অন্যৰ প্ৰতি ব্যৱহাৰ
১। চমু উত্তৰ দিয়াঃ
(ক) ‘সাৰথি’ পুথিখন কাৰ ৰচনা?
উত্তৰঃ নীতিশিক্ষামূলক তথা গভীৰ জীৱনবোধ সম্পন্ন ‘সাৰথি’ পুথিখন আধুনিক অসমীয়া গদ্যৰ এজন বিশিষ্ট লেখক সত্যনাথ বৰাৰ অমূল্য ৰচনা।
(খ) কি নজনাৰ নিমিত্তে বহুত মানুহে জীৱনত নানাবিধ উপদ্ৰৱ ভুগিবলৈ পায়?
উত্তৰঃ সংসাৰত আনৰ লগত কেনেকুৱা ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে বা লোকৰ সৈতে কেনেকৈ চলিলে সুখে-সন্তোষেৰে কাল কটাব পাৰি, সেই অত্যাৱশ্যকীয় কৌশল বা ব্যৱহাৰ প্ৰণালী নজনাৰ বাবেই বহুত মানুহে জীৱনত নানাবিধ মানসিক আৰু সামাজিক উপদ্ৰৱ ভুগিবলৈ পায়।
(গ) কোনটো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ শত্ৰু সৰহ?
উত্তৰঃ যিসকল লোক নিৰ্বোধ আৰু অতিমাত্ৰা খিংখিঙীয়া স্বভাৱৰ তথা যিয়ে ভৱিষ্যতৰ ভাল-বেয়া কথা চিন্তা নকৰি আনক সদায় কেটেৰা মাৰি কথা কয়, সেই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ সমাজত শত্ৰুৰ সংখ্যা সৰহ হয়।
(ঘ) সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান কি?
উত্তৰঃ ঔষধৰ গুণ বঢ়াবলৈ যিদৰে অনুপান ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ঠিক তেনেদৰে সজ ব্যৱহাৰৰ গুণ আৰু মৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰিবলৈ ‘নম্ৰতা’ক সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান বুলি কোৱা হৈছে।
(ঙ) মনত অহঙ্কাৰ ৰাখি মুখত নম্ৰ হ’লে মানুহক কি কৰা হয়?
উত্তৰঃ যদি কোনো ব্যক্তিয়ে মনৰ ভিতৰত অহঙ্কাৰ বা কু-মতলব পোষণ কৰি কেৱল মুখতহে নম্ৰতা প্ৰকাশ কৰে, তেন্তে তেনে লোকক প্ৰকৃত নম্ৰ বুলি নকৈ তেওঁ আনক ছল বা প্ৰৱঞ্চনা কৰা বুলিহে ধৰা হয়।
(চ) ‘এই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ স্বভাৱ নিচেই পাতল।’— ইয়াত কোনটো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ যিসকল লোকে নিজৰ বন্ধু-বান্ধৱ বা লগৰীয়াৰ বিশ্বাসত পোৱা গোপন বা গুপ্ত কথাবোৰ পেটত ৰাখিব নোৱাৰি আনৰ আগত কৈ ফুৰে, সেই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ স্বভাৱ নিচেই পাতল বুলি ইয়াত কোৱা হৈছে।
(ছ) কাৰ লগত সম্বন্ধ ৰাখিলে শঠতাক প্রশ্রয় দিয়া হয়?
উত্তৰঃ যিসকল লোক স্বভাৱতে শঠ বা প্ৰৱঞ্চক, তেনে শঠ মানুহৰ লগত ঘনিষ্ঠ সম্বন্ধ ৰাখিলে পৰোক্ষভাৱে সমাজত শঠতাকহে প্রশ্রয় দিয়া হয়।
(জ) ‘বহল ব্যাকৰণ’ পুথিখন কাৰ ৰচনা?
