যুঁজ
‘ক’ — ভাব বিষয়ক
১। অতি চমুকৈ উত্তৰ লিখা
(ক) কাৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল?
উত্তৰঃ প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল।
(খ) সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম কি?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম আছিল মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰ।
(গ) নিৰ্মলে কাক বিচাৰি দোকানখনলৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি পাণদোকানখনলৈ গৈছিল।
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত কি সাঁচি থৈছিল?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত দেউতাকে দিয়া চকলেটৰ কাগজবোৰ অতি মৰমেৰে সাঁচি থৈছিল।
(ঙ) নিৰ্মলে কিয় বহুদিনৰ বাবে বাহিৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল?
উত্তৰঃ নিৰ্মলৰ দেহত ধৰা পৰা এটা জটিল ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে সি বহুদিনৰ বাবে বাহিৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল।
২। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া
(ক) সিদ্ধাৰ্থই কিয় প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ পাৰিবাৰিক অশান্তি আৰু নিঃসংগতাৰ ফলত সিদ্ধাৰ্থ ভুল সংগ আৰু নিচাৰ কবলত পৰিছিল। লাহে লাহে তাৰ নিচাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা বৃদ্ধি পায়। তাৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা টকা যোগাৰ কৰিবলৈ সি ঘৰৰ পৰা আৰু সমনীয়াৰ বেগৰ পৰাও টকা ল’বলৈ আৰম্ভ কৰে।
এই কাৰণেই নিচাৰ বাবে টকাৰ প্ৰয়োজন হোৱাত সিদ্ধাৰ্থই প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল।
(খ) কি কি কাৰণত সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হৈ পৰিছিল?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হৈ পৰাৰ আঁৰত কেইবাটাও পাৰিবাৰিক আৰু মানসিক কাৰণ আছিল।
প্ৰধান কাৰণসমূহ হ’ল—
১. সৰুৰে পৰা মাক-দেউতাকৰ মাজত হোৱা কাজিয়া আৰু অশান্তি দেখি থকা।
২. পিতৃ-মাতৃৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় মৰম, যত্ন আৰু মানসিক আশ্ৰয় নোপোৱা।
৩. দেউতাক আঁতৰি যোৱাৰ পাছত সিদ্ধাৰ্থৰ মাজত বৃদ্ধি পোৱা নিঃসংগতা আৰু শূন্যতা।
৪. স্কুল আৰু ঘৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহ কমি গৈ উদ্দেশ্যহীনভাৱে ঘূৰি ফুৰা।
৫. সেই সময়তে পাণদোকানীজনৰ দৰে অনুপযুক্ত সংগৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা।
এই সকলো কাৰণ মিলি সিদ্ধাৰ্থক ভুল পথলৈ ঠেলি দিছিল।
(গ) নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি কিয় পাণদোকানখনলৈ গৈছিল?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থৰ আচৰণত হোৱা পৰিৱৰ্তন নিৰ্মলে বহুদিন ধৰি লক্ষ্য কৰি আছিল। সি আগৰ দৰে বন্ধুৰ সৈতে মিলামিছা নকৰা হৈছিল, পঢ়া-শুনাত মন নিদিছিল আৰু মাজে মাজে স্কুললৈও নাহিছিল।
নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক প্ৰায়েই পাণদোকানখনৰ ওচৰত দেখা পাইছিল। দোকানীজনৰ আচৰণো নিৰ্মলৰ সন্দেহজনক লাগিছিল। সেয়ে বন্ধু সিদ্ধাৰ্থৰ আচল সমস্যাটো কি জানিবলৈ আৰু তাক ভুল পথৰ পৰা বচাবলৈ নিৰ্মলে পাণদোকানখনলৈ তাক বিচাৰি গৈছিল।
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই প্ৰথমতে কিয় নিৰ্মলৰ মুখামুখি হ’ব খোজা নাছিল?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থ নিজৰ ভুল কাম আৰু জীৱনৰ অৱনতিৰ কথা নিজেই অনুভৱ কৰিছিল। কিন্তু সেই কথা আনৰ আগত স্বীকাৰ কৰিবলৈ তাৰ সাহস হোৱা নাছিল।
নিৰ্মল আছিল তাৰ প্ৰকৃত হিতৈষী বন্ধু। নিৰ্মলৰ কথাত কঠোৰতাৰ সলনি মৰম, চিন্তা আৰু বন্ধুত্বৰ অধিকাৰ আছিল। বহুদিন ধৰি এনে আন্তৰিক মৰমৰ পৰা বঞ্চিত সিদ্ধাৰ্থৰ বাবে নিৰ্মলৰ চকুৰ ফালে চাই নিজৰ সকলো কথা কোৱাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।
সেয়ে অপৰাধবোধ, অভিমান আৰু নোপোৱা মৰম পোৱাৰ আৱেগৰ বাবে সিদ্ধাৰ্থই প্ৰথমতে নিৰ্মলৰ মুখামুখি হ’ব খোজা নাছিল।
(ঙ) নিৰ্মলৰ জটিল ৰোগৰ কথা জানি সিদ্ধাৰ্থই কি কৈছিল?
