু মন সম্পূৰ্ণ পৃথক নহয়; এটাৰ অৱস্থাই আনটোক প্ৰভাৱিত কৰে।
-
শাৰীৰিক অসুস্থতাই উদ্বেগ, হতাশা, খং বা অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
-
অত্যধিক মানসিক চাপ, উদ্বেগ বা নিদ্ৰাহীনতাই শাৰীৰিক অসুবিধা সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
-
স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্য, ব্যায়াম আৰু ঘুমে মানসিক সুস্থতাত সহায় কৰে।
-
সুস্থ মানসিক অৱস্থাই শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ যত্ন ল’বলৈ উৎসাহিত কৰে।
সেয়েহে পূৰ্ণ সুস্বাস্থ্যৰ বাবে মানসিক আৰু দৈহিক দুয়োটা দিশৰ যত্ন লোৱা প্ৰয়োজন।
ঞ. শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্যত ঘৰ আৰু পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা
১। শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষাত ঘৰখনৰ ভূমিকা লিখা।
উত্তৰঃ
শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্য গঠনৰ প্ৰথম আৰু প্রধান ক্ষেত্ৰ হৈছে ঘৰ।
ঘৰখনে—
-
মৰম, সুৰক্ষা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতা প্ৰদান কৰিব লাগে।
-
শিশুৰ দৈহিক আৰু মানসিক প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিব লাগে।
-
অত্যধিক শাসন বা অত্যধিক আদৰ এৰাব লাগে।
-
শিশুক অপমান, তুলনা বা তিৰস্কাৰ নকৰিব লাগে।
-
শিশুৰ কৌতূহল আৰু প্ৰশ্নৰ সঠিক উত্তৰ দিব লাগে।
-
স্বাস্থ্যসন্মত অনুশাসন গঢ়ি তুলিব লাগে।
-
খেল, বিশ্ৰাম আৰু শিক্ষা—সকলোৰে উপযুক্ত সুযোগ দিব লাগে।
-
শিশুৰ ভয়, খং, ঈৰ্ষা আদি আবেগ বুজি সহায় কৰিব লাগে।
-
পৰিয়ালত শান্ত আৰু নিৰাপদ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিব লাগে।
-
শিশুৰ ব্যক্তিগত পাৰ্থক্যক সন্মান কৰিব লাগে।
২। মানসিক স্বাস্থ্যৰক্ষাত পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা লিখা।
উত্তৰঃ
-
শিশুক নিঃচৰ্ত মৰম আৰু নিৰাপত্তা দিয়া।
-
শিশুৰ কথা মন দি শুনা।
-
অতিৰিক্ত শাসন, ভয় দেখুওৱা আৰু শাস্তি এৰোৱা।
-
শিশুৰ সামৰ্থ্য অনুযায়ী আশা কৰা।
-
অন্য শিশুৰ লগত অহেতুক তুলনা নকৰা।
-
শিশুৰ সফলতাক উৎসাহিত কৰা আৰু ব্যৰ্থতাত সমৰ্থন দিয়া।
-
সুস্থ ঘুম, আহাৰ, ব্যায়াম আৰু খেলৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলা।
-
প্ৰয়োজন হ’লে শিক্ষক বা পেছাদাৰী পৰামৰ্শদাতাৰ সহায় লোৱা।
ট. বিদ্যালয় আৰু মানসিক স্বাস্থ্য
১। শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষাত বিদ্যালয়ৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ
বিদ্যালয়ে শিক্ষাৰ্থীৰ মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিকাশত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে।
(ক) বন্ধুত্বপূর্ণ পৰিৱেশ
বিদ্যালয় ভয়মুক্ত, সুৰক্ষিত আৰু সহযোগিতামূলক হ’ব লাগে।
(খ) শিক্ষকৰ মৰমিয়াল আচৰণ
শিক্ষকে অপমান বা কঠোৰ শাস্তিৰ সলনি সহানুভূতি আৰু বুজাবুজিৰে আচৰণ কৰিব লাগে।
