অৰ্থনৈতিক কাৰ্য বা বৃত্তি
১। বৃত্তি বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানুহে নিজৰ জীৱিকা উপাৰ্জন আৰু প্ৰয়োজন পূৰণৰ বাবে যিবোৰ অৰ্থনৈতিক কাম-কাজত নিয়োজিত হয়, সেইবোৰকে বৃত্তি বোলে।
২। বৃত্তি প্ৰধানকৈ কেই প্ৰকাৰৰ? উদাহৰণসহ লিখা।
উত্তৰঃ বৃত্তি প্ৰধানকৈ চাৰিটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়—
(ক) প্ৰাথমিক বৃত্তি
প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ সম্পদ আহৰণ কৰা কাম।
উদাহৰণঃ কৃষিকাৰ্য, পশুপালন, মাছ ধৰা, বনজ সম্পদ সংগ্ৰহ, খনিজ সম্পদ আহৰণ।
(খ) দ্বিতীয়ক বৃত্তি
প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ পৰা পোৱা কেঁচামালক প্ৰক্ৰিয়াজাত কৰি নতুন বা ব্যৱহাৰোপযোগী সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰা কাম।
উদাহৰণঃ কল-কাৰখানা, শিল্প-উদ্যোগ, উৎপাদনমূলক কাম।
(গ) তৃতীয়ক বৃত্তি
দ্ৰব্য উৎপাদনৰ সলনি সেৱা প্ৰদান কৰা অৰ্থনৈতিক কাৰ্য।
উদাহৰণঃ পৰিবহণ, যোগাযোগ, শিক্ষা, স্বাস্থ্য, পৰ্যটন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য।
(ঘ) চতুৰ্থক বৃত্তি
জ্ঞান, তথ্য, বিত্ত, গৱেষণা আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰ সেৱাৰ লগত জড়িত বৃত্তি।
উদাহৰণঃ বেংক, বীমা, প্ৰশাসন, গৱেষণা, তথ্য-প্ৰযুক্তি, প্ৰচাৰ মাধ্যম।
৩। প্ৰাথমিক বৃত্তি কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যৰ জৰিয়তে মানুহে প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ সম্পদ আহৰণ কৰে, সেইবোৰক প্ৰাথমিক বৃত্তি বোলে।
উদাহৰণ—
- কৃষিকাৰ্য
- পশুপালন
- মাছ ধৰা
- বনজ সম্পদ আহৰণ
- খনিজ সম্পদ আহৰণ।
৪। প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ
| প্ৰাথমিক বৃত্তি | দ্বিতীয়ক বৃত্তি |
|---|---|
| প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ সম্পদ আহৰণ কৰা হয়। | প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ পৰা পোৱা কেঁচামাল প্ৰক্ৰিয়াজাত কৰা হয়। |
| ই প্ৰকৃতিৰ ওপৰত অধিক নিৰ্ভৰশীল। | ই শিল্প, প্ৰযুক্তি আৰু উৎপাদন ব্যৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। |
| কৃষি, মাছ ধৰা, বনজ সম্পদ সংগ্ৰহ আদি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। | কল-কাৰখানা আৰু উদ্যোগিক উৎপাদন ইয়াৰ অন্তৰ্গত। |
| ই কেঁচামাল যোগান ধৰে। | কেঁচামালৰ পৰা নতুন সামগ্ৰী উৎপাদন কৰে। |
দ্বিতীয়ক বৃত্তি বহু পৰিমাণে প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, কাৰণ ইয়াৰ কেঁচামালৰ মূল উৎস প্ৰাথমিক খণ্ড।
৫। কেনেবোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যক তৃতীয়ক বৃত্তি বুলি কোৱা হয়? উদাহৰণসহ লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ পৰা উৎপাদিত সামগ্ৰী উপভোক্তাৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱা আৰু সমাজত বিভিন্ন সেৱা প্ৰদান কৰা কাম-কাজক তৃতীয়ক বৃত্তি বোলে।