উত্তৰঃ নিৰ্মলৰ দেহত জটিল ৰোগ ধৰা পৰাৰ কথা জানি সিদ্ধাৰ্থ গভীৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল।
তেতিয়া সি নিৰ্মলৰ হাত ধৰি তাক আশ্বাস দিছিল যে সি নিশ্চয় চেষ্টা কৰিব। নিৰ্মল চকুৰ সন্মুখত নাথাকিলেও তাৰ মৰম আৰু উপদেশে সিদ্ধাৰ্থক ভুল কামৰ পৰা বাধা দি থাকিব বুলি সি অনুভৱ কৰিছিল।
নিৰ্মলৰ এই কথাই সিদ্ধাৰ্থৰ মনত নতুন আশা আৰু সৎপথলৈ ঘূৰি অহাৰ সংকল্প সৃষ্টি কৰিছিল।
৩। ‘তোৰ কি হৈছে, মোক ক’বই লাগিব সিদ্ধাৰ্থ’ — নিৰ্মলৰ এই কথাখিনিয়ে সিদ্ধাৰ্থক কেনেকৈ প্ৰভাৱিত কৰিছিল?
উত্তৰঃ নিৰ্মলৰ এই কথাষাৰে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
বহুদিন ধৰি সিদ্ধাৰ্থ মাক-দেউতাকৰ মৰম আৰু যত্নৰ পৰা বঞ্চিত হৈ আছিল। নিজৰ দুখ-কষ্ট শুনিবলৈ বা অধিকাৰভৰা মৰমেৰে শাসন কৰিবলৈ যেন তাৰ কাষত কোনো নাছিল।
কিন্তু নিৰ্মলে যেতিয়া আন্তৰিকতাৰে কৈছিল—‘তোৰ কি হৈছে, মোক ক’বই লাগিব সিদ্ধাৰ্থ’, তেতিয়া সেই কথাত সিদ্ধাৰ্থই বন্ধুৰ গভীৰ মৰম আৰু চিন্তা অনুভৱ কৰিছিল।
তাৰ কঠোৰ বাহ্যিক ৰূপৰ আঁৰত থকা কোমল মনটো যেন হঠাৎ জাগি উঠিছিল। নিৰ্মলৰ কথাই তাৰ অন্ধকাৰ জীৱনত এচেৰেঙা পোহৰৰ দৰে আশা জগাই তুলিছিল। অৱশেষত সি নিৰ্মলৰ ওচৰত নিজৰ অন্তৰৰ দুখ-কষ্ট প্ৰকাশ কৰিবলৈ মানসিকভাৱে সাজু হৈছিল।
৪। সিদ্ধাৰ্থই কিয় নিঃসংগতাত ভুগিছিল? বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থৰ নিঃসংগতাৰ মূল কাৰণ আছিল তাৰ ঘৰৰ অশান্ত পাৰিবাৰিক পৰিৱেশ।
সৰুৰে পৰা সি মাক-দেউতাকৰ মাজত কাজিয়া, গালি-গালাজ আৰু মতবিৰোধ দেখি আহিছিল। ইয়াৰ মাজত সিদ্ধাৰ্থৰ কোমল মনটো গভীৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল। কিন্তু তাৰ মনৰ কষ্ট বুজিবলৈ মাক বা দেউতাক কোনেও বিশেষ চেষ্টা কৰা নাছিল।
পাছত দেউতাক ঘৰ এৰি আঁতৰি যোৱাত সিদ্ধাৰ্থৰ একাকীত্ব আৰু বেছি বৃদ্ধি পায়। তাৰ মনত সৃষ্টি হোৱা শূন্যতা পূৰণ কৰিবলৈ কোনো আপোন মানুহ নথকাত সি ঘৰৰ পৰা আঁতৰি থাকিবলৈ ধৰে আৰু স্কুলৰ প্ৰতিও আগ্ৰহ হেৰুৱায়।
এনেদৰে পাৰিবাৰিক অশান্তি, মৰমৰ অভাৱ আৰু মানসিক আশ্ৰয়হীনতাই সিদ্ধাৰ্থক গভীৰ নিঃসংগতাৰ মাজলৈ ঠেলি দিছিল।
৫। নিৰ্মলে কেনেদৰে সিদ্ধাৰ্থক ভুল বাটৰ পৰা আঁতৰাই আনিছিল? বিৱৰি লিখা।
উত্তৰঃ নিৰ্মল আছিল সিদ্ধাৰ্থৰ এজন প্ৰকৃত আৰু হিতৈষী বন্ধু। সিদ্ধাৰ্থৰ আচৰণ সলনি হোৱা দেখি সি বন্ধুক অৱহেলা নকৰি তাৰ সমস্যাৰ মূল কাৰণ জানিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।
প্ৰথমে নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক ককৰ্থনা বা অপমান কৰা নাছিল। তাৰ অন্তৰৰ দুখ-কষ্ট ধৈৰ্যৰে শুনিছিল। সিদ্ধাৰ্থই পাৰিবাৰিক অশান্তি, নিঃসংগতা আৰু ভুল পথলৈ যোৱাৰ কথা প্ৰকাশ কৰাত নিৰ্মলে তাৰ কঠোৰ বাহ্যিক ৰূপৰ আঁৰত থকা কোমল মনটো বুজি পাইছিল।
নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বুজাইছিল যে—