(গ) ব্যক্তিগত পাৰ্থক্যৰ স্বীকৃতি
সকলো শিক্ষাৰ্থীৰ বুদ্ধি, ৰুচি, দক্ষতা আৰু শিক্ষণ গতি একে নহয়। এই পাৰ্থক্যক সন্মান কৰিব লাগে।
(ঘ) সুস্থ অনুশাসন
আত্ম-অনুশাসন গঢ়ি তোলা উচিত; ভয়ভিত্তিক শাস্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব নালাগে।
(ঙ) খেল-ধেমালি
খেল, ব্যায়াম আৰু শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপে মানসিক চাপ কমায়।
(চ) সহ-পাঠ্যক্ৰমিক কাৰ্য
সংগীত, নাটক, আলোচনা, কুইজ, চিত্ৰাংকন আদিয়ে প্ৰতিভা আৰু আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰে।
(ছ) নির্দেশনা আৰু পৰামৰ্শ
শিক্ষাৰ্থীৰ ব্যক্তিগত, শৈক্ষিক আৰু বৃত্তিগত সমস্যাৰ বাবে উপযুক্ত পৰামৰ্শ ব্যৱস্থা থাকিব লাগে।
(জ) শিক্ষক-অভিভাৱক সহযোগিতা
শিক্ষাৰ্থীৰ সমস্যা সমাধানত ঘৰ আৰু বিদ্যালয়ৰ মাজত নিয়মীয়া যোগাযোগ থাকিব লাগে।
(ঝ) নিপীড়ন ৰোধ
Bullying, অপমান, সামাজিক বর্জন আদি আচৰণ বিদ্যালয়ে সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিৰোধ কৰিব লাগে।
২। মানসিক স্বাস্থ্যৰক্ষাত বিদ্যালয়ে গুৰুত্ব দিবলগীয়া দুটা বিষয় লিখা।
উত্তৰঃ
-
শিক্ষকে বন্ধুত্বপূর্ণ, গণতান্ত্ৰিক আৰু পৰামৰ্শদাতাৰ ভূমিকা পালন কৰিব লাগে।
-
প্ৰতিজন শিক্ষাৰ্থীৰ ব্যক্তিত্ব, সামৰ্থ্য আৰু সুপ্ত প্ৰতিভাক সন্মান আৰু বিকাশৰ সুযোগ দিব লাগে।
৩। মানসিক অসুস্থতা নিৱাৰণত বিদ্যালয়ৰ ভূমিকা কি?
উত্তৰঃ
-
মানসিক সমস্যাৰ প্ৰাথমিক লক্ষণ চিনাক্ত কৰা।
-
শিক্ষাৰ্থীক পৰামৰ্শ আৰু মানসিক সমৰ্থন দিয়া।
-
শিক্ষক-অভিভাৱকৰ সমন্বয় বজাই ৰখা।
-
খেল-ধেমালি আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ সুযোগ দিয়া।
-
ভয়মুক্ত আৰু সহানুভূতিশীল পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰা।
-
প্ৰয়োজন হ’লে উপযুক্ত মানসিক স্বাস্থ্য পেছাদাৰৰ সহায় লোৱাৰ পৰামৰ্শ দিয়া।
ঠ. শিক্ষা আৰু মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান
১। শিক্ষা আৰু মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ মাজৰ সম্পর্ক দেখুওৱা।
উত্তৰঃ
শিক্ষা আৰু মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ মাজত ঘনিষ্ঠ সম্পর্ক আছে।
-
শিক্ষাই স্বাস্থ্যসন্মত অভ্যাস, আত্মনিয়ন্ত্ৰণ আৰু সামাজিক আচৰণ বিকাশ কৰে।
-
বিদ্যালয়ে শিক্ষাৰ্থীক সুস্থ সামাজিক সমাযোজন শিকায়।
-
শিক্ষাই মানসিক সমস্যা, চাপ আৰু সংঘাতৰ বিষয়ে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰে।
-
সঠিক শিক্ষা আত্মবিশ্বাস আৰু ব্যক্তিত্ব বিকাশত সহায় কৰে।
-
শিক্ষক আৰু পৰামৰ্শদাতাই শিক্ষাৰ্থীৰ সমস্যা আগতীয়াকৈ চিনাক্ত কৰিব পাৰে।
২। “মানসিক স্বাস্থ্য আমাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ উপযুক্ত পৰিতৃপ্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে”—ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ
মানুহৰ দৈহিক, আবেগিক, সামাজিক আৰু মানসিক বহু প্ৰয়োজন থাকে। যেনে—