উত্তৰঃ অসমীয়া ভাষাৰ ব্যাকৰণ চৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত মাইলৰ খুঁটিস্বৰূপ ‘বহল ব্যাকৰণ’ পুথিখন সত্যনাথ বৰাৰ দ্বাৰা ৰচিত।
২। চমুকৈ বুজাই লিখা :
(ক) ব্যৱহাৰ প্ৰণালীক সামান্য কথা বুলি কিয় উলাই কৰিব নোৱাৰি?
উত্তৰঃ সমাজত বসবাস কৰা প্ৰতিজন মানুহৰ বাবে ব্যৱহাৰ প্ৰণালীটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। ইয়াক সামান্য বুলি উলাই কৰিব নোৱাৰি কাৰণ এজন মানুহৰ সুখ, শান্তি আৰু সামাজিক মৰ্যাদা সম্পূৰ্ণৰূপে তেওঁৰ ব্যৱহাৰৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। এজন কপটীয়া স্বভাৱৰ মানুহেও যদি মিঠা মাতেৰে আনৰ লগত ব্যৱহাৰ কৰে, তেন্তে তেওঁ আনৰ মৰম পাবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে, এজন চৰিত্ৰৱান আৰু ধৰ্মপৰায়ণ মানুহৰো যদি ব্যৱহাৰ ৰুক্ষ হয়, তেন্তে তেওঁ সমাজত ঘৃণা আৰু অৱজ্ঞাৰ পাত্ৰ হ’ব লগা হয়। মানুহ এজন সমাজত কিমান প্ৰিয় হ’ব বা কিমান অপ্ৰিয় হ’ব, সেয়া তেওঁৰ ব্যৱহাৰেই নিৰূপণ কৰে। সেয়েহে, সুখেৰে জীৱন কটাবলৈ হ’লে ব্যৱহাৰ প্ৰণালীক মনোযোগেৰে শিকাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।
(খ) বিনয় ভাবত দান কৰিব লাগে বুলি জ্ঞানীসকলে কিয় কৈছে?
উত্তৰঃ দান কৰাটো এটা মহৎ কাম হ’লেও দান দিয়াৰ পদ্ধতিটো অধিক মহত্বপূৰ্ণ। বিনয় বা নম্ৰতা হৈছে সজ ব্যৱহাৰৰ এক প্ৰধান অংগ। যদি এজন ব্যক্তিয়ে অৰ্বুদ ধন দান কৰে কিন্তু তিতা মুখেৰে বা গৰ্ব কৰি কথা কয়, তেন্তে সেই দানৰ আধ্যাত্মিক আৰু সামাজিক মূল্য নষ্ট হৈ পৰে। দান গ্ৰহণকাৰীয়ে যাতে অপমানিত বোধ নকৰে আৰু দাতাৰ মনত যাতে অহংকাৰ নোপজে, তাৰ বাবে বিনয় ভাৱ অতি জৰুৰী। মিঠা মাতেৰে কৰা সামান্য দানেও মানুহৰ মন জয় কৰিব পাৰে, যিটো কঠুৱা মাতেৰে কৰা বিশাল দানে নোৱাৰে। সেয়েহে, দাতাৰ মহানুভৱতা ৰক্ষা কৰিবলৈ জ্ঞানীসকলে দান সদায় বিনয় ভাৱেৰে কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছে।
৩। তাৎপর্য ব্যাখ্যা কৰা :
(ক) নম্রতা সজ ব্যৱহাৰৰ অনুপান।
উত্তৰঃ উক্ত তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বাক্যশাৰী সত্যনাথ বৰাৰ ‘অন্যৰ প্ৰতি ব্যৱহাৰ’ নামৰ শিক্ষামূলক প্ৰবন্ধটিৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।