- ভুল পথত গৈ সমস্যাৰ সমাধান নহয়,
- জীৱনৰ সকলো সমস্যাৰে কোনো নহয় কোনো সমাধান থাকে,
- প্ৰয়োজন হ’লে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ ল’ব লাগে,
- প্ৰকৃতি, কিতাপ, সংগীত আৰু ভাল মানুহৰ সংগৰ মাজতো জীৱনৰ আনন্দ বিচাৰি পাব পাৰি,
- জীৱনক ভাল পাব জানিলে পুনৰ নতুনকৈ আৰম্ভ কৰিব পাৰি।
নিৰ্মলে নিজৰ জটিল ৰোগৰ কথাও সিদ্ধাৰ্থক জনাইছিল। নিজে কঠিন পৰিস্থিতিৰ সৈতে যুঁজি থকা সত্ত্বেও নিৰ্মলৰ জীৱনমুখী মনোভাৱে সিদ্ধাৰ্থক গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছিল।
অৱশেষত নিৰ্মলৰ মৰম, বন্ধুত্ব, শাসন আৰু সাহসে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত নতুন আশা জগাই তোলে আৰু সি ভুল পথ এৰি সুস্থ জীৱনলৈ ঘূৰি অহাৰ চেষ্টা কৰিবলৈ সংকল্পবদ্ধ হয়।
৬। ‘তাৰ দৰে ল’ৰাৰ কথাৰ উত্তৰ দিব নোৱাৰি, অস্বস্তিকৰ মৌনতাৰ মাজত মাথোঁ ছটফটাবহে পাৰি’ — কথাষাৰৰ অন্তৰ্নিহিত ভাব বিশ্লেষণ কৰা।
উত্তৰঃ উক্ত কথাষাৰে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত নিৰ্মলৰ প্ৰতি থকা আস্থা, মৰম আৰু সংকোচৰ গভীৰতা প্ৰকাশ কৰিছে।
সিদ্ধাৰ্থ বাহিৰৰ পৰা বেপৰোৱা আৰু কঠোৰ হৈ পৰিছিল। মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰৰ কঠোৰ কথাৰো সি প্ৰত্যুত্তৰ দিব পাৰিছিল। কিন্তু নিৰ্মলৰ ক্ষেত্ৰত সেইটো সম্ভৱ হোৱা নাছিল।
কাৰণ নিৰ্মলে তাক অপমান কৰিবলৈ নহয়, বন্ধুত্বৰ অধিকাৰেৰে তাৰ দুখৰ কাৰণ জানিবলৈ বিচাৰিছিল। নিৰ্মলৰ কথাৰ মাজত সিদ্ধাৰ্থই বহুদিন ধৰি নোপোৱা মৰম আৰু যত্ন অনুভৱ কৰিছিল।
সেই আন্তৰিক মৰমৰ সন্মুখত সিদ্ধাৰ্থৰ কঠোৰতা ভাঙি পৰিছিল। সি একো উত্তৰ দিব নোৱাৰি নিজৰ ভিতৰতে অস্থিৰ হৈ পৰিছিল।
সেয়ে কথাষাৰে নিঃস্বাৰ্থ মৰম আৰু বন্ধুত্বৰ আগত কঠোৰ মনো কেনেকৈ কোমল হৈ পৰে, সেই কথাই প্ৰকাশ কৰিছে।
৭। ‘হাঁহিব নোৱাৰি, খেলিব নোৱাৰি, শুব নোৱাৰি—ইমানেই তীব্ৰ সেই শূন্যতাৰ ভাৰ-দুখৰ দাহন’ — কথাষাৰ কাৰ বিষয়ে আৰু কিয় কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ কথাষাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে।
দেউতাক আঁতৰি যোৱাৰ পাছত সিদ্ধাৰ্থৰ মনত গভীৰ শূন্যতা সৃষ্টি হৈছিল। দেউতাকে দিয়া চকলেটৰ কাগজবোৰ সি পেঞ্চিলবক্সত অতি যত্নেৰে সাঁচি ৰাখিছিল। সেইবোৰে তাক দেউতাকৰ স্মৃতি মনত পেলাই দিছিল।
এফালে মাক-দেউতাকৰ অশান্ত সংসাৰ, আনফালে দেউতাকৰ অনুপস্থিতি আৰু মৰমৰ অভাৱে সিদ্ধাৰ্থৰ মনত অসহনীয় দুখৰ সৃষ্টি কৰিছিল।
এই মানসিক যন্ত্ৰণাৰ বাবে তাৰ স্বাভাৱিক জীৱন ব্যাহত হৈছিল। সি হাঁহিব, খেলিব বা শান্তিৰে শুবও নোৱাৰা অৱস্থা হৈছিল।
সেয়ে লেখকে সিদ্ধাৰ্থৰ গভীৰ নিঃসংগতা আৰু মানসিক শূন্যতা বুজাবলৈ উক্ত কথাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰিছে।
৮। সিদ্ধাৰ্থই কিহৰ তাড়নাত মাকৰ খাৰুযোৰ চুৰ কৰিছিল আৰু পাছত তাৰ কিয় অন্তৰ্দ্বন্দ্ব হৈছিল?