-
আহাৰ আৰু বিশ্ৰাম,
-
মৰম আৰু সুৰক্ষা,
-
স্বীকৃতি,
-
আত্মমৰ্যাদা,
-
সামাজিক সম্পৰ্ক,
-
সফলতাৰ অনুভূতি।
এই প্ৰয়োজনবোৰ উপযুক্তভাৱে পূৰণ হ’লে ব্যক্তি সন্তুষ্ট, আত্মবিশ্বাসী আৰু মানসিকভাৱে স্থিৰ থাকে। কিন্তু প্ৰয়োজনবোৰ দীৰ্ঘদিন অপূৰ্ণ থাকিলে হতাশা, উদ্বেগ, খং, হীনমন্যতা বা অপসমাযোজনৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে।
সেয়েহে মানসিক স্বাস্থ্য আমাৰ বিভিন্ন প্ৰয়োজনৰ সুষম আৰু যুক্তিসংগত পৰিতৃপ্তিৰ সৈতে জড়িত।
ড. চমুটোকা
(ক) মানসিক স্বাস্থ্যৰ ধাৰণা
মানসিক স্বাস্থ্য হৈছে ব্যক্তিৰ চিন্তা, আবেগ, আচৰণ আৰু সামাজিক সম্পৰ্কৰ সুষম অৱস্থা। ইয়াৰ দ্বাৰা ব্যক্তি নিজৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰি, সমস্যা মোকাবিলা কৰি আৰু পৰিৱেশৰ লগত সুস্থভাৱে খাপ খাই চলিব পাৰে।
(খ) মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ অৰ্থ
মানসিক সুস্থতা বজাই ৰখা, উন্নত কৰা, মানসিক সমস্যা প্ৰতিৰোধ কৰা আৰু প্ৰয়োজনমতে তাৰ প্ৰতিকাৰৰ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিসমূহৰ অধ্যয়নক মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান বোলে।
(গ) মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ উদ্দেশ্য
-
মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষা।
-
মানসিক অসুস্থতা প্ৰতিৰোধ।
-
মানসিক সমস্যাৰ প্ৰতিকাৰ।
-
সুষম ব্যক্তিত্ব বিকাশ।
-
সুস্থ সামাজিক সমাযোজন।
(ঘ) মানসিক স্বাস্থ্যবান লোকৰ বৈশিষ্ট্য
-
আত্মবিশ্বাসী।
-
আবেগিকভাৱে স্থিৰ।
-
বাস্তৱবাদী।
-
সামাজিকভাৱে সমাযোজিত।
-
দায়িত্বশীল।
-
সমস্যা সমাধানত সক্ষম।
ঢ. খালী ঠাই পূৰণ
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান হৈছে ______ আৰু মানসিক স্বাস্থ্য হৈছে ______।
উত্তৰঃ উপায়, লক্ষ্য/সমাপ্তি।
২। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ তিনিটা প্রধান দিশ হ’ল প্ৰতিৰোধমূলক, প্ৰতিকাৰমূলক আৰু ______।
উত্তৰঃ সংৰক্ষণমূলক।
৩। মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসা মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ ______ কাৰ্য।
উত্তৰঃ প্ৰতিকাৰমূলক।
৪। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ অন্যতম উদ্দেশ্য হ’ল মানসিক ______ বজাই ৰখা।
উত্তৰঃ সুস্থতা।
৫। সমাজৰ লগত উপযুক্ত সমাযোজন মানসিক ______ ৰ লক্ষণ।
উত্তৰঃ স্বাস্থ্য।
৬। A Mind That Found Itself গ্ৰন্থখনৰ লেখক ______।
উত্তৰঃ ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছ।
৭। A Mind That Found Itself প্ৰকাশ পাইছিল ______ চনত।
উত্তৰঃ ১৯০৮।
৮। National Committee for Mental Hygiene গঠন কৰা হৈছিল ______ চনত।
উত্তৰঃ ১৯০৯।
৯। William Sweetser-এ Mental Hygiene শীৰ্ষক গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছিল ______ চনত।
উত্তৰঃ ১৮৪৩।
১০। মানসিক আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্য পৰস্পৰ ______।