এই বৃত্তিৰ লোকসকলে সাধাৰণতে পোনপটীয়াকৈ কোনো বস্তু উৎপাদন নকৰে, কিন্তু উৎপাদন আৰু ব্যৱহাৰৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰে।
উদাহৰণ—
- যাতায়ত আৰু পৰিবহণ
- যোগাযোগ
- পাইকাৰী আৰু খুচুৰা ব্যৱসায়
- বিতৰণ আৰু যোগান
- শিক্ষা
- স্বাস্থ্য
- পৰ্যটন।
৬। চতুৰ্থক বৃত্তিৰ গুৰুত্ব সম্বন্ধে লিখা।
উত্তৰঃ চতুৰ্থক বৃত্তি মূলত জ্ঞান, তথ্য, বিত্ত, গৱেষণা আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰ সেৱাৰ লগত জড়িত।
ইয়াৰ অন্তৰ্গত—
- বেংক
- বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান
- বীমা
- প্ৰশাসন
- গৱেষণা
- তথ্য-প্ৰযুক্তি
- যোগাযোগ
- প্ৰচাৰ মাধ্যম।
বৰ্তমান বিশ্বায়নৰ যুগত চতুৰ্থক বৃত্তিৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। কাৰণ উৎপাদন, বাণিজ্য আৰু সেৱা খণ্ডক সঠিকভাৱে পৰিচালনা কৰিবলৈ তথ্য, বিত্ত, গৱেষণা আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োজন হয়।
সেয়ে চতুৰ্থক বৃত্তিয়ে প্ৰাথমিক, দ্বিতীয়ক আৰু তৃতীয়ক—এই তিনিওটা খণ্ডৰ উন্নয়ন আৰু পৰিচালনাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।
৭। অৰ্থনৈতিক উন্নয়নে বৃত্তিৰ পৰিৱৰ্তন কেনেকৈ ঘটায়?
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ লগে লগে মানুহৰ চাহিদা, আয়, কৰ্মসংস্থান আৰু উৎপাদন ব্যৱস্থাৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ বৃত্তিও সলনি হয়।
উদাহৰণস্বৰূপে, কৃষিভিত্তিক অঞ্চলত উদ্যোগ স্থাপন হ’লে কিছুমান লোক কৃষিক্ষেত্ৰৰ পৰা শিল্পক্ষেত্ৰলৈ যায়। অৰ্থাৎ প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ পৰা দ্বিতীয়ক বৃত্তিলৈ স্থানান্তৰ ঘটে।
ইয়াৰ দুটা প্ৰধান কাৰণ হ’ব পাৰে—
১. কৃষিক্ষেত্ৰত প্রয়োজনতকৈ অধিক কৰ্মী থকা।
২. উদ্যোগিক কামত তুলনামূলকভাৱে অধিক আয়ৰ সুযোগ থকা।
উদ্যোগৰ বিকাশৰ লগে লগে ব্যৱসায়, যাতায়ত, শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু যোগাযোগৰ প্ৰসাৰ হয়। ফলত তৃতীয়ক বৃত্তিও বৃদ্ধি পায়।
পাছলৈ উন্নত তথ্য, বিত্ত, গৱেষণা আৰু প্ৰযুক্তিৰ চাহিদা বৃদ্ধি পোৱাত চতুৰ্থক বৃত্তিৰো বিস্তাৰ ঘটে।
৮। বৃত্তিৰ ক্ষেত্ৰত অসমত ঘটা পৰিৱৰ্তনৰ এটি চমু আভাস দিয়া।
উত্তৰঃ ইংৰাজসকল অসমলৈ অহাৰ আগতে ৰাজ্যখনৰ অধিকাংশ মানুহ কৃষি, মাছ ধৰা, বনজ সম্পদ আহৰণ, ঘৰুৱা বোৱা-কটা আদি কামত নিয়োজিত আছিল। এইবোৰ মূলত প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ অন্তৰ্গত।
ইংৰাজ শাসনকালত—
- চাহ শিল্প
- খনিজ তেল
- কয়লা
- বিভিন্ন উদ্যোগ
আদি বিকাশ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত অসমত দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ বিস্তাৰ আৰম্ভ হয়।
ইয়াৰ লগে লগে—
- অফিচ-কাছাৰী
- ব্যৱসায়-বাণিজ্য
- শিক্ষানুষ্ঠান
- চিকিৎসালয়
- যাতায়ত আৰু পৰিবহণ
আদি ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থান বৃদ্ধি পাই তৃতীয়ক বৃত্তিৰো প্ৰসাৰ ঘটে।
স্বাধীনতাৰ পাছত প্ৰশাসন, শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু পৰিবহণ ব্যৱস্থা অধিক বিকাশ লাভ কৰে।