উত্তৰঃ ভুল সংগৰ প্ৰভাৱত সিদ্ধাৰ্থ লাহে লাহে নিচাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছিল। সেই নিচাৰ প্ৰয়োজন পূৰণ কৰিবলৈ তাৰ অধিক টকাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।
সেই তাড়নাতে সি এদিন মাকে খুলি থোৱা সোণৰ খাৰুযোৰ চুৰ কৰি পাণদোকানীজনৰ হাতত দিছিল।
কিন্তু এই ঘটনাৰ ফলত ঘৰত কাম কৰা নিৰ্দোষ ছোৱালীজনীৰ ওপৰত চুৰিৰ সন্দেহ পৰে আৰু তাই অপমানৰ সন্মুখীন হয়। এই কথা জানি সিদ্ধাৰ্থৰ ভিতৰত প্ৰবল অনুশোচনা জাগে।
এফালে আছিল তাৰ নিচাৰ প্ৰতি আসক্তি আৰু আনফালে নিৰ্দোষ মানুহ এজনীৰ ওপৰত হোৱা অন্যায়ৰ বেদনা। ভাল-বেয়া আৰু শুদ্ধ-অশুদ্ধৰ এই টনা-আজোৰাৰ ফলতেই সিদ্ধাৰ্থৰ মনত গভীৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্ব সৃষ্টি হৈছিল।
৯। ‘আচলতে মন গ’লেই সুখী হ’ব পাৰি জান।’ — নিৰ্মলে কি প্ৰসংগত সিদ্ধাৰ্থক এনেদৰে কৈছিল?
উত্তৰঃ সিদ্ধাৰ্থই নিজৰ জীৱনক বিফল আৰু প্ৰবঞ্চিত বুলি ভাবিবলৈ লৈছিল। পাৰিবাৰিক অশান্তি আৰু নিঃসংগতাৰ বাবে তাৰ জীৱনৰ প্ৰতি আগ্ৰহ কমি গৈছিল।
তেতিয়া নিৰ্মলে তাক বুজাইছিল যে সুখ কেৱল বাহ্যিক বস্তুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। জীৱনক ভাল পাব জানিলে প্ৰকৃতিৰ নদী, পাহাৰ, আকাশ, জোন, বেলি, তৰা, কিতাপ আৰু সংগীতৰ মাজতো আনন্দ বিচাৰি পাব পাৰি।
সুখী হ’বলৈ প্ৰয়োজন এটা সুন্দৰ আৰু ইতিবাচক মন। মানুহে নিজেই যদি জীৱনৰ ভাল দিশবোৰ গ্ৰহণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে, তেন্তে কঠিন সময়ৰ মাজতো আশাৰ সন্ধান পাব পাৰে।
সিদ্ধাৰ্থক জীৱনক নতুনকৈ ভাল পাবলৈ উৎসাহ দিয়াৰ প্ৰসংগতে নিৰ্মলে উক্ত কথাষাৰ কৈছিল।
১০। ব্যাখ্যা কৰা
(ক) ‘নোপোৱা মৰম পোৱাৰ আশাই যেন তাক দুৰ্বল আৰু অভিমানী কৰে।’
উত্তৰঃ উক্ত বাক্যশাৰী ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পৰ পৰা লোৱা হৈছে।
সিদ্ধাৰ্থ সৰুৰে পৰাই মাক-দেউতাকৰ অশান্ত সংসাৰৰ মাজত ডাঙৰ হৈছিল। এজন সন্তান হিচাপে পাবলগীয়া মৰম, সুৰক্ষা আৰু মানসিক আশ্ৰয় সি লাভ কৰা নাছিল।
মৰমৰ এই অভাৱে তাৰ মনটোক ভিতৰি ভিতৰি কোমল আৰু অভিমানী কৰি তুলিছিল যদিও বাহিৰত সি কঠোৰ আৰু বেপৰোৱা হৈ পৰিছিল।
যেতিয়া নিৰ্মলে বন্ধুত্বৰ অধিকাৰেৰে তাৰ দুখ জানিবলৈ বিচাৰিলে, তেতিয়া সিদ্ধাৰ্থই নিৰ্মলৰ কথাৰ মাজত বহুদিন ধৰি নোপোৱা আন্তৰিক মৰম বিচাৰি পালে। সেই মৰমৰ সন্মুখত তাৰ কঠোৰ মন দুৰ্বল হৈ পৰিল।
সেয়ে উক্ত কথাষাৰৰ জৰিয়তে মৰমৰ অভাৱে মানুহৰ মনত কিমান গভীৰ শূন্যতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে, সেই কথা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
(খ) ‘মানুহে দেখা ঘৃণনীয় সত্যৰ আঁৰতো হয়তো কেতিয়াবা লুকাই থাকে আন কিছুমান কৰুণ সত্য।’
উত্তৰঃ উক্ত বাক্যশাৰী ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পৰ পৰা লোৱা হৈছে।