উত্তৰঃ সম্পৰ্কযুক্ত।
ণ. শুদ্ধ নে অশুদ্ধ
১। মানসিক অসুস্থতাত বংশগত কাৰকৰ কোনো প্ৰভাৱ থাকিব নোৱাৰে।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
২। মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান ব্যক্তি সাধাৰণতে আবেগিকভাৱে স্থিৰ হয়।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৩। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান হৈছে লক্ষ্য আৰু মানসিক স্বাস্থ্য হৈছে উপায়।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
৪। শাৰীৰিকভাৱে স্বাস্থ্যবান লোক মানসিকভাৱে অসুস্থ হ’ব নোৱাৰে।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
৫। মানসিক স্বাস্থ্যবান ব্যক্তি সমাজৰ লগত সুস্থ সমাযোজন কৰিব পাৰে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৬। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞান মানসিক অসুস্থতাৰ প্ৰতিকাৰৰ লগতো জড়িত।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৭। মানসিক স্বাস্থ্য আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্যৰ মাজত সম্পর্ক আছে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
৮। মানসিক স্বাস্থ্য কেৱল মানসিক ৰোগ নথকাৰ অৱস্থাই।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
৯। মানসিক স্বাস্থ্য এক গতিশীল আৰু আপেক্ষিক ধাৰণা।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
১০। মানসিকভাৱে সুস্থ ব্যক্তিৰ সুসামঞ্জস্য ব্যক্তিত্ব থাকে।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
১১। প্ৰতিকাৰমূলক কাৰ্যৰ উদ্দেশ্য ইতিমধ্যে সৃষ্টি হোৱা মানসিক সমস্যা সমাধান কৰা।
উত্তৰঃ শুদ্ধ।
১২। শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত ঘৰ আৰু বিদ্যালয়ৰ কোনো প্ৰভাৱ নাই।
উত্তৰঃ অশুদ্ধ।
ত. MCQ
১। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ প্রধান উদ্দেশ্য কোনটো?
A) মানসিক সুস্থতা সংৰক্ষণ
B) কেৱল পৰীক্ষা লোৱা
C) কেৱল শাৰীৰিক ব্যায়াম
D) কেৱল স্মৃতি বৃদ্ধি
উত্তৰঃ A) মানসিক সুস্থতা সংৰক্ষণ
২। A Mind That Found Itself গ্ৰন্থখনৰ লেখক—
A) হেডফিল্ড
B) ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছ
C) ফ্ৰয়েড
D) পেভলভ
উত্তৰঃ B) ক্লিফোৰ্ড বিয়াৰ্ছ
৩। A Mind That Found Itself প্ৰকাশ পাইছিল—
A) ১৮৪৩
B) ১৯০৯
C) ১৯০৮
D) ১৯২০
উত্তৰঃ C) ১৯০৮
৪। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ কোনটো কাৰ্য ইতিমধ্যে সৃষ্টি হোৱা সমস্যাৰ চিকিৎসাৰ লগত জড়িত?
A) সংৰক্ষণমূলক
B) উন্নয়নমূলক
C) প্ৰতিৰোধমূলক
D) প্ৰতিকাৰমূলক
উত্তৰঃ D) প্ৰতিকাৰমূলক
৫। মানসিক স্বাস্থ্যবান ব্যক্তিৰ এটা লক্ষণ—
A) আত্মবিশ্বাস
B) সদায় ভয়
C) সামাজিক বিচ্ছিন্নতা
D) অস্থিৰতা
উত্তৰঃ A) আত্মবিশ্বাস
৬। মানসিক স্বাস্থ্যৰ লগত কোনটো ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত?