বৰ্তমান—
- বেংক
- বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান
- গৱেষণা
- তথ্য-প্ৰযুক্তি
- যোগাযোগ
- প্ৰচাৰ মাধ্যম
আদি ক্ষেত্ৰৰ বিস্তাৰৰ ফলত চতুৰ্থক বৃত্তিতো নিয়োজিত লোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে।
৯। অসমৰ বৃত্তিগত ক্ষেত্ৰখনলৈ পৰিৱৰ্তন অনা কাৰকসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ অসমৰ বৃত্তিগত ক্ষেত্ৰখনলৈ পৰিৱৰ্তন অনা প্ৰধান কাৰকসমূহ হ’ল—
১. বেংক আৰু বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠানৰ সম্প্ৰসাৰণ।
২. গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ বিকাশ।
৩. যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতি।
৪. প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ দ্ৰুত বিস্তাৰ।
৫. বিশ্বায়নৰ প্ৰভাৱ।
৬. থলুৱা বজাৰৰ বিকাশ।
৭. গ্ৰাহকৰ চাহিদাৰ বৃদ্ধি।
৮. চৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক নীতিৰ পৰিৱৰ্তন।
৯. আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ।
১০. শিক্ষা আৰু দক্ষতা বৃদ্ধিৰ সুযোগ।
এই কাৰকসমূহৰ ফলত অসমৰ বৃত্তিগত গঠন প্ৰাথমিক খণ্ডৰ পৰা ক্ৰমে দ্বিতীয়ক, তৃতীয়ক আৰু চতুৰ্থক খণ্ডলৈ বিস্তৃত হৈছে।
Teacher Generate Question Answer
১। বৃত্তি বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰঃ মানুহে নিজৰ জীৱিকা উপাৰ্জনৰ বাবে যিবোৰ অৰ্থনৈতিক কাম-কাজত লিপ্ত হয়, তাকে বৃত্তি বোলে।
২। বৃত্তি প্ৰধানকৈ কেই প্ৰকাৰৰ? উদাহৰণসহ লিখা।
উত্তৰঃ মানুহৰ বৃত্তিবোৰক প্ৰধানকৈ চাৰিটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি:
প্ৰাথমিক বৃত্তি: প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়া সম্পদ আহৰণ (যেনে— কৃষি, মাছ ধৰা)।
দ্বিতীয়ক বৃত্তি: কেঁচামালৰ পৰা নতুন দ্ৰব্য উৎপাদন (যেনে— উদ্যোগিক কাম-কাজ)।
তৃতীয়ক বৃত্তি: সেৱা খণ্ডৰ কাম-কাজ (যেনে— যাতায়ত, শিক্ষা, স্বাস্থ্য)।
চতুৰ্থক বৃত্তি: উচ্চ পৰ্যায়ৰ সেৱা আৰু বৌদ্ধিক কাৰ্য (যেনে— বেংক, গৱেষণা, প্ৰশাসন)।
৩। প্ৰাথমিক বৃত্তি কাক বোলে?
উত্তৰঃ যিবোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্য বা বৃত্তি প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াভাৱে সম্পদ আহৰণৰ লগত জড়িত, সেইবোৰক প্ৰাথমিক বৃত্তি বোলা হয়।
উদাহৰণ: কৃষি কাৰ্য, মাছ ধৰা, খনিজ সম্পদ আহৰণ, বনজ সম্পদ সংগ্ৰহ আদি।
৪। প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ মাজৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰঃ * প্ৰাথমিক বৃত্তি: এই বৃত্তিত মানুহে প্ৰকৃতিৰ পৰা পোনপটীয়াভাৱে সম্পদ সংগ্ৰহ কৰে। ই মূলত প্ৰকৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
দ্বিতীয়ক বৃত্তি: এই বৃত্তিত প্ৰাথমিক বৃত্তিৰ পৰা পোৱা সম্পদবোৰক প্ৰযুক্তি প্ৰয়োগ কৰি ব্যৱহাৰোপযোগী নতুন দ্ৰব্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। ই মূলত শিল্প-উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত।