বাহ্যিকভাৱে সিদ্ধাৰ্থৰ কামবোৰ অপ্ৰিয় আৰু ভুল আছিল। স্কুলত টকা চুৰিৰ ঘটনাত ধৰা পৰাৰ পাছত শিক্ষক আৰু আন বহুতে তাক কেৱল এজন বেয়া ল’ৰা হিচাপেই দেখিছিল।
কিন্তু নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থৰ জীৱনৰ আঁৰৰ সত্যটো জানিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। সি জানিলে যে সিদ্ধাৰ্থৰ আচৰণৰ আঁৰত আছিল মাক-দেউতাকৰ অশান্ত সংসাৰ, মৰমৰ অভাৱ, পিতৃৰ বিচ্ছেদ আৰু গভীৰ নিঃসংগতা।
ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে তাৰ ভুল কাম শুদ্ধ আছিল; বৰং কোনো মানুহৰ ভুল আচৰণৰ বিচাৰ কৰোঁতে তাৰ আঁৰৰ পৰিস্থিতিও বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা উচিত।
এই কাৰণেই কোৱা হৈছে যে বাহ্যিকভাৱে ঘৃণনীয় যেন লগা সত্যৰ আঁৰতো কেতিয়াবা গভীৰ কৰুণ কাহিনী লুকাই থাকিব পাৰে।
(গ) ‘পাবলগীয়া মৰমবোৰ হেৰুৱাই এখন ভাগি যোৱা সংসাৰৰ সি হৈ পৰিছিল এটা বিদ্ৰোহী অথচ কৰুণ চৰিত্ৰ।’
উত্তৰঃ উক্ত বাক্যশাৰী ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পৰ পৰা লোৱা হৈছে।
সিদ্ধাৰ্থ মাক-দেউতাকৰ একমাত্ৰ সন্তান আছিল। স্বাভাৱিকভাৱে সি মৰম, স্নেহ আৰু নিৰাপত্তাৰে ডাঙৰ হ’ব লাগিছিল। কিন্তু তাৰ পৰিৱৰ্তে সি ঘৰখনত কাজিয়া, অশান্তি আৰু বিচ্ছেদহে দেখিছিল।
মাক-দেউতাক দুয়োৰে পৰা প্ৰয়োজনীয় মনোযোগ আৰু মৰম নোপোৱাত সি ভিতৰি ভিতৰি ভাঙি পৰিছিল। সেই দুখ প্ৰকাশ কৰাৰ সঠিক পথ নাপাই তাৰ স্বভাৱত বিদ্ৰোহ, খং আৰু বেপৰোৱাপনা বৃদ্ধি পাইছিল।
সেয়ে সিদ্ধাৰ্থৰ ভুল আচৰণৰ আঁৰত লুকাই আছিল এজন মৰমবঞ্চিত কিশোৰৰ কৰুণ জীৱন।
এই কাৰণেই গল্পকাৰে তাক ‘বিদ্ৰোহী অথচ কৰুণ চৰিত্ৰ’ বুলি অভিহিত কৰিছে।
(ঘ) ‘সকলো মানুহৰেই জীৱনবোৰ একো একোখন যুঁজ।’
উত্তৰঃ উক্ত বাক্যশাৰী ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পৰ পৰা লোৱা হৈছে।
এই কথাষাৰৰ জৰিয়তে গল্পকাৰে মানুহৰ জীৱনৰ এক গভীৰ সত্য প্ৰকাশ কৰিছে। জীৱনত প্ৰত্যেক মানুহেই নিজ নিজ সমস্যাৰ সন্মুখীন হয় আৰু সেই সমস্যাৰ সৈতে সাহসেৰে মোকাবিলা কৰিব লাগে।
গল্পটোত সিদ্ধাৰ্থই নিজৰ নিঃসংগতা, ভুল অভ্যাস আৰু জীৱনৰ অন্ধকাৰ দিশৰ পৰা ওলাই আহিবলৈ যুঁজিবলগীয়া হৈছে। আনহাতে নিৰ্মলে নিজৰ জটিল ৰোগৰ সৈতে সাহসেৰে মোকাবিলা কৰিছে আৰু একে সময়তে বন্ধুকো সৎপথলৈ ঘূৰাই আনিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।
মানুহভেদে সমস্যাৰ ৰূপ বেলেগ হ’ব পাৰে, কিন্তু জীৱনত বাধা আৰু প্ৰত্যাহ্বান সকলোৰে থাকে।
সেয়ে বিপদৰ সন্মুখত হাৰ নামানি সাহসেৰে আগুৱাই যোৱাৰ নামেই জীৱনৰ যুঁজ।
১১। ‘যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনামৰ তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰঃ ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনাম অতি সাৰ্থক আৰু অৰ্থবহ।