A) কেৱল উচ্চতা
B) সামাজিক সমাযোজন
C) কেৱল পোছাক
D) কেৱল বয়স
উত্তৰঃ B) সামাজিক সমাযোজন
৭। মানসিক সমস্যাই সৃষ্টি হোৱাৰ আগতে ব্যৱস্থা লোৱাটো—
A) প্ৰতিকাৰমূলক
B) নিদানমূলক
C) প্ৰতিৰোধমূলক
D) শাস্তিমূলক
উত্তৰঃ C) প্ৰতিৰোধমূলক
৮। মানসিক সুস্থতা বজাই ৰখাৰ কাম—
A) নিৰাময়মূলক
B) নিদানমূলক
C) শাস্তিমূলক
D) সংৰক্ষণমূলক
উত্তৰঃ D) সংৰক্ষণমূলক
৯। শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্য গঠনৰ প্ৰথম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ—
A) ঘৰ
B) বজাৰ
C) কাৰখানা
D) আদালত
উত্তৰঃ A) ঘৰ
১০। বিদ্যালয়ত শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্যৰ বাবে কোনটো উপযোগী?
A) ভয় দেখুওৱা
B) বন্ধুত্বপূর্ণ পৰিৱেশ
C) সদায় শাস্তি
D) তুলনা কৰা
উত্তৰঃ B) বন্ধুত্বপূর্ণ পৰিৱেশ
১১। মানসিক স্বাস্থ্য আৰু শাৰীৰিক স্বাস্থ্য—
A) সম্পূৰ্ণ পৃথক
B) একে বস্তু
C) পাৰস্পৰিকভাৱে সম্পর্কযুক্ত
D) কোনো সম্পর্ক নাই
উত্তৰঃ C) পাৰস্পৰিকভাৱে সম্পর্কযুক্ত
১২। National Committee for Mental Hygiene গঠন কৰা হৈছিল—
A) ১৮৪৩
B) ১৯০৮
C) ১৯১৯
D) ১৯০৯
উত্তৰঃ D) ১৯০৯
১৩। Mental Hygiene শীৰ্ষক ১৮৪৩ চনৰ গ্ৰন্থখনৰ লেখক—
A) William Sweetser
B) Clifford Beers
C) Hadfield
D) Freud
উত্তৰঃ A) William Sweetser
১৪। মানসিকভাৱে সুস্থ ব্যক্তিয়ে—
A) সকলো সমস্যা এৰাই চলে
B) সমস্যাৰ সৈতে যুক্তিসংগতভাৱে মোকাবিলা কৰে
C) কেতিয়াও দুখ নাপায়
D) কেতিয়াও চিন্তা নকৰে
উত্তৰঃ B) সমস্যাৰ সৈতে যুক্তিসংগতভাৱে মোকাবিলা কৰে
১৫। বিদ্যালয়ৰ মানসিক স্বাস্থ্য কাৰ্যসূচীত কোনটো অন্তৰ্ভুক্ত?
A) কেৱল পৰীক্ষা
B) কেৱল শাস্তি
C) পৰামৰ্শ আৰু নির্দেশনা
D) কেৱল গৃহকাৰ্য
উত্তৰঃ C) পৰামৰ্শ আৰু নির্দেশনা
১৬। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ—
A) কেৱল চিকিৎসালয়লৈ সীমাবদ্ধ
B) কেৱল বিদ্যালয়লৈ সীমাবদ্ধ
C) কেৱল পৰিয়াললৈ সীমাবদ্ধ
D) ব্যক্তি, পৰিয়াল, বিদ্যালয় আৰু সমাজলৈ বিস্তৃত
উত্তৰঃ D) ব্যক্তি, পৰিয়াল, বিদ্যালয় আৰু সমাজলৈ বিস্তৃত
১৭। মানসিক স্বাস্থ্যৰ বাবে কোনটো সহায়ক?