ইয়াত লেখক সত্যনাথ বৰাই সজ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত নম্ৰতাৰ অপৰিহাৰ্যতাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। ‘অনুপান’ শব্দটো চিকিৎসা শাস্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত, যিটো দৰৱৰ গুণ বৃদ্ধি কৰিবলৈ দৰৱৰ সৈতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঠিক তেনেদৰে, এজন মানুহৰ ব্যৱহাৰ সজ হ’লেও তাত যদি নম্ৰতাৰ অভাৱ থাকে, তেন্তে তেনে ব্যৱহাৰে আনৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰে। নম্ৰতা থাকিলেহে মানুহৰ কথা-বতৰাত এক বিশেষ গাম্ভীৰ্য আৰু সৌন্দৰ্য ফুটি উঠে। অহংকাৰী আৰু উদ্ধত স্বভাৱৰ মানুহক কোনেও শ্ৰদ্ধা নকৰে। প্ৰকৃত নম্ৰতা হ’ল মনৰ উচ্চতাৰ পৰিচায়ক। মনত নম্ৰ ভাব থাকিলেহে মুখৰ পৰা প্ৰকৃত মিঠা মাত ওলায়। সেয়েহে, সজ ব্যৱহাৰক ফলপ্ৰসূ কৰিবলৈ নম্ৰতাক ইয়াৰ ‘অনুপান’ বুলি কোৱা হৈছে।
(খ) সোণৰ জেউতি অমান্য কৰিলে নকমে।
উত্তৰঃ এই বাক্যশাৰী আমাৰ পাঠ্যপুথিত সন্নিৱিষ্ট সত্যনাথ বৰাৰ ‘অন্যৰ প্ৰতি ব্যৱহাৰ’ পাঠটিৰ পৰা লোৱা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে লেখকে এজন মান্যৱন্ত বা গুণী ব্যক্তিৰ মৰ্যাদাৰ বিষয়ে এক শক্তিশালী নিদৰ্শন দাঙি ধৰিছে।
সোণ এবিধ অতি মূল্যবান ধাতু আৰু ইয়াৰ উজ্জ্বলতা বা জেউতি ইয়াৰ জন্মগত গুণ। কোনোবাই যদি সোণৰ গুৰুত্ব নুবুজি তাক অমান্য কৰে বা মূল্য নিদিয়ে, তথাপিও সোণৰ উজ্জ্বলতা অলপো হ্ৰাস নাপায়। ঠিক তেনেদৰে, সমাজৰ জ্ঞানী, গুণী আৰু বয়োজ্যেষ্ঠ ব্যক্তিসকলক যদি কোনো অবাচীন বা নিৰ্বোধ লোকে অমান্য কৰে, তেন্তে সেই সন্মানীয় ব্যক্তিসকলৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস নহয়। বৰঞ্চ অমান্য কৰা জনৰহে নীচতা আৰু মূৰ্খামি প্ৰকাশ পায়। এজন প্ৰকৃত গুণী ব্যক্তি সদায় গুণী হৈয়ে থাকে, লোকৰ অৱজ্ঞাই তেওঁৰ মহত্ত্বত কালিমা সানিব নোৱাৰে।
ভাষা-বিষয়ক
৪। বিপৰীতার্থক শব্দ লিখা :
সুখ – দুখ
সন্তোষ – অসন্তোষ
সজ – অসজ
চৰিত্ৰৱন্ত – চৰিত্ৰহীন
কপটীয়া – সৰল / নিষ্কলুষ
মিঠা – তিতা
বিনয় – উদ্ধালি / অহংকাৰ
নম্রতা – উদ্ধতা / অবিনয়
লঘু – গুৰু
উচ্চ – নীচ
নিন্দা – প্ৰশংসা
গুপ্ত – প্ৰকাশ্য
দোষ – গুণ
গহীন – পাতল
আঢ্যৱন্ত – দৰিদ্ৰ / নিচলা
৫। বাক্য ৰচনা কৰা :
চকুৰ কুটা: (অতি অপ্ৰিয় হোৱা) — অসামাজিক কাম-কাজত লিপ্ত থকাৰ বাবে লৰাজন আজিকালি গাওঁখনৰ সকলোৰে বাবে চকুৰ কুটা হৈ পৰিছে।
পেটত কথা ৰাখ: (গোপন কথা ৰাখিব পৰা ক্ষমতা) — সকলো কথাতে সকলোৰে আগত ফিতাহি মাৰি ফুৰা অনুচিত, সময়ত নিজৰ পেটত কথা ৰাখিবলৈও শিকিব লাগে।