গল্পটোৰ মূল বিষয়বস্তু হৈছে জীৱনৰ বিভিন্ন সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে মানুহে কৰা সংগ্ৰাম।
সিদ্ধাৰ্থৰ জীৱনত চলিছে এক গভীৰ মানসিক যুঁজ। পাৰিবাৰিক অশান্তি, নিঃসংগতা আৰু ভুল পথৰ পৰা নিজকে মুক্ত কৰি পুনৰ সুস্থ জীৱনলৈ উভতি অহাৰ বাবে তাক নিজৰ সৈতে যুঁজিবলগীয়া হৈছে।
আনহাতে নিৰ্মল নিজেও এক জটিল ৰোগৰ সৈতে যুঁজি আছে। নিজৰ কঠিন অৱস্থাৰ মাজতো সি বন্ধুক সৎপথলৈ ঘূৰাই আনিবলৈ সাহস আৰু আশা যোগাইছে।
গল্পটোৱে দেখুৱাইছে যে জীৱনৰ যুঁজ কেৱল বাহ্যিক শত্ৰুৰ সৈতে নহয়; কেতিয়াবা মানুহে নিজৰ ভয়, হতাশা, ভুল সিদ্ধান্ত আৰু দুৰ্বলতাৰ বিৰুদ্ধেও যুঁজিব লাগে।
এই কাৰণেই ‘যুঁজ’ শিৰোনামটোৱে গল্পটোৰ মূল বক্তব্য—জীৱন সংগ্ৰাম আৰু সেই সংগ্ৰামত হাৰ নামানি আগবাঢ়ি যোৱাৰ মানসিকতা—সম্পূৰ্ণভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।
‘খ’ — ভাষা বিষয়ক
১২। ব্যাসবাক্যসহ সমাসৰ নাম লিখা
মৃত্যুশীতল
ব্যাসবাক্যঃ মৃত্যুৰ দৰে শীতল।
সমাসঃ উপমান কৰ্মধাৰয় সমাস।
অসহনীয়
ব্যাসবাক্যঃ সহনীয় নহয় যি।
সমাসঃ নঞ্ তৎপুৰুষ সমাস।
অতল
ব্যাসবাক্যঃ তল নাই যাৰ।
সমাসঃ নঞ্ বহুব্ৰীহি সমাস।
অমীমাংসিত
ব্যাসবাক্যঃ মীমাংসিত নহয় যি।
সমাসঃ নঞ্ তৎপুৰুষ সমাস।
বেপৰোৱা
ব্যাসবাক্যঃ পৰোৱা নাই যাৰ।
সমাসঃ নঞ্ বহুব্ৰীহি সমাস।
অচিনাকি
ব্যাসবাক্যঃ চিনাকি নহয় যি।
সমাসঃ নঞ্ তৎপুৰুষ সমাস।
১৩। বাক্য ৰচনা কৰা
উজাগৰ
বাক্যঃ চিন্তাত তাৰ গোটেই নিশাটো উজাগৰে পাৰ হ’ল।
অবাধ্য
বাক্যঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী কেতিয়াও পিতৃ-মাতৃ আৰু শিক্ষকৰ অবাধ্য হোৱা উচিত নহয়।
অৱলম্বন
বাক্যঃ কঠিন সময়ত ভাল বন্ধুৱেই মানুহৰ ডাঙৰ অৱলম্বন হ’ব পাৰে।
খেৰকুটা
বাক্যঃ সকলো আশা শেষ হোৱা সময়ত নিৰ্মলৰ কথাই সিদ্ধাৰ্থৰ বাবে আশাৰ খেৰকুটা হৈ উঠিছিল।
১৪। সমাৰ্থক শব্দ লিখা
নীৰৱতা
উত্তৰঃ নিস্তব্ধতা।
বিষাদ
উত্তৰঃ দুখ / বেদনা।
প্ৰস্তৰ
উত্তৰঃ শিল।
একাকীত্ব
উত্তৰঃ নিঃসংগতা / অকলশৰীয়া অৱস্থা।
আন্ধাৰ
উত্তৰঃ অন্ধকাৰ।
Teacher Generate Question Answer
১। অতি চমুকৈ উত্তৰ লিখা:
(ক) কাৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল?
উত্তৰ: স্কুলৰ শ্ৰেণী কোঠাত প্রশান্ত নামৰ ছাত্ৰজনৰ বেগৰ পৰা টকা চুৰ হৈছিল।
(খ) সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম কি?
উত্তৰ: সিদ্ধাৰ্থহঁতৰ শ্ৰেণী শিক্ষকগৰাকীৰ নাম হ’ল মহেন্দ্ৰ মাষ্টৰ, যি তেওঁৰ কঠোৰ শাসনৰ বাবে জনাজাত আছিল।
(গ) নিৰ্মলে কাক বিচাৰি দোকানখনলৈ গৈছিল?
উত্তৰ: নিৰ্মলে তাৰ বিপথে যোৱা বন্ধু সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি আৰু তাৰ খবৰ ল’বলৈ স্কুলৰ ওচৰৰ পাণদোকানখনলৈ গৈছিল।
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত কি সাঁচি থৈছিলে?