A) সুস্থ ঘুম
B) সদায় মানসিক চাপ
C) সামাজিক বিচ্ছিন্নতা
D) মাদকৰ অপব্যৱহাৰ
উত্তৰঃ A) সুস্থ ঘুম
১৮। পিতৃ-মাতৃয়ে শিশুৰ মানসিক স্বাস্থ্যৰ বাবে কি কৰা উচিত?
A) সদায় তুলনা কৰা
B) মৰম আৰু নিৰাপত্তা দিয়া
C) ভয় দেখুওৱা
D) অপমান কৰা
উত্তৰঃ B) মৰম আৰু নিৰাপত্তা দিয়া
১৯। মানসিক স্বাস্থ্য এক—
A) সম্পূৰ্ণ স্থিৰ অৱস্থা
B) কেৱল শাৰীৰিক অৱস্থা
C) গতিশীল আৰু আপেক্ষিক ধাৰণা
D) কেৱল জন্মগত অৱস্থা
উত্তৰঃ C) গতিশীল আৰু আপেক্ষিক ধাৰণা
২০। মানসিক স্বাস্থ্যবিজ্ঞানৰ চূড়ান্ত লক্ষ্য—
A) শিক্ষাৰ্থীক ভয় দেখুওৱা
B) কেৱল ৰোগ চিনাক্ত কৰা
C) কেৱল চিকিৎসালয় স্থাপন
D) সুস্থ, সুষম আৰু সমাযোজিত জীৱন গঢ়ি তোলা
উত্তৰঃ D) সুস্থ, সুষম আৰু সমাযোজিত জীৱন গঢ়ি তোলা
Teacher Generate Question Answer
মানসিক স্বাস্থ্য আৰু স্বাথ্যবিজ্ঞান
প্রশ্নাৱলী ( Questions )
১। মানসিক স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বুলিলে কি বুজা ?
উত্তৰঃ
মানুহৰ মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষা, উন্নতি আৰু মানসিক সমস্যাৰ প্রতিরোধৰ বিষয়ে যি বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰে তাক মানসিক স্বাস্থ্য বিজ্ঞান বোলে।
২। হাইজিন শব্দটো মূলত কোন ভাষাৰ শব্দ ?
উত্তৰঃ
হাইজিন শব্দটো মূলত গ্ৰীক ভাষাৰ শব্দ।
৩। স্বাস্থ্য–বিজ্ঞান পৰিভাষাই কি বুজায় ?
উত্তৰঃ
মানুহৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য সংৰক্ষণ, উন্নতি আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ বাবে যি নীতি আৰু ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হয় তাক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞান বোলে।
৪। মানসিক স্বাস্থ্যৰ সংজ্ঞা দিয়া । মানসিক স্বাস্থ্যৰ চাৰিটা উদ্দেশ্য লিখা ।
সংজ্ঞা:
যি অৱস্থাত এজন ব্যক্তিয়ে মানসিকভাৱে সুস্থ হৈ জীৱনৰ সমস্যা সঠিকভাৱে সমাধান কৰিব পাৰে তাক মানসিক স্বাস্থ্য বোলে।
উদ্দেশ্যসমূহঃ
১। ব্যক্তিৰ মানসিক উন্নতি সাধন কৰা।
২। মানসিক ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰা।
৩। সামাজিক সমন্বয় স্থাপন কৰা।
৪। সুখী আৰু সুস্থ জীৱন যাপন কৰাত সহায় কৰা।
৫। মানসিক অসুস্থতাৰ দুটা কাৰণ লিখা ।
উত্তৰঃ
১। অতিরিক্ত মানসিক চাপ।
২। পাৰিবাৰিক সমস্যা।
৬। মানসিকভাবে অসুস্থ লোকক সহায় কৰাৰ উপায়
উত্তৰঃ
১। সহানুভূতি আৰু মৰম দেখুৱা।
২। চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱা।
৩। মানসিক সমৰ্থন দিয়া।
৪। সুস্থ পৰিবেশ সৃষ্টি কৰা।
৭। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানে কি অধ্যয়ন কৰে ?