৫। কেনেবোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যক তৃতীয়ক বৃত্তি বুলি কোৱা হয়? উদাহৰণসহ লিখা।
উত্তৰঃ প্ৰাথমিক আৰু দ্বিতীয়ক খণ্ডত উৎপাদিত দ্ৰব্যসমূহ উপভোক্তাৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ বাবে যিবোৰ সেৱামূলক কামৰ প্ৰয়োজন হয়, তাকে তৃতীয়ক বৃত্তি বোলে।
উদাহৰণ: যাতায়ত-পৰিবহণ, পাইকাৰী আৰু খুচুৰা ব্যৱসায়, শিক্ষা, স্বাস্থ্য, পৰ্যটন আৰু যোগাযোগ আদি।
৬। চতুৰ্থক বৃত্তিৰ গুৰুত্ব সম্বন্ধে লিখা।
উত্তৰঃ চতুৰ্থক বৃত্তিয়ে মূলত জ্ঞানভিত্তিক সেৱাসমূহক বুজায়। ইয়াৰ ভিতৰত বেংক, বীমা, প্ৰশাসন, তথ্য-প্ৰযুক্তি আৰু গৱেষণা আদি পৰে। বৰ্তমান বিশ্বায়নৰ যুগত উৎপাদন আৰু বাণিজ্যৰ ধৰণ সলনি হোৱাৰ লগে লগে এই বৃত্তিৰ গুৰুত্ব বহুত বাঢ়িছে। ই অন্য তিনিটা বৃত্তিক সঠিক দিশত পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।
৭। অৰ্থনৈতিক উন্নয়নে বৃত্তিৰ পৰিৱৰ্তন কেনেকৈ ঘটায়?
উত্তৰঃ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ লগে লগে মানুহৰ চাহিদা আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে।
যেতিয়া এটা অঞ্চলত উদ্যোগ গঢ়ি উঠে, তেতিয়া কিছুমান মানুহ কৃষিৰ (প্ৰাথমিক বৃত্তি) পৰা উদ্যোগলৈ (দ্বিতীয়ক বৃত্তি) ধাৱমান হয়।
উদ্যোগিক উৎপাদন বৃদ্ধিয়ে ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু যাতায়তৰ (তৃতীয়ক বৃত্তি) প্ৰসাৰ ঘটায়।
আয় বৃদ্ধিৰ ফলত মানুহে অধিক উন্নত সেৱা আৰু প্ৰযুক্তি বিচাৰে, যাৰ ফলত চতুৰ্থক বৃত্তিৰ সৃষ্টি হয়।
৮। বৃত্তিৰ ক্ষেত্ৰত অসমত ঘটা পৰিৱৰ্তনৰ এটি আভাস দিয়া।
উত্তৰঃ বৃটিছ শাসনৰ আগতে অসমৰ মানুহৰ বৃত্তি মূলত কৃষি আৰু বনজ সম্পদ আহৰণতে (প্ৰাথমিক বৃত্তি) সীমাবদ্ধ আছিল। বৃটিছসকলে চাহ শিল্প, তেল আৰু কয়লা খনি স্থাপন কৰাত ৰাজ্যখনত দ্বিতীয়ক বৃত্তিৰ সূচনা হয়। স্বাধীনতাৰ পিছত প্ৰশাসন, শিক্ষা আৰু পৰিবহণৰ দ্ৰুত উন্নতিয়ে তৃতীয়ক বৃত্তিৰ প্ৰসাৰ ঘটায়। বৰ্তমান ডিজিটেল যুগ আৰু বিশ্বায়নৰ প্ৰভাৱত বেংক, বীমা আৰু গৱেষণাৰ দৰে চতুৰ্থক বৃত্তিত নিয়োজিত লোকৰ সংখ্যাও দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছে।
৯। অসমৰ বৃত্তিগত ক্ষেত্ৰখনলৈ পৰিৱৰ্তন অনা কাৰকসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ ১/ বেংক, যোগাযোগ আৰু প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।
২/ বিশ্বায়নৰ প্ৰভাৱ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য।
৩/ থলুৱা বজাৰৰ বিকাশ আৰু গ্ৰাহকৰ চাহিদা বৃদ্ধি।
৪/ চৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক নীতিৰ পৰিৱৰ্তন।
৫/ আধুনিক প্ৰযুক্তি আৰু গৱেষণাৰ প্ৰয়োগ।
এই Post টো Update কৰাত সহায় কৰিব বিচাৰে নেকি?
ইয়াত কিবা ভুল, অসম্পূৰ্ণ তথ্য বা নতুন তথ্য থাকিলে আপুনি এটা উন্নত version প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে। Live Post তৎক্ষণাৎ সলনি নহ'ব।
Update This Post