উত্তৰ: শৈশৱত সিদ্ধাৰ্থই পেঞ্চিলবক্সত দেউতাকে দিয়া চকলেটৰ ৰঙীন কাগজবোৰ অতি মৰমেৰে সাঁচি ৰাখিছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত নিচাসক্ত হোৱাৰ পিছত সেই একেটা বক্সতে সি চিগাৰেট আৰু নিচাজাতীয় টেবলেট আদি লুকুৱাই ৰাখিবলৈ লৈছিল।
(ঙ) নিৰ্মলে কিয় বহুদিনৰ বাবে বাহিৰলৈ যাবলগীয়া হৈছিল?
উত্তৰ: নিৰ্মলৰ দেহত এটা অতি জটিল আৰু মাৰাত্মক ৰোগ ধৰা পৰিছিল, যাৰ উন্নত চিকিৎসাৰ বাবে তেওঁ অসমৰ বাহিৰলৈ বহুদিনৰ বাবে যাবলগীয়া হৈছিল।
২। তলৰ প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ দিয়া:
(ক) সিদ্ধাৰ্থই কিয় প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল?
উত্তৰ: সিদ্ধাৰ্থ ড্ৰাগছৰ দৰে মাৰাত্মক নিচাত আসক্ত হৈ পৰিছিল। নিচাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় টেবলেট বা চিগাৰেট কিনিবলৈ তাৰ হাতত সদায় পইচা নাছিল। সেই নিচাৰ তীব্ৰ হেঁপাহ পূৰণ কৰিবলৈ আৰু প্ৰয়োজনীয় পইচা যোগাৰ কৰিবলৈ সি উপায়ন্তৰ হৈ প্ৰশান্তৰ বেগৰ পৰা পইচা চুৰ কৰিছিল।
(খ) কি কি কাৰণত সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হৈ পৰিছিল?
উত্তৰ: সিদ্ধাৰ্থ নিচাসক্ত হোৱাৰ আঁৰত কেইবাটাও কৰুণ সামাজিক আৰু পাৰিবাৰিক কাৰণ আছিল:
মাক-দেউতাকৰ মাজৰ অবিৰত কাজিয়া আৰু অশান্তিপূৰ্ণ পৰিৱেশ।
মাক-দেউতাকৰ বিচ্ছেদৰ ফলত ঘৰখনত সৃষ্টি হোৱা তীব্ৰ নিঃসংগতা।
অভিভাৱকৰ পৰা পাবলগীয়া মৰম আৰু সঠিক দিক্দৰ্শনৰ অভাৱ।
পাণদোকানীজনৰ দৰে অসৎ লোকৰ সংস্পৰ্শত পৰি নিজৰ মনৰ দুখ পাহৰিবলৈ নিচাৰ আশ্ৰয় লোৱা।
(গ) নিৰ্মলে সিদ্ধাৰ্থক বিচাৰি কিয় পাণদোকানখনলৈ গৈছিল?
উত্তৰ: স্কুলত টকা চুৰিৰ ঘটনা ধৰা পৰাৰ পিছত লাজ আৰু অপৰাধবোধত সিদ্ধাৰ্থই স্কুললৈ যোৱা বন্ধ কৰি দিছিল। নিৰ্মল আছিল তাৰ এজন প্ৰকৃত হিতৈষী বন্ধু। সি জানিছিল যে সিদ্ধাৰ্থ প্ৰায়ে সেই পাণদোকানখনৰ ওচৰত সময় কটায়। সেয়েহে, বন্ধুৰ বিপদৰ সময়ত তাক অকলে এৰি নিদি তাৰ মনৰ খবৰ ল’বলৈ আৰু তাক চৰম পতনৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ নিৰ্মলে তালৈ গৈছিল।
(ঘ) সিদ্ধাৰ্থই প্ৰথমতে কিয় নিৰ্মলৰ মুখামুখি হ’ব খোজা নাছিল?