উত্তৰঃ
মানুহৰ মানসিক স্বাস্থ্য, মানসিক সমস্যাৰ কাৰণ, প্রতিরোধ আৰু মানসিক সুস্থতা ৰক্ষাৰ উপায়সমূহ অধ্যয়ন কৰে।
৮। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ দুটা সংজ্ঞা
১। মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষা আৰু উন্নতিৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা বিজ্ঞানক মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞান বোলে।
২। মানসিক ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু মানসিক সুস্থতা উন্নয়নৰ উপায়সমূহৰ অধ্যয়নেই মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞান।
৯। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ দুটা উদ্দেশ্য
উত্তৰঃ
১। মানসিক সুস্থতা ৰক্ষা কৰা।
২। মানসিক ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰা।
১০। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ কাৰ্যসমূহ
১। মানসিক স্বাস্থ্য ৰক্ষা কৰা।
২। মানসিক সমস্যা চিনাক্ত কৰা।
৩। মানসিক ৰোগৰ প্রতিরোধ কৰা।
৪। মানসিক বিকাশত সহায় কৰা।
১১। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ লক্ষ্যসমূহ
১। সুস্থ মানসিক জীৱন গঠন কৰা।
২। সামাজিক সামঞ্জস্য স্থাপন কৰা।
৩। ব্যক্তিৰ সম্পূৰ্ণ ব্যক্তিত্ব বিকাশ কৰা।
১২। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ পৰিসৰ
উত্তৰঃ
মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানৰ পৰিসৰত তলৰ বিষয়সমূহ অন্তর্ভুক্ত—
১। মানসিক স্বাস্থ্যৰ উন্নতি।
২। মানসিক সমস্যাৰ অধ্যয়ন।
৩। মানসিক ৰোগৰ প্রতিরোধ।
৪। ব্যক্তিত্ব বিকাশ।
১৩। মানসিক স্বাস্থ্য–বিজ্ঞানে আমাক কেনেদৰে সহায় কৰে ?
উত্তৰঃ
১। মানসিক সুস্থতা বজাই ৰাখিবলৈ সহায় কৰে।
২। মানসিক চাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ সহায় কৰে।
৩। সামাজিক জীৱনত খাপ খুৱাবলৈ সহায় কৰে।
৪। সুখী জীৱন যাপন কৰাত সহায় কৰে।
১৪। মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যৱান লোক কোন ?
উত্তৰঃ
যি ব্যক্তি মানসিকভাৱে সুস্থ, স্থিৰ আৰু সামাজিক জীৱনত সঠিকভাৱে খাপ খুৱাই চলিব পাৰে তেওঁক মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যৱান লোক বোলে।
১৫। মানসিকভাৱে স্বাস্থ্যবান লোকৰ তিনিটা বৈশিষ্ট্য
১। আত্মবিশ্বাস থাকে।
২। মানসিক স্থিৰতা থাকে।
৩। সামাজিক সমন্বয় বজাই ৰাখিব পাৰে।
১৬। উপযুক্ত মানসিক স্বাস্থ্যৰ বিকাশত স্কুলৰ ভূমিকা
উত্তৰঃ
১। সুস্থ শিক্ষাৰ পৰিবেশ সৃষ্টি কৰা।
২। শিক্ষাৰ্থীক উৎসাহ আৰু সমৰ্থন দিয়া।
৩। খেল–ধেমালি আৰু সহশিক্ষামূলক কাৰ্যকলাপৰ ব্যৱস্থা কৰা।
৪। মানসিক সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰত পৰামৰ্শ দিয়া।
১৭। মানসিক অসুস্থতা নিৱাৰণত বিদ্যালয়ৰ ভূমিকা
১। শিক্ষাৰ্থীক মানসিক পৰামৰ্শ দিয়া।
২। বন্ধুত্বপূর্ণ পৰিবেশ সৃষ্টি কৰা।
৩। শিক্ষক–অভিভাৱকৰ সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা।
৪। খেল আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যকলাপৰ সুযোগ দিয়া।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post