উত্তৰ: সিদ্ধাৰ্থই নিজৰ ভুলবোৰ জানিছিল। চুৰি কৰি ধৰা পৰাৰ পিছত তাৰ মনত এক গভীৰ হীনমন্যতা আৰু অপৰাধবোধে ঠাই লৈছিল। নিৰ্মল আছিল এজন অতি চৰিত্ৰৱান আৰু ভাল ল’ৰা। নিৰ্মলৰ দৰে এজন নিঃস্বার্থ বন্ধুৰ পবিত্ৰ চকুৰ ফালে চাবলৈ সিদ্ধাৰ্থৰ সাহস হোৱা নাছিল। সি ভাবিছিল নিৰ্মলেও হয়তো তাক ঘৃণা কৰিব, সেয়েহে সি নিৰ্মলক এৰাই চলিব বিচাৰিছিল।
৫। নিৰ্মলে কেনেদৰে সিদ্ধাৰ্থক ভুল বাটৰ পৰা আঁতৰাই আনিছিল বিৱৰি লিখা।
উত্তৰ: নিৰ্মলে অতি ধৈৰ্য আৰু মৰমেৰে এজন মানসিক চিকিৎসকৰ দৰে সিদ্ধাৰ্থক ভুল বাটৰ পৰা ওভতাই আনিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
প্ৰথমে, সি সিদ্ধাৰ্থক ককৰ্থনা নকৰি এজন সমভাগী হিচাপে তাৰ মনৰ দুখবোৰ শুনিছিল। সি সিদ্ধাৰ্থক বুজাইছিল যে মাক-দেউতাকৰ বিচ্ছেদৰ বাবে সি দায়ী নহয়। নিৰ্মলে তাক জনালে যে পৃথিৱীত বহুতো সুন্দৰ বস্তু আছে— কিতাপ, সংগীত আৰু প্ৰকৃতি, যিবোৰৰ মাজত সি সুখ বিচাৰি পাব পাৰে। সকলোতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল, নিৰ্মলে নিজৰ দুৰাৰোগ্য ব্যাধিৰ কথা কৈ সিদ্ধাৰ্থক বুজাইছিল যে মৃত্যুৰ মুখত থিয় দিও সি যদি যুঁজিব পাৰে, তেন্তে সিদ্ধাৰ্থই কিয় নোৱাৰিব? এই মৰম আৰু আন্তৰিকতাই সিদ্ধাৰ্থৰ মন পৰিৱৰ্তন কৰিলে।
১০। ব্যাখ্যা কৰা:
(ঘ) সকলো মানুহৰেই জীৱনবোৰ একো একোখন যুঁজ।
উত্তৰ: উক্ত বাক্যশাৰী আমাৰ পাঠ্যপুথিত সন্নিৱিষ্ট ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ নামৰ হৃদয়স্পৰ্শী গল্পটিৰ পৰা লোৱা হৈছে।
ইয়াৰ জৰিয়তে গল্পকাৰে জীৱনৰ এক মহৎ সত্য দাঙি ধৰিছে। জীৱন মানেই সংগ্ৰাম। প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে মানুহে কিবা নহয় কিবা প্ৰত্যাহ্বানৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিব লগা হয়। গল্পটোত সিদ্ধাৰ্থই যুঁজিছে নিজৰ নিঃসংগতা আৰু নিচাৰ অন্ধকাৰ জগতৰ পৰা ওলাই আহিবলৈ। আনহাতে, নিৰ্মলে যুঁজিছে মৃত্যুৰ সৈতে, অৰ্থাৎ তাৰ দেহৰ মাৰাত্মক ৰোগৰ বিৰুদ্ধে। ঠিক তেনেদৰে পৃথিৱীৰ প্ৰতিজন মানুহৰে নিজা নিজা একোখন যুদ্ধক্ষেত্ৰ থাকে। কোনোবাই অৰ্থৰ বাবে যুঁজে, কোনোবাই মানসিক শান্তিৰ বাবে। এই যুঁজখনত হাৰ নামানি আগুৱাই যোৱাৰ নামেই হ’ল আচল জীৱন।
১১। ‘যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনামৰ তাৎপৰ্য বুজাই লিখা।
উত্তৰ: ড° মৃণাল কলিতাৰ ‘যুঁজ’ গল্পটোৰ শিৰোনামটো অতি সাৰ্থক আৰু গভীৰ অৰ্থপূৰ্ণ হৈছে। গল্পটোত মূলত দুটা স্তৰত যুঁজ দেখুওৱা হৈছে। এটা হ’ল পাৰিবাৰিক অশান্তিৰ বলি হোৱা কিশোৰ সিদ্ধাৰ্থৰ মানসিক যুঁজ। সি নিজৰ মাজত চলি থকা শূন্যতা আৰু ড্ৰাগছৰ নিচাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি পুনৰ পোহৰৰ পথলৈ আহিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। আনটো হ’ল নিৰ্মলৰ যুঁজ। নিৰ্মলে এটা দুৰাৰোগ্য ৰোগৰ সৈতে যুঁজিছে আৰু একে সময়তে এজন বন্ধুক মৃত্যুৰ মুখৰ পৰা বচাবলৈ সংগ্ৰাম কৰিছে। এই যুঁজখন কেৱল অস্ত্ৰৰে কৰা যুদ্ধ নহয়, এয়া হ’ল মনৰ শক্তি আৰু নৈতিকতাৰ যুঁজ। মানুহে কেনেকৈ বিপদৰ সময়ত হতাশ নহৈ যুঁজি জয়ী হ’ব পাৰে, তাৰ সুন্দৰ প্ৰতিফলন ঘটিছে বাবে গল্পটোৰ ‘যুঁজ’ নামটো সম্পূৰ্ণ উপযুক্ত হৈছে।
ভাষা-বিষয়ক
১২। ব্যাসবাক্যসহ সমাসৰ নাম লিখা:
মৃত্যুশীতল: মৃত্যুৰ দৰে শীতল — উপমান কৰ্মধাৰয় সমাস।
অসহনীয়: যি সহন কৰিব নোৱাৰি — নঞ তৎপুৰুষ সমাস।
অতল: তল নাই যাৰ — নঞ বহুব্ৰীহি সমাস